II OSK 148/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-12-15

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Paweł Miładowski, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, która nie wykazała posiadania interesu prawnego naruszonego przez decyzję o pozwoleniu na budowę, może być uznana za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie wykaże, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, co skutkuje ograniczeniami w zagospodarowaniu wynikającymi z przepisów prawa. Samo posiadanie interesu faktycznego, np. związanego z brakiem miejsc parkingowych, nie uprawnia do statusu strony w takim postępowaniu. W przypadku braku interesu prawnego, organ administracji powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę garaży. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) umorzył postępowanie, uznając Wspólnotę za niebędącą stroną, gdyż jej nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. GINB utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty, podzielając stanowisko organów. NSA rozpoznał skargę kasacyjną Wspólnoty, która zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczących interesu prawnego strony oraz wpływu inwestycji na zagospodarowanie nieruchomości sąsiednich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 grudnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2953/17 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2953/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], Prezydent Miasta L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla E. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P., obejmującego roboty budowlane polegające na dokończeniu budowy garaży G1, G2, G3, G4 i G5 wraz z wykonaniem wewnętrznych instalacji elektrycznych na działkach o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] przy ul. S. w L.. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpiła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 2 K.p.a., umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 2015 r. Organ I instancji wskazał, że działki Wspólnoty Mieszkaniowej nie znajdują się w obszarze oddziaływana przedmiotowej inwestycji, dlatego Wspólnota nie była stroną postępowania w sprawie wydania ww. decyzji z 2015 r. Ponadto usytuowanie przedmiotowych garaży nie narusza norm odległościowych i związanych z zapewnieniem sąsiedniej zabudowie naturalnego oświetlenia (§ 12 ust. 1 pkt 1, § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Nie jest to też inwestycja, która kwalifikowałaby się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Wojewody, projektowane budynki nie powodują w stosunku do osób trzecich żadnych ograniczeń. W szczególności przedmiotowe zespoły garażowe nie będą oddziaływać na budynek mieszkalny wielorodzinny, położony na działkach nr [...] i nr [...], na których funkcjonuje skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, ani też nie spowodują żadnych ograniczeń w ich użytkowaniu, czy zagospodarowaniu. Dlatego argumenty skarżącej należy rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego, który, pomimo że jest istotny dla zainteresowanych, nie daje podstaw do uznania ich za strony postępowania w świetle art. 28 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zdaniem Wojewody, dla wyniku niniejszej sprawy nie mają znaczenia inne sprawy, w których Wspólnota była stroną postępowania administracyjnego. Zakres przedmiotowy tych spraw był odmienny niż w niniejszej sprawie (inne było zagospodarowanie terenu, w tym w zakresie położenia, np. drogi dojazdowej i garaży). Skoro zatem ww. decyzja z 2015 r. nie dotyczyła interesu prawnego ani obowiązku Wspólnoty Mieszkaniowej, nie mogła ona być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, stosownie do treści art. 28 K.p.a. w z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W takim stanie faktycznym i prawnym wydanie decyzji merytorycznej w trybie nadzorczym, na wniosek podmiotu niebędącego stroną w sprawie, jest bezprzedmiotowe. Wojewoda nie znalazł również podstaw do przeprowadzenia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, ponieważ część robót budowlanych została legalnie zrealizowana w oparciu o inne decyzje zanim decyzje te wyeliminowano z obrotu prawnego. W takiej sytuacji możliwe jest wydanie kolejnego pozwolenia na budowę, co przewiduje art. 37 Prawa budowlanego. Organ I instancji nie doszukał się także niezgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami planistycznymi, w tym z obecnie obowiązującym planem miejscowym, który na tym terenie przewiduje możliwość zabudowy kubaturowej w formie garaży. Dla terenu tego nie ma wpisu o zakazie wprowadzenia kubatury, ani wpisu, że miejsca parkingowe muszą być zaprojektowane w formie miejsc parkingowych. Boksy garażowe służą również parkowaniu pojazdów. Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa. Zaskarżoną decyzją GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że w okolicznościach tej sprawy dla uznania przymiotu strony skarżącej Wspólnoty nie wystarczy powoływany sam fakt bezpośredniego sąsiedztwa jej nieruchomości z terenem inwestycji, w sytuacji gdy brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia norm odległościowych, czy tez innych ograniczeń związanych z zacienianiem i ochroną przeciwpożarową. Dlatego nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń (które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa) w zakresie możliwości zagospodarowania działki o numerze ewidencyjnym [...]. Tym samy Wspólnota Mieszkaniowa może bez przeszkód zagospodarować swoją działkę, na której usytuowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres dopuszczalnego zagospodarowania, w szczególności unormowany przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W konkluzji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji z 2015 r., a więc nie jest ona stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ II instancji nie dopatrzył się naruszeń art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a., skutkujących uchyleniem decyzji Wojewody. Z uwagi na formalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia, GINB nie oceniał merytorycznych zarzutów dotyczących decyzji z 2015 r. W niniejszym postępowaniu ocenie podlegało wyłącznie to, czy Wspólnota Mieszkaniowa posiada własny, obiektywnie uzasadniony interes prawny w kwestionowaniu w trybie nieważnościowym pozwolenia na "dokończenie budowy" garaży. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 K.p.a. w związku z: - art. 28 ust 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i art. 28 K.p.a. przez przyjęcie, że przymiot strony posiada tylko osoba, której interes prawny został naruszony na etapie jego ustalenia; - art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a. przez merytoryczne rozpatrywanie sprawy w zakresie zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi na etapie ustalenia stron postępowania oraz przerzucanie obowiązku wskazania przez skarżącą, które przepisy prawa materialnego świadczące o jego interesie prawnym zostały naruszone, pomimo że stanowisko to nie jest już podzielane w doktrynie; - art. 28 K.p.a. w zw. z art. 140, art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego przez zaniechanie zbadania wpływu inwestycji na stosunki cywilno-prawne. W piśmie procesowym z dnia 5 września 2018 r. Wspólnota Mieszkaniowa uzupełniła skargę. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2953/17, oddalając skargę, wskazał, że skarżąca nie wykazała, że ma legitymację materialnoprawną wynikającą z jakiegokolwiek przepisu. Interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego skarżąca nie może wywodzić z powołania się na decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji w postaci budowy osiedla czy też projekt zagospodarowania tego osiedla, ponieważ decyzja z 2015 r. na "dokończenie budowy" garaży jest odrębną decyzją od wyżej opisanych i wydaną w innej sytuacji prawnej. Każdorazowo organy administracji są obowiązane badać interes prawny wnoszącego o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji. Domaganie się od dewelopera wywiązania się z wybudowania odpowiedniej liczby miejsc postojowych (około 200), które zaspokoją potrzeby wszystkich wspólnot na analizowanym osiedlu świadczy jedynie o posiadaniu przez Wspólnotę Mieszkaniową interesu faktycznego. Występuje on wówczas, gdy jednostka (podmiot) jest wprawdzie zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2007 r., VII SA/Wa 550/07). Poza tym skarżąca nie wykazała, że dokończenie budowy zespołu garaży składającego się z 49 boksów garażowych narusza prawo własności jej nieruchomości, sąsiadującej ze sporną inwestycją, jak również nie wykazała, że obiekt budowlany jest tego rodzaju, że może negatywnie oddziaływać na jej prawa właścicielskie oraz sposób jej zagospodarowania i korzystania. W ocenie Sądu, organ I instancji szczegółowo wyjaśnił skarżącej, dlaczego przyznano jej status strony w toku postępowania o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] listopada 2007 r., znak: [...], wydanej w trybie zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2000 r., znak: [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę garaży dwupoziomowych (decyzją z [...] listopada 2010 r. Wojewoda stwierdził nieważność pozostającej częściowo w obrocie decyzji z [...] listopada 2007 r. z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem przepisu art. 36a Prawa budowlanego; jednocześnie pozostała w mocy decyzja z [...] lipca 2000 r.). Przyznanego Wspólnocie Mieszkaniowej wówczas interesu prawnego nie można przenosić na przedmiotowe postępowanie dotyczące decyzji z 2015 r. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy orzekające w tej sprawie prawidłowo oceniły, że Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała interesu prawnego, który powinien być własny, indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, znajdujący również potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami prawa materialnego (por. wyrok NSA z 23 marca 1999 r., I SA 1189/98, publ. Lex nr 47969). Skarżąca, domagając się przyznania prawa strony również innym wspólnotom mieszkaniowym, tym samym nie wykazuje interesu własnego i indywidualnego. Natomiast samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1145/15). Sąd wyjaśnił, że w sytuacji, gdy w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności okaże się, że podmiot wnoszący wniosek o stwierdzenie nieważności nie ma interesu prawnego, organ winien umorzyć postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA: z 4 kwietnia 2014 r., II OSK 2685/12; z 30 czerwca 2014 r., II OSK 150/13). Orzeczenie o umorzeniu postępowania na skutek braku interesu prawnego jest rozstrzygnięciem formalnym, w którym nie dokonuje się merytorycznej oceny przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. W związku z tym zarzuty skarżącej zawarte w pismach wnoszonych do organów oraz do Sądu, a dotyczące prawidłowości wydania decyzji z 2015 r., nie mogły być przedmiotem rozpoznania. Ponadto Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów będących podstawą do ustalenia skarżącej przymiotu strony. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nieodniesienie się do przepisów technicznych rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie podanych w skardze i tym samym uznanie, iż pozbawienie skarżącej prawa do zaspokojenia potrzeb w zakresie parkowania i postoju samochodów nie stanowi naruszenia jej interesu prawnego co wskazuje, iż deweloper nie musiał wykonać obowiązków wynikających z decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę wydanego dla budynku skarżącej. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 33 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 143 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji w powiązaniu art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz 2 Prawa budowlanego w zw. § 18 oraz § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez niedokonanie oceny ww. przepisów oraz uznanie, iż zmiana warunków pozwolenia na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy w zakresie odnoszącym się do zapewnienia skarżącej odpowiedniej ilości miejsc postojowych nie stanowi naruszenia interesu prawnego nawet jeżeli deweloper nie wywiązał się z nałożonego obowiązku. W piśmie procesowym z dnia 28 września 2021 r. uzupełniono uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej. W związku z zarządzeniem z dnia 19 października 2021 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), sprawę skierowano na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej zarówno Sąd I instancji, jak i organy administracyjne obu instancji prawidłowo wyłożyły, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę (także prowadzonym w trybie nieważnościowym) istnienie przymiotu strony jest uzależnione od tego, czy nieruchomość danego podmiotu znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego pozwoleniem na budowę. A zatem na aktualnym etapie postępowania przedmiotem oceny było wyłącznie to, czy realizacja inwestycji wskazanej we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę spowoduje, że nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej dozna ograniczeń w jej zagospodarowaniu. Ograniczenia w zagospodarowaniu muszą zaś wynikać z konkretnego przepisu prawa. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Także w postępowaniu nieważnościowym przepis ten w związku z art. 28 K.p.a. znajduje zastosowanie, co było wielokrotnie wskazywane w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Prawną zaś definicję "obszaru oddziaływania obiektu" zawiera art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Nie chodzi zatem o wykazanie jakiegokolwiek prawnego czy też faktycznego wpływu danej inwestycji na tereny działek sąsiednich, lecz o wykazanie, że z uwagi na obowiązujące przepisy prawa materialnego, w tym np. dotyczące prawa własności (art. 140 i art. 144 K.c.), czy dotyczące norm technicznych wynikających, np. z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie bądź dotyczące norm planistycznych – istnieją podstawy do stwierdzenia, że w wyniku realizacji danej inwestycji zostaną wprowadzone ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich. W tej jednak sprawie oceniono, że brak jest obowiązujących norm prawa materialnego, z których można by wywieść, że realizacja przedmiotowych garaży będzie miała wpływ na sposób zagospodarowania nieruchomości, na której funkcjonuje skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa. Także w skardze kasacyjnej skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie przywołała takich przepisów, ponieważ w okolicznościach tej sprawy takowych nie mogły stanowić art. 35 ust. 1 pkt 1-2 i art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego oraz §§ 18 i 19 ww. rozporządzenia. Artykuł 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego dotyczy ciążących na organie architektoniczno-budowlanym obowiązków kontroli projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z prawnie określonymi wymogami. Uregulowanie to dotyczy zatem w całości kwestii merytorycznych dotyczących ogólnie oceny legalności pozwolenia na budowę. Artykuł 33 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy obowiązku inwestora przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Z ww. przepisów Prawa budowlanego nie wynikają żadne konkretne ograniczenia dla terenów sąsiednich. Paragraf 18 ww. rozporządzenia dotyczy wymogu zapewnienia przy realizacji inwestycji miejsc postojowych, w tym w odpowiedniej ich ilości. Także i ten przepis nie stanowi podstawy do wywiedzenia istniejących ograniczeń terenów sąsiednich nieruchomości. Natomiast § 19 ww. rozporządzenia dotyczy norm odległościowych stanowisk postojowych m.in. od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym i w budynku zamieszkania zbiorowego. W tej zaś sprawie skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała aby w tym zakresie istniały podstawy do stwierdzenia ograniczenia sposobu zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej. Nie argumentowała bowiem, że jej interes prawny istnieje w związku z określonym usytuowaniem garaży względem granicy działki, lecz tym, że inwestor powinien wybudować określoną liczbę miejsc postojowych na potrzeby wspólnot mieszkaniowych. Jednocześnie w skardze kasacyjnej skarżąca Wspólnota nie wykazała jaka miałaby to być liczba i z jakich konkretnie przepisów prawa materialnego z tą liczbą należałoby wiązać istnienie interesu prawnego do bycia stroną postępowania administracyjnego. Ponadto w tym zakresie samo argumentowanie w sprawie, że to zarządca nieruchomości sporządził bilans, z którego wynika, iż deweloper wykonał niecałe 45% miejsc parkingowych na osiedlu, doprowadzając na nim do permanentnego paraliżu komunikacyjnego, na gruncie rozważań prawnych będących przedmiotem w niniejszej sprawie to za mało. Poza tym argumentacja dotycząca wymaganej ilości miejsc postojowych odnosi się do oceny legalności zupełnie innych decyzji Prezydenta Miasta L., tj. z dnia [...] kwietnia 1999 r. o warunkach zabudowy i z dnia [...] grudnia 1999 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, ponieważ to na ich podstawie, jak argumentowała w sprawie Wspólnota, zaplanowano i częściowo wykonano miejsca postojowe poza obszarem, którym dysponował inwestor na terenie będącym w dyspozycji Gminy L.. W okolicznościach tej sprawy, jak i w skardze kasacyjnej, nie wykazano zatem, aby z ww. przepisów można było wywieść tezę, zgodnie z którą realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje ograniczenia w sposobie zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości, na której funkcjonuje skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa. Nie wykazano tym samym w ramach zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. aby brak wypowiedzi Sądu I instancji w tym zakresie stanowił wadę, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji dokonując własnej oceny niewadliwie wyłożył i zastosował art. 28 ust. 2 w zw. art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz przepisy dotyczące prawa własności (art. 140, art. 143, art. 144, art. 222 K.c.). Kwestia zaś zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych już funkcjonującej Wspólnocie Mieszkaniowej nie świadczy o naruszeniu interesu prawnego, lecz faktycznego, na co niewadliwie wskazał Sąd I instancji. Poza tym nie są to niejako kwestie związane z istnieniem jakichkolwiek zobowiązań wobec Wspólnoty na gruncie norm administracyjnoprawnych lub cywilnoprawnych, lecz wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto ocena w zakresie wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 1-2 i art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego oraz §§ 18 i 19 ww. rozporządzenia dotyczy kwestii zasadniczo merytorycznych, które mogłyby być oceniane przez organ nieważnościowy dopiero po skutecznym uznaniu, że wniosek o stwierdzenie nieważności złożył podmiot, któremu przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W innym wypadku, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, brak było podstaw do badania kwestii merytorycznych, np. dotyczących wymogu zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych. Dlatego trafnie argumentował Sąd I instancji, że "orzeczenie o umorzeniu postępowania na skutek braku interesu prawnego jest rozstrzygnięciem formalnym, w którym nie dokonuje się merytorycznej oceny przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. W związku z tym zarzuty skarżącej zawarte w pismach wnoszonych do organów oraz do Sądu, a dotyczące prawidłowości wydania ww. decyzji z [...] września 2015 r., nie mogły być przedmiotem rozpoznania". W skardze kasacyjnej nie wykazano zatem aby doszło do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich, o których stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, tak aby można było stwierdzić, że naruszone zostały przepisy dotyczące ochrony prawa własności, w tym wskazywanych w skardze kasacyjnej – art. 143 K.c. dotyczący granic własności gruntu, czy też art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dotyczący prawnych wymogów ingerencji władzy publicznej w prawo własności. Ponadto należy zauważyć, że argumentacja skargi kasacyjnej nie zawiera żadnych konkretów, lecz oparta jest w głównej mierze na cytatach z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego. Podobny sposób argumentowania zawiera także pismo procesowe skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, stanowiące "uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej", które nie wnosi do sprawy żadnych konkretów, które miałyby wskazywać na istnienie norm prawa materialnego warunkujących przyznanie skarżącej Wspólnocie przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę garaży. W konsekwencji powyższego, w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie poglądu prawnego, na który powołał się Sąd I instancji (i który warunkował ocenę co do legalności zaskarżonej decyzji), a zgodnie z którym jeżeli "okaże się, że podmiot wnoszący wniosek o stwierdzenie nieważności nie ma interesu prawnego, organ winien umorzyć postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.", co właśnie w okolicznościach niniejszej sprawy nastąpiło. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a.; art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 33 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 143 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w powiązaniu art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz 2 Prawa budowlanego w zw. § 18 oraz § 19 ww. rozporządzenia – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło