II SA/Rz 559/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-09-12
Skład orzekający: Ewa Partyka, Elżbieta Mazur - Selwa, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia daty powzięcia wiedzy o decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ nie wykazał, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania). Organ odwoławczy nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a jedynie wskazał na możliwość innego sposobu ustalenia daty powzięcia wiedzy o decyzji, podczas gdy organ pierwszej instancji przeprowadził już postępowanie dowodowe w tym zakresie.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Wojewody, które uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawca dowiedział się o decyzji wcześniej niż w terminie 1 miesiąca od jej doręczenia. Wojewoda uchylił to postanowienie, uznając je za przedwczesne i nakazując ponowne rozpoznanie sprawy. Spółka inwestor wniosła skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie nieuzasadnione zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w [....] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. sp. z o.o. w [....] kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. (dalej: spółka lub skarżący) jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] uchylające postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 22 listopada 2017 r. P.Z., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] października 2016 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z wewnętrzną instalacją gazu, z przyłączem do sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej z komunikacją wewnętrzną, parkingiem, podziemną instalacją oświetlenia terenu na działkach nr 42, 51, 52, 46/3, 39/28, 39/29, 39/34, 39/35 w obr. [...] przy ul. [...] w [...], gdyż ani on, jako właściciel sąsiedniej działki nr 53, ani jego poprzednik prawny – J.T. nie brali udziału w tym postępowaniu.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 149 § 2 i 3, stosownie do art. 123, art. 124, art. 41 i art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.) odmówił wznowienia wskazanego we wniosku postępowania. Z treści uzasadnienia wynika, że przyczyną odmowy wznowienia postępowania było niezachowanie 1-miesięcznego terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Według organu wnioskodawca dowiedział się o przedmiotowej decyzji co najmniej w dniu 14 sierpnia 2017 r., tj. w dacie udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi, nie zaś jak wskazał we wniosku w dniu 14 listopada 2017 r., tj. w dacie doręczenia tej decyzji żądanej w trybie dostępu do informacji publicznej. Uzasadniając powyższe organ wyjaśnił, że w jego posiadaniu znajduje się pismo pełnomocnika wnioskodawcy dotyczące żądania wprowadzenia zmian w projekcie zagospodarowania terenu tej samej inwestycji realizowanej przez [...] Sp. z o.o. na działkach nr ewid. 42, 51, 52 obr. [...]. Pismo to datowane na dzień 13 września 2017 r., wpłynęło w dniu 15 września 2017 r. Z treści pisma, zdaniem organu wynika "bardzo dobra znajomość przez wnioskodawcę projektu zagospodarowania terenu, który jest integralną częścią projektu budowlanego, zatwierdzonego właśnie w decyzji pozwolenia na budowę. Jest to ta sama decyzja, która jest przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania". Organ odwołał się także do datowanego na dzień 25 października 2017 r. wystąpienia P.Z. "o udostępnienie kopii decyzji pozwolenia na budowę Nr [...] realizowanej na działkach 42, 51, 52 ... obr. [...] przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]". Z przytoczonej treści wystąpienia, zdaniem organu, wprost wynika, że wnioskodawca już wcześniej dysponował precyzyjną wiedzą co do identyfikacji wydanej decyzji, i to na tyle szczegółową, że nawet wskazuje, iż decyzja ta obejmuje również inne działki, niż tylko te, którymi jest zainteresowany. Wskazując na powyższe okoliczności organ I instancji uznał, że co najmniej w dniu 14 sierpnia 2017 r. zarówno wnioskodawca, jak i jego pełnomocnik bezspornie mieli wiedzę o wydaniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, o tym jaki organ ją wydał i co jest przedmiotem tego pozwolenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P.Z., zarzucając organowi naruszenie przepisów: art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 7, 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. Podniósł między innymi, że dla rozpoczęcia biegu terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie jest wystarczająca sama wiedza o tym, że decyzja obiektywnie istnieje, ale jednocześnie konieczne jest uzyskanie informacji o treści zawartego w niej rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że wniosek, na który w uzasadnieniu skarżonego postanowienia powołuje się organ, dotyczył naniesienia i uwzględnienia zmian wynikających z ustanowionej na rzecz skarżącego służebności. Nie są one bezpośrednio związane z decyzją objętą wnioskiem o wznowienie, bowiem wnioskodawcy przysługuje prawo wykonywania ustanowionej na jego rzecz służebności niezależnie od sposobu zagospodarowania działki. Natomiast pismo z dnia 17 sierpnia 2018 r. skierowane do inwestora było przejawem dążenia wnioskodawcy do ochrony służebności ustanowionej na jego rzecz przez [...] Sp. z o.o.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Wojewoda [...], wskazując na art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uznając, że wydane rozstrzygnięcie było przedwczesne. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie przeprowadził postępowania w kierunku ustalenia w jakim faktycznie dniu wnioskodawca dowiedział się o decyzji. Dowodem w przedmiotowym zakresie mogło być np. zwrócenie się w tej sprawie do wnioskodawcy o wskazanie dnia, w którym dowiedział się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ zgodził się ze skarżącym, że formułując wniosek o wprowadzenie zmian w projekcie zagospodarowania terenu na działkach 42, 51 i 52 obr. [...] nie mógł on posiadać wiedzy o istnieniu decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, bowiem wniosek, na który powołuje się organ I instancji dotyczył naniesienia i uwzględnienia zmian wynikających z ustanowionej na rzecz skarżącego służebności. Zdaniem organu odwoławczego z treści tego wniosku jak też innych dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę, w tym udzielonego pełnomocnictwa z dnia 14 sierpnia 2017 r., czy też wniosku z dnia 25 października 2017 r. o udostępnienie kopii decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...], nie wynika wprost, aby wnioskodawca wskazał dzień, w którym dowiedział się o decyzji w sprawie wydanego przez Prezydenta Miasta [...] pozwolenia na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółka wniosła o uchylenie wyżej opisanego postanowienia Wojewody oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i nakazanie organowi I instancji ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, celem ustalenia rzeczywistego terminu, w jakim wnioskodawca dowiedział się o decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...], w sytuacji gdy organ I instancji we wskazanym zakresie postępowanie dowodowe przeprowadził, dokonując ustaleń pozwalających na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy był wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. W jego ocenie nie było konieczności wzywania wnioskodawcy do wskazania daty, w jakiej dowiedział się o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, bowiem wnioskodawca okoliczności powzięcia wiedzy o tej decyzji szczegółowo opisał w złożonym wniosku. Ponadto w piśmie z dnia 27 czerwca 2018 r. spółka zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że organ I instancji nie przeprowadził w sposób wystarczający postępowania dowodowego. Jednocześnie wniosła o dopuszczalnie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w tym piśmie na okoliczności w nim zawarte. W jej ocenie bezsporny jest fakt, że P.Z. dowiedział się o decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r. znacznie wcześniej niż w dniu 14 listopada 2017 r., co potwierdzają ustalenia organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna.
Na wstępie jednak należało wyjaśnić powody, dla których pismo procesowe strony inicjujące postępowanie sądowe, wbrew pouczeniu organu II instancji, nie było sprzeciwem lecz skargą.
W zakresie możliwości zastosowania instytucji sprzeciwu od decyzji (art. 64a – 64e P.p.s.a.) do postanowień kasatoryjnych Sąd odwołuje się w tym miejscu do stanowiska wyrażanego tak w doktrynie, jak i w judykaturze, że nie ma de lege lata podstaw prawnych, aby przepisy Działu III Rozdziału 3a "Sprzeciw od decyzji" (64a – 64e) P.p.s.a., stosować również do postanowień.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 lutego 2018 r. (sygn. akt I OZ 130/18), podzielił taki pogląd zaprezentowany w doktrynie przez J. Jagielskiego, J. Piechę i P. Pietrasza, że sprzeciw nie przysługuje od postanowienia organu drugiej instancji wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. Argumentem przemawiającym za takim stanowiskiem jest po pierwsze fakt, że ustawodawca w art. 64a P.p.s.a. wprost odnosi się wyłącznie do decyzji, a nie postanowień wydanych w oparciu o ten przepis (tj. art. 138 § 2 K.p.a.). Zauważyć również trzeba, że pozostałe przepisy P.p.s.a. wyraźnie rozróżniają decyzję od postanowienia. Wskazuje na to już sam przepis ustalający kognicję sądów administracyjnych (art. 3 § 2 w pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Podobne wyraźne rozróżnienie można odnaleźć w art. 51 P.p.s.a. ("Kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania"), czy też w art. 57 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ("Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności") (zob. J. Jagielski, J. Piecha, P. Pietrasz, Art. 64a, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2017 r., s. 425-426).
Ustawodawca nie traktuje więc na gruncie P.p.s.a. pojęć "postanowienie" i "decyzja" synonimicznie. Jedną zaś z zasad wykładni jest zakaz wykładni synonimicznej, zgodnie z którym różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia. Skoro zatem ustawodawca na gruncie P.p.s.a. rozróżnia pojęcia "postanowienia" i "decyzji", a jednocześnie w Dziale III Rozdziału 3a P.p.s.a. uregulował instytucję sprzeciwu od decyzji, czemu dał też jednoznacznie wyraz już w samym tytule rozdziału ("Sprzeciw od decyzji", a nie np. "Sprzeciw od decyzji lub postanowienia"), to zakładając racjonalność ustawodawcy, nie można przepisów o sprzeciwie od decyzji kasatoryjnych stosować do postanowień kasatoryjnych. Są to na gruncie P.p.s.a. odmienne przedmioty zaskarżenia. Ilekroć ustawodawca na gruncie tej ustawy dopuszcza odniesienie (rozszerzenie) przepisów określających daną instytucję prawną na inną instytucję, czyni to w sposób wyraźny (zob. np. art. 64 § 3; art. 166, art. 167, art. 167a § 1, art. 193, art. 198, art. 285l P.p.s.a.), w tym również na gruncie przepisów dotyczących sprzeciwu (art. 64b § 1 P.p.s.a.). Przepisy procesowe, z uwagi na swoje skutki, podlegają wykładni ścisłej, wobec tego do rozszerzenia zakresu normy danego przepisu P.p.s.a. konieczne jest wyraźnie dopuszczenie tego przez ustawodawcę, nie jest zaś to możliwe wyłącznie z uwagi na względy funkcjonalne. Takie założenie gwarantuje pewność prawną, pożądaną w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji). Dodać wypada, że o stosowaniu przepisów P.p.s.a. dotyczących sprzeciwu od decyzji do postanowień kasatoryjnych nie wspominało też uzasadnienie projektu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (zob. druk sejmowy VIII kadencji nr 1183, cz. XI), co wskazuje, że nie było to celem ustawodawcy.
Rezultaty wykładni językowej, systemowej i celowościowej przesądzają zatem w ocenie Sądu, że przepisy P.p.s.a. dotyczące sprzeciwu od decyzji w aktualnym stanie prawnym nie mają zastosowania do postanowień kasatoryjnych wydawanych w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a.
NSA w przywołanym wyżej orzeczeniu podzielił zapatrywanie, że stosowanie przepisów o sprzeciwie od decyzji do postanowień kasatoryjnych organu usprawniałoby postępowania administracyjne, a zatem odpowiadałoby argumentom funkcjonalnym, jakie legły u podstaw wprowadzenia instytucji sprzeciwu od decyzji kasatoryjnych do polskiego porządku prawnego. Nie można jednak, w ocenie Sądu tylko na tej podstawie twierdzić, że przepisy Działu III Rozdziału 3a P.p.s.a znajdują zastosowanie również w przypadku zaskarżenia tych postanowień. Rezultaty interpretacji funkcjonalnej nie mogą bowiem podważać wyników wykładni językowej, systemowej i celowościowej. Zatem okoliczność, że rozciągnięcie przepisów Działu III Rozdziału 3a P.p.s.a. na postanowienia wydawane w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. miałoby walor funkcjonalny, stanowić może jedynie argument de lege ferenda, nie może jednakże prowadzić do twierdzenia, że taki stan prawny istnieje aktualnie. Nie ma bowiem ku temu podstaw prawnych. Aby stosować przepisy art. 64a – art.64e P.p.s.a. do postanowień kasacyjnych niezbędne byłoby wprowadzenie odpowiedniej normy przez ustawodawcę, który może się kierować właśnie podanymi argumentami funkcjonalnymi. A contario, do czasu wprowadzenia takiej normy odnoszenie przepisów Działu III Rozdziału 3a P.p.s.a do wskazanych postanowień jest bezpodstawne.
Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko w powyższej kwestii wyrażone m.in. w uzasadnieniu wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 434/18 (www.cbois.nsa.gov.pl). Rezultatem tego jest zaś uznanie, że na postanowienie wydane w oparciu o przepis art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. - jak w kontrolowanej sprawie - przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnoszona za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Mimo więc błędnego pouczenia przez organ i błędnego nazwania pisma Sąd rozpoznał sprawę na skutek skargi a nie sprzeciwu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody, którym uchylił on postanowienie Prezydenta o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] października 2016 r., nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Wskazaną podstawę wniosku o wznowienie postępowania stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co oznacza, że zastosowanie miał przepis art. 148 § 2 K.p.a., czyli miesięczny termin wynikający z § 1 tego przepisu rozpoczął bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Jak się podkreśla w orzecznictwie zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy interpretować w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Dowiedzenie się o decyzji oznacza więc, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zdefiniować fakt wydania decyzji, której jej nie doręczono, w tym dane organu, który ją wydał i sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest przy tym konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Wystarczy, jeżeli posiada informację czego dana decyzja dotyczy. Nie chodzi też o zawiadomienie o pełnej jej treści (zob. m.in. wyroku WSA w Łodzi z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 942/17, WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 787/17 i inne dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl). W świetle art. 148 § 2 K.p.a. do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie jest więc wymagane doręczenie decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1713/17).
Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania ustalając w oparciu o posiadane pisma wnioskodawcy i załączone do nich pełnomocnictwa, że wiedział on o decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na działkach bezpośrednio sąsiadujących z jego nieruchomością w terminie przekraczającym okres 1 miesiąca datę złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Działka nr 53 w czasie, kiedy toczyło się postępowanie zakończone w/w decyzją, należała do spadkodawcy osoby składającej podanie, który zmarł w dniu 14 stycznia 2017 r.
Uchylając postanowienie Prezydenta z dnia [...] stycznia 2018 r. organ II instancji wskazał, że nie podziela stanowiska organu I instancji. Zarzucił, że nie przeprowadzono postępowania w kierunku ustalenia w jakim faktycznie dniu wnioskodawca dowiedział się o decyzji. Według Wojewody "dowodem w przedmiotowym zakresie mogło być np. zwrócenie się w tej sprawie do wnioskodawcy o wskazanie dnia, w którym dowiedział się on o decyzji o pozwoleniu na budowę". W ocenie organu II instancji, formułując wniosek o wprowadzenie zmian w projekcie zagospodarowania terenu na działkach nr 42, nr 51 i nr 52 obr. [...] skarżący nie mógł posiadać wiedzy o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, bowiem wniosek dotyczył naniesienia i uwzględnienia zmian wynikających z ustanowionej na rzecz wnoszącego zażalenie służebności. Według Wojewody z treści w/w wniosku ani z innych dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę, w tym udzielonego radcy prawnemu pełnomocnictwa z dnia 14 sierpnia 2017 r., czy też wniosku z dnia 25 października 2017 r. o doręczenie kopii decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie dostępu do informacji publicznej taka wiedza nie wynika.
Jak zasadnie zarzuca skarżący inwestor, we wniosku o wznowienie postępowania podano kiedy aktualny właściciel działki nr ew. 53 powziął wiedzę o tej decyzji. Istotnie – we wniosku podano, iż termin miesięczny został dochowany, bowiem pismem z dnia 5 października 2017 r. wystąpiono do Prezydenta o doręczenie kopii decyzji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Kopia ta została przedłożona wnioskodawcy w dniu 14 listopada 2017 r.
Jak się zgodnie podkreśla w doktrynie i orzecznictwie dotyczącym podstaw wydania decyzji kasacyjnej, z aktualnego brzmienia art. 138 § 2 K.p.a wynika, że może on zostać zastosowany, gdy decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie przez organ II instancji, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Powyższe rozważania mają oczywiście – właśnie poprzez art. 144 K.p.a. – odpowiednie zastosowanie do postanowienia kasatoryjnego.
W ocenie Sądu Wojewoda nie wykazał w sposób przekonujący, aby w kontrolowanej sprawie zaistniały jednocześnie obydwie przesłanki przewidziane w art. 138 § 2 K.p.a. Nakazuje bowiem organowi I instancji w ponownym postępowaniu pozyskanie choćby oświadczenia składającego podanie o wznowienie postępowania, gdy tymczasem – jak zasadnie zarzuca skarżący – działający w imieniu tej osoby pełnomocnik opisał we wniosku okoliczności mające świadczyć o chwili dowiedzenia się przez niego o decyzji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika też, że Wojewoda odmiennie niż organ I instancji ocenił okoliczności wynikające z dokumentów znajdujących się w aktach. Choć ocena ta może budzić zastrzeżenia w aspekcie logiki czy doświadczenia życiowego, trzeba stwierdzić, że co do zasady inna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego i wskazanie możliwości ustalenia daty dowiedzenia się o decyzji w oparciu o oświadczenie, w sytuacji, gdy okoliczność ta została podana we wniosku, nie wyczerpują przesłanek do wydania postanowienia kasacyjnego. Organ II instancji nie wykazał więc, że zaistniały podstawy do oparcia orzeczenia na przepisie art. 138 § 2 K.p.a.
Do powyższego trzeba jeszcze dodać, że z orzecznictwa wynika, że rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej ustawionej na budowie danych o wydaniu pozwolenia na budowę, jest bez wątpienia okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ujawnienie tych okoliczności uzasadnia wniosek o wznowienie postępowania, bo one wprost wskazują, że została wydana decyzja, której nie doręczono stronie (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 7 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1600/97 – Lex nr 47922). Jeżeli taka tablica informacyjna nie została umieszczona, to dowiedzenie się o prowadzeniu robót budowlanych nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na prowadzenie tych robót (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 17 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 957/97 – Lex nr 47861).
Kontrola Sądu w sprawie, w której przedmiotem jest postanowienie kasacyjne ogranicza się do tego czy zostało wykazane, że zaistniały łącznie przedstawione wyżej ustawowe przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., mającego zastosowanie w zw. z art. 144 K.p.a.
W niniejszej sprawie Wojewoda powyższego nie uczynił. Przesłanką do uchylenia postanowienia nie mogła być w szczególności ani inna ocena okoliczności wynikających z zebranego materiału dowodowego, ani wskazanie przykładowego środka dowodowego, w oparciu o który można ustalić pewną okoliczność, w sytuacji, gdy okoliczność ta została podana we wniosku o wznowienie postępowania a organ I instancji ocenił, że takie twierdzenie nie jest wiarygodne z określonych przyczyn. Nie wykazano też, zgodnie z art. 136 K.p.a., iż organ II instancji nie mógł uzupełnić postępowania we własnym zakresie.
Nie ulega więc wątpliwości, że organ II instancji naruszył art. 138 § 2 K.p.a., co w sposób oczywisty mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego Sąd był zobligowany do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W ponownym postępowaniu zażaleniowym organ oceni zebrany i ewentualnie uzupełniony materiał dowodowy w aspekcie ustalenia kiedy skarżący lub jego poprzednik prawny dowiedział się o decyzji Prezydenta z dnia [...] października 2016 r. i w związku z powyższym ustali czy termin miesięczny z art. 148 K.p.a. został zachowany ewentualnie wyda postanowienie, w którym wykaże niemożność rozstrzygnięcia sprawy we własnym zakresie i przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na koszty te składają się: wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika radcy prawnego zgodne z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804 z późn. zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło