I GSK 3345/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-18
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Zofia Borowicz, Anna Apollo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi i nie wyjaśnia dostatecznie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, może stanowić podstawę do uchylenia tego wyroku na skutek skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uzasadniony. Uzasadnienie wyroku WSA było niewystarczające, nie wyjaśniało dostatecznie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie odnosiło się do większości zarzutów skargi, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) odmówił przyznania premii technologicznej, uznając, że projekt nie spełnia kryteriów dotyczących nowości i potencjału rynkowego oraz kwalifikowalności wydatków. Po rozpatrzeniu protestu spółki, BGK podtrzymał negatywną ocenę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wadliwe uzasadnienie wyroku.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia del. NSA Anna Apollo Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1150/18 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w R. na rozstrzygnięcie Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Banku Gospodarstwa Krajowego na rzecz A. Spółki z o.o. w R. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1150/18 oddalił skargę A. sp. z o.o. w R. na decyzję Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
A. spółka z o.o. w R. wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu pt. "[...]".
Projekt został złożony w konkursie w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, Oś Priorytetowa III: Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach, Działanie 3.2: Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, Poddziałanie 3.2.2.: Kredyt na innowacje technologiczne.
Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Bank Gospodarstwa Krajowego poinformował skarżącą o odmowie przyznania premii technologicznej z uwagi na to, że po dokonaniu oceny wniosku o dofinansowanie projekt uzyskał 11,50 punktów. Podczas panelu ekspertów uznano, że projekt nie spełnia kryterium nr 3 "Nowość i potencjał rynkowy końcowego rezultatu projektu (towaru, procesu, usługi) oraz kryterium nr 5 "Wydatki na realizacje projektu zostały określone zgodnie z katalogiem wydatków kwalifikowanych oraz są niezbędne do realizacji inwestycji technologicznej i są powiązane funkcjonalnie, a wnioskowana kwota wsparcia jest zgodna z zasadami finansowania projektów obowiązujących dla poddziałania". Projekt nie spełnił również kryterium nr 12 "Wnioskodawca jest członkiem krajowego klastra kluczowego", jednak kryterium to miało charakter fakultatywny i jego niespełnienie nie miało wpływu na możliwość uzyskania wsparcia.
Po rozpatrzeniu protestu skarżącej, w którym zakwestionowała ona ocenę w zakresie Kryteriów nr 3 i nr 5, pismem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] organ poinformował spółkę, że jej protest nie został uwzględniony. Wyjaśnił, że dokonanie oceny sformułowanego w proteście zarzutu dotyczącego kryteriów merytorycznych wymagało wiedzy specjalistycznej, zatem zasięgnął opinii nowego eksperta zewnętrznego, który nie brał wcześniej udziału w jakiejkolwiek ocenie wniosku spółki. Po zapoznaniu się z dokumentacją projektową oraz protestem strony ekspert ten wyraził swoją opinię w Karcie Oceny Merytorycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem wskazanym na wstępie oddalił skargę spółki. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, odnosząc się niespełnienia przez spółkę poszczególnych podkryteriów kryterium nr 3, że co do 3.1.B, pojęcie innowacji przełomowej odnosi się do skutków innowacji, a nie do aspektu nowości. Może ona skutkować m.in. zmianą struktury rynku, stworzeniem nowych rynków lub doprowadzeniem do sytuacji, w której istniejące produkty staną się przestarzałe. Warunkiem spełnienia tego podkryterium było wykazanie przez wnioskodawcę, że planowany do wytwarzania/uruchomienia towar/proces/usługa może być określony jako produkt przełomowy z punktu widzenia danej branży (np. posiadający potencjał korzystnie wpływający na dalszy jej rozwój).
W podkryterium 3.1.C wskazano, że ocena potencjału rynkowego dokonywana jest na podstawie informacji przedstawionych przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca przedstawiając informacje powinien opierać się przede wszystkim na weryfikowalnych danych liczbowych, a w przypadku podawania informacji zewnętrznych przedstawiać ich źródła. Ekspert oceniający weryfikuje przedstawione we wniosku informacje i dane na podstawie wiedzy branżowej. W przypadku gdy podczas oceny zostanie uznane, że rezultat nie spełnia danego aspektu lub zostanie uznane, że przedstawione dane i informacje dotyczące danego aspektu są przedstawione w sposób nierzetelny lub odbiegają od danych rzeczywistych, ocena w tym aspekcie wyniesie 0 punktów. Za spełnienie każdego z powyższych aspektów otrzymuje się 1 punkt. Poza tym wyjaśniono, że wnioskodawca przy opisywaniu rezultatów projektu (towarów/procesów/usług) w ramach kryterium powinien przedstawić ich cechy, parametry lub funkcjonalności, które pozwolą dokonać oceny w powyższych podkryteriach. W szczególności w opisie tym, cechy, parametry i funkcjonalności powinny zostać porównane do już istniejących na rynku towarów/procesów/usług, ze wskazaniem które z nich i w jaki sposób świadczą o nowości, potencjale rynkowym i ewentualnej przełomowości rezultatów projektu.
W odniesieniu do podkryterium (3.1.B) Sąd podzielił stanowisko IP, że planowany do wytworzenia towar nie może być określony jako produkt przełomowy z punktu widzenia branży budowlanej. IP zgodziła się z Ekspertem Zewnętrznym, iż brak prób w skali technicznej, a tym bardziej w skali przemysłowej ma w ocenie tego podkryterium istotne znaczenie. Sąd podziela przy tym stanowisko skarżącej, że sprawdzenie technologii w warunkach przemysłowych oznacza w zasadzie wdrożenie opracowanej technologii i produkcję na skalę masową/przemysłową. W związku z tym negatywna ocena podkryterium jedynie z powodu nieprzeprowadzenia ww. sprawdzenia byłaby nieuzasadniona. Niemniej jednak Sąd zaznaczył, że powołany przez IP fragment opinii Eksperta Zewnętrznego miał wbrew twierdzeniom skarżącej istotne, ale nie decydujące znaczenia przy ocenie tego podkryterium. IP w ramach tej oceny powołała się bowiem także na to, że spółka nie wykazała żadnych racjonalnych podstaw ani faktów by proponowany przez nią produkt całkowicie wyparł z rynku betony konkurencji. Poza tym wbrew twierdzeniom skarżącej z faktu, że podkryterium 3.1.A (produkt będzie ulepszony w stosunku do oferowanych na rynku) nie można automatycznie wnioskować, że produkt będzie miał przełomowy charakter, tj. że spełni podkryterium 3.1.B.
W przypadku podkryterium 3.1.C.b IP w ocenie Sądu trafnie uznała, że w ramach podkryterium Wnioskodawca powinien wykazać, że jego produkt nie stanowi powielenia już istniejących rozwiązań i nie narusza praw osób i podmiotów trzecich. W rozpoznawanej sprawie zarówno Ekspert Zewnętrzny, jak i Eksperci dokonujący pierwszej oceny jednomyślnie uznali, że spółka nie przedstawiła żadnej analizy ani informacji zewnętrznych w tym zakresie. Zasadnie wskazano, że twierdzenie spółki, iż technologia nie jest i nie była dotąd stosowana ani w kraju, ani na świecie, ma wyłącznie charakter deklaratywny i nie oznacza, że nie jest możliwe otrzymanie analogicznego produktu w innej technologii. Eksperci dokonujący oceny ww. podkryterium na wcześniejszym etapie stwierdzili bowiem, że rozwiązania w zakresie polimerobetonów są obecne na rynku, a rezultat projektów strony powiela rozwiązania techniczne w tym zakresie. Wskazane przez stronę właściwości i cechy są dostępne w produktach alternatywnych. W tej sytuacji IP – mając oparcie w jednoznacznej ocenie Ekspertów – zasadnie uznała, że ww. podkryterium nie zostało spełnione.
Zdaniem Sądu IP prawidłowo zakwestionowała spełnienie przez spółkę kryterium nr 5. Przedstawione w ramach tego kryterium koszty uznane za niekwalifikowalne przekroczyły bowiem wartość korekty określoną w Regulaminie konkursu, tj. 20% wydatków wskazanych przez Wnioskodawcę jako kwalifikowalne we wniosku o dofinansowanie. Podstawą tej oceny było uznanie przez IP, że wydatki na część robót budowlanych oraz na system cieplny i recycler betonu nie spełniają warunków określonych w kryterium nr 5.
W skardze kasacyjnej skarżąca spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według nor przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, skutkujące oddaleniem skargi, a to w następstwie przeprowadzenia przez Sąd I instancji kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu w sposób wadliwy, poprzez zaakceptowanie przeprowadzenia przez organ oceny wniosku i rozstrzygnięcia protestu w sposób sprzeczny z przepisami ustawy wdrożeniowej oraz Regulaminu konkursu w ramach POIR 2014-2020, Oś Priorytetowa III: Wsparcie innowacji w Przedsiębiorstwach, Działanie 3.2 Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, Poddziałanie 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne (dalej jako: "Regulamin") i uznanie w ślad za BGK, że zarzuty podnoszone przez skarżącą są nietrafne i nieuzasadnione w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie przyjęte przez BGK narusza zasadę przeprowadzania wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty i rzetelny, zaś należyte rozstrzygnięcie sprawy, dokonane zgodnie z przepisami ustawy wdrożeniowej mogło istotnie wpłynąć na wynik sprawy;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. i art. 78 Konstytucji RP oraz art. 37 ust. 1 w zw. z art. 57, art. 58 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 64 ustawy wdrożeniowej poprzez:
– uznanie przez WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku opinii ekspertów jako nie podlegającej krytyce (kwestionowaniu), co w konsekwencji doprowadziło WSA do uznania, że nie ma podstaw do zakwestionowania tej oceny jako nierzetelnej. Naruszenie WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku polegało w szczególności na wadliwym zaakceptowaniu rozstrzygnięcia protestu przez BGK, które oparte zostało na powieleniu w znaczącym zakresie argumentów eksperta zawartych w kartach oceny merytorycznej projektu i nie dostrzeżeniu ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych poczynionych w ramach oceny wniosku, tj. poprzez zaakceptowanie przez WSA braku wymaganej prawem pełnej treści uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu jak również zaakceptowaniu jako prawidłowe braku dokonania powtórnej, pełnej, oceny projektu;
– wadliwe zaakceptowanie w zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie niedopuszczalnego rozstrzygnięcia na niekorzyść strony protestu w zakresie wadliwie dokonanej weryfikacji kwalifikowalności kosztów (wadliwa ocena Kryterium nr 5), co nastąpiło dodatkowo z naruszeniem § 9 ust. 22-23 Regulaminu konkursu, w sytuacji, gdy przy początkowej ocenie projektu ("w l-szej instancji") koszty zostały uznane za kwalifikowalne a dopiero na etapie badania protestu BGK zakwestionował część kosztów powodując, że wysokość kosztów niekwalifikowalnych przekroczyła próg 20% wartości projektu;
– wadliwe zaakceptowanie naruszenia zasady dwuinstancyjności w sytuacji, gdy przy ocenie protestu BGK dokonało odmiennej oceny w zakresie kwalifikowalności kosztów względem tej dokonanej na etapie oceny wniosku o dofinansowanie - co uniemożliwiło skarżącej zaoponowanie (przeciwstawienie się takiemu rozstrzygnięciu w dwóch "instancjach") względem takiego stanowiska BGK w trybie postępowania dwuinstancyjnego na etapie przedsądowym.
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 i ust. 5 ustawy wdrożeniowej oraz art. 10 ust. 5 i 7 ustawy z 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 141), poprzez zaakceptowanie przez WSA w Warszawie braku rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku o dofinansowanie i błędną ocenę obligatoryjnych kryteriów merytorycznych:
a) Kryterium nr 3.1.B "Planowany do wytwarzania/uruchomienia towar/proces/usługa może być określony jako produkt przełomowy z punktu widzenia danej branży (np. posiadający potencjał wpływający na dalszy jej rozwój)";
b) Kryterium 3.1.C lit. b – "Czy zaproponowany rezultat projektu nie stanowi powielenia już istniejących rozwiązań?";
c) Kryterium nr 5 "Wydatki przeznaczone na realizację projektu zostały określone zgodnie z katalogiem wydatków kwalifikowanych oraz są niezbędne do realizacji inwestycji technologicznej i są powiązane funkcjonalnie, a wnioskowana kwota wsparcia jest zgodna z zasadami finansowania projektów obowiązujących dla poddziałania",
– w wyniku rozpoznania protestu Instytucja Pośrednicząca wskazała, że przedmiotowy wniosek o dofinansowanie uzyskał łącznie 14,50 pkt., jednakże nie zostało uznane za spełnione obligatoryjne kryterium nr 5, co w konsekwencji skutkowało uznaniem, iż projekt nie uzyskał dofinansowania i otrzymał ocenę negatywną;
d) art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez niedopełnienie obowiązku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu, ani poprzedzającego go konkursu pod kątem ich zgodności z ustawą wdrożeniową i Regulaminem, bez względu na zarzuty i wnioski skargi, skutkujące niesłusznym oddaleniem skargi;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. oraz art. 37 ust. 2, art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 37 ust. 1 tej ustawy, skutkujące oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem, a to w następstwie niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji ww. przepisów i w konsekwencji niedostrzeżenie, iż w ramach prowadzonego przez BGK konkursu doszło do wadliwej – z naruszeniem zasad rzetelności i przejrzystości - weryfikacji spełniania kryteriów oceny projektów, tj. Kryterium nr 3.1.B; Kryterium 3.1.C lit. b Kryterium nr 5;
b) art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1710) poprzez dokonanie błędnej wykładni ww. przepisów skutkującej uznaniem przez Sąd wydatków wskazanych w ramach spełniania Kryterium nr 5 jako niekwalifikowalnych;
c) art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i § 2 ust. 3 ppkt 3 Regulaminu konkursu, poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów Regulaminu i ustawy wdrożeniowej, skutkujące tym, iż ocena projektu i jego weryfikacja została dokonana w sprzeczności z postanowieniami ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1710), w szczególności poprzez nieuwzględnienie zdefiniowanych i mających zastosowanie przy ocenie spełniania kryteriów pojęć "nowego produktu" oraz "znaczącego udoskonalenia", co skutkowało dokonaniem zaniżonej punktacji projektu w ramach oceny spełniania Kryterium 3.1.C.b – Czy zaproponowany rezultat projektu nie stanowi powielenia już istniejących rozwiązań?.
Wszystkie powyżej naruszenia WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku doprowadziły do utrwalenia naruszenia zasad (sposobu) przeprowadzania wyboru projektów, tj. zasady przejrzystości i rzetelności, co z kolei spowodowało ostatecznie odmowę przyznania premii technologicznej z powodu niespełnienia przez projekt obligatoryjnego kryterium nr 5.
W ocenie skarżącej wszystkie wskazane powyżej zarzuty dotyczą naruszeń mających istotny wpływ na wynik postępowania sądowoadministracyjnego a w konsekwencji również wynik oceny projektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wskazanych w § 2 art. 183 p.p.s.a.
Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.
W ramach drugiej podstawy kasacyjnej, to jest mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, strona skarżąca wskazała na szereg przepisów, przy czym we wszystkich zarzutach sformułowanych w pkt I petitum skargi kasacyjnej podniesiono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Obszerne uzasadnienie tychże zarzutów sprowadza się w istocie do konkluzji, że Sąd I instancji pomimo szeregu zarzutów szczegółowo podniesionych w skardze, a dotyczących przemilczenia w zaskarżonym rozstrzygnięciu BGK zarzutów i uzasadnienia protestu, pominął wskazane w nich argumenty. Tego rodzaju zarzuty stanowią w istocie uzasadnienie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego usprawiedliwiony w stopniu, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przepis art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jeżeli uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera któregoś z wymienionych w tym przepisie elementów. Na tle art. 141 § 4 p.p.s.a. w orzecznictwie podkreśla się, że uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizuje istotne przypisane mu funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem oprócz stron jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania żąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej jego kontroli.
Pamiętać bowiem należy, że wniesienie skargi na rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu protestu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zważywszy na treść art. 64 tej ustawy, oznacza, iż sąd administracyjny rozpoznaje i rozstrzyga sprawę poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem tej prawnej formy działania właściwej instytucji, przy czym sąd rozstrzyga taką sprawę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) oraz jest zobowiązany dokonać oceny prawnej zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą. Konstytucyjne prawo każdego do rozpatrzenia jego sprawy przez sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) obejmuje nie tylko to, że można sprawę wnieść do sądu, ale również to, że sąd rozpatrzy stanowisko i argumenty, jakie w tej sprawie przedstawia wnoszący sprawę do sądu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego, czy też ogólnikowego powoływania się na poglądy doktryny czy judykatury, bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej, której rezultatem jest przyjęty konkretny kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I GSK 685/09, z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1934/11). W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że jeżeli w uzasadnieniu wyroku wojewódzki sąd administracyjny ogranicza się w dużym stopniu do podzielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organ administracji lub jego prostej akceptacji, nie służy to realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej. Zwłaszcza zaś w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji strona skarżąca wspiera je określonymi zarzutami, co zobowiązywać powinno sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia stosownej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a brak wskazanej analizy stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1832/09, z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 1215/09). Jakkolwiek w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – w kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi – podkreśla się też, że sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy; to jednak nie oznacza, że nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie – co należy podkreślić – w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Okoliczność zatem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które zostanie uwzględnione przez sąd kasacyjny w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt I GSK 2325/15 oraz powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo NSA).
Przenosząc powyższe uwagi na treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że w sposób niewystarczający został przedstawiony stan sprawy, nie wyjaśniono dostatecznie podstawy rozstrzygnięcia i nie odniesiono się do większości zarzutów skargi. Uchybienia te są na tyle istotne, że uniemożliwiają dokonanie kontroli instancyjnej objętego skargą kasacyjną rozstrzygnięcia.
Ocenie legalności Sądu I instancji poddane zostało rozstrzygnięcie BGK z dnia [...] czerwca 2018 r. nieuwzględniające protestu A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. wniesionego od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
W związku z powyższym zauważyć należy, że zgodnie z art. 57 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Z treści ostatnio wskazanych przepisów wynika, iż protest zawiera wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem oraz wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem. Ponadto z treści art. 57 zdanie drugie ustawy wdrożeniowej wynika, że instytucja, która rozpatruje protest, gdy jest to konieczne może skorzystać z pomocy ekspertów. Jednocześnie z art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wynika, iż informacja o wynikach rozpatrzenia protestu, którą otrzymuje wnioskodawca, zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu wraz z uzasadnieniem.
Z powyższych uregulowań wynika, że ocena ekspertów nie zastępuje rozstrzygnięcia instytucji rozpoznającej protest. Informacja zawierająca rozstrzygnięcie protestu musi zawierać wyczerpujące uzasadnienie. Obowiązkiem podmiotu przeprowadzającego procedurę odwoławczą jest ustosunkowanie się w piśmie informującym o wynikach tej procedury do wszelkich zarzutów, podniesionych w środku odwoławczym, zarówno proceduralnych jak i merytorycznych. Uzasadnienie tego rodzaju rozstrzygnięcia nie może jedynie sprowadzać się do mechanicznego odwoływania się do oceny ekspertów. Przewidziane w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów do dofinansowania, dotyczą każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie postępowania konkursowego. Oznacza to, że instytucja rozpatrująca środek odwoławczy (protest) powinna także kierować się zasadami zawartymi w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zasada rzetelności i bezstronności skutkuje m.in. koniecznością wyczerpującego uzasadnienia motywów nieuwzględnienia poszczególnych zarzutów. Nie wystarczy zatem uznać, że dane kryterium nie zostało spełnione, lecz należy tę ocenę uzasadnić odnosząc się w ramach tego uzasadnienia także do argumentacji strony zawartej w proteście. Uzasadnienie informacji o wyniku rozpatrzenia protestu musi więc wyraźnie zawierać rzetelną, jasną i przejrzystą analizę ocen ekspertów jak i zarzutów odwołującego się. Innymi słowy uzasadnienie, o którym stanowi art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej powinno dokładnie wskazywać przyczyny negatywnej oceny, tak aby było możliwe prześledzenie procesu myślowego organu odwoławczego, który nie podzielił argumentacji wnioskodawcy i nie uwzględnił protestu. Powyższe ma istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej. W konsekwencji powyższego istotnego znaczenia nabiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a., które powinno obejmować te kwestie, które są niezbędne do wyczerpującego podawania pozostałych elementów uzasadnienia wyroku, w szczególności zarzutów podniesionych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia.
Sąd I instancji przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan sprawy przytoczył wynik rozstrzygnięcia BGK zawarty w informacji z dnia [...] kwietnia 2018 r. wskazując m.in., że projekt skarżącej nie spełnił kryterium nr 3 "Nowość i potencjał rynkowy końcowego rezultatu projektu (towaru, procesu, usługi) oraz kryterium nr 5 "Wydatki na realizację projektu zostały określone zgodnie z katalogiem wydatków inwestycji technologicznej i są powiązane funkcjonalnie, a wnioskowana kwota wsparcia jest zgodna z zasadami finansowania projektów obowiązujących dla poddziałania".
Następnie Sąd wywiódł, że: "Po rozpatrzeniu protestu skarżącej, w którym zakwestionowała ona ocenę w zakresie kryteriów nr 3 i nr 5, pismem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Organ poinformował Spółkę, że jej protest nie został uwzględniony" (s. 1 uzasadnienia wyroku). Przedstawiając następnie w ramach tzw. stanu sprawy stanowisko Organu odwoławczego Sąd stwierdził: "Na wstępie uzasadnienia ww. rozstrzygnięcia Organ wyjaśnił, że..." (s. 1 uzasadnienia wyroku), a zatem odwołał się do pisma z dnia [...] października 2017 r. w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie PGK o nieuwzględnieniu protestu skarżącej nosi datę [...] czerwca 2018 r. i jest oznaczone numerem: [...], a nie wskazanym przez Sąd numerem: [...]. Co prawda Sąd I instancji w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia odwołał się już do ww. informacji z dnia [...] czerwca 2018 r. (s. 7 uzasadnienia wyroku), czyli stanowiącej przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, niemniej powyższe wskazuje już na uchybienia w zakresie przedstawienia stanu sprawy w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Tym bardziej że relacjonując stan sprawy Sąd nie przedstawił żadnych zarzutów i argumentacji, które zostały zawarte w proteście skarżącej złożonym od informacji o negatywnej ocenie z dnia [...] kwietnia 2018 r. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że Sąd I instancji, przedstawiając w dalszej kolejności stan sprawy, wywiódł, iż BGK w zaskarżonym rozstrzygnięciu odniósł się do poszczególnych podkryteriów w ramach kryterium nr 3. Relacjonując stanowisko BGK w powyższej spornej kwestii, tj. co do podkryterium: 3.1.B, 3.1.C b, 31.C d, Sąd przywołał treść tych podkryteriów oraz, w sposób bardzo lakoniczny, stanowisko Instytucji Pośredniczącej podkreślając, że instytucja ta albo zgodziła się przy tym z Ekspertem Zewnętrznym, którego wiedzy zasięgnęła przy rozpatrzeniu protestu, albo powtórzyła dane stanowisko za tym Ekspertem.
Oczywiście Sąd I instancji przedstawił też stanowisko BGK w zakresie uwzględniającym część zarzutów skarżącej, co skutkowało przyznaniem jej 3 dodatkowych punktów w ramach kryterium nr 3. Jednakże to co istotne, a więc to, co zostało objęte zarzutami skargi w ramach nieuwględnionych zarzutów protestu do kryterium nr 3, nie zawiera stanowiska BGK w kwestii tej, czy instytucja ta rozpoznając protest przeanalizowała i odnosiła się w swej ocenie do zarzutów i argumentacji zawartej w środku odwoławczym Spółki. Identycznie należy ocenić ten fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku, dotyczący przedstawienia stanowiska BGK w zaskarżonym rozstrzygnięciu odnośnie do oceny niespełnienia przez spółkę kryterium nr 5.
Sąd I instancji przedstawiając w tym zakresie stan sprawy wskazał jakie elementy podlegały weryfikacji w ramach kryterium nr 5 z uwagi na jego treść, jednakże odnosząc się już do oceny konkretnych wydatków lakonicznie wywiódł, że: "W ocenie IP w rozpoznawanym przypadku takie powiązanie nie występuje w odniesieniu do części robót budowlanych, systemu cieplnego i recyclera betonu, co szczegółowo opisano w uzasadnieniu zaskarżonej oceny" (s. 4 uzasadnienia wyroku).
Powyższe uchybienie ma istotne znaczenie, gdy się zważy na zakres zarzutów zawartych w skardze do WSA odnoszących się do oceny kryterium nr 5 oraz stanowisko Sądu I instancji dotyczące tej kwestii, ale do tego Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się w dalszej części uzasadnienia.
Jak już wyżej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny do ustawowych wymogów uzasadnienia wyroku określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. należy przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze. Wymóg ten nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, ale oznacza także konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, poprzez ich wnikliwe i wszechstronne przeanalizowanie i konfrontację z ustaleniami organu.
Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał jakie zarzuty zostały zawarte w skardze do WSA, jednakże nie sposób już uznać, że dokonał ich rzetelnej weryfikacji przy wyjaśnianiu podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim Sąd I instancji przytoczył treść przepisów prawnych, w oparciu o które dokonał kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także wymienił akty prawne i regulacje konkursowe, na podstawie których dokonywana była ta kontrola legalności.
Następnie Sąd używając zwrotu: "Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niespełnienia przez Spółkę poszczególnych podkryteriów kryterium nr 3..." (s. 9 uzasadnienia wyroku) przytoczył in extenso treść opisu podkryterium 3.1.B oraz 3.1.C.b i stwierdził, że "...BGK zakwestionowała spełnienie ww. podkryteriów i w ocenie Sądu była to ocena trafna". Następnie powtórzył w odniesieniu do podkryterium 3.1.B stanowisko IP, że planowany do wytworzenia towar nie może być określany jako produkt przełomowy z punktu widzenia branży budowlanej. Odnosząc się w tym wypadku do zarzutu skargi i stanowiska IP, która uznała, że brak prób w skali technicznej, a tym bardziej w skali przemysłowej ma w tej ocenie istotne znaczenie, Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że sprawdzenie technologii w warunkach przemysłowych oznacza w zasadzie wdrożenie opracowanej technologii i produkcję na skalę masową (przemysłową) i stwierdził, że w związku z tym negatywna ocena podkryterium byłaby nieuzasadniona. Ponadto Sąd wywiódł, że podstawą negatywnej oceny tego podkryterium było stwierdzenie IP, iż Spółka nie wykazała żadnych racjonalnych podstaw ani faktów by proponowany przez nią produkt całkowicie wyparł z rynku betony konkurencji. Sąd uznał przy tym, że: "Wbrew twierdzeniom skarżącej z faktu, iż podkryterium 3.1.A (produkt będzie ulepszony w stosunku do oferowanych na rynku) nie można automatycznie wnioskować, że produkt będzie miał przełomowy charakter, tj. że spełni podkryterium 3.1.B" (s. 10 uzasadnienia wyroku). Zdanie to jest niepełne i nie wiadomo czy odnosi się do spełnienia kryterium 3.1.A czy też nie.
Otóż tego rodzaju ocena Sądu nie spełnia wymogu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia co do zarzutów podniesionych odnośnie do przeprowadzonej przez IP oceny podkryterium 3.1.B. Należy przede wszystkim zauważyć, że ocena ta powinna być poza przytoczeniem treści opisu podkryterium poprzedzona wyjaśnieniami tego jak Sąd rozumie poszczególne zwroty i terminy zawarte w opisie tego kryterium, a także w opisie warunku w nim zawartego, od spełnienia którego uzależniona jest pozytywna ocena. Tego rodzaju rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak, co ma istotne znaczenie przy braku przedstawienia w sposób szerszy stanowiska IP zawartego w tej kwestii w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Poza tym stwierdzić należy, że skarżąca kwestionując powyższą ocenę IP poza innymi zarzutami, dotyczącymi wadliwego jej zdaniem rozumienia tzw. sprawdzenia technologii w warunkach przemysłowych, podnosiła w skardze, iż w proteście przedstawiła zarzuty i argumenty, w których kwestionowała stanowisko ekspertów, które w jej ocenie bezzasadnie uznano za nową informację i której przez to nie wzięto pod uwagę. Do tych zarzutów Sąd I instancji w ogóle się nie ustosunkował. Wobec lakoniczności stanowiska Sądu I instancji, które poza jednym wyjątkiem, sprowadza się do powtórzenia oceny IP nie sposób się odnosić merytorycznie do zarzutów skargi kasacyjnej podważających powyższą ocenę.
Taka sama sytuacja wystąpiła jeżeli chodzi o mankamenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku co do oceny przez Sąd I instancji zarzutów skargi skierowanych pod adresem IP odnośnie do oceny podkryterium 3.1.C.b. Sąd I instancji jak już wyżej wskazano przytoczył jedynie treść opisu tego podkryterium. Następnie Sąd wywiódł, że IP trafnie uznała, iż w ramach podkryterium 3.1.C.b wnioskodawca powinien wykazać, że jego produkt nie stanowi powielenia już istniejących rozwiązań i nie narusza praw osób i podmiotów trzecich. W dalszej kolejności Sąd przywołał stanowisko IP odwołujące się do oceny Eksperta Zewnętrznego i Ekspertów dokonujących pierwszej oceny, którzy uznali, iż Spółka nie przedstawiła żadnej analizy ani informacji zewnętrznych w tym zakresie. Sąd, wskazując na te oceny, podkreślił, że w tej sytuacji IP, mając oparcie w jednoznacznej ocenie Ekspertów, zasadnie uznała, że ww. podkryterium nie zostało spełnione.
Takie stanowisko Sądu nie zawiera własnej oceny stanowiska IP w konfrontacji z zarzutami zawartymi w skardze. Porównanie argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 16-20) z zarzutami zawartymi w skardze do WSA (s. 12-15) dowodzi, iż skarżąca podnosiła wobec stanowiska zawartego w zaskarżonym rozstrzygnięciu IP szereg zarzutów i argumentów, które w jej ocenie dowodziły, że planowany do wytworzenia w wyniku realizacji projektu beton jest znacząco ulepszony. Odwoływała się do raportu z badań, wskazując na cechy, właściwości tego produktu, które w jej ocenie spełniały sporne podkryterium. Wskazywała też, odwołując się do regulacji z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, na właściwe rozumienie zwrotów "nowy produkt" i "znaczące udoskonalenie" przy uwzględnieniu definicji tych pojęć zawartych we wskazywanych przez Spółkę źródłach. Skarżąca zarzucała, że projekt uzyskał 2,5 punktu w ramach oceny kryterium nr 2, gdzie wnioskodawca przy opisywaniu technologii we wniosku przedstawił cechy, parametry i funkcjonalności opracowanej technologii. Skarżąca argumentowała też, że w ramach oceny spełnienia podkryterium A (kryterium nr 3) uzyskała 1 punkt. Wskazywała, że tym samym w świetle spełnienia ww. podkryteriów i podkryterium 3.C.A oraz wobec treści wskazywanych przez nią przepisów prawa wspólnotowego i krajowego również przy ocenie kryterium 3.1.C.b powinna uzyskać pozytywną punktację.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w zasadzie pominięto ww. zarzuty podnoszone przez skarżącą, których istota sprowadzała się do twierdzenia, iż IP naruszyła prawo poprzez wadliwą weryfikację spełnienia kryteriów. Nie można bowiem uznać, że Sąd I instancji wyjaśnił w ww. zakresie podstawę prawną rozstrzygnięcia, stwierdzając jedynie lakonicznie, że z faktu spełnienia podkryterium 3.1.A nie można automatycznie wnioskować spełnienia podkryterium 3.1.B.
Nie można też uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi z art. 141 § 4 p.p.s.a. co do rozpoznania zarzutów skargi odnośnie oceny kryterium nr 5.
Sąd I instancji akceptując ocenę IP co do tego, że Spółka nie spełniła kryterium nr 5 wskazał, że przedstawione w ramach tego kryterium koszty uznane za niekwalifikowalne przekroczyły wartość korekty określoną w Regulaminie konkursu, tj. 20% wydatków wskazanych przez Wnioskodawcę jako kwalifikowalne we wniosku o dofinansowanie.
Sąd wywiódł, że podstawą tej oceny było uznanie przez IP, że wydatki na część robót budowlanych oraz na system cieplny i recycler betonu nie spełniają warunków określonych w kryterium nr 5.
Sąd przytoczył następnie treść opisu kryterium nr 5 i następnie stwierdził, że IP zasadnie uznała, że definicja inwestycji technologicznej zawarta w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. w powiązaniu z opisem kryterium pkt B jednoznacznie wskazuje, że zaplanowane wydatki powinny być ściśle powiązane z wdrożeniem technologii lub uruchomieniem na jej podstawie produkcji produktów. Zdaniem Sądu takie powiązanie nie miało miejsca w odniesieniu do części robót budowlanych, systemu cieplnego i recyclera betonu.
Następnie Sąd, odnosząc się do zakwestionowanych robót budowlanych, podzielił stanowisko IP, że: montaż zbiorników na wodę do celów przeciwpożarowych i na wody opadowe oraz budowa podczyszczalni wód do mycia urządzeń technologicznych oraz samochodów do przewodu masy betonowej (146.000 zł), wydatek na budowę dróg wewnętrznych, placów manewrowych do ruchu na terenie zakładu, przywożenie surowców i wywozu produktów gotowych (404.000 zł), wydatki na prace budowlane związane z wagę najazdową (44.000 zł) i śmietnikami (26.000 zł), z przyłączem gazu (112.000 zł), na budowę boksów na kruszywo (392.000 zł) i węzeł cieplny nie są w żaden sposób związane z technologią ulepszonego betonu. Sąd na poparcie prezentowanego stanowiska wprost powołał ocenę IP wyrażoną w tej kwestii w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W żaden sposób nie dokonał weryfikacji tej oceny w nawiązaniu do zarzutów odnoszących się do tych zagadnień zawartych w skardze.
Analiza treści zarzutów skargi do WSA, stanowiska Sądu I instancji w kwestii oceny spełnienia kryterium nr 5 dowodzi, że Sąd właściwie rozważania z tym związane pominął.
Istota zarzutów skarżącej sprowadzała się do twierdzenia, że w pierwotnej ocenie tego kryterium przedstawiono bardzo lakoniczne uzasadnienie przez ekspertów stanowiska, co uniemożliwiło wnioskodawcy merytoryczne odniesienie się do przyjętego w tym zakresie stanowiska BGK. Skarżąca zarzucała w skardze do WSA, że w proteście podniosła w stosunku do takiej oceny zarzuty, a ponadto zarzuciła w proteście, iż niezasadne było uznanie całego kosztu robót budowlanych za niekwalifikowalny wskazując na § 9 pkt 22 Regulaminu konkursu. Przedstawiła własne rozliczenie kwotowe i procentowe poszczególnych wydatków, które w jej ocenie zostały zakwestionowane na I etapie oceny. Zarzuciła, że w wyniku rozpoznania protestu nastąpiło przeniesienie do wydatków niekwalifikowalnych – w jej ocenie – szerszego zakresu tych kosztów. Wskazywała, które jej zdaniem przy I ocenie wydatki nie zostały zakwalifikowane do wydatków niekwalifkowanych, a przez to spełniła kryterium nr 5. Odnosząc się do wadliwości oceny, dotyczącej w tej kwestii zawartej w zaskarżonym rozstrzygnięciu IP, skarżąca w skardze przedstawiła zarzuty i argumenty, które jej zdaniem nie uzasadniały zakwalifikowanie wydatków na budowę boksów na kruszywo, wagi najazdowej, dróg wewnętrznych i placów manewrowych, montaż zbiorników na wodę na poszczególne cele wskazane we wniosku, dotyczące systemu cieplnego, czy recyclera. Wskazać należy, że skarżąca w skardze do WSA przedstawiła też stosowne wyliczenie tych wydatków do wartości projektu i zarzucała, że rozstrzygnięto w ten sposób na jej niekorzyść. Sąd I instancji przedmiotem swoich rozważań w ogóle nie objął tych zarzutów i tej argumentacji. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, że w opisie kryterium nr 5 wskazano, iż w jego ramach weryfikowane jest:
A. Czy wydatki planowane do przeniesienia w ramach projektu wpisują się w katalog wydatków kwalifikowanych określonych w art. 10 ust. 5-6 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz są zgodne z wymogami określonymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO IR;
B. Czy wydatki planowane do poniesienia w ramach projektu są niezbędne do realizacji inwestycji technologicznej zgodnie z art. 10 ust. 5 ww. ustawy oraz czy zgodnie z art. 10 ust. 7 tej ustawy nabywane środki trwałe są ze sobą powiązane funkcjonalnie i służą do realizacji inwestycji technologicznej.
W takiej sytuacji wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia powinno obejmować przede wszystkim dokonanie wykładni treści zawartych w art. 10 ust. 5-6, a w szczególności w art. 10 ust. 7 ustawy z 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, do których odwołano się w kryterium nr 5 oraz wykładni pojęcia "inwestycji technologicznej" zawartego w art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Następnie Sąd I instancji powinien rozważyć, w jakim zakresie kwestie te są uregulowane w Wytycznych, do których odwołano się w opisie kryterium nr 5.
Zważywszy na zarzuty skargi dotyczące oceny w zakresie niespełnienia kryterium nr 5 Sąd I instancji powinien, przedstawiając stan sprawy, wskazać jaki zakres przedmiotowy i kwotowy wydatków został uznany za wydatki niekwalifikowane w I etapie tej oceny, następnie jakie zarzuty i argumenty odnośnie tej kwestii zostały zawarte w proteście, aby z kolei wskazać czy IP odniosła się rozpoznając ten środek odwoławczy do tych zarzutów. Tak przedstawiony stan sprawy co do kryterium nr 5 pozwoliłby dopiero Sądowi I instancji na właściwą ocenę stanowiska IP zawartą w rozstrzygnięciu protestu, a w konsekwencji na odniesienie się przy wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia do obszernych zarzutów skargi dotyczących tych kwestii.
Jak wyżej wskazano uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie może sprowadzać się do powielenia stanowiska organu, z pominięciem argumentacji skarżącej bądź oceniania niektórych zarzutów w nazbyt lapidarnym ujęciu, uniemożliwiającym dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie poprawności jego stanowiska co do meritum sprawy.
Wobec przedstawionych wad uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwiających kontrolę prawidłowości orzeczenia, przedwczesne jest ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów składających się na obie podstawy kasacyjne.
Uznanie za skuteczny zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji przede wszystkim uwzględni powyższe wskazania dokonując szczegółowej i wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w relacji do podnoszonych przez skarżącą zarzutów.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 209 i 205 § 2 i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a/ w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzoną kwotę składają się opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w kwocie 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 360 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło