II SA/Wa 1140/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o zmianę ostatecznej decyzji – oddala skargę – Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art.144. art. 61a § 1 i 2, art 154 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.) utrzymała w mocy poprzedzające postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. odmawiające J.T., na podstawie art. 61a § 1 Kpa, wszczęcia postępowania o zmianę ostatecznej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] lutego 2005 r., utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., w sprawie odmowy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu zainteresowanemu stopnia dr hab. nauk prawnych. W uzasadnieniu postanowienia Centralna Komisja wskazała, iż sprawa prawidłowości decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt: I SA/Wa 520/06 skargę J.T. oddalił, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2007 r. sygn. akt: I OSK 1187/07 oddalił skargę kasacyjną strony. Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2017 r. zainteresowany ponownie wystąpił o wzruszenie, w trybie art. 154 Kpa, negatywnych dla niego, wyżej wskazanych decyzji Centralnej Komisji. Organ postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. odmówił wszczęcia żądanego przez stronę postepowania. Rozpatrując zażalenie na to postanowienie Prezydium Centralnej na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2017 r. po analizie akt sprawy i podnoszonych przez stronę zarzutów postanowiło jednogłośnie nie uwzględnić zażalenia, albowiem w sprawie nie zachodzą przesłanki zmiany decyzji w trybie art. 154 Kpa. Kwestie podnoszone przez skarżącego były już przedmiotem rozpoznania przez Centralną Komisję oraz objęte kontrolą sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2774/14; wyrok WSA z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 335/09, wyrok WSA z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 409/14 - w przedmiocie odmowy uchylenia prawomocnej decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego; wyrok WSA z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 494/10 - w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji). W kolejnym wniosku zainteresowany wskazał na okoliczności, które były już przedmiotem rozstrzygnięć w decyzjach Centralnej Komisji i były już przedmiotem oceny tych decyzji przez sądy administracyjne obu instancji. Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu nie może ona już być ponownie badana. Podnoszone zarzuty we wniosku z dnia 24 kwietnia 2017 r. są identyczne jak wcześniej. Dlatego nie mogą być prawnie skuteczne wobec treści wyżej wskazanych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. We wniosku jako podstawę wszczęcia postępowania wskazano art. 154 Kpa. Sprawa taka k była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu w postanowieniu z dnia [...] listopada 2016 r. i przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Żądanie strony nie dotyczy nowego dotąd nierozpatrywanego trybu wzruszenia prawomocnej decyzji. Przepisy art.156 §1pkt 2, art.157, art. 161, art.163 Kpa. znajdują się w rozdziale 13 działu II Kpa. (Uchylenie zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji) i były już przedmiotem rozpatrzenia przez organ. Decyzja Centralnej Komisji nie może być uchylona lub zmieniona w każdym czasie, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (art.154 Kpa.). Procedura uzyskiwania stopni naukowych obwarowana jest określonymi rygorami ustawy. Nie można tu stosować wprost Kodeksu postępowania administracyjnego, który w tym przypadku stosuje się odpowiednio (art. 29 ust.1 ustawy). Nie jest przewidziana konstrukcja nadzoru nad Centralną Komisją w zakresie wydawanych decyzji. Przepis art.154 Kpa nie ma zastosowania w postępowaniu o nadanie stopni naukowych. Przepisy szczególne nie przewidują odrębnego trybu uchylania lub zmiany prawomocnej decyzji Centralnej Komisji. Nie jest dopuszczalna zmiana prawomocnej decyzji i nadanie stopnia naukowego z uwagi na interes społeczny i słuszny interes strony. Przyjmując tok rozumowania strony należałoby nadać stopień naukowy każdej osobie, która wykaże słuszny swój interes lub interes społeczny oraz przeprowadzi postępowanie ugodowe (mediacyjne, polubowne) bez wdrażania procedury określonej w ustawie. Podważałoby to istotę postępowania o nadanie stopni naukowych na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki. Strona nie może tu zastępować ustawodawcy i wskazywać swoje podstawy prawne do nadania stopnia naukowego. Jest to tym bardziej naganne, że taką interpretację przepisów stosuje strona będąca jednocześnie sędzią orzekającym sądu powszechnego. Tworzenie nowej procedury uzyskiwania stopni naukowych nie mającej uzasadnienia w przepisach dyskwalifikuje stronę jako pracownika naukowego w zakresie nauk prawnych. Takie rozważania prawne nie stanowią znacznego wkładu autora w rozwój dyscypliny naukowej - prawo. J.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisane postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2017 r., zarzucając, iż organ bezzasadnie odmówił zmiany prawomocnej decyzji z 2005 r. w trybie art. 154 Kpa. Nadmienił, iż wcześniej sprawa zmiany przedmiotowej decyzji w trybie art. 154 Kpa nie była nigdy badana. Wskazane przez organ decyzje i wyroki sądów administracyjnych dotyczą innych trybów nadzwyczajnych. Nadto nie ma żadnych podstaw aby zasady wyrażone w art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych rozumieć w sposób wyłączający stosowanie przepisu art. 154 Kpa. Regułę wyrażoną w art. 29 ust. 1 tej ustawy należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy Kpa mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie. Odpowiednie stosowanie Kpa oznacza, że przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektóre - z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, a inne zaś wcale. Przepis art.154 Kpa ma tu zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2017 r. po raz kolejny, ponownie wystąpił do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o wzruszenie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2005 r. o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu mu stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych. Wcześniej, np. w podaniu z dnia 13 października 2007 r. jako podstawę wzruszenia ostatecznej decyzji z 2005 roku skarżący wskazywał następujące przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5, art. 154 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 i 7 (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 409/14). Jednakże, niezależnie od powoływanej w wielu różnych wnioskach przez zainteresowanego podstawy prawnej żądań (nieważność postępowania, wznowienie postępowania, czy zmiana decyzji w trybie art. 154 Kpa), mających na celu wzruszenie ostatecznej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2005 r., każdorazowo zainteresowany odwoływał się do takich samych faktów i okoliczności (porównaj np.: wyroki WSA w Warszawie: z dnia 11 września 2006 r. sygn. akt: I SA/Wa 520/06, z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 335/09, z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 409/14, z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 494/10 oraz wyroki NSA: z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2774/14, z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2774/14). Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) nie wprowadza trybu postępowania odrębnego, którego przedmiotem byłoby podjęcie uchwały o wyeliminowaniu z obrotu prawnego orzeczenia o odmowie zatwierdzenia uchwały w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych. Weryfikacja uchwały w sprawie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia stopnia doktora nauk prawnych może nastąpić tylko w trybach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego (porównaj wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1461/13). Jednakże orzecznictwo sądów administracyjnych (porównaj wyroki NSA: z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08; z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1364/05) jednoznacznie opowiada się za poglądem, iż postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów Kpa., z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych, zamieszczonych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Wyrażona w art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych zasada pomocniczego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego musi być rozumiana i wykładania w zgodzie z istotą tej ustawy, z jej odrębnością i specyfiką. W szczególności odnośnie stosowania trybów nadzorczych, ustawa wprost reguluje tryby ewentualnego wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności postępowania (art. 29 ust. 2 i art. 29a). Generalnie ustawa nie wyklucza stosowania trybów wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, przewidzianych do wzruszania ostatecznych decyzji np. w drodze wznowienia postepowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji porównaj np. wyżej cytowany wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1461/13), jednakże nie wszystkie tryby postępowań nadzwyczajnych, przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, dadzą się pogodzić z istotą ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych. W szczególności w ustawie brak jest uregulowania instytucji zmiany decyzji, czyli instytucji przewidzianej w art. 154 Kpa. Tryb nadzwyczajny zmiany decyzji ostatecznej, zawarty w art. 154 Kpa, umożliwia zmianę danej decyzji, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tymczasem, co wynika z treści przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (art. 5, art. 16, art. 18, art. 18a, art. 19, art. 20, art. 29, art. 29a) uzyskanie tytułu naukowego obwarowane jest ściśle określonymi rygorami, których spełnienie jest niezbędne aby zainteresowany dany stopień naukowy albo tytuł uzyskał i jest obwarowane przeprowadzeniem procedury, ściśle określonej w tej ustawie. Uchwała o nadaniu danego stopnia naukowego, albo decyzja Centralnej Komisji w takiej sprawie, pomimo iż stanowią w szerokim pojęciu rozstrzygnięcia administracyjne, to rządzą się przede wszystkim zasadami proceduralnymi zawartymi w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych. W zakresie nadawania stopni naukowych ustawa ta jest jedynym aktem prawnym w Polsce regulującym tą problematykę. Trafnie argumentuje tu organ, iż nie jest dopuszczalna zmiana ostatecznej decyzji Centralnej Komisji i nadanie stopnia naukowego z uwagi na interes społeczny albo słuszny interes strony. Przyjmując przeciwny tok rozumowania (jak to czyni skarżący) należałoby nadać stopień naukowy każdej osobie, która wykaże ku temu słuszny swój interes lub interes społeczny, bez wdrażania procedury określonej w ustawie. Dlatego ostateczna decyzja Centralnej Komisji nie może być uchylona lub zmieniona w trybie art.154 Kpa. Zastosowanie takiego trybu nadzwyczajnego stanowiłoby rażącą sprzeczność z treścią i istotą ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i wypaczałoby jej sens. Z powyższych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 119, art. 132 i art. 151 oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.