III FSK 510/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-10-20
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Dominik Gajewski, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, ale którego majątek jest przedmiotem egzekucji (dłużnik rzeczowy), posiada interes prawny do wglądu w akta postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika głównego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ograniczył się do analizy statusu strony wyłącznie na podstawie definicji zobowiązanego z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd pierwszej instancji powinien był zbadać, czy skarżąca spółka, jako właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką i podlegającej egzekucji, posiadała interes prawny do wglądu w akta postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika głównego, zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. Brak takiej analizy skutkował uchyleniem zaskarżonego wyroku.Stan faktyczny
Spółka "D." sp. z o.o. zwróciła się o możliwość przeglądania akt postępowania egzekucyjnego dotyczącego nieruchomości, która stanowiła zabezpieczenie zobowiązania dłużnika głównego "M.". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił udostępnienia akt, uznając, że spółka "D." nie jest stroną postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną wykładnię pojęcia strony i interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz "D." sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), Protokolant Natalia Narejko, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "D." sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 września 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 455/18 w sprawie ze skargi "D." sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 21 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeglądania akt postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz "D." sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 455/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę "D." sp. z o.o. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 21 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przeglądania akt postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro wniosek o udostępnienie akt pochodził od podmiotu, który nie jest zobowiązanym w egzekucji administracyjnej, to uzasadniona była odmowa udostępnienia akt sprawy w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu, nie narusza prawa ocena organu odwoławczego, że brak jest przepisu prawa (interesu prawnego), na podstawie którego Naczelnik Urzędu Skarbowego mógłby umożliwić prezesowi zarządu "D." wgląd do akt postępowania egzekucyjnego dotyczącego "M." jako strony odrębnego postępowania. Skarżąca posiada status strony (interes prawny) tylko w odniesieniu do czynności związanych z zajęciem nieruchomości oraz postępowaniami administracyjnymi wszczętymi w związku z tym zajęciem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez błędną ich wykładnię oraz ich nie zastosowanie, a mianowicie przepisów:
1) art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: k.c.) przez wyrażenie błędnego poglądu, że przepis ten nie ma zastosowania przy ustalaniu kto jest stroną postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w stosunku do nieruchomości oraz pominiecie okoliczności, że właściciel nieruchomości zawsze ma interes prawny, w zaznajomieniu się ze wszelkimi dokumentami, które mogą mieć wpływ na jego sytuację prawną w stosunku do nieruchomości, a w szczególności do dokumentów z których wynika źródło jego odpowiedzialności tą nieruchomością jak również okoliczności wyłączające te odpowiedzialność, jak i ograniczające tę odpowiedzialność, w tym dokumentami postępowań w stosunku do dłużnika głównego;
2) art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. ( Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja), przez pominięcie okoliczności, że egzekwowane zobowiązanie nie istnieje, gdyż w skutek przedawnienia wygasło, a skarżąca ma interes prawny i jest uprawniona do wglądu do dokumentów postępowań prowadzonych wobec dłużnika głównego, z których wynika, że egzekwowana z jej nieruchomości należność publicznoprawna nie istnieje;
3) art. 77 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124 poz. 1361 ze zm.; dalej: u.k.w.h.) oraz art. 10 ust. 1 u.k.w.h., art. 207 § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.; dalej: k.p.c.) w zw. z art. 2 Konstytucji, przez pominięcie okoliczności, że egzekwowane zobowiązanie nie istnieje, gdyż w skutek przedawnienia wygasło, a skarżąca ma interes prawny i jest uprawniona do wglądu do dokumentów, z których wynika, że egzekwowana z jej nieruchomości należność publicznoprawna nie istnieje. Zatem brak jest należności zabezpieczonej hipoteką;
4) art. 59 § 1 pkt 9) O.p. przez pominięcie, że skarżąca ponosząc odpowiedzialność rzeczową ma interes prawny, jest uprawniona do wglądu do dokumentów (w tym dokumentów dotyczących postępowań prowadzonych w stosunku do dłużnika głównego), z których wynika, że egzekwowana z jej nieruchomości należność publicznoprawna nie istnieje. Zatem brak jest należności zabezpieczonej hipoteką;
II. naruszenie przepisów postępowania, przez ich niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., przez:
1) błędną ocenę wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że organ egzekucyjny mógł odmówić skarżącej statusu strony, w sytuacji gdy z przepisów prawa materialnego wynika, że skarżąca ma istotny interes prawny oraz pominiecie art. 40 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), art. 842 § 1 i art. 843 § 3 k.p.c. przez ich nie zastosowanie i wyrażeniem poglądu, że skarżąca spółka nie ma interesu prawnego w uzyskaniu dostępu do przeglądania dokumentów, w sytuacji, gdy jest to konieczne do podjęcia decyzji w przedmiocie wniesienia środka zaskarżenia w postaci pozwu do sądu powszechnego;
2) błędną ocenę wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że organ egzekucyjny mógł odmówić skarżącej wglądu do akt dotyczących dłużnika głównego, z uwagi na brak statusu strony, skoro przysługuje jej interes prawny, o którym mowa w art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a.;
3) błędną ocenę i wadliwe uznanie, iż ustalony przez organy stan sprawy był wystarczający do stwierdzenia braku legitymacji procesowej dłużnika rzeczowego do udostępnienia mu do wglądu do akt, a którym mowa w art. 73 §1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.;
4) błędną uznanie, że przepis art. 1a pkt 20 u.p.e.a., zawierający definicję zobowiązanego, był wystarczający w stanie faktycznym sprawy do oceny kwestii braku legitymacji procesowej dłużnika rzeczowego do dokonania wglądu do akt dłużnika głównego, gdy przepis art. 1a pkt 20 u.p.e.a. nie stanowi w tym przypadku przepisu szczególnego w stosunku do przepisu art. 28 k.p.a., w związku z czym odmowa uznania skarżącej za stronę i odmowa udostępnienia wglądu do akt postępowania egzekucyjnego dłużnika budzi wątpliwości, co nie uzasadniało wydanie postanowienia odmawiającego udostępnienie wglądu do przedmiotowych dokumentów;
5) nie stwierdzenie naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w sytuacji, gdy bez wątpienia skarżąca jest stroną postępowania, gdyż ma interes prawny w udostępnieniu jej wglądu do akt dłużnika głównego;
6) art. 9 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. przez pominięcie naczelnej zasady k.p.a., a w szczególności obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na prawa i obowiązki skarżącej, a w szczególności przez pozbawienie skarżącej prawa wglądu do akt postępowań prowadzonych wobec dłużnika głównego, zawierających dane co od istnienia lub nieistnienia obowiązku oraz jego ewentualnego zakresu;
7) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez uniemożliwienie skarżącej wzięcie w sposób pełny udziału w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż odmówiono jej wglądu o dokumentów prowadzonych wobec dłużnika głównego i tym dokonanie prawidłowej oceny czy egzekwowana należność istnieje i ewentualnie jaki jest jej zakres.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzanie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych,
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).
Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się zasadna i dlatego podlegała uwzględnieniu.
Rozstrzygając przedmiotową sprawę, należy dokonać analizy art. 73 § 1 k.p.a. w powiązaniu z art. 18 u.p.e.a., gdyż zaskarżony wyrok rozstrzygał o prawidłowości postanowienia o odmowie przeglądania akt postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. przepis ten należy stosować odpowiednio, co oznacza, że ma on zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym tylko w sprawach, które nie są uregulowane "inaczej" w u.p.e.a., a ponadto, że nawet wówczas, gdy zachodzi potrzeba ich stosowania należy czynić to "odpowiednio". Sposób, w jaki winno nastąpić odpowiednie zastosowanie przepisu, uzależniony jest bowiem od oceny charakteru instytucji prawnych regulowanych zarówno przez przepis odsyłający do odpowiedniego stosowania danej normy, jak i przez przepis, który ma być odpowiednio zastosowany. Odpowiednie stosowanie określonych przepisów w zależności od przedmiotu regulacji prowadzić może do stosowania tych przepisów wprost (w ich bezpośrednim brzmieniu), zastosowania ich z odpowiednimi modyfikacjami w stosunku do regulacji, która ma być odpowiednio zastosowana lub do odmowy zastosowania przepisu z uwagi na określone różnice. Odpowiednie stosowanie prawa może zatem prowadzić do wniosku, że pewne unormowania przepisu, do którego nastąpiło odesłanie znajdują zastosowanie do instytucji regulowanej przez przepis odsyłający, inne natomiast nie mogą znaleźć takiego zastosowania. To oznacza, że "odpowiednie" zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym może być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, żeby uzupełniać a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stosowanie art. 73 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji polega na stosowaniu wprost, gdyż ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje w żaden sposób prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Zatem skoro przepis ten odwołuje się do pojęcia strony, to słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł to do art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zatem istotną dla rozstrzygnięcia jest ocena istnienia interesu prawnego wnioskującego o wgląd w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Interes prawny to taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n.). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Tak też należy podejść oceniając interes podmiotu w tym, by jawną była dla niego treść dokumentacji, od której zależy jego sytuacja prawna.
Zatem kontrolując postanowienie odmawiające prawa, o jakim mowa w art. 73 k.p.a., zadaniem Sądu pierwszej instancji było zbadanie czy treść dokumentacji zebranej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanego zdefiniowanego w art. 1 pkt 20 u.p.e.a., mogła mieć wpływ na sytuację właściciela majątku, co do którego ta egzekucja była prowadzona. Innymi słowy należało zbadać, czy skarżący miał interes chroniony przepisami prawa, konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie jedynie hipotetyczny. Tymczasem w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji uznał wprawdzie, że istota sporu pomiędzy skarżącą a organem administracyjnym sprowadzała się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w toku postępowania w sprawie udostępnienia akt egzekucyjnych należy ustalać krąg stron na potrzeby tego i tylko tego postępowania, niemniej ograniczył się jedynie do przyjęcia, że takim zainteresowanym mógł być jedynie zobowiązany zdefiniowany w art. 1 pkt 20 u.p.e.a. pomijając to, że egzekucja, czyli również treść zebranej w niej dokumentacji, dotyczy sfery prawnej innych określonych podmiotów.
W ocenie WSA okoliczność wskazująca na to, że art. 73 § 1 k.p.a. posługuje się pojęciem strony nie oznacza, że jest to inna strona niż strona w postępowaniu "głównym", czyli M. Tymczasem pojęcie strony reguluje art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami postępowania egzekucyjnego są co do zasady zobowiązany (art. 1 pkt 20 u.p.e.a.) oraz wierzyciel. Niemniej poza tymi osobami inne mogą brać udział w postępowaniu egzekucyjnym wprawdzie w ograniczonym zakresie, ale inny wyraźny przepis prawa może stanowić postawę dopuszczenia do postępowania egzekucyjnego innych podmiotów.
Z definicji zobowiązanego, unormowanej w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. wynika, że jest to osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym. Nie ulega wątpliwości, iż w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości z 20 lipca 2017r., organ egzekucyjny różnicuje dłużnika rzeczowego D. i zobowiązanego M., traktując wyłącznie drugą ze wskazanych spółek jako zobowiązaną, a tytuły wykonawcze wystawiono wobec zobowiązanego M. w postępowaniu głównym. Skoro art. 73 § 1 k.p.a. stanowi, że strona ma prawo wglądu do akt, a także sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, to nie Naczelnik Urzędu Skarbowego określa krąg stron, tak jak przyjęto to w zaskarżonym wyroku, ale wynika to z istnienia interesu prawnego, o jakim mowa w art. 28 k.p.a. Przywołane wyroki przez WSA (wyrok NSA z 8 maja 2013r., sygn. akt II OSK 2679/11; wyrok NSA z 23 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 2668/15, wyrok NSA z 29 września 2011r., sygn. akt II GSK 1409/11; postanowienie NSA z 12 maja 2011r., sygn. akt I OSK 771/11) nie zawierają stanowiska, jakie przyjęto w obecnie kontrolowanym orzeczeniu. W ocenie NSA nieprawidłowym jest stwierdzenie, że skoro wniosek o udostępnienie akt pochodził od podmiotu, który nie jest zobowiązanym w egzekucji administracyjnej, to uzasadniona była odmowa udostępnienia akt sprawy w przedmiotowej sprawie.
W zaskarżonym wyroku, Sąd pierwszej instancji ograniczył się do zbadania, czy skarżący był zobowiązanym w ścisłym rozumieniu, jakie ustawodawca zawarł w art. 1 pkt 20 u.p.e.a., co nie pokrywa się z badaniem interesu prawnego, który to interes skarżąca starała się wykazać, a co WSA pominął. To czyni zasadnym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a., gdyż brakuje podstaw do tego, by badanie strony w rozumieniu tych przepisów ograniczyć do art. 1a pkt 20 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w swej ocenie pominął szereg przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, które ewentualnie mogłyby stanowić podstawę do oceny, czy skarżąca będąc podmiotem, do którego majątku była prowadzona egzekucja obowiązku zobowiązanego, tj. spółki M. Zatem jej podmiotowość mogła wynikać np. z art. 110 f § 1 u.p.e.a. Sama bezspornie wywodziła, że jest podmiotem, wobec którego toczy się egzekucja z nieruchomości na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych i starała się o zwolnienie jej mienia spod egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułów wykonawczych, a wgląd do akt (jak podaje) miał na celu zapewnienie jej podjęcia skutecznej obrony lub zaniechania działań, jeżeli miałyby one okazać się bezskuteczne. W skardze kasacyjnej wymienia art. 140 k.c., art. 70 § 8 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji, art. 77 u.k.w.h. oraz art. 10 ust. 1 u.k.w.h., art. 207 § 6 k.p.c, art. 59 § 1 pkt 9 O.p. ale też art. 40 § 2 u.p.e.a., art. 842 § 1 i art. 843 § 3 k.p.c.; jakie w jej ocenie tworzą sytuację prawną, która daje jej prawo, o jakim mowa w art. 73 § 1 k.p.a. Ograniczając się do oceny sytuacji prawnej skarżącej tylko na podstawie art. 1 pkt 20 u.p.e.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny pozbawia ją prawa do oceny, jaka wynika z art. 73 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., co czyni zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 28 oraz art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a zasadnym. Brak odpowiedniej oceny interesu prawnego skarżącej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oznacza, że sprawa wraca do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpozna sprawę w oparciu o ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku, co oznacza, że ponownie weźmie pod uwagę przywołany w skardze kasacyjnej, a nie zastosowany obecnie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 p.p.s.a.
Ponieważ w skardze kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w odniesieniu do art. 140 k.c., art. 70 § 8 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji, art. 77 u.k.w.h. oraz art. 10 ust. 1 u.k.w.h., art. 207 § 6 k.p.c, art. 59 § 1 pkt 9 O.p., należy wskazać, że jako taki jest bezzasadny, gdyż przepisy te nie były stosowane w sprawie.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, co do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art.18 u.p.e.a., że ze względu na szczególny charakter postępowania egzekucyjnego, rozumianego jako szereg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty, nie znajduje tu zastosowania zasada ogólna wskazywana przez skarżącą, a jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu realizowane jest stosownie do treści art. 73 § 1 k.p.a. Niezasadnym jest zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. (w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skorygowany na art. 61 § 1 kpa), gdyż organ odmówił wglądu do akt po uprzednim przeprowadzeniu postępowania. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sprawie przeprowadzenie postępowania oznaczało jego wszczęcie i ostatecznie przy lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej w tej kwestii, NSA doszedł do przekonania, że nie jest wykazana zasadności tego zarzutu.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną stosownie do art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Dominik Gajewski Jolanta Sokołowska Mirella Łent
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło