III SA/Wa 4122/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-14
Skład orzekający: Dorota Dziedzic - Chojnacka, Piotr Dębkowski, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług, wydane w celu weryfikacji zasadności zwrotu, jest zgodne z prawem, nawet jeśli uzasadnienie organu pierwszej instancji jest lakoniczne, a organ drugiej instancji szczegółowo wyjaśnia podstawy przedłużenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT jest zgodne z prawem, jeśli organ podatkowy uprawdopodobnił zasadność dalszej weryfikacji rozliczenia. Nawet lakoniczne uzasadnienie organu pierwszej instancji nie stanowi naruszenia, jeśli organ drugiej instancji szczegółowo wyjaśnił podstawy przedłużenia, a stan faktyczny został prawidłowo ustalony. Kluczowe jest wykazanie istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu, a nie udowodnienie nieprawidłowości.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7 za kwiecień 2017 r. z wnioskiem o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 245 384 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego, wzywając do przedstawienia dokumentów i informacji, postanowieniem przedłużył termin zwrotu do 30 listopada 2017 r. w celu weryfikacji zasadności zwrotu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła oba postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak uzasadnienia, błędne zastosowanie przepisów i przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2018 r. sprawy ze skargi E. s.r.o. z siedzibą w Czechach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. oddala skargę
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez C. s.r.o. z siedzibą w C. (dalej jako "Skarżąca" "Spółka" lub "Strona") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ("DIAS") z dnia [...] października 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.("NUS") z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:
W dniu 18 maja 2017 r. Spółka złożyła do [...] Urzędu Skarbowego W. deklarację VAT-7 za kwiecień 2017 r. z wykazaną kwotą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni w wysokości 245 384 zł. Termin zwrotu upływał w dniu 17 lipca 2017 r.
W celu weryfikacji zasadności zwrotu NUS pismem z dnia 29 czerwca 2017r., wezwał Stronę do przedstawienia wszystkich faktur z rejestru wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów za kwiecień 2017 r. wraz z dowodami prawidłowego zastosowania stawki VAT 0% (dokumenty CMR) oraz wszystkich faktur z rejestru nabycia towarów i usług pozostałych za ww. miesiąc. Organ pierwszej instancji pismem z 10 lipca 2017 r. wezwał kontrahenta Podatnika, tj. A. Sp. z o.o. do przesłania określonych dokumentem i informacji, w celu weryfikacji transakcji ze Stroną za kwiecień 2017 r.
NUS postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. na podstawie art. 216 § 1 w związku z art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017, poz. 201, z późn. zm.) - dalej: "O.p." oraz art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.) - dalej: "ustawa o VAT", przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2017 r. w kwocie 245 384 zł do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 listopada 2017 r.
Na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2017 r. Strona złożyła do DIAS zażalenie z dnia 24 lipca 2017 r., w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
- art. 280 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące przedłużeniem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w sytuacji, gdy od złożenia wniosku o dokonanie zwrotu, organ przez ponad miesiąc czasu nie wykonał żadnych czynności, mających na celu weryfikację zasadności dokonania zwrotu podatku. Zdaniem Podatnika, wezwania do kontrahentów Spółki NUS wysłał na błędny adres, a podstawą do przedłużenia zwrotu VAT uczynił jedynie fakt prowadzenia kontroli podatkowych za poprzednie okresy rozliczeniowe, które nie wykazały dotychczas żadnych nieprawidłowości w rozliczeniach Strony.
Postanowieniem z dnia [...]października 2017 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko NUS, iż w rozpatrywanym przypadku zaistniały uzasadnione wątpliwości do przedłużenia Spółce terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2017 r. w ramach czynności sprawdzających. DIAS wskazał, iż NUS pismem z dnia 29 czerwca 2017 r., wezwał Stronę do przedstawienia wszystkich faktur z rejestru wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów za kwiecień 2017 r. wraz z dowodami prawidłowego zastosowania stawki VAT 0% (dokumenty CMR) oraz wszystkich faktur z rejestru nabycia towarów i usług pozostałych za ww. miesiąc. W dniu 06.07.2017r. do Urzędu Skarbowego drogą maiIową przesłano faktury oraz dokumenty CMR. Po analizie przesłanego materiału, w dniu 10.07.2017 r. organ pierwszej instancji wezwał kontrahenta Podatnika, tj. A. Sp. z o.o. do przesłania określonych dokumentów i informacji, w celu weryfikacji transakcji ze Stroną za kwiecień 2017 r. Jednocześnie, jak wynika z wyjaśnień przedstawionych w piśmie z dnia 10.08.2017 r., w dniu 24.07.2017 r. uzyskano informację od prezesa A. Sp. z o.o., iż będzie przebywał na dwutygodniowym urlopie, zatem dokumenty do czynności sprawdzających przedłoży w terminie późniejszym. Natomiast w dniu 27.07.2017 r. prezes ww. spółki poinformował drogą maiIową, że dokumenty prześle w pierwszym tygodniu września. Z kolei w dniu 08.08.2017 r. wezwano Spółkę o przesłanie faktur dotyczących wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Ponadto w dniu 08.08.2017 r. organ pierwszej instancji podjął działania, mające na celu ustalenie prawidłowości transakcji dokonywanych w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, występując z wnioskiem SCAC do administracji podatkowej Republiki Czech.
Organ podniósł, iż w Spółce trwają kontrole zasadności zwrotu podatku od towarów i usług w ramach kontroli podatkowej za poprzednie okresy, tj. od października 2015 r. do października 2016 r. Ponadto DIAS wskazał, iż za okres od 11/2016 r. do 06/2017 r. prowadzone są czynności sprawdzające, które nie zostały zakończone. Zarówno celem kontroli podatkowych, jak i czynności sprawdzających jest dokonanie obiektywnego, rzetelnego i zgodnego z okolicznościami z prawem oraz okolicznościami faktycznymi rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie z zakresu prawa podatkowego. Dla realizacji tego celu organ zobligowany jest do zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. DIAS podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie nie pozyskano jeszcze kompletnego materiału dowodowego, co uniemożliwia zakończenie przedmiotowych czynności sprawdzających. Na konieczność przeprowadzenia kompleksowych czynności sprawdzających w Spółce wskazuje także fakt, że Strona dokonuje transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, której przedmiotem są leki wymienione w załączniku do Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ odwoławczy uznał, iż zażalenie Spółki z dnia 24 lica 2017 r. nie zasługiwało na uwzględnienie. Działania NUS, polegające na przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2017r. do dnia 30.1.2017 r. DIAS uznał za zgodne z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. DIAS stwierdził, iż prowadzone w sprawie czynności sprawdzające, które zmierzały do wyjaśnienia zasadności tego zwrotu, dawały podstawy do uznania, iż zaszła uprawniająca do przedłużenia terminu zwrotu przesłanka, o której mowa w tym przepisie.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia postanowienia DIAS z dnia [...] października 2017 r. oraz poprzedzającego go postanowienia NUS z dnia [...] lipca 2017 r. Spółka wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W skardze Spółka zarzuciła naruszenie:
1. artykułu 217 § 2 oraz art. 124 O.p. w zw. z art. 280 O.p., poprzez brak w postanowieniu NUS należytego uzasadnienia faktycznego, zawierającego wskazanie przesłanek uzasadniających przedłużenie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2017 roku, a które to braki usiłuje wypełnić DIAS w uzasadnieniu postanowienia drugiej instancji,
2. art. 274 b § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące niezasadnym przedłużeniem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 2017 roku,
3. art. 125 § 1 O.p. w zw. z art. 280 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły i opieszały, polegający na podejmowaniu czynności, które nie zmierzają do wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, a jedynie markują rzetelne czynności sprawdzające, co prowadzi do nieuzasadnionego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a w konsekwencji zachwiać może płynnością finansową podatnika.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: P.p.s.a.), stosownie do art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Takiego naruszenia przepisów w analizowanej sprawie Sąd nie dostrzegł.
Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Istota sprawy sprowadza się do oceny zasadności (zgodności z prawem) postanowienia organu podatkowego w kwestii przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wykazanego przez Stronę w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2017 r.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT. Kwotę podatku naliczonego stanowi m. in. suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT). W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy (art. 87 ust. 1 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 87 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o VAT, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, m. in. w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone (art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT).
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości wskazuje się na wymóg zapewnienia zasady neutralności podatku od towarów i usług. Wyrazem tej neutralności jest między innymi obowiązek zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozsądnym terminie (por. wyrok z 25 października 2001 r. w sprawie C – 78/00).
Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin (zarówno 60 dniowy, jak i 25 dniowy) do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów O.p. lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT w zw. z art. 87 ust. 6 ustawy o VAT). Z powołanych przepisów wynika, że po złożeniu przez podatnika deklaracji wykazującej kwotę zwrotu, organ podatkowy powinien ocenić, czy zwrot nie budzi wątpliwości. Weryfikacja zasadności zwrotu odbywa się zatem każdorazowo, gdy podatnik wykazuje ów zwrot. Wszakże w przypadku przesłanki uzasadniającej przedłużenie terminu zwrotu mowa jest o "dodatkowej weryfikacji". Po złożeniu deklaracji przez podatnika organ podatkowy wykonuje zatem przewidziane w Dziale V Ordynacji podatkowej czynności sprawdzające, które należy zakończyć przed upływem terminu zwrotu podatku. Przy czym, w przypadku terminu 25 dniowego, organ powinien w tym czasie dodatkowo rozpatrzyć, czy zostały spełnione przesłanki uruchomienia zwrotu w terminie przyspieszonym.
Gdyby okazało się, że przeprowadzenie czynności sprawdzających nie zostanie dokonane w terminie, wówczas organ na podstawie art. 274b § 1 i 2 O.p. wydaje postanowienie o jego przedłużeniu. Jeśli natomiast weryfikacja zasadności zwrotu wymagała podjęcia działań wykraczających poza zakres czynności sprawdzających, wówczas obowiązkiem organu jest wszczęcie innego, stosownego trybu procedowania (spośród przewidzianych w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT). Wówczas, gdy kontrola podatkowa, postępowanie podatkowe lub postępowanie kontrolne miałyby zakończyć się po upływie terminu zwrotu, organ podatkowy wydaje postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu, stosownie do art. 274b w zw. z art. 277 O.p. (por. uchwałę siedmiu sędziów NSA z 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16).
W postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku, wydawanym czy to w przypadku prowadzenia czynności sprawdzających, czy też w przypadku przekształcenia czynności sprawdzających w inny, przewidziany prawnie tryb procedowania, organ ma obowiązek wskazać powody, dla których zasadność zwrotu wymagała dodatkowej weryfikacji. Powodem takim mogą być, tak jak w rozpoznawanej sprawie, wątpliwości dotyczące faktycznego przebiegu transakcji, z której podatnik wywodzi prawo do odliczenia.
Postanowienie, od którego służy zażalenie, zgodnie z art. 217 § 2 O.p., zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W treści postanowienia organ powinien zatem wyjaśnić, jakie okoliczności powodowały wystąpienie wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu transakcji.
Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego.
Celem przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku jest umożliwienie organom podatkowym zweryfikowania prawidłowości złożonego przez podatnika rozliczenia. Jednak podatnik musi być o tym przedłużeniu odpowiednio powiadomiony i może kwestionować przedłużenie jako wpływające na jego prawa i obowiązki. Wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu podatku służy więc zarówno organom podatkowym, jak i podatnikowi, realizując funkcje gwarancyjne. Na funkcje gwarancyjne tego rozstrzygnięcia zwrócił także uwagę NSA w uchwale 7 sędziów z 22 kwietnia 2002 r. (sygn. akt FPS 5/02) oraz Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 października 2008 r. (sygn. akt K 16/07).
W niniejszej sprawie, w związku z tym, że weryfikacja Spółki w ramach czynności sprawdzających nie została zakończona, zasadnym było przedłużenie terminu zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji za kwiecień 2017 r.
W ocenie Sądu, można mieć zastrzeżenia co do rzetelności wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji w sprawie powodów, dla których uznano, że wystąpiły okoliczności wskazujące na wątpliwości co do zasadności zwrotu, powodujące konieczność przedłużenia terminu zwrotu, lecz pewna ogólnikowość wydanego przez organ postanowienia w tym względzie nie stanowi naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, czy art. 210 § 4 bądź art. 121 lub art. 124 O.p. w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a czy c P.p.s.a. Mimo bowiem lakonicznego zwrócenia w uzasadnieniu postanowienia uwagi na konieczność przedłużenia terminu zwrotu z uwagi na konieczność weryfikacji zasadności zwrotu (zobowiązanie Spółki do przedstawienia wszystkich faktur z rejestrów wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i nabycia towarów i usług pozostałych, zobowiązanie kontrahenta Spółki do przedstawienia weryfikacji jej oświadczeń, trwające kontrole podatkowe odnośnie poprzednich okresów rozliczeniowych w Spółce), akta sprawy wskazują na to, że wątpliwości co do zasadności zadeklarowanego zwrotu podatku istotnie wystąpiły, a okoliczności sprawy przemawiały za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności tego zwrotu. Okoliczności te prawidłowo zostały także szczegółowo opisane w uzasadnieniu postanowienia organu drugiej instancji.
W kontekście powyższego zarzutu warto wskazać na wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. I OSK 1374/09, LEX nr 737485, w uzasadnieniu którego Sąd ten podniósł, iż "Samo naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające nie tyle na braku uzasadnienia, ile na jego lakoniczności, co do zasady nie stanowi podstawy do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Uchybienie to nie wywołuje jednak takiego skutku tylko wtedy, gdy został prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy". W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę właśnie taka sytuacja miała miejsce w niniejszym postępowaniu – stan faktyczny został ustalony prawidłowo, jednak uzasadnienie organu pierwszej instancji było w tym zakresie bardzo lakoniczne. Poza tym warto podnieść, iż w postanowieniu drugoinstancyjnym wydanym w niniejszej sprawie powyższe okoliczności były szerzej uzasadnione.
Wystarczy wskazać w tym zakresie, że w sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do zwrotu VAT.
Jak natomiast stwierdził WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. I SA/Bk 291/15 "(...) już samo powzięcie przez organ uzasadnionych wątpliwości co do zasadności (wiarygodności) rozliczeń podatkowych, zasadności zwrotu, daje podstawę do przedłużenia terminu zwrotu. Przepis art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie nakłada na organ obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości. Z tych względów nie można zgodzić się ze stroną, że organ musiałby udowodnić uchybienia, a nie uprawdopodabniać wątpliwości co do zasadności zwrotu i konieczności dalszej weryfikacji. Przy takim założeniu instytucja przedłużenia terminu zwrotu przyznana organom podatkowym przez ustawodawcę w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nigdy nie miałaby zastosowania. Wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu musiałoby być bowiem w istocie poprzedzone rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej zasadności deklarowanego zwrotu".
Wskazać w tym kontekście należy, iż już sama wnioskowana przez Skarżącą kwota zwrotu (245 384 zł) jest stosunkowo wysoka.
Jak wynika z akt sprawy, organy w toku czynności sprawdzających poczyniły wiele prób ustalenia stanu faktycznego istotnego dla sprawy oraz jego weryfikacji, przy czym w niniejszej sprawie weryfikacja zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2017 r. dokonywana była w ramach czynności sprawdzających.
Zauważyć należy, że czynności sprawdzające to wstępna faza kontroli podatkowej o charakterze w zasadzie formalnym. Pozwalają one organowi zorientować się. czy nie zachodzą przesłanki do wszczęcia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego. Zatem w ramach tego postępowania, organ ustala w ramach prostych czynności weryfikacyjnych, czy dane przedstawione w deklaracji uzasadniają zwrot podatku w żądanej wysokości. W jego ramach organy podatkowe pierwszej instancji dokonują czynności, mających na celu m.in. ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Organ podatkowy ma bowiem ustalić, czy dane przedstawione w deklaracji podatkowej VAT-7 przez podatnika odzwierciedlają rzeczywisty stan faktyczny uzasadniający zwrot w żądanej wysokości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lodzi z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Ld 251/10).
Jak wynika z akt sprawy, NUS pismem z dnia 29.06.2017 r. wezwał Stronę do przedstawienia wszystkich faktur z rejestru wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów za kwiecień 2017 r. wraz z dowodami prawidłowego zastosowania stawki VAT 0% (dokumenty CMR) oraz wszystkich faktur z rejestru nabycia towarów i usług pozostałych za ww. miesiąc.
W dniu 06.07.2017r. do Urzędu Skarbowego drogą maiIową przesłano faktury oraz dokumenty CMR.
Po analizie przesłanego materiału, w dniu 10.07.2017r. organ pierwszej instancji wezwał kontrahenta Podatnika, tj. A. Sp. z o.o. do przesłania określonych dokumentów i informacji, w celu weryfikacji transakcji ze Stroną za kwiecień 205 7r.
Jednocześnie, jak wynika z wyjaśnień przedstawionych w piśmie z dnia 10.08.2017 r. (arkusz odwoławczy), w dniu 24.07.2017r. uzyskano informację od prezesa A. Sp. z o.o., iż będzie przebywał na dwutygodniowym urlopie zatem dokumenty do czynności sprawdzających przedłoży w terminie późniejszym.
Natomiast w dniu 27.07.2017 r. prezes ww. spółki poinformował drogą maiIową, że dokumenty prześle w pierwszym tygodniu września.
Z kolei w dniu 08.08.2017 r. wezwano Spółkę o przesłanie faktur dotyczących wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
Ponadto w dniu 08.08.2017 r. organ pierwszej instancji podjął działania, mające na celu ustalenie prawidłowości transakcji dokonywanych w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów występując z wnioskiem SCAC do administracji podatkowej Republiki Czech.
Nadmienić jednocześnie należy, że w Spółce trwają kontrole zasadności zwrotu podatku od towarów i usług w ramach kontroli podatkowej za poprzednie okresy, tj. od października 2015 r. do października 2016 r.
Ponadto organy podkreśliły, że za okres od 11/2016 r. do 06/2017 r. prowadzone są czynności sprawdzające, które nie zostały zakończone. Zarówno celem kontroli podatkowych, jak i czynności sprawdzających jest dokonanie obiektywnego, rzetelnego i zgodnego z okolicznościami z prawem oraz okolicznościami faktycznymi rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie z zakresu prawa podatkowego. Dla realizacji tego celu organ zobligowany jest do zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. W przedmiotowej sprawie nie pozyskano jeszcze kompletnego materiału dowodowego, co uniemożliwia zakończenie przedmiotowych czynności sprawdzających. Na konieczność przeprowadzenia kompleksowych czynności sprawdzających w Spółce wskazuje także fakt, że Strona dokonuje transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, której przedmiotem są leki wymienione w załączniku do Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Strona zarzuciła w zażaleniu, iż skarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o VAT, wskazując, iż jedyną przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu jest fakt prowadzenia kontroli podatkowej za poprzednie okresy rozliczeniowe. Ponadto Strona podniosła, że przeprowadzone dotychczas czynności kontroli podatkowej za okres od 12/2015 r. do 10/2016 r. nie wykazały najmniejszych nawet nieprawidłowości w rozliczeniach Spółki.
Wskazać należy, iż w skarżonym postanowieniu organ nie opiera się jedynie na fakcie prowadzenia kontroli podatkowej za poprzednie okresy, ale również na okoliczności, iż zostały podjęte, a niezakończone czynności sprawdzające za wskazany okres.
Dlatego też Sąd uznał, iż organy podatkowe w sposób właściwy uprawdopodobnił zatem zasadność dalszego sprawdzenia rozliczenia Strony za kwiecień 2017 r. Powołane w powyższym zakresie okoliczności stanowiły bowiem wystarczającą podstawę przedłużenia terminu zwrotu.
W ocenie Sądu do chwili obecnej nie pozyskano jeszcze kompletnego materiału dowodowego, co uniemożliwia zakończenie weryfikacji zwrotu. Jednocześnie zważyć należy, iż wobec Spółki trwa weryfikacja zwrotu podatku VAT także za poprzednie okresy.
Niewątpliwie zatem opisane w powyższym zakresie i potwierdzone stosownymi dowodami, znajdującymi się w aktach sprawy wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia Spółki za kwiecień 2017 r. dawały podstawy do dalszej jego weryfikacji. Zarówno NUS, jak i DIAS w sposób właściwy uprawdopodobniły zatem zasadność dalszego sprawdzenia rozliczenia Spółki za kwiecień 2017 r. Powołane w powyższym zakresie okoliczności stanowiły bowiem wystarczającą podstawę przedłużenia terminu zwrotu.
Zdaniem Sądu, zaszła zatem konieczność weryfikacji rzeczywistego przebiegu transakcji, a tym samym potwierdzenia zasadności wykazanego zwrotu podatku VAT. W wyroku z dnia 12 maja 2011 r. (C - 107/10), Trybunał Sprawiedliwości podkreślił, że każde państwo jest zobowiązane do podjęcia wszelkich środków legislacyjnych i administracyjnych odpowiednich by zapewnić pełny pobór podlegającego zapłacie podatku VAT na swym terytorium. Termin na dokonanie zwrotu VAT zasadniczo może być przedłużony w celu przeprowadzenia kontroli podatkowej i nie staje się przez to nierozsądny, o ile przedłużenie nie wykracza poza to, co jest konieczne by zakończyć procedurę kontroli.
Mając powyższe na uwadze nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Strony w powyższym zakresie.
Zdaniem Sądu, postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku powinno wskazywać ścisłą datę przesunięcia tegoż terminu (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I FSK 1347/17). W zaskarżonym postanowieniu wskazany został wyraźnie termin zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji za kwiecień 2017 r. – tj. "do dnia 30.11.2017 r.". Zdaniem Sądu, każdorazowo postanowienie, na mocy którego organ podatkowy dokonuje przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług powinno wskazywać przewidywany, najbardziej prawdopodobny termin zakończenia czynności związanych z tym zwrotem. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zamieszczenie w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług terminu, do jakiego to przedłużenie następuje ma znaczenie gwarancyjne dla podatnika. Pozwala także na zbadanie zachowania reguły proporcjonalności tego instrumentu w konkretnej sytuacji. Tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 994/17).
Istotą postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu jest poinformowanie podatnika o wydłużeniu terminu do dokonania zwrotu (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. I FSK 536/14). Postanowienie takie daje więc podatnikowi wiedzę nie tylko co do samego przedłużenia terminu zwrotu, ale także co do tego, kiedy weryfikacja rozliczenia powinna się zakończyć, a w związku z tym kiedy powinien nastąpić zwrot podatku. Natomiast przedłużenie terminu zwrotu podatku jest kwestią odrębną w stosunku do prawa zwrotu i jego wysokości oraz statusu podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług. O ile bowiem o przedłużeniu tego terminu postanawia organ podatkowy ze względu na przeprowadzenie czynności kontrolnych, o tyle o prawie do zwrotu i jego wysokości decyduje wystąpienie pozytywnych przesłanek z art. 86 i art. 87 ustawy o VAT. Sformułowanie użyte w treści art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Zaś uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych we wskazanym przepisie. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 917/17). Należy przy tym wskazać, iż w przedmiotowej sprawie organy podatkowe wskazały, że istnieje podejrzenie (prawdopodobieństwo) zaangażowania Strony w transakcje niezgodne z prawem, polegające na nielegalnym wywozie z Polski leków.
Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie i jego uzasadnienie spełnia niezbędne wymagania stawiane tego rodzaju rozstrzygnięciu. Opisano powody, jakie legły u podstaw stwierdzenia, że zasadność zwrotu Stronie różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 2017 r. wymaga dodatkowego zweryfikowania. Zatem istniały powody do przedłużenia terminu zwrotu. W sprawie wystąpiła konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego i potwierdzenia transakcji przez organy właściwe w krajach członkowskich UE.
Odnosząc się do naruszenia art. 125 § 1 w zw. z art. 280 O.p., wskazać należy, iż przedmiotowe postępowanie nie dotyczy ewentualnej bezczynności czy przewlekłości organu, ale kontroli skarżonego postanowienia.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 274b § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT), stwierdzić należy, że pomimo istnienia co do zasady uprawnienia do otrzymania zwrotu VAT, możliwa jest zgodnie z prawem sytuacja przedłużenia terminu zwrotu poza wskazane w ustawie okresy. Celem tej regulacji jest właśnie możliwość kontroli przez organy podatkowe, że wykazywana przez podatnika nadwyżka podatku naliczonego nad należnym jest zgodna ze stanem faktycznym (rzeczywistością). Regulacja ta ma służyć bowiem zwalczaniu oszustw podatkowych i nadużyć. Weryfikacja zasadności zadeklarowanego zwrotu jest uprawnieniem organu, z którego może on korzystać w celu wykonywania obowiązków ustawowych. Organ podatkowy w ramach art. 87 ust. 2 ustawy o VAT ma prawo nie tylko do weryfikacji złożonej przez Stronę deklaracji i kontroli dokumentów źródłowych podatnika oraz jego kontrahentów, ale również ma prawo zweryfikować rzeczywisty charakter każdej transakcji udokumentowanej posiadanymi przez Stronę dokumentami źródłowymi. Zasadność zwrotu podatku uzależniona jest więc nie tylko od poprawności dokumentacji podatnika, ale wymaga też pozytywnego zweryfikowania transakcji u kontrahentów. Zatem, zdaniem Sądu, zarzuty Skarżącej należy uznać za bezpodstawne.
W odniesieniu do zarzutu Strony braku wnikliwości w rozpoznaniu przedstawionych dowodów, wskazać należy, że na tym etapie postępowania organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, nie chodzi więc o wykazanie, że zwrot jest niezasadny, ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu – konkretne dowody świadczące o nieprawidłowościach w rozliczeniu podatnika. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu.
Jak wskazano powyżej, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera również uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT (konieczność weryfikacji transakcji dokonanych przez Skarżącą). W tym zakresie realizuje wymagania przed nim stawiane i odpowiada regułom postępowania, o których mowa w O.p. Stąd zarzut naruszenia art. 217, art. 124 w zw. z art. 280 O.p. nie może być uznany za zasadny.
Sąd stwierdza, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, iż orzeczenie to nie narusza przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło