VII SA/Wa 2953/17

WyrokWSA w Warszawie2018-09-12

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Iwona Szymanowicz-Nowak, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, która nie była stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, który wiąże się z prawnymi ograniczeniami w zagospodarowaniu terenu. Sam fakt sąsiedztwa lub subiektywne odczucie oddziaływania inwestycji nie jest wystarczający do uznania przymiotu strony. W przypadku braku interesu prawnego, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę garaży. Zarzuciła, że decyzja została wydana sprzecznie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz że Wspólnota została niesłusznie wyeliminowana z kręgu stron postępowania. Organy administracji obu instancji umorzyły postępowanie, uznając, że Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego, gdyż jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (spr.), asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257, zwanej dalej: k.p.a.), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: organ I instancji, Wojewoda) z [...] czerwca 2017 r. umarzającą postępowania wszczęte na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] (dalej: skarżąca, Wspólnota Mieszkaniowa) w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent) z dnia [...] września 2015 r. Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 22 grudnia 2015 r. do Wojewody wpłynął wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej, reprezentowanej przez [...] i [...], o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta nr [...] z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: inwestor), obejmującego roboty budowlane polegające na dokończeniu budowy garaży [...][...][...][...] i [...] wraz z wykonaniem wewnętrznych instalacji elektrycznych na działkach o numerach: [...] przy ul. [...] w [...] (dalej: decyzja ostateczna, decyzja z [...] września 2015 r.). Skarżąca wskazała na naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. przez to, że decyzja ostateczna została wydana sprzecznie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a Wspólnotę Mieszkaniową niesłusznie wyeliminowano z kręgu stron tego postępowania, pomimo że w 2008 r. została uznana za stronę w sprawie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sprawie budowy garaży z 2007 r. Z wyjaśnień skarżącej składanych w toku postępowania wynika, że w obiegu prawnym funkcjonuje pierwotna decyzja na budowę garaży z 2000 r. (znak: [...]). Zgodnie z bilansem załączonym do projektu zagospodarowania terenu z października 1999 r., liczba miejsc parkingowych na osiedlu wynosiła 336 na taką samą ilość mieszkań. Inwestor nie wywiązał się ze swoich zobowiązań wobec mieszkańców co do wybudowania zaplanowanych miejsc parkingowych, dlatego Prezydent nie powinien wydać decyzji na dokończenie budowy garaży z [...] września 2015 r. Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], działając na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 157 § 2 k.p.a., umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji ostatecznej. W jej uzasadnieniu wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta, ponieważ obszar oddziaływania inwestycji obejmował jedynie działki o numerach: [...], należące do inwestora. Natomiast budynek mieszkalny należący do Wspólnoty Mieszkaniowej położony jest na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Organ I instancji zbadał plan sytuacyjny, wykonany na aktualnej mapie do celów projektowych i stanowiący integralny załącznik do kontrolowanej decyzji Prezydenta, z którego wynika, że garaże [...][...][...][...] i [...] zostały zaprojektowane zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych), a w szczególności zachowane zostały określone w § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia minimalne odległości ścian ww. garaży od granic z sąsiednią działką budowlaną nr [...], należącą do Wspólnoty, tj. 4 m - dla ściany z otworami okiennymi, bądź drzwiowymi i 3 m dla ściany pełnej, bez otworów. Poza tym realizacja przedmiotowych garaży nie uniemożliwia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym skarżącej, ani ich nasłonecznienia, czyli spełnia wymagania, o których mowa w § 13 i § 60 ww. rozporządzenia. Organ I instancji ustalił dalej, że projektowane garaże wraz z wewnętrznymi instalacjami elektrycznymi nie zaliczają się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397), nie emitują pól elektromagnetycznych i nie naruszają stosunków wodnych. Projektowane obiekty nie będą źródłem hałasu, wibracji i zanieczyszczeń powietrza, gleby i wody. Realizacja analizowanego zamierzenia inwestycyjnego nie powoduje: ograniczenia dostępu do drogi publicznej dla żadnej innej działki, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności w obiektach położonych na sąsiednich działkach, dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w obiektach położonych na sąsiednich działkach. Powyższe oznacza, że projektowane budynki nie powodują w stosunku do osób trzecich żadnych ograniczeń. W szczególności przedmiotowe zespoły garażowe nie będą oddziaływać na budynek mieszkalny wielorodzinny, położony na działkach nr [...] i nr [...], będących własnością Wspólnoty Mieszkaniowej, ani też nie spowodują żadnych ograniczeń w ich użytkowaniu czy zagospodarowaniu. Wojewoda wskazał, że tylko ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości, wynikające z konkretnego przepisu prawa, daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Zdaniem organu I instancji, argumenty skarżącej należy rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego, który, pomimo że jest istotny dla zainteresowanych, nie daje podstaw do uznania ich za strony postępowania w świetle art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., zwanej dalej: P.b.). Jednocześnie Wojewoda uznał za niezasadny zarzut o naruszeniu prawa przez Prezydenta polegający na niezapewnieniu Wspólnocie Mieszkaniowej prawa do udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Według oceny skarżącej, przymiot strony postępowania przysługiwał jej z tego powodu, że brała udział w innych postępowaniach toczących się przed Wojewodą w latach 2008 – 2010. W tym zakresie organ I instancji ustalił, że skarżąca była uznana wówczas jako strona postępowania, gdyż miejsca postojowe P1 usytuowane zostały w części na działce Wspólnoty Mieszkaniowej, dojazd do zespołu garażowego [...] odbywał się przez jej działkę, a także zespół garażowy [...] został zaprojektowany w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...], należącej do tejże Wspólnoty. Wówczas niewątpliwie nieruchomość nr [...] znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji, objętej projektem zamiennym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta z [...] listopada 2007 r., znak: [...]. W związku z naruszeniem przepisów prawa, decyzja ta została przez Wojewodę w części uchylona, a postępowanie przed organem I instancji w tej części umorzone ze względu na rozpoczętą budowę. W następstwie postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego, w dniu [...] lutego 2009 r. zostało przyjęte przez Prezydenta zgłoszenie rozbiórki trzech boksów garażowych, wchodzących w skład zespołu garaży [...]. Z porównania projektu zagospodarowania terenu wykonanego przez uprawnionego geodetę, dołączonego do wniosku o zmianę pozwolenia na budowę i projektu zagospodarowania, będącego załącznikiem do wniosku o pozwolenie na dokończenie budowy garaży, wynika, że trzy boksy garażowa zespołu [...] zostały rozebrane. Po rozbiórce części budynku, najbliższy narożnik zespołu garażowego [...] usytuowany jest w odległości 4 m od granicy działki nr [...], należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej. Jak wynika z planu sytuacyjnego, stanowiącego integralny załącznik do analizowanej decyzji ostatecznej, zmieniło się też (w stosunku do projektu zamiennego z 2007 r.) położenie drogi dojazdowej do zespołów garażowych: [...][...][...] w takim zakresie, że nie przechodzi ona już przez działkę skarżącej nr [...]. Skoro zatem decyzja z [...] września 2015 r. nie dotyczyła interesu prawnego ani obowiązku Wspólnoty Mieszkaniowej, nie mogła ona być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, stosownie do treści art. 28 k.p.a., w związku z art 28 ust. 2 P.b. W takim stanie faktycznym i prawnym wydanie decyzji merytorycznej w trybie nadzorczym, na wniosek podmiotu niebędącego stroną w sprawie, jest bezprzedmiotowe. Wojewoda nie znalazł również podstaw do przeprowadzenia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Inwestor bowiem prowadził legalne roboty budowlane na podstawie wydanej decyzji z [...] listopada 2007 r., znak: [...] do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego, przy czym znaczna część robót została wykonana w czasie obowiązywania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W sytuacji, gdy część inwestycji została wykonana legalnie, a nie jest sprzeczna z innymi przepisami, przepisy ustawy Prawo budowlane pozwalają na jej dokończenie. Stanowi o tym przepis art. 37 P.b., który mówi, że po wygaśnięciu decyzji, rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1 k.p.a. Pozwolenie na budowę objęło budowę środkowego garażu (bez części rozebranej na zgłoszenie), gdyż jego budowa była prowadzona legalnie do czasu ważności decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Inwestor złożył kompletny projekt budowlany, wykonany w okresie przynależności projektantów do właściwej izby zawodowej i posiadających stosowne uprawnienia. Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, organ I instancji nic znalazł podstaw, aby odmówić inwestorowi pozwolenia na dokończenie robót przy budowie przedmiotowych garaży. Odnosząc się do zarzutu zawartego we wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej o niezgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Wojewoda podkreślił stanowisko GINB, zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2011 r., znak: [...], że w sprawie nie zachodzi konieczność badania projektu zagospodarowania terenu (...) pod kątem zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] - część II, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...]. Pierwotny projekt zagospodarowania terenu został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., znak: [...], gdzie wprowadzono na ten teren miejsca dla samochodów w formie garaży kubaturowych, a nie naziemnych miejsc parkingowych. Obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego jest przeniesieniem zapisów obowiązujących w planie zagospodarowania przestrzennego z 1986 r., gdzie na terenie, który w obecnym planie jest oznaczony literą "k", istnieje możliwość zabudowy kubaturowej w formie garaży. Dla terenu tego nie ma wpisu o zakazie wprowadzenia kubatury, ani wpisu, że miejsca parkingowe muszą być zaprojektowane w formie miejsc parkingowych. Boksy garażowe służą również parkowaniu pojazdów. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. przez ich niezastosowanie oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że organ I instancji nie ocenił podjętych decyzji w sprawie budowy garaży w kontekście całego osiedla, objętego jedną decyzją o warunkach zabudowy, jednym projektem zagospodarowania, jednym miejscowym planem i jednym procesem inwestycyjnym. Wszystkie budynki mieszkalne położone przy ul. [...][...], [...], [...], [...] i [...] zostały oddane do użytkowania przed 2007 r., a zatem w chwili wydawania decyzji zmieniającej z 2007 r. oraz decyzji na "dokończenie budowy" z [...] września 2015 r. Prezydent miał obowiązek przyjąć, że stronami postępowania są wszystkie wspólnoty mieszkaniowe, objęte jedną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 1999 r. oraz projektem terenu zatwierdzonym także w 1999 r. Skarżący podniósł, że kryteria podane w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych nie mogą służyć do zawężania kręgu stron posiadających interes prawny w postępowaniu budowlanym. Wojewoda błędnie oparł się na tytule własności działek, którymi dysponuje inwestor oraz na wzajemnej odległości obiektów budowlanych, a nie na konieczności wywiązania się inwestora ze zobowiązań wobec właścicieli mieszkań, zapisanej wprost w Prawie budowlanym (ponad jedno miejsce parkingowe na jedno mieszkanie) i przeniesionej do projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzającej go decyzji administracyjnej oraz pierwotnej decyzji pozwalającej na budowę garaży z 2000 roku. GINB wskazaną na wstępie decyzją z [...] października 2015 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu specyfiki postępowania nieważnościowego oraz treści przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie (art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 P.b., art. 3 pkt 20 P.b.), podniósł, że skarżąca wywodzi swój interes prawny w kwestionowaniu decyzji ostatecznej z tytułu zarządu nad nieruchomością, położoną w [...] przy ul. [...][...] na działkach o numerach: [...] i [...], sąsiadującą bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi o numerach: [...][...][...] i [...]. Jednak sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością inwestycyjną nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony postępowania dotyczącego decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy na podstawie planu sytuacyjnego ustalił, że od granicy działki nr [...] garaż [...] znajduje się w odległości około 11 m, garaż [...] w odległości około 23 m, garaż [...] w odległości 5 m, garaż [...] w odległości 9 m, natomiast garaż [...] w odległości około 3 m (ściana pełna). Tak więc nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. GINB wskazał również, że z projektu budowlanego wynika, że zakres opracowania obejmuje projekt dokończenia realizacji zespołu garaży [...][...], złożonego z 5 zespołów boksów garażowych w łącznej ilości 49 boksów, w tym zespół [...] z 7 boksami do dokończenia, zaś pozostałe zespoły wykonane z drobnymi usterkami do dokończenia. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń (które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa) w zakresie możliwości zagospodarowania działki o numerze ewidencyjnym [...]. Tym samy Wspólnota Mieszkaniowa może bez przeszkód zagospodarować swoją działkę, na której usytuowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres dopuszczalnego zagospodarowania, w szczególności unormowany przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W garażu [...], znajdującym się najbliżej działki Wspólnoty Mieszkaniowej, prace dokończeniowe polegają jedynie na osadzeniu wrót garażowych w garażu nr 10, uzupełnieniu bram w garażach nr 4 i nr 6 oraz wymianie wywiewek wentylacyjnych nad garażami nr 1 i nr 6. Prace te nie zmieniają sposobu zagospodarowania działki inwestycyjnej, a tym samym nie oddziałują na działkę skarżącej o numerze [...]. Jednocześnie GINB wskazał, że jedynie w garażu [...] przewidziane są roboty w zakresie budowy ścian i dachu budynku. Mając jednak na uwadze przedstawione na planie sytuacyjnym usytuowanie garażu [...] oraz jego wysokość stwierdzono, że projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych) na działce nr [...] (§ 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Ponadto sporna inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie działki nr [...] ze względu na konieczność zachowania warunków dotyczących bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 ww. rozporządzenia). W konkluzji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji z [...] września 2015 r., a więc nie jest ona stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ II instancji nie dopatrzył się naruszeń art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., skutkujących uchyleniem decyzji Wojewody. Z uwagi na formalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia, GINB nie oceniał merytorycznych zarzutów dotyczących decyzji z [...] września 2015 r. W niniejszym postępowaniu ocenie podlegało wyłącznie to, czy Wspólnota Mieszkaniowa posiada własny, obiektywnie uzasadniony interes prawny w kwestionowaniu w trybie nieważnościowym pozwolenia na "dokończenie budowy" garaży z [...] września 2015 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. w związku z: 1) art. 28 ust 2 w związku z art. 3 pkt 20 P.b. i art. 28 k.p.a. przez przyjęcie, że przymiot strony posiada tylko osoba, której interes prawny został naruszony na etapie jego ustalenia; 2) art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. przez merytoryczne rozpatrywanie sprawy w zakresie zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi na etapie ustalenia stron postępowania oraz przerzucanie obowiązku wskazania przez skarżącą, które przepisy prawa materialnego świadczące o jego interesie prawnym zostały naruszone, pomimo że stanowisko to nie jest już podzielane w doktrynie; 3) art. 28 k.p.a. w związku z art. 140, art. 143 i art. 144 kodeksu cywilnego przez zaniechanie zbadania wpływu inwestycji na stosunki cywilno-prawne. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła przebieg procesu inwestycyjnego całego osiedla, z którego wynika deficyt miejsc parkingowych. Podkreśliła m.in., że wydanie decyzji z [...] września 2015 r. wymagało uznania za strony wszystkich wspólnot mieszkaniowych, ponieważ budowa garaży odbywała się na terenie objętym jedną wspólną decyzją o warunkach zabudowy oraz jednym wspólnym projektem zagospodarowania terenu, a żadna ze wspólnot nie została zaopatrzona w wymaganą prawem infrastrukturę towarzyszącą. Zarzuciła, że Prezydent nie miał podstaw do wydania decyzji z [...] września 2015 r., skoro lokalizacja drogi dojazdowej do garaży jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego. W piśmie procesowym z dnia 5 września 2018 r. Wspólnota Mieszkaniowa uzupełniła skargę, akcentując iż zarówno jej interes prawny, jak i pozostałych wspólnot na osiedlu wynika z zapisów w decyzji o warunkach zabudowy oraz projektu zagospodarowania terenu, w których zobowiązano dewelopera do wykonania miejsc postojowych dla samochodów wszystkim mieszkańcom (wymogi z § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Uczyniono tak, traktując osiedle jako całość, bez podziału na poszczególne wspólnoty mieszkaniowe lub działki gruntu (bilans miał być spełniony w skali całego osiedla). W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi ocenił, że pozostają one bez wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W poddanej kontroli sądowej sprawie skarżąca żądała stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na rzecz inwestora przez Prezydenta w dniu [...] września 2015 r. na "dokończenie budowy" garaży przy ul. [...] w [...]. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że realizacja całego osiedla mieszkaniowego nastąpiła na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r., znak: [...], gdzie zatwierdzony projekt budowlany uwzględniał w zakresie miejsc postojowych zapisy ówcześnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą z [...] grudnia 1986 r., oraz wymogi decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] kwietnia 1999 r., znak: [...]. Natomiast na budowę garaży dwupoziomowych wraz z wykonaniem zasilania energetycznego i wewnętrznej instalacji elektrycznej na działkach oznaczonych numerami: [...][...][...][...][...] przy ul. [...] w [...] została wydana inwestorowi odrębna decyzja z dnia [...] lipca 2000 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę garaży dwupoziomowych. W dniu 1 października 2007 r. inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji zmieniającej decyzję z dnia [...] lipca 2000 r. w zakresie budowy garaży dwupoziomowych na jednopoziomowe na działkach oznaczonych numerami: [...][...][...][...][...]i [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] zmieniono decyzję z [...] lipca 2000 r. w powyższym zakresie. W dalszej kolejności decyzja z [...] listopada 2007 r., na skutek wznowienia postępowania zainicjowanego wnioskiem Wspólnoty Mieszkaniowej, została uchylona przez Wojewodę w części dotyczącej: udzielenia pozwolenia na budowę zespołu garażowego [...], udzielenia pozwolenia na budowę 15-stanowiskowego parkingu [...] zamiast parkingu 7-stanowiskowego oraz zmiany zagospodarowania terenu inwestora wywołującego zmianę zagospodarowania działki nr [...]. Następnie Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdził nieważność pozostającej częściowo w obrocie decyzji z [...] listopada 2007 r. z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem przepisu art. 36a P.b. Jednocześnie pozostała w mocy decyzja z [...] lipca 2000 r. Z uwagi na fakt, że inwestor znaczną część robót wykonał legalnie w czasie obowiązywania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, Prezydent wydał decyzję z [...] września 2015 r. na dokończenie budowy garaży, będącą przedmiotem wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności. W procesie badania wniosku złożonego w takim trybie nadzwyczajnym, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy wnioskodawca posiada interes prawny do jego wniesienia. W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę pojęcie strony, o której mowa w art. 28 k.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 P.b. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei za obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 3 pkt 20 P.b., należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Końcowy fragment art. 3 pkt 20 P.b. ma zasadnicze znaczenie dla jego interpretacji. Ustawodawca powołuje się bowiem nie tylko na przepisy odrębne jako źródło uprawnień właściciela działki sąsiedniej, ale wyraźnie wskazuje, że chodzi o takie przepisy, które są nośnikiem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu otaczającego inwestycję. Przepisy, o których mowa w art. 3 pkt 20 P.b., regulują relację projektowanego obiektu budowlanego względem otoczenia, ograniczając możliwość jego zagospodarowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1285/16, publ. Lex nr 2328833). Aby więc uznać właściciela jakiejś nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym przepisy te wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Ponadto należy rozróżnić dwa pojęcia, a mianowicie: "oddziaływanie na nieruchomość" i "oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie". Podkreślenia wymaga, że tylko drugie z tych pojęć stanowić będzie podstawę do ustalenia interesu prawnego strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Natomiast sama tylko potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu (por. także: wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 1772/11, publ. LEX nr 1270189, wyroki WSA: z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. II SA/Wr 205/13, publ. LEX nr 1329984 i z dnia 14 marca 2012 r., sygn. II SA/Gd 62/12, publ. LEX nr 1138390). Stosownie do art. 28 ust. 2 P.b. przymiot strony właściciela nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki inwestora nie wynika jedynie z ochrony przysługującego mu prawa własności, ale z tego, czy stanowiąca jego własność nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania realizowanej inwestycji. Sam fakt bycia właścicielem działki sąsiedniej nie jest wystarczający. Jeżeli dana nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania realizowanej inwestycji, to nie jest naruszone prawo własności tej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II OSK 17/15, publ. LEX nr 2169051, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1229/15, publ. LEX nr 2248118 , wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1285/16, publ. Lex nr 2328833). W tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite. Sąd w pełni akceptuje również wskazywane przez GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenia sądowe, z których wynika, że warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie w dacie wystąpienia z wnioskiem, że planowania inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienie do zagospodarowania nieruchomości. Tylko wskazanie konkretnego przepisu prawa w powiązaniu ze wskazaniem konkretnego naruszonego uprawnienia, które powoduje ograniczenie w zagospodarowaniu działki osoby skarżącej może być podstawą do rozważenia wad projektu i pozwolenia na budowę. (por. wyrok NSA z 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1572/09; wyrok NSA z 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 626/08, oba publ. cbosa). Tylko wskazanie konkretnego przepisu prawa (w powiązaniu ze wskazaniem konkretnego naruszonego uprawnienia, które powoduje ograniczenie w zagospodarowaniu działki osoby skarżącej, może być podstawą do rozważenia wad projektu i pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1410/07, publ. cbosa). Ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie Wspólnota może być uznana za stronę postępowania wymagało analizy projektu budowlanego i oceny, czy zatwierdzona pozwoleniem na budowę inwestycja skutkowała prawnymi ograniczeniami w możliwości zabudowy nieruchomości nr [...], czy też realizacja inwestycji spowodowała, że skarżąca nie mogła korzystać ze swojej nieruchomości. Organ odwoławczy ocenił przesłankę interesu prawnego skarżącej m.in. na podstawie analizy planu sytuacyjnego oraz projektu budowlanego w powiązaniu z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wynik tej analizy jest dla Wspólnoty Mieszkaniowej negatywny, bowiem organy nie znalazły żadnej podstawy prawnej, z której wynikałoby, że sporna inwestycja powoduje jakiekolwiek ograniczenia w zakresie korzystania ze swojej nieruchomości nr [...]. Sąd tę ocenę organów podziela i przyjmuje za własną. Bezsporne jest, że Wspólnota Mieszkaniowa nie była stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną. Natomiast w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym Sąd podziela ocenę organów, że skarżąca nie wykazała, że ma legitymację materialnoprawną wynikającą z jakiegokolwiek przepisu. Interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b. w związku z art. 3 pkt 20 P.b. skarżąca nie może wywodzić z powołania się na decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji w postaci budowy osiedla czy też projekt zagospodarowania tego osiedla, ponieważ decyzja z [...] września 2015 r. na "dokończenie budowy" garaży jest odrębną decyzją od wyżej opisanych i wydaną w innej sytuacji prawnej. Domaganie się od dewelopera wywiązania się z wybudowania odpowiedniej liczby miejsc postojowych, które zaspokoją potrzeby wszystkich wspólnot na analizowanym osiedlu świadczy jedynie o posiadaniu przez Wspólnotę Mieszkaniową interesu faktycznego. Występuje on wówczas, gdy jednostka (podmiot) jest wprawdzie zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 550/07, publ. cbosa). Bezsporne w orzecznictwie jest, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., należą uregulowania z różnych dziedzin prawa, nie tylko administracyjnego, ale również cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z jego nieruchomości oraz zakazują naruszania jego własności (art. 140, art. 143, art. 144, art. 222 kodeksu cywilnego). Jednak skarżąca nie wykazała, że dokończenie budowy zespołu garaży składającego się z 49 boksów garażowych narusza prawo własności jej nieruchomości, sąsiadującej ze sporną inwestycją, jak również nie wykazała, że obiekt budowlany jest tego rodzaju, że może negatywnie oddziaływać na jej prawa właścicielskie oraz sposób jej zagospodarowania i korzystania Skarżąca nie może wywodzić interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji z [...] września 2015 r., powołując się na inne decyzje ostateczne, wydane w całym procesie inwestycyjnym budowy osiedla, poczynając od 1999 r. Każdorazowo organy administracji są obowiązane badać interes prawny wnoszącego o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji, który nie może wynikać z interesu prawnego, jaki przysługiwał temu podmiotowi w kwestionowaniu innych decyzji w danym procesie inwestycyjnym. Organ I instancji szczegółowo wyjaśnił skarżącej, dlaczego przyznano jej status strony w toku postępowania o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] listopada 2007 r. Przyznanego Wspólnocie Mieszkaniowej wówczas interesu prawnego nie można przenosić na przedmiotowe postępowanie dotyczące decyzji z [...] września 2015 r. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy orzekające w tej sprawie prawidłowo oceniły, że Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała interesu prawnego, który powinien być własny, indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, znajdujący również potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98, publ. Lex nr 47969). Skarżąca, domagając się przyznania prawa strony również innym wspólnotom mieszkaniowym, tym samym nie wykazuje interesu własnego i indywidualnego. Natomiast samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1145/15, publ. Lex nr 2392676). Ze stanowiska Wspólnoty Mieszkaniowej, jakie prezentowała w toku przedmiotowego postępowania wynika, że dąży do wyegzekwowania od dewelopera wybudowania około 200 "należnych" mieszkańcom miejsc postojowych, a na osiedlu nie ma już innej możliwości zabudowy miejscami parkingowymi. Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko świadczy jedynie, jak już wyżej wskazywano, o interesie faktycznym skarżącej w kwestionowaniu w trybie nieważnościowym decyzji z [...] września 2015 r. W sytuacji, gdy w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności okaże się, że podmiot wnoszący wniosek o stwierdzenie nieważności nie ma interesu prawnego, organ winien umorzyć postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2685/12, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 150/13, oba publ. cbosa). Orzeczenie o umorzeniu postępowania na skutek braku interesu prawnego jest rozstrzygnięciem formalnym, w którym nie dokonuje się merytorycznej oceny przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. W związku z tym zarzuty skarżącej zawarte w pismach wnoszonych do organów oraz do Sądu, a dotyczące prawidłowości wydania decyzji z [...] września 2015 r., nie mogły być przedmiotem rozpoznania. Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów będących podstawą do ustalenia skarżącej przymiotu strony. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło