I SA/Wr 1348/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-10

Skład orzekający: Marta Semiczek, Annetta Chołuj, Aleksandra Sędkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wartość wierzytelności wnioskodawcy wobec spółki z tytułu zwrotu nieruchomości, w związku z niezarejestrowaniem podwyższenia kapitału zakładowego, może stanowić koszt uzyskania przychodu przy późniejszej sprzedaży tych nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot nieruchomości na rzecz wnioskodawcy na mocy ugody zawartej w oparciu o art. 405 Kodeksu cywilnego stanowił ponowne nabycie nieruchomości, a wartość wierzytelności wnioskodawcy wobec spółki z tytułu zwrotu tych nieruchomości może być uznana za koszt uzyskania przychodu przy ich późniejszej sprzedaży. Ugoda ta, będąca następstwem bezpodstawnego wzbogacenia spółki, stworzyła nową sytuację prawną, w której wnioskodawca uzyskał ekwiwalent w postaci rezygnacji z roszczenia o zwrot nieruchomości, co nie było czynnością nieodpłatną.
Stan faktyczny
Wnioskodawca wniósł aportem nieruchomość do spółki w celu objęcia udziałów, jednak podwyższenie kapitału nie zostało zarejestrowane, co skutkowało bezpodstawnym wzbogaceniem spółki. Następnie, na mocy ugody opartej na art. 405 k.c., spółka zwróciła nieruchomość wnioskodawcy. Wnioskodawca zamierzał sprzedać tę nieruchomość i pytał, czy wartość jego wierzytelności wobec spółki z tytułu zwrotu nieruchomości może stanowić koszt uzyskania przychodu. Organ podatkowy uznał, że zwrot nieruchomości nie był odpłatnym nabyciem i wartość wierzytelności nie może być kosztem uzyskania przychodu. Sąd uchylił tę interpretację.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska, Protokolant referent Edyta Forysiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w P.; dalej organ podatkowy) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wydana, na wniosek W. K. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazano, że w dniu 10 grudnia 2003 roku nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: spółka) podjęło uchwałę, zgodnie z którą podwyższony został kapitał zakładowy spółki z kwoty 50.000 zł do kwoty 100.000 zł, tj. o kwotę 50.000 zł poprzez utworzenie 100 nowych udziałów o wartości nominalnej 500 zł. Nowoutworzone udziały przeznaczone zostały do objęcia przez dotychczasowego wspólnika spółki - wnioskodawcę i pokryte aportem w postaci nieruchomości. Oszacowana wartość nieruchomości wniesionych w formie aportu do spółki wynosiła 465.000 zł. Łączna cena udziałów, które miały zostać objęte przez wnioskodawcę wynosiła 490.000 zł. Wartość nominalna udziałów, które miały zostać objęte przez wnioskodawcę wynosiła 50.000 zł. Cena nabycia przez wnioskodawcę tych nieruchomości różniła się od ich wyceny na potrzeby wniesienia aportu, tj. cena nabycia była niższa. Ww uchwała do dnia dzisiejszego nie została jednak przez spółkę zgłoszona w sądzie rejestrowym. W efekcie podwyższenie kapitału nie zostało skutecznie dokonane, a aktualny kapitał spółki wynosi 50.000 zł. Skarżący wskazał, że w wykonaniu opisanej wyżej uchwały został zawarty akt notarialny obejmujący oświadczenie o objęciu udziałów oraz umowę przeniesienia własności nieruchomości, sporządzony dnia 10 grudnia 2003 roku, mocą którego wnioskodawca oświadczył, że obejmuje udziały w podwyższonym kapitale zakładowym spółki oraz że przenosi na tę spółkę własność tych nieruchomości, tytułem aportu na pokrycie nowoutworzonych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki. W dniu 10 października 2011 r. została zawarta ugoda między spółką a wnioskodawcą, na mocy której spółka - w związku z niezarejestrowaniem podwyższenia kapitału zakładowego - przeniosła na rzecz wnioskodawcy własność opisanych powyżej nieruchomości, stosownie do treści art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. , poz. 121 ze zm.; dalej: k.c.), tytułem zwolnienia się z bezpodstawnego wzbogacenia. Ponadto strony zrzekły się względem siebie innych roszczeń związanych z nieskutecznym podwyższeniem kapitału. Nadto wnioskodawca wskazał, że ugoda o tej samej treści została zawarta w analogicznym stanie faktycznym z inną spółką z o.o. Wnioskodawca planuje sprzedaż nieruchomości, które zwrotnie nabył od spółki. Na gruncie tak przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego strona zadała pytanie: co stanowić będzie koszt uzyskania przychodu dla wnioskodawcy w przypadku sprzedaży przez wnioskodawcę nieruchomości, zwróconych na podstawie zawartej ugody? Zdaniem wnioskodawcy podstawą prawną zwrotu nieruchomości - na mocy zawartej ugody - przez spółkę na rzecz wnioskodawcy był art. 405 k.c,, który reguluje instytucję bezpodstawnego wzbogacenia. Bezpodstawne wzbogacenie jest szczególnym zdarzeniem prawnym, w wyniku którego bez podstawy prawnej powstaje nowa sytuacja, polegająca na wzroście majątku po stronie podmiotu wzbogaconego, kosztem jednoczesnego pogorszenia sytuacji majątkowej osoby zubożonej. Zawarcie przedmiotowej ugody było następstwem roszczenia (będącego wierzytelnością) wnioskodawcy (zubożonego) o wydanie przez spółkę wzbogacenia, którym były nieruchomości. Roszczenie to (wierzytelność) powstało w związku z tym, że wnioskodawca nie objął udziałów w spółce, na którą przeniósł własność nieruchomości w związku z zamiarem objęcia w niej udziałów. W związku z tym, że nie nastąpiło skuteczne objęcie udziałów przez wnioskodawcę (w związku z brakiem zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego spółki), uzyskanie korzyści przez spółkę nastąpiło bez usprawiedliwionej podstawy prawnej (należytego usprawiedliwienia prawnego). Konsekwencją takiego "wzbogacenia się" spółki był zatem obowiązek zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści wnioskodawcy w postaci nieruchomości. Poprzez zwrot nieruchomości (zwrotne przeniesienie własności), nieruchomości te zostały nabyte przez wnioskodawcę, a wierzytelność (roszczenie) wnioskodawcy względem spółki wygasło. Zdaniem wnioskodawcy, kosztami uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia przez wnioskodawcę nieruchomości będzie - stosownie do art. 22 ust. 6c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361z późn. zm. – dalej: u.p.d.o.f.) cena ich nabycia, tj. wartość wierzytelności wnioskodawcy względem spółki z tytułu przeniesienia jej własności, w związku z zamiarem objęcia udziałów w spółce, tj. kwota 465.000,00 zł. Strona podkreśliła, że wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2016 r. I SA/Wr 1815/15, wydanego w związku z poprzednią interpretacja indywidualną Sąd wskazał, że zwrot nieruchomości wnioskodawcy na mocy zawartej ugody nie stanowił nieodpłatnego nabycia tej nieruchomości przez wnioskodawcę, a nabycie odpłatne. Zwrot nieruchomości stworzył nową sytuację prawną wnioskodawcy, tzn. nie był neutralny podatkowo Skoro w wyniku zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości wygasło roszczenie wnioskodawcy względem spółki, to wartość tego roszczenia odpowiadająca wartości wniesionych nieruchomości, tj. kwota 465.000 zł powinna być uznana za cenę nabycia nieruchomości przez wnioskodawcę przy określaniu dochodu w przypadku ich sprzedaży. Wnioskodawca ma więc prawo - w przypadku sprzedaży nieruchomości - uznać za koszty uzyskania przychodu wartość wierzytelności (roszczenia), związanego z przeniesieniem własności nieruchomości na Spółkę w celu objęcia udziałów, tj. kwotę 465.000 zł. W interpretacji z dnia 19 sierpnia 2016 r. organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Na wstępie swojej interpretacji organ podatkowy przytoczył treść przepisów art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Następnie organ przywołał treść przepisów art. 22 ust. 6c i 6d ww. ustawy dotyczące ustalania kosztów uzyskania przychodu. Zdaniem organu dla prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania konieczne jest określenie, czy do nabycia zbywanej nieruchomości lub prawa doszło w drodze czynności cywilnoprawnej o charakterze odpłatnym czy też nieodpłatnym. Zdaniem organu użyty przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot "odpłatne zbycie" oznacza przeniesienie prawa własności lub innych praw majątkowych w zamian za korzyść majątkową. Należy zauważyć, że aby dana czynność miała charakter odpłatnej nie musi jej towarzyszyć świadczenie pieniężne i przepływ gotówkowy, może również oznaczać uzyskanie świadczenia wzajemnego w postaci zapłaty w naturze (otrzymanie w zamian innych rzeczy lub praw), działania, zaniechania lub znoszenia. W ocenie organu podatkowego zwrotnego przeniesienia własności na mocy art. 405 k.c. nie należy traktować w kategorii odpłatnego zbycia przez spółkę nieruchomości, a w konsekwencji nie można uznać wartości tej nieruchomości (którą to wartość wnioskodawca chce potraktować jako wydatek na nabycie, bowiem wygasła jego wierzytelność wobec spółki za koszt nabycia przez niego nieruchomości w przypadku późniejszego jej zbycia. Niewątpliwie takie przeniesienie własności stanowi nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednakże nie można mu przypisać charakteru odpłatnego. Nie sposób traktować roszczenia i związanego z nim obowiązku zwrotu nieruchomości przez spółkę w kategorii wierzytelności, którą można by uznać po stronie wnioskodawcy za koszt nabycia, o którym mowa w art. 22 ust. 6c tejże ustawy. Po stronie spółki, jako podmiotu bezpodstawnie wzbogaconego, istniał bowiem, wynikający z art. 405 k.c., obowiązek zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej bezpodstawnie. Organ interpretacyjny jest związany stanem faktycznym sprawy, w którym jednoznacznie podniesiono, że przeniesienie prawa własności nieruchomości ze spółki na wnioskodawcę dokonane w dniu 10 października 2011 roku nastąpiło w wyniku zwolnienia się z bezpodstawnego wzbogacenia. Takie stwierdzenie pociąga za sobą konieczność uznania, że przeniesienie prawa własności nieruchomości w dniu 10 grudnia 2003 roku odbyło się bez uzyskania ekwiwalentu ekonomicznego. Z uwagi na fakt niezarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego, podstawa prawna świadczenia w postaci przeniesienia prawa własności nieruchomości na Spółkę odpadła (art. 410 Kodeksu cywilnego). Opisany w zapytaniu stan faktyczny wypełnia tym samym znamiona nienależnego świadczenia, które jest szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia. Późniejszą sprzedaż należy traktować jako zbycie nieruchomości, nabytych nieodpłatnie. Wobec tego za koszt uzyskania przychodu w rozpatrywanej sprawie nie może być uznana wartość wierzytelności (roszczenia) związana z przeniesieniem własności nieruchomości na Spółkę w celu objęcia udziałów, bowiem przedmiotowa wierzytelność nie mieści się w katalogu kosztów zawartych w art. 22 ust. 6d u.p.d.o.f. Po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, w tym także o zwrot kosztów postępowania. Formułując zarzuty skargi skarżący wskazał na naruszenie: - art. 14h w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej: O.p.) poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych; -art. 22 ust. 1, art. 22 ust.6c, ust.6e, ust.6f, art. 23 ust. 1 pkt 1 lit a) u.p.d.o.f. poprzez niewłaściwą oceną co do zastosowania przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgadzając się ze stwierdzeniem organu, że nabycie nieruchomości miało charakter nieodpłatny podniósł, że spółka była zobowiązana do zwrotu nieruchomości, a więc wnioskodawca miał roszczenie (wierzytelność) o jej zwrot. Jej zwrot skutkował wygaśnięciem wierzytelności u wnioskodawcy a jednocześnie wygaśnięciem (uregulowaniem) zobowiązania w spółce. Przekazanie nieruchomości nie było więc dokonane pod tytułem darmym, bez ekwiwalentu (którym było wygaśnięcie roszczenia wnioskodawcy o jej zwrot). Pogląd organu skutkuje brakiem możliwości rozpoznania wydatków na jej nabycie w którymkolwiek momencie, w którym wnioskodawca uzyskałby przychód ze sprzedaży nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W sprawie spornym jest to co stanowić będzie koszt uzyskania przychodu dla wnioskodawcy w przypadku sprzedaży przez wnioskodawcę nieruchomości, zwróconych na podstawie zawartej umowy. Zdaniem strony kosztami uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia przez wnioskodawcę nieruchomości będzie – stosownie do art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f. cena nabycia, tj. wartość wierzytelności wnioskodawcy względem spółki z tytułu przeniesienia jej własności, w związku z zamiarem objęcia udziałów w spółce. Odmienne stanowisko prezentuje organ podatkowy. W przedmiotowym sporze Sąd podzielił stanowisko strony. Należy podkreślić, że w sprawie doszło do następującej sekwencji zdarzeń. Skarżący nabył przedmiotową nieruchomość, następnie na mocy aktu notarialnego wniósł ją tytułem aportu do spółki na pokrycie nowoutworzonych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym. W wyniku braku zgłoszenia do sądu rejestrowego podwyższenia kapitału uchwała w tym zakresie była bezskuteczna a po stronie spółki doszło do bezpodstawnego wzbogacenia. Następnie w drodze podpisanej ugody na podstawie art. 405 k.c. doszło do zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości w dniu 10 października 2011r. na rzecz skarżącego. Niewątpliwie, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o f. stanowi, że źródłami przychodów są: odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (...) - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie (...). Powołany wyżej przepis formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi powstanie przychodu podatkowego. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia "nabycie". W związku z tym musi być ono interpretowane na gruncie przepisów regulujących to zagadnienie, czyli przepisów Księgi drugiej Tytułu I Działu III ("Nabycie i utrata własności") ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Z przepisów tych wynika, że nabycie własności nieruchomości oznacza otrzymanie jej na własność, skutkiem czego jest przejście prawa własności z jednej osoby na drugą. Wskazać w tym miejscu należy, że powyższą kwestią zajął się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 1489/08, publ. CBOSA w którym stwierdził, że niewątpliwie zatem według kodeksu cywilnego nabycie jest to uzyskanie prawa własności rzeczy. Zatem aktywa majątkowe ulegają zwiększeniu. Podmiot bowiem uzyskuje prawo rzeczowe w stosunku do rzeczy. Stąd też należy uznać, że ponowne nabycie nieruchomości należy wiązać z datą 10 października 2011r. czyli datą zwrotnego przeniesienia jej własności przez spółkę z o.o. na skarżącego na podstawie ugody zawartej w formie aktu notarialnego i czynność tę należy kwalifikować jako "nabycie" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Jeżeli zatem przedmiotowa nieruchomość zostanie zbyta przed upływem ww. okresu należy uznać, że powstanie przychód podatkowy w rozumieniu ww. przepisu ( a zatem gdy zbycie nastąpi do końca 2016r.). Stosownie do treści art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów - wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów przy określaniu dochodu z odpłatnego zbycia rzeczy określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, oraz gdy odpłatne zbycie rzeczy i praw jest przedmiotem działalności gospodarczej, a także w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, bez względu na czas ich poniesienia. Artykuł 22 ust. 6c u.p.d.o f. stanowi, że koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania. Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e u.p.d.o f.). Koszty nabycia lub koszty wytworzenia, o których mowa w ust. 6c, są corocznie podwyższane, począwszy od roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie lub wytworzenie zbywanych rzeczy lub praw majątkowych, do roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym nastąpiło ich zbycie, w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszych trzech kwartałów roku podatkowego w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego, ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (art. 22 ust 6f u.p.d.o.f.). Zgodzić się należy ze skarżącym, że organy podatkowe naruszyły treści art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f. W sprawie doszło do skutecznego przeniesienia przez skarżącego nieruchomości na spółkę (uchwała w formie aktu notarialnego) a następnie na mocy późniejszej ugody (forma aktu notarialnego) doszło do ponownego nabycia tej samej nieruchomości przez skarżącego w dniu [...] października 2011r. Tym samym koszty uzyskania przychodu, które mają związek z osiągnięciem przychodu z odpłatnego zbycia muszą być związane z tym właśnie – drugim - nabyciem. Należy w tym miejscu wskazać, że WSA we Wrocławiu rozstrzygał skargę skarżącego na interpretację indywidualną dotyczącą także ustalenia kosztów uzyskania przychodów jednak w aspekcie pierwotnego nabycia nieruchomości (wydatków poniesionych w 2003 r.). Sąd oddalając skargę skarżącego wskazał, że nie ma podstaw prawnych aby uwzględnić wydatki na nabycie nieruchomości poniesione w 2003r. albowiem były one związane z pierwotnym (pierwszym) nabyciem tej samej nieruchomości i nie można ich utożsamiać z wydatkami związanymi z ponownym nabyciem przedmiotowej nieruchomości (w 2011r.). Tym samym nie mogą one pomniejszyć przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.of. Należy podkreślić, że podstawą prawną zwrotu nieruchomości był art. 405 k.c., zgodnie z którym kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Bezpodstawne wzbogacenie kreuje nowy stosunek zobowiązaniowy, zawierający roszczenie o zwrot wzbogacenia, które zubożony ma względem wzbogaconego jego kosztem, a podmiot, który został bezpodstawnie wzbogacony, ma obowiązek zwrotu nienależnej korzyści (z nowszego orzecznictwa por. wyrok SN z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt IV CSK 272/06, Mon. Praw. 2007, nr 2, s. 60). Konstrukcja bezpodstawnego wzbogacenia wymaga nadania szczególnego znaczenia pojęciu świadczenia. Świadczenie jest postacią celowego zachowania i zazwyczaj spełniane jest dla zwolnienia się z długu. W art. 405 k.c użyte zostało określenie "korzyść majątkowa", a zatem wiadomo tyle, że musi się ona dać ocenić na pieniądze. Zawarcie przedmiotowej ugody było następstwem roszczenia skarżącego o wydanie przez spółkę wzbogacenia, którym były nieruchomości. W związku z tym, że nastąpiło skuteczne objęcie udziałów przez wnioskodawcę (w związku z brakiem zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego spółki), uzyskanie korzyści przez spółkę nastąpiło bez usprawiedliwionej podstawy prawnej (należytego usprawiedliwienia prawnego). Konsekwencją takiego wzbogacenia się spółki był zatem obowiązek zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści skarżącego w postaci nieruchomości. Skarżący otrzymując ponownie nieruchomość uzyskał ekwiwalent w postaci rezygnacji z roszczenia o wydanie nieruchomości. Zatem nie można zgodzić się z organem podatkowym, że zwrot nieruchomości skarżącemu na mocy zawartej ugody stanowił nieodpłatne nabycie tej nieruchomości, skoro spółka był zobowiązana do jej zwrotu, a więc wnioskodawca miał roszczenie o jej zwrot. Jej zwrot skutkował wygaśnięciem wierzytelności u skarżącego a jednocześnie wygaśnięciem zobowiązania w spółce. Przekazanie nieruchomości nie było więc dokonane pod tytułem darmym, bez ekwiwalentu (którym było wygaśnięcie roszczenia skarżącego o jej zwrot). Pogląd organu skutkuje brakiem możliwości rozpoznania wydatków na jej nabycie w którymkolwiek momencie, w którym skarżący uzyskałby przychód ze sprzedaży nieruchomości. Zwrot ww. nieruchomości na mocy ugody w oparciu o treść art. 405 k.c. stworzyło nową sytuację prawną skarżącego, która powinna być rozpoznana na tle przepisów podatkowych, zatem nie ma ona waloru neutralnego podatkowo. Skarżący w istocie nabył dwa razy tę samą nieruchomość i koszty uzyskania przychodów związane z przychodem dotyczącym planowanego odpłatnego zbycia nieruchomości, które podlegają odliczeniu to takie, które wystąpiły w związku z tym drugim nabyciem przedmiotowej nieruchomości (w 2011r.). Kosztami uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia przez skarżącego nieruchomości będzie stosownie do art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f. cena ich nabycia, tj. wartość wierzytelności skarżącego względem spółki z tytułu przeniesienia jej własności w związku z zamiarem objęcia udziałów w spółce. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f. na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w całości. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, na które składają się wpis od skargi w wysokości 200 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł. Ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy winien wydać interpretację indywidualną uwzględniającą zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło