II FZ 763/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 745/18 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie II FZ 763/18 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt: I SA Kr 745/15, odmówił Z.S. (skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2018 roku w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki sp. z o.o. w podatku od nieruchomości za okres od lipca 2012 roku do maja 2013 roku. Pismem z dnia 8 czerwca 2018 r., skarżący działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2018 r. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmawiając skarżącemu wstrzymania wykonania decyzji stwierdził, że nie wskazał on we wniosku żadnych konkretnych danych z których wynikałoby, że spełnione zostały ustawowe, wynikające z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej p.p.s.a., przesłanki wstrzymania wykonania decyzji; to jest nie wykazał, że wykonanie zaskarżonego aktu może skutkować dla niego niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zaskarżył je w całości oraz zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię oraz przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy w ocenie skarżącego jej wykonanie może doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i zagraża skarżącemu powstaniem znacznej szkody. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że skarżący w 2016 roku osiągnął dochód w wysokości 998,75 zł, a w 2017 roku - 5.516,25 zł. Do zażalenia dołączono poświadczone za zgodność z oryginałem kopie zeznań podatkowych skarżącego za lata 2016 i 2017 oraz zawnioskowano o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów w trybie art. 106 § 3 w związku z art. 193 i art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu ani czynności organu administracji publicznej będących przedmiotem skargi. Jednak ustawodawca w art. 61 § 3 i 4 p.p.s.a. dopuścił możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny, na zasadach wynikających z art. 61 § 1 i 4 p.p.s.a. Oznacza to, że sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji jedynie na wniosek strony oraz pod warunkiem spełnienia choć jednej z dwóch wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, to jest przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew stanowisku skarżącego, wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania wnioskowanej ochrony. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek skarżącego, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie. Pogląd ten jest w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolity, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejsze zażalenie w pełni go podziela (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, czy 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13, wszystkie orzeczenia dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zatem uznać, że to strona skarżąca w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego we wniosku kierowanym do sądu powinna przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinna wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem tego aktu przed zakończeniem postępowania jego sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 roku, I FSK 1778/14). W świetle powyższych uwag należało uznać, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo ocenił, że skarżący we wniosku kierowanym do sądu nie wykazał w sposób pozwalający na jego uwzględnienie, istnienia okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania jest znaczna, jednak aby sąd mógł wstrzymać wykonanie tej decyzji konieczne było wskazanie przez stronę we wniosku konkretnych informacji, potwierdzonych stosownymi dokumentami, wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji takich informacji nie przedstawił. Oczywistym też jest, że każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata tych należności będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do wskazanych w zażaleniu okoliczności, nawet popartych stosownymi dokumentami (kopiami zeznań podatkowych), takich jak wysokość osiąganych przez skarżącą w latach 2016 i 2017 dochodów czy wskazanie składników majątku skarżącej, które w ocenie autora zażalenia, miały uzasadniać spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy wskazać, że ich przedstawienie na tym etapie postępowania należy uznać za spóźnione, a przez to bezskuteczne dla udzielenia stronie wnioskowanej ochrony. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przytoczenie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania jego wykonania z uwagi na brak uzasadnienia przez stronę wniosku, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, nawet w przypadku wystąpienia tych przesłanek (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2010 r., II OZ 676/10). Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie powyższy pogląd w pełni podziela. Działanie odmienne prowadziłoby bowiem do naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Postępowanie zażaleniowe ma zaś na celu zweryfikowanie legalności działania sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia, co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a., a nie ponowne rozpoznanie w tym wypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Omawiane okoliczności mogą zostać podniesione w ewentualnym kolejnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skierowanym do sądu w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. odmawiając stronie skarżącej przyznania wnioskowanej ochrony prawnej. Z tej przyczyny, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.