IV SA/Gl 284/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Wójt Gminy K. odmówił skarżącej K.Z. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko K.Z. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że strona nie spełnia warunków do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko K.Z., gdyż nie zostało spełnione kryterium dochodowe uprawniające do przyznania tego świadczenia. Przeciętny miesięczny dochód członka rodziny przekroczył bowiem kryterium dochodowe i wyniósł 947,17 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji strona - reprezentowana przez radcę prawnego – podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji administracyjnej w sposób lakoniczny, a także zarzut naruszenia art. 7 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez przyjęcie, że dochód uzyskany z dopłat bezpośrednich ma charakter dochodu pozarolniczego, naruszenie art. 3 pkt 1 lit. c tiret dziewiąte ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie faktu, że przepis ten odwołuje się do dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc wymaga analizy art. 21 ust. 1 pkt 46, 47d i 116 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r., w wyniku rozpoznania odwołania strony, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek K.Z., w którym wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – K.Z. W składzie rodziny strona podała siebie, męża P.Z. oraz córkę K. Następnie organ przytoczył przepisy ustawy z dnia 11.02.2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 poz. 195) zwanej dalej ustawą, w tym art. 5 ust. 3, według którego świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast stosownie do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) (1) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: - renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, - renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin, przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, - świadczenia pieniężne oraz ryczałt energetyczny określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, - dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, - świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, - emerytury i renty otrzymywane przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów, - renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia otrzymywane przez ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945, otrzymywane z zagranicy, - zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, - środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc, - należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, z późn. zm.), - należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom i pracownikom jednostek wojskowych i jednostek policyjnych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sil wielonarodowych, - należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i Biura Ochrony Rządu, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały dochód, - dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne, - alimenty na rzecz dzieci, - stypendia doktoranckie i habilitacyjne przyznane na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r. poz. 882), stypendia doktoranckie określone w art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.), - stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r. poz. 176) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom, - kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, - należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób, - dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191, z późn. zm.), - dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie zezwolenia na terenie specjalnej strefy ekonomicznej określonej w przepisach o specjalnych strefach ekonomicznych, - ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", - ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006, - świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła i senatora, - dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego, - dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, - renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, - zaliczkę alimentacyjną określoną w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, - świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, - pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w art. 90c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 oraz z. 2016 r. poz. 35, 64, 195, 668 i 1010) oraz pomoc materialną określoną w art. 173 ust. I pkt 1. 2 i 8, art. 173a, art. 199 ust. 1 pkt 1,2 i 4 i art. 199a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, - kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, - świadczenie pieniężne i pomoc pieniężną określone w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), - świadczenie rodzicielskie, - zasiłek macierzyński, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, - (2) stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Unii Europejskiej. Następnie organ odwoławczy wskazał, że ustalając dochód rodziny organ I instancji w sposób prawidłowy wyliczył dochody uzyskane przez stronę z gospodarstwa rolnego. W roku 2016 wyniosły one 18.908,74 zł. Dodał, że strona oświadczyła, iż w 2016 r. powierzchnia gospodarstwa rolnego w ha przeliczeniowych ogólnej powierzchni wynosiła 7,3375. Organ wyjaśnił, że należy to pomnożyć przez 214,75 zł. (zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22.09.2017r. w sprawie przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych, dochód z 1 ha przeliczeniowego w 2016r. wyniósł 2577,00 zł/12 = 214,75 zł). Miesięcznie dochód wyniósł 1575,72 zł. Ponadto K.Z. oświadczyła, że otrzymała w 2016 r. dopłaty bezpośrednie dla rolników. Z pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wynika, że K.Z. w 2016r. otrzymała dopłaty bezpośrednie dla rolników w wysokości 15.189,24 zł, co miesięcznie daje dochód w wysokości 1265,77 zł. Organ wskazał, że miesięczny dochód rodziny w 2016r. wyniósł 2.841,50 zł ( 1 575,72 zł i 1265,77zł ), dochód na osobę w rodzinie wyniósł więc 947,17 zł. W związku z tym organ stwierdził, że strona nie spełniła kryterium dochodowego do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko i organ I instancji prawidłowo postąpił odmawiając jej przyznania prawa do tego świadczenia. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika – podniosła zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji administracyjnej w sposób lakoniczny i niewyczerpujący, a w konsekwencji uniemożliwiający dokonanie kontroli poprawności decyzji oraz zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, powodując tym samym naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej. Ponadto zarzuciła naruszenie przez organ prawa materialnego, tj. - art. 7 ust. 10 (błędnie określonego jako art. 7 pkt 10 ) ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851; zwanej dalej u.p.p.w.d.) przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie i przyjęcie, że dochód uzyskany z dopłat bezpośrednich ma charakter dochodu pozarolniczego; - art. 3 pkt 1 lit. c tiret dziewiąte ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 z późn. zm., zwanej dalej u.s.r.), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie z pominięciem faktu, iż przepis ten odwołuje się do dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc wymaga analizy art. 21 ust 1 pkt 46, 47d i 116 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 poz. 2032 z późn. zm.; zwanej dalej u.p.d.o.f.). Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ II instancji uchybił obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia prawnego, polegającego na wyjaśnieniu przyczyn rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji przytoczono jedynie obowiązujące przepisy prawa oraz powołano się na istnienie wyroków sądów administracyjnych zgodnych z przyjętym rozstrzygnięciem. Podniosła, że odwołanie od decyzji zawiera szereg argumentów odnoszących się do prawidłowej wykładni przepisów prawa, z przywołaniem orzecznictwa odmiennego niż cytowane w uzasadnieniu decyzji. W takiej sytuacji pominięcie istotnych aspektów sprawy (m.in. ważkości przepisów podatkowych) oraz niedokonanie jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn przyjętego sposobu rozumienia przepisów, nie spełnia standardu wymaganego art. 11 i 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji uniemożliwia odtworzenie motywów działania organu. Sprecyzowała zarzut naruszenia art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie. Podniosła, że według art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., dochód na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego ustala się mając na uwadze definicję dochodu zawartą w art. 3 pkt 1 u.s.r. Dochód, w rozumieniu tego przepisu, stanową m.in. nie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochody z gospodarstwa rolnego (art. 3 pkt 1 lit. c tiret dwudzieste trzecie u.s.r.). Dochód z gospodarstwa rolnego ustala się w oparciu o normę wynikającą z art. 7 ust. 5 u.p.p.w.d., przyjmując się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381, z późn. zm.) Kwota ta wynosiła w 2016 r. 2577 zł. Dodatkowo, zwróciła uwagę na treść art. 7 ust. 10 u.p.p.w.d. Przepis ten nakazuje sumowanie dochodów rolniczych i pozarolniczych, jedynie w przypadku, gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze. Zarzuciła, że normy tej organ nie analizował, a zatem nie rozważył, czy dochód z tytułu dopłat bezpośrednich jest dochodem z gospodarstwa rolnego, czy dochodem pozarolniczym. U.p.p.w.d. nie zawiera definicji legalnej zastosowanych w art. 7 ust.10 pojęć. W tym stanie rzeczy konieczne będzie odwołanie się do reguł wykładni językowej. "Pozarolniczy" to jak podaje Słownik Języka Polskiego - sjp.pl "nie mający związku z rolnictwem", a definicja ze Słownika Języka Polskiego PWN brzmi "nie związany z rolnictwem". Tak więc, aby dokonać prawidłowej interpretacji przepisu, odpowiedzieć trzeba na pytanie o związek lub brak związku dopłat bezpośrednich z rolnictwem. W roku bazowym dla ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego dla skarżącej tj. 2016, kwestię wypłaty tych dopłat regulowała ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 308, z późn. zm.). Art. 8 ust. 1 ww. ustawy przesądzał, że jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności rolnikom kwalifikującym się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. Skarżąca podniosła, że analiza treści ww. przepisów wskazuje na istotną, z uwagi na stan faktyczny sprawy, okoliczność - warunkiem otrzymania tzw. dopłat jest bycie rolnikiem, posiadanie określonego areału gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, wpis do ewidencji gospodarstw rolnych itd. Nie budzi więc wątpliwości, że dochody pochodzące z tych dopłat są związane z rolnictwem i stanowią dochody z gospodarstwa rolnego, a nie pozarolnicze, skoro otrzymuje je rolnik prowadzący gospodarstwo rolne za uprawę gruntów rolnych. Analogiczną klasyfikację (dochód z dopłat bezpośrednich wliczany do dochodu ogłaszanego przez Prezesa GUS) zawiera notatka, załączona do odwołania. Oznacza to, że doliczenie dochodu z dopłat bezpośrednich otrzymanych przez K.Z. w 2016 r. jako dochodów pozarolniczych było nieuzasadnione i naruszało art. 7 ust. 10 u.p.p.w.d. Ponieważ przepis ten ma charakter prawa materialnego, a naruszenie powstało w wyniku błędnej jego wykładni i niewłaściwego zastosowania, konieczne jest ponowne wyliczenie dochodu i przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko. Skarżąca dodała, że ponieważ GUS wliczył już dochód z dopłat bezpośrednich do dochodu z gospodarstwa rolnego, jego doliczenie, jako dochodu pozarolniczego, naruszałoby także zasadę, sformułowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak najdokładniejszego odzwierciedlenia sytuacji dochodowej rodziny, albowiem byłby on wliczany dwukrotnie, niewątpliwie zawyżając dochód rodziny. Podniosła zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 lit. c tiret dziewiąte u.s.r., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie z pominięciem faktu, iż przepis ten odwołuje się do dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazała, że organ I instancji dokonał samodzielnej, a zarazem błędnej wykładni art. 3 pkt 1 lit. c tiret dziewiąte u.s.r. poprzez nadanie pojęciu: "środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc" znaczenia dosłownego bez odwołania się do treści ustawy podatkowej, a to art. 21 ust. 1 pkt 46, art. 47d i 116 u.p.d.o.f, pomimo iż art. 3 pkt 1 lit c u.s.r. zawiera wprowadzenie: "inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych" czyli wprost odwołuje się do u.p.d.o.f w zakresie rozstrzygającym zwolnienia podatkowe. Według organu dopłaty bezpośrednie powinny być kwalifikowane jako środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji w ogóle nie analizował przepisów prawa podatkowego, obowiązujących w tym zakresie, pomimo iż art. 3 pkt 1 lit c tiret dziewiąte u.s.r. odwołuje się wprost do dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazała, że art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. zawiera szereg zwolnień przedmiotowych. Z tej znacznej liczby (143 punkty) tylko niektóre zostały wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c u.s.r., zatem pozostałe tzw. dochody nieopodatkowane na gruncie u.s.r., a więc i u.p.p.w.d. zostały uznane za prawnie irrelewantne tzn. nie wpływające na dochód rodziny. Podniosła, że z punktu widzenia zarzutów odwołania najistotniejszymi zwolnieniami podatkowymi są te, które wymieniono w art. 21 ust. 1 pkt 46, 47d i 116 u.p.d.o.f. W art. 21 ust. 1 pkt 46 ww. ustawy - wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli: a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 47d u.p.d.o.f. przesądza o zwolnieniu także dochodów takich jak: dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia lub świadczenia częściowo odpłatne, otrzymane na cele związane z działalnością rolniczą z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, od agencji rządowych, agencji wykonawczych lub ze środków pochodzących od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 116 u.p.d.o.f zwalnia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych opłaty bezpośrednie stosowane w ramach Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, otrzymane na podstawie odrębnych przepisów. Skarżąca wskazała, że przyjmując za słuszną koncepcję racjonalnego ustawodawcy podatkowego, gdyby uznać dopłaty bezpośrednie za bezzwrotną pomoc w rozumieniu pkt 46 cyt. przepisu, regulacja z pkt 47d i 116, wymieniających wprost dopłaty dla rolników, byłaby całkowicie zbędna. W takiej sytuacji jedynym racjonalnym uzasadnieniem wprowadzenia zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 116 u.p.d.o.f. jest odrębność znaczeniowa pojęć "dopłaty bezpośrednie" i "bezzwrotna pomoc" z doprecyzowaniem wynikającym z ustawy podatkowej. W okolicznościach niniejszej sprawy, oznacza to, iż dochód uzyskany z tytułu dopłat bezpośrednich, podlegał zwolnieniu przedmiotowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47d (w części finansowanej z budżetu państwa) i 116 u.p.d.o.f . (w części finansowanej ze środków europejskich), nie zaś w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 46 tej ustawy, a w konsekwencji nie może być traktowany jako pomoc bezzwrotna w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c tiret dziewiąte u.ś.r. i dochód w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. Następnie skarżąca obszernie przytoczyła poglądy wyrażone w tej kwestii w piśmiennictwie. W końcowej części podniosła, że błędy w wykładni skutkowały naruszeniem przez organ prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1 lit. c tiret dziewiąte ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji jego zastosowaniem z pominięciem faktu, iż przepis ten odwołuje się do dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. art. 21 ust. 1 pkt 46, 47d i 116 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dodała, że w orzecznictwie sądów administracyjnych - z uwagi na powszechność ubiegania się przez rolników o dopłaty bezpośrednie - uznano dochód tego rodzaju za nie podlegający doliczeniu do dochodów z gospodarstwa rolnego. Wskazała, że tytułem przykładu przytoczyć można wyroki zawierające w uzasadnieniu obliczenia prowadzące do ww. wniosków: wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 września 2015 r, sygn. akt, VIII SA/Wa 131/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt IOSK 641/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1922/10. W każdym z ww. orzeczeń sądy administracyjne uznawały za dochód rolnika, wyłącznie ryczałtową kwotę, o której mowa w art. 5 ust. 8 u.s.r., którego odpowiednikiem jest art. 10 ust. 7 u.p.p.w.d. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Powodem odmowy było stwierdzenie, że nie zostało spełnione kryterium dochodowe uprawniające do przyznania tego świadczenia. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( tekst jedn. Dz. U. z 2017 poz. 1851), świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Natomiast według art. 2 pkt 1 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zakres pojęcia "dochód" wyznaczony został w ustawie o świadczeniach rodzinnych, bardzo szeroko. Są nim bowiem przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a powyższej ustawy), a także deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. b wyżej wymienionej ustawy). Co więcej, w definicji dochodu mieszczą się także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c przywoływanej regulacji, wśród których ustawodawca wskazał między innymi (tiret 9) środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Orzekające w niniejszej sprawie organy uznały, że na dochód rodziny skarżącej składał się dochód z gospodarstwa rolnego ustalony zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz środki uzyskane w ramach bezzwrotnej pomocy zagranicznej - dopłaty bezpośrednie dla rolników. Tak ustalony dochód przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Przyjęty sposób ustalania dochodu rodziny został zakwestionowany przez skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika. Zdaniem strony skarżącej bezzwrotna pomoc zagraniczna, czyli dopłaty bezpośrednie dla rolników są uwzględniane przy ustalaniu dochodu z gospodarstwa rolnego wynikającego z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wobec tego bezprawne jest ponowne doliczanie do dochodu rodziny ubiegającej się o świadczenie wychowawcze, bezzwrotnej pomocy zagranicznej - dopłat bezpośrednich dla rolników. W zarzutach sformułowanych w skardze wskazano, że organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie i przyjęcie, że dochód uzyskany z dopłat bezpośrednich ma charakter dochodu pozarolniczego. W ocenie strony organy te dopuściły się także naruszenia art. 3 pkt 1 lit. c tiret 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ), gdyż przy wykładni tego przepisu pominęły postanowienia art. 21 ust. 1 pkt 46, pkt 47d i pkt 116 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016, poz. 2032 ze zm.). W motywach wniesionej skargi przedstawiono rozbudowaną argumentację przemawiającą za przyjęciem stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą. W kontekście błędnej interpretacji art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazano, że przepis ten nakazuje sumowanie dochodów rolniczych i pozarolniczych, jedynie w przypadku, gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze. Skarżąca podniosła, że dochód z gospodarstwa rolnego ustala się w oparciu o normę wynikającą z art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zawarła argumentację sprowadzającą się do tego, że bezzwrotna pomoc zagraniczna - dopłaty bezpośrednie dla rolników jest związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i tym samym dochody z tego tytułu nie mogą być kwalifikowane jako dochody pozarolnicze, a tym samym – w jej ocenie - dopłaty te nie mogą być doliczane do dochodu skarżącej. Z kolei naruszenie art. 3 pkt 1 lit. c tiret 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, według skarżącej polegało na pominięciu przez organ unormowań zamieszczonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze podkreślono, że w okolicznościach sprawy dochód uzyskany przez skarżącą z tytułu dopłat bezpośrednich, podlega zwolnieniu przedmiotowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47d (w części finansowanej z budżetu państwa) i pkt 116 (w części finansowanej ze środków europejskich), nie zaś w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie może być traktowany jako pomoc bezzwrotna w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c tiret 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Po przytoczeniu kluczowych w niniejszej sprawie przepisów oraz przedstawieniu stanowiska skarżącej należało odnieść się do podniesionych zarzutów i sformułowanych argumentów. Na wstępie niniejszych rozważań podkreślenia wymagało, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a także ustawa o świadczeniach rodzinnych, do której pierwsza z wymienionych ustaw odsyła - są zaliczane do aktów normatywnych regulujących problematykę szeroko rozumianej pomocy społecznej, a zatem stanowią integralny element systemu wsparcia państwa na rzecz określonych kategorii podmiotów. W zakresie dotyczącym definicji dochodu, ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zawiera odesłanie do ustawy o świadczeniach rodzinnych, w której ustawodawca –wprowadził autonomiczne regulacje dotyczące ustalenia kryterium podmiotowego, czyli wskazania komu wsparcie takie przysługuje, jak również przyjął właściwe dla tego aktu zasady ustalania wysokości dochodu uprawniającego do ubiegania się o przyznanie przewidzianych w ustawie świadczeń. Potwierdzeniem autonomiczności rozwiązań występujących w tej ustawie, jest wyliczenie zawarte w art. 3 pkt 1 lit. c. Gdyby bowiem ustawodawca chciał przejąć rozwiązania obowiązujące na gruncie ustawy o podatku dochodowym to uczyniłby stosowne odesłanie, natomiast w art. 3 pkt 1 lit. c zawarł zamknięty katalog dochodów nieopodatkowanych, które są uwzględniane przy ustalaniu dochodu rodziny ubiegającej się o stosowną formę wsparcia. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zawarty w skardze zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 3 pkt 1 lit. c tiret 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to zarzut dotyczył pominięcia unormowań zamieszczonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak już bowiem była o tym mowa wyżej, ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera autonomiczne regulacje dotyczące zasad ustalania wysokości dochodu osoby i rodziny ubiegającej się o świadczenia w niej przewidziane. Potwierdzeniem tego jest brak odwołania się do regulacji zawartych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz wymienienie katalogu zamkniętego dochodów nieopodatkowanych na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Takie unormowanie oznacza, że wykaz dochodów nieopodatkowanych zamieszczony w art. 21 ustawy podatkowej nie może mieć zastosowania dla potrzeb związanych z ustaleniem dochodu osoby i rodziny ubiegającej się o zasiłek rodzinny a także świadczenie wychowawcze. W tej sytuacji zarzut błędnej interpretacji art. 3 pkt 1 lit. c tiret 9 przedmiotowej ustawy, dotyczący nieuwzględnienia regulacji zamieszczonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych był bezpodstawny. Unormowania zamieszczone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być posiłkowo stosowane na gruncie przedmiotowej ustawy, jednakże tylko w zakresie przez nią określonym. Pełnomocnik skarżącej akcentuje, że art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w trzech punktach; 46, 47d i w 116 porusza problematykę dotyczącą przedmiotu prowadzonego postępowania. Stanowisko pełnomocnika zasługiwałoby na uwzględnienie, gdyby nie treść art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten zawiera regulację, która w kompletny sposób (a nie przykładowy) stanowi, które dochody nieopodatkowane są uznawane na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych za dochód rodziny czy osoby ubiegającej się o świadczenie i są uwzględniane przy ustalaniu dochodu rzutującego na prawo do wnioskowanego świadczenia. W konsekwencji uznać należy, że argumentacja prezentowana w skardze nie zasługuje na uwzględnienie, a organy administracji publicznej w sposób właściwy dokonały wykładni tego przepisu, a tym samym nie doszło do jego naruszenia. Jak już była o tym mowa wyżej, w skardze zarzucono ponadto organom administracji wadliwą interpretację art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, według którego – w przypadku, gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się. W ocenie skarżącej błędne rozumowanie organu polegało na tym, że przyjął, iż dochód uzyskany z dopłat bezpośrednich ma charakter dochodu pozarolniczego i wskutek tego organ zsumował ten dochód z dochodem ustalonym w oparciu o art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W zakresie tego zarzutu podnieść zatem należało, że – przede wszystkim – z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że organ przyjął, iż dochód uzyskany z dopłat bezpośrednich ma charakter dochodu pozarolniczego. Wobec tego zarzut ten nie jest adekwatny do treści motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia i jest to wystarczającym powodem uznania tego zarzutu za bezpodstawny, jako że nie odnosi się do rzeczywistej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Po drugie - dochód uzyskany z dopłat bezpośrednich został uwzględniony przez organ przy obliczaniu wysokości dochodu w rodzinie skarżącej z tego powodu, że został on w sposób literalny, wymieniony w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do której – w tym zakresie – odsyła ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Z tego powodu – niezależnie od tego, w jaki sposób jest on kwalifikowany przez skarżącą, tj. czy jako dochód rolniczy czy pozarolniczy - dochód ten podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości dochodu w rodzinie skarżącej. Nie stoi temu na przeszkodzie treść art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdyż wynika z niego jedynie, że organ jest zobowiązany do sumowania dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego oraz dochodów pozarolniczych. Błąd w rozumowaniu skarżącej wynika z przyjęcia przez nią, że dochód z dopłat bezpośrednich jest wliczany do dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłaszanego przez Prezesa GUS, a to w jej ocenie oznacza, że doliczenie dochodów z dopłat bezpośrednich otrzymanych przez nią w 2016 r., jako dochodów pozarolniczych, było nieuzasadnione i naruszało art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W związku z tym argumentem przede wszystkim podnieść należało, że nie ma żadnych podstaw twierdzenie skarżącej, jakoby dochód z dopłat bezpośrednich był wliczany do dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłaszanego przez Prezesa GUS. Podkreślenia wymagało, że dopłaty bezpośrednie występują w bardzo zróżnicowanej wysokości, uzależnionej od wielu czynników, a poza tym nie wszyscy rolnicy otrzymują te dopłaty. W tych przypadkach, gdy rolnicy nie otrzymują wymienionych dopłat, wysokość ich dochodu ustala się wyłącznie w oparciu o art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, o ile nie mają innych dochodów. Przyjmując rozumowanie skarżącej stwierdzić więc należałoby, że ci rolnicy mają "doliczane" do dochodu z 1 ha przeliczeniowego, dopłaty bezpośrednie, których przecież nie otrzymują. Wniosek taki jest więc całkowicie pozbawiony podstaw. Zarzuty skargi w tej części również nie zasługiwały zatem na uwzględnienie. Na marginesie należało ustosunkować się do argumentu podnoszonego przez skarżącą, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest uznanie "z uwagi na powszechność ubiegania się przez rolników o dopłaty bezpośrednie, dochodu tego rodzaju za nie podlegający doliczeniu do dochodów z gospodarstwa rolnego". W powyższej kwestii podkreślenia wymagało, że wskazana okoliczność, tj. powszechność ubiegania się przez rolników o dopłaty bezpośrednie, nie może mieć wpływu na to, czy dochód ten podlega, czy też nie podlega doliczeniu do dochodów z gospodarstwa rolnego, gdyż o tym decydują przepisy prawa, a nie ilość złożonych, czy też uwzględnionych wniosków o dopłaty bezpośrednie. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, podobnie jak i rozstrzygnięcie organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów oraz trafnych ustaleń i ocen prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a wobec tego podlegała ona oddaleniu, zgodnie z art. 151 P.p.s.a.