IV SA/Po 1095/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-12-21
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Grażyna Radzicka, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek samodzielnie ocenić, czy projekt budowlany spełnia wymogi dotyczące oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich budynków, czy też wystarczy, że projektant zawrze w projekcie dane pozwalające na taką ocenę?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do samodzielnej oceny, czy projekt budowlany spełnia wymogi techniczno-budowlane, w tym dotyczące oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich budynków. Obowiązkiem projektanta jest sporządzenie projektu zawierającego dane pozwalające na taką ocenę, jednak organ nie może zastępować projektanta w tym zakresie, lecz musi dokonać własnej analizy. Brak takiej analizy przez organ stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego. Skarżąca zarzuciła m.in. niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie miejsc parkingowych oraz brak dopuszczenia do udziału w postępowaniu wszystkich współwłaścicieli hali garażowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie zbadał kwestii nadmiernego zacienienia nieruchomości sąsiednich, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 nr [...] Prezydent Miasta P.,
na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, zwanej dalej "p.b.") oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku Towarzystwa [...] (zwanego dalej "Inwestorem") zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego (budynku wielorodzinnego z częścią usługową
w parterze) na terenie nieruchomości przy [...]
w P., dz. nr [...], [...], [...], ark. [...], obręb Ł. oraz przy ulicy [...] dz. nr [...], ark. [...], obręb Ł. i ulicy [...] dz. nr [...], ark. [...] obręb Ł. (zwaną dalej "inwestycją").
Zdaniem Prezydenta [...] projekt budowlany jest zgodny z decyzją
nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] o warunkach zabudowy wraz z postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r.
nr [...] wyjaśniającym nasuwające się wątpliwości co do treści
ww. decyzji o warunkach zabudowy w kwestii dotyczącej miejsc parkingowych (zwanym dalej "postanowieniem wyjaśniającym").
Podkreślono, że projekt budowlany został zaopiniowany i uzgodniony
w niezbędnym zakresie przez stosowne organy, a także dołączono do niego wymagane prawem oświadczenia projektantów.
Organ I instancji zauważył, że w dniu [...] listopada 2013 r. Zarząd Dróg Miejskich wydał decyzję zezwalającą na lokalizację zjazdu z ulicy [...] (dz. nr [...], ark. [...], obręb Ł.) na dz. nr [...], ark. [...], obręb Ł. przy ulicy [...] w P. i w odrębnym piśmie z tego samego dnia uzgodnił pozytywnie projekt drogowy zjazdu z ul. [...].
Podkreślono, że Inwestor załączył umowę najmu miejsc parkingowych
z dnia [...] maja 2014 r. dotyczącą 4 miejsc postojowych (na parkingu
przy ul. [...]) oraz pisma z dnia [...] maja 2014 r. i [...] maja 2014 r. dotyczące
15 miejsc postojowych (w hali garażowej budynku przy ul. [...])
dla samochodów osobowych mieszkańców i użytkowników projektowanego budynku. Organ wyjaśnił, że w związku z tym w dniu [...] grudnia 2014 r. rozszerzono wniosek
o dz. [...], ark. [...], obręb Ł. i dz. [...], ark. [...], obręb Ł. zlokalizowane odpowiednio przy ulicy [...] i przy ul. [...] oraz przedstawiono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania tymi działkami na cele budowlane. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane odnośnie całego terenu objętego inwestycją.
Organ I instancji stwierdził, że spełnione zostały warunki wydania pozwolenia na budowę określone w art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 34 ust. 1, 2 i 3 p.b. i w konsekwencji zatwierdzono projekt budowlany i wydane zostało pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji.
W odwołaniu Wspólnota Mieszkaniowa [...] w P. (zwana dalej również "Skarżącą" lub "Wspólnota Mieszkaniowa") zakwestionowała zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy wskazując,
że Inwestor będąc zobowiązany do zapewnienia minimum 32 miejsc parkingowych dla inwestycji przewidział 13 miejsc na terenie inwestycji, 15 miejsc w hali garażowej budynku przy ul. [...], a 4 miejsca na terenie parkingu przy ul. [...]. Ponadto Wspólnota Mieszkaniowa podniosła, że w ramach współwłasności hali garażowej przy ul. [...], gdzie w ramach posiadanego udziału
w nieruchomości wspólnej Inwestor przewiduje zapewnienie na wyłączność 15 miejsc parkingowych, powinna zostać zawarta pomiędzy Inwestorem a pozostałymi współwłaścicielami umowa o podziale nieruchomości, upoważniająca do wyłącznego korzystania z nieruchomości w ramach posiadanego udziału, czego nie wykazano stosownym dokumentem. Na wykazanym udziale we współwłasności [...], który odpowiada powierzchni [...] m2 niemożliwe jest wydzielenie 15 miejsc parkingowych. W ocenie Wspólnoty Mieszkaniowej uczestnikami postępowania powinni zostać wszyscy pozostali współwłaściciele hali garażowej. Dalej Wspólnota Mieszkaniowa wskazała, że odległość 4 miejsc parkingowych zlokalizowanych
na parkingu przy ul. [...] zmierzona została do najbliższego narożnika budynku ([...] m) a nie do wejścia i jest to odległość w linii prostej. Tymczasem faktyczna odległość dla osób korzystających z parkingu wynosi ok. [...] m, zaś miejsca parkingowe usytuowane w tak znacznej odległości od nieruchomości nie spełniają przewidzianej funkcji.
Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2015 nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. Inwestor odpowiedział na zarzuty odwołania, a w dniu [...] marca 2015 r. przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2015 r.,
sygn. akt [...] prostujące z urzędu usterkę wpisu w dziale II w księdze wieczystej [...], przez m.in. wpisanie prawidłowej wielkości udziału Inwestora we współwłasności tj. "[...]".
Wojewoda wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Prezydent Miasta P. wyjaśnił nasuwające się wątpliwości, co do treści decyzji
o warunkach zabudowy w kwestii dotyczącej miejsc parkingowych. Organ stwierdził, że z tych wyjaśnień wynikało, iż zgodnie z zapisami zawartymi w decyzji w ust. II pkt 2 warunki dotyczące miejsc parkingowych dla budynku mieszkalno-usługowego
są spełnione jeżeli Inwestor zabezpieczy wskazaną liczbę miejsc postojowych
na każdy lokal mieszkalny, czy konkretną powierzchnię użytkową części budynku
o funkcji usługowej, przy czym zgodnie z wnioskiem ustalono min. 12 miejsc parkingowych na terenie działki objętej wnioskiem. Ponadto dopuszczono dodatkowe miejsca parkingowe (względem tych niezbędnych do ustalenia na terenie inwestycji), które można byłoby realizować na istniejących stałych parkingach zlokalizowanych
w sąsiedztwie (max odległość [...] m) na podstawie bezterminowej umowy
z zarządcą/właścicielem parkingu. Oznacza to, że w sytuacji gdy w planowanym budynku zostanie przewidziana taka liczba mieszkań i powierzchnia użytkowa usług, która będzie wymagała zapewnienia większej od 12 miejsc parkingowych (wymaganych na działce nr [...], ark. [...], obr. Ł.) - dla dodatkowej liczby miejsc parkingowych, będzie możliwe ich zapewnienie poza terenem inwestycji na zasadach określonych w decyzji.
Postanowienie wyjaśniające potwierdziło zatem, że zgodnie z decyzją
o warunkach zabudowy istnieje możliwość zabezpieczenia brakujących miejsc postojowych na istniejących stałych parkingach zlokalizowanych w sąsiedztwie
(max. odległość [...] m) na podstawie bezterminowej umowy z zarządcą/właścicielem parkingu. Inwestor w prawidłowy sposób wykazał zapewnienie brakujących miejsc postojowych poza terenem inwestycji na parkingu na działce nr [...] przy ul. [...], obr. Ł. w P. oraz w hali garażowej przy ul. [...] (dz. [...], ark. [...], obr. Ł.). Miejsca postojowe (4) na parkingu na działce nr [...] przy ul. [...]
w P. zlokalizowane zostały na planie zagospodarowania terenu w promieniu [...] m od planowanej inwestycji. Jak słusznie wskazuje inwestor w piśmie z dnia
[...] lutego 2015 r. w zapisach ust. IV pkt 1 ww. decyzji o warunkach zabudowy nie ma informacji o odległości drzwi wejściowych budynku, drodze dojścia do miejsca postojowego, drodze dojazdu do miejsca postojowego, ani o innych tego typu uszczegółowieniach. W związku z powyższym według organu, te miejsca postojowe zlokalizowane zostały w prawidłowej odległości, wynikającej z zapisów decyzji
o warunkach zabudowy. Organ wskazał również, że Inwestor przedłożył bezterminową umowę z zarządcą parkingu na użytkowanie 4 miejsc parkingowych na działce nr [...] przy ul. [...], obr. Ł. w P..
Organ odwoławczy podniósł, że kolejne 15 miejsc postojowych zlokalizowane zostało w hali garażowej przy ul. [...], której Inwestor jest współwłaścicielem, usytuowanej w odległości ok. [...] m od planowanej inwestycji, objętej księgą wieczystą [...] Hala ta ma powierzchnię [...] m2. Zgodnie z poprawionymi w dniu [...] marca 2015 r. wpisami ww. księdze wieczystej udział Inwestora we współwłasności tego lokalu wynosi [...], co odpowiada powierzchni [...] m2. Tym samym, według organu, na takiej powierzchni, możliwe jest wydzielenie 15 miejsc postojowych o parametrach zgodnych z § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych"). Podkreślono, że Inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane, wskazał dokładną lokalizację i numerację istniejących, wolnych miejsc parkingowych przewidzianych dla rozpatrywanej inwestycji oraz pismem z dnia [...] marca 2015 r. oświadczył, że niniejsze miejsca postojowe nie będą przeznaczone w przyszłości na inne cele niż zapewnienie miejsc parkingowych dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Poznaniu złożyła Wspólnota Mieszkaniowa wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 28 ust. 2 p.b. z uwagi na brak dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony właścicieli lokali przy ul. [...] w P., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw.
z art. 80 k.p.a. polegające na nie wyjaśnieniu czy:
a. miejsca postojowe przy ul. [...] w P. mogą być przeznaczone przez Inwestora dla zapewnienia miejsc postojowych dla mieszkańców planowanego przedsięwzięcia u zbiegu ulic [...] i [...],
b. umowa najmu miejsc postojowych z dnia [...] maja 2014 roku została zawarta przez uprawniony do tego podmiot, ponieważ umowę zawarto z "administratorem", a nie zarządcą czy właścicielem danego terenu, czego wymagała decyzja o warunkach zabudowy,
c. umowa najmu miejsc postojowych pozwala na trwałe zapewnienie przez Inwestora wymaganych decyzją o warunkach zabudowy miejsc postojowych, brak zbadania jakie prawo do wynajmowanej nieruchomości przysługuje wynajmującemu i czy jest ono trwałe,
d. zapewnione przez Inwestora miejsca postojowe znajdują się w odległości przewidzianej w decyzji o warunkach zabudowy,
e. planowana przez Inwestora budowa nie spowoduje nadmiernego zacienienia nieruchomości sąsiadujących, w szczególności poprzez zaniechanie sporządzenia opinii biegłego w tej kwestii,
f. planowana budowa nie naruszy systemu korzeniowego drzewa leżącego na granicy działek przy ul. [...] i [...]
Ustalenie przez organ powyższych okoliczności powinno doprowadzić do odmowy wydania Inwestorowi pozwolenia na budowę, z uwagi na niespełnienie przez niego wymagań przewidzianych w decyzji o warunkach zabudowy. Podniesiono również kwestie związanych z wykonywaniem robót drgań i hałasu oddziaływujących na nieruchomości sąsiednie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko
i wniósł o oddalenie skargi.
W odpowiedzi na skargę swoje stanowisko w sprawie przedstawił Inwestor. Zarzucił, że Wspólnota Mieszkaniowa nie miała umocowania w formie uchwały do udzielenia pełnomocnictwa osobie, która wniosła w jej imieniu skargę, bowiem kierowanie środka odwoławczego do sądu nie jest czynnością zwykłego zarządu. Odnosząc się do zarzutów skargi przedstawił argumentację za jej oddaleniem.
Wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 370/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję.
Wyrokiem z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt II OSK 107/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
NSA stwierdził, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż nie wiadomo,
czy postanowienie wyjaśniające treść decyzji o warunkach zabudowy jest ostateczne, gdyż doręczono je tylko inwestorowi zaś brak dowodu jego doręczenia pozostałym stronom postępowania. Błędne jest przyjęte przez Sąd I instancji założenie, iż nie może on dokonać oceny zgodności pozwolenia na budowę z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dopóki nie zostanie ustalone, czy postanowienie wyjaśniające stało się ostateczne. Postanowienie bądź decyzja stają się ostatecznie także wówczas, gdy doręczono je tylko jednej stronie postępowania z pominięciem pozostałych stron. Doręczenie takie skutkuje wprowadzeniem decyzji
lub postanowienia do obrotu prawnego po upływie terminu do złożenia środka odwoławczego przysługującego stronie, której rozstrzygnięcie organu administracji zostało doręczone. Stronom, którym nie została doręczona decyzja bądź postanowienie przysługuje w takiej sytuacji wyłącznie prawo złożenia wniosku
o wznowienie postępowania. Nie było tym samym podstaw do uchylania przez Sąd
I instancji zaskarżonej decyzji i nakazywania organowi administracji ustalenia
czy postanowienie wyjaśniające stało się ostateczne.
NSA stwierdził ponadto, że decyzja o warunkach zabudowy, która poprzedziła wydanie pozwolenia na budowę jest ostateczna. Przymiot ostateczności tej decyzji nie zależy od tego, czy postanowienie wyjaśniające jej treść stało się ostateczne. Gdyby postanowienie wyjaśniające nie było ostateczne, to skutkowałoby to wyłącznie niemożnością dokładnego ustalenia treści już ostatecznej decyzji, nie zaś utratą przez tę decyzję przymiotu ostateczności.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. Inwestor odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należało odnieść się do argumentacji Inwestora przedstawionej w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. co do możliwości udzielenia pełnomocnictwa do złożenia skargi przez zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej.
Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i doktrynie niekwestionowane jest stanowisko, iż podejmowanie działań z zakresu zadań wspólnoty w sprawach związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną zmierzających do zachowania istniejącego statusu obiektu w tym podejmowanie obrony przed ewentualnymi negatywnymi skutkami planowanej budowy na obiekt wspólnoty poprzez kwestionowanie decyzji administracyjnej w formie skargi do sądu administracyjnego nie można zaliczać do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu o jakim mowa w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1994 r.
o własności lokali (Dz.U.z 2015 r. poz. 1892, zwanej dalej "u.w.l."). Czynności polegające na reprezentowaniu przed organami administracji i sądami, zmierzające do ochrony rzeczy wspólnej uznawane są za czynności zachowawcze i zaliczane są do czynności zwykłego zarządu (por. wyroki NSA z dnia z dnia 6 grudnia 2006 r.
sygn. akt II OSK 858/06 oraz z dnia 6 lipca 2012 r. , sygn. akt. II OSK 654/11, a także E. Bończak- Kucharczyk, Komentarz do art. 22 ustawy o własności lokali, LEX/el.).
W konsekwencji Sad uznał, że udzielenie pełnomocnictwa do wniesienia skargi
do sądu administracyjnego nie wymagało uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej i mogło zostać dokonane przez jej zarząd.
Odnosząc się w tym miejscu do kwestii braku udziału w postepowaniu administracyjnym poszczególnych członków Wspólnoty Mieszkaniowej Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 6 u.w.l. wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli,
których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Dlatego też wspólnota mieszkaniowa ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji realizowanej na sąsiednim gruncie . Reprezentuje ją wówczas zarząd. Podkreślić należy, że aby członek wspólnoty mógł samodzielnie występować jako strona w postępowaniu o pozwolenie na budowę - musi wykazać swój własny, indywidualny interes prawny. Podstawą do przyznania członkowi wspólnoty przymiotu strony mogą być wskazywane przez niego zarzuty związane z bezpośrednim oddziaływaniem planowanej inwestycji na lokal będący jego własnością.
W rozpoznawanej sprawie okoliczności takie nie wystąpiły.
Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji wskazać trzeba, że zgodnie z art. 35 ust. 1 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa
i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa
w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję
o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 p.b.).
Trafnie podniesiono w skardze, iż Wojewoda przed wydaniem decyzji nie zbadał czy planowana przez Inwestora budowa nie spowoduje nadmiernego zacienienia nieruchomości sąsiednich. Organ rozstrzygający o pozwoleniu na budowę, obowiązany jest ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych
w § 13 i § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Projektowana zabudowa winna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem właściwego organu jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować,
bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1138/10; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać dane pozwalające organowi stwierdzić spełnienie wymogu określonego w § 13 i § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.), część opisowa projektu zagospodarowania terenu inwestycji powinna określać m.in. konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być zatem sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu (por. wyroki NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 927/10 oraz z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 191/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ rozważał spełnienie przez planowaną inwestycję omawianych wymogów wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a w przedłożonym przez Inwestora projekcie budowlanym brak jest rysunków pozwalających na ocenę oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich budynków. Również w części opisowej projektu zagospodarowania terenu brak jest koniecznych danych umożliwiających ocenę spełnienia wymagań wynikających z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Brak stosownej dokumentacji potwierdził pośrednio Inwestor w piśmie
z dnia [...] grudnia 2017 r. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. polegającym na niedokonaniu oceny zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przy czym dodać w tym miejscu należy, że nie ma racji strona skarżąca, iż obowiązkiem organu było w takiej sytuacji powołanie biegłego. To do obowiązków projektanta należy bowiem sporządzenie projektu zawierającego dane wynikające ze specyfiki i charakteru obiektu budowlanego, które pozwolą ocenić spełnienie wymagań wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Nie jest rolą organu administracji zastępowanie projektanta w wywiązaniu się z tego obowiązku. Ponadto organ administracji architektoniczno-budowlanej, będąc wyspecjalizowanym w omawianej dziedzinie powinien samodzielnie dokonać oceny, czy przedłożony przez inwestora projekt budowlany spełnia omawiane wymagania, bez konieczności powoływania biegłego w tym zakresie. Po wyższe uchybienie stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji.
Jako niezasadne Sąd ocenił podniesione w skardze zarzuty dotyczące niezapewnienia przez Inwestora wystarczającej ilości miejsc postojowych. Jak wynika z § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby miejsc, z których korzystają osoby niepełnosprawne (§ 18 ust. 2). § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie określa, w jaki sposób inwestor zobligowany jest do zapewnienia miejsc postojowych. W § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wskazuje jednak, że kwestie miejsc parkingowych i postojowych winny być uregulowane w decyzji o warunkach zabudowy, z którą niewątpliwie projekt zagospodarowania działki powinien być zgodny.
W niniejszej sprawie decyzja o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji została wydana w dniu [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]) przez Prezydenta Miasta P.. W decyzji tej wskazano, iż Inwestor powinien zapewnić minimum 1 miejsce postojowe na 1 lokal mieszkalny, minimum 1,1 miejsca postojowego na 100 m2 powierzchni użytkowej dla usług, przy czym 12 miejsc postojowych ustalono na terenie działek objętych wniosek u ustalenie warunków zabudowy, tj. na działkach nr [...] oraz części działek [...], ark [...] obręb Ł.. W decyzji tej, powołując się
na stanowisko Zarządu Dróg Miejskich, wskazano również, że istnieje możliwość zabezpieczenia brakujących miejsc postojowych na istniejących stałych parkingach zlokalizowanych w sąsiedztwie (maksymalna odległość 500 m) na podstawie bezterminowej umowy z zarządcą/właścicielem parkingu. postanowieniem z dnia
[...] listopada 2014r. nr [...] Prezydent Miasta wyjaśnił wątpliwości co do treści decyzji ustalającej warunki zabudowy. W postanowieniu tym wskazano, że zgodnie z zapisami zawartymi w decyzji w pkt II.2 warunki dotyczące miejsc parkingowych dla budynku mieszkalno-usługowego są spełnione jeżeli Inwestor zabezpieczy wskazaną liczbę miejsc postojowych na każdy lokal mieszkalny czy konkretną powierzchnię użytkową części budynku o funkcji usługowej; przy czym zgodnie z wnioskiem ustalono min. 12 miejsc parkingowych na terenie działki objętej wnioskiem. Ponadto dopuszczono dodatkowe miejsca parkingowe (względem tych niezbędnych do ustalenia na terenie inwestycji), które można byłoby realizować na istniejących stałych parkingach zlokalizowanych w sąsiedztwie (max. odległość 500m) na podstawie bezterminowej umowy z zarządcą/właścicielem parkingu. Dalej wskazano, że w sytuacji gdy w planowanym budynku zostanie przewidziana taka liczba mieszkań i powierzchnia użytkowa usług, która będzie wymagała zapewnienia większej od 12 miejsc parkingowych (wymaganych na działce nr [...], ark. [...], obręb Ł.) - dla dodatkowej liczby miejsc parkingowych, będzie możliwe ich zapewnienie poza terenem inwestycji na zasadach określonych w decyzji.
W wyroku z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt II OSK 107/16 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że brak doręczenia ww. postanowienia wszystkim stronom postępowania nie może mieć wpływu na ocenę czy postanowienie to posiada walor ostateczności, bowiem stronom, którym nie została doręczona decyzja bądź postanowienie przysługuje w takiej sytuacji wyłącznie prawo złożenia wniosku
o wznowienie postępowania. NSA stwierdził ponadto, że decyzja o warunkach zabudowy, która poprzedziła wydanie pozwolenia na budowę jest ostateczna,
co oznacza, iż nie było przeszkód w dokonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny zgodności pozwolenia na budowę z wymogami decyzji o warunkach zabudowy.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na mocy tego przepisu sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku NSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Związanie ustaje jedynie
w razie zasadniczej zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany stanu prawnego, podjęcia przez NSA przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez sąd I instancji uchwały zawierającej odmienną wykładnię w tym samym zakresie, co wykładnia zamieszczona w wyroku uchylającym, a także, gdy NSA w swoich rozważaniach wykroczy poza zakres kognicji i orzekania wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej (por. m.in.: B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011, uw. 2–6 do art. 190; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 2–5 do art. 190).
W świetle przywołanych przepisów art. 190 i art. 153 p.p.s.a., Sąd w składzie rozpoznającym powtórnie niniejszą sprawę nie stwierdziwszy zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 107/16 uznał, że jest związany wykładnią, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Dokonując oceny spełnienia przez Inwestora warunków zapewnienia stosownej ilości miejsc postojowych Sąd za prawidłowe uznał stanowisko Wojewody wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że w planowanym obiekcie zaprojektowano 29 lokali mieszkalnych, a powierzchnia użytkowa dla usług wynosi 217,46 m2, co oznacza, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy dla potrzeb przedsięwzięcia należało zaprojektować w sumie 32 miejsca postojowe (29 miejsc postojowych dla 29 mieszkań i 3 miejsca postojowe dla usług). Wojewoda prawidłowo uznał, że na terenie na którym zrealizowana będzie inwestycja zlokalizowanych będzie 13 miejsc postojowych w garażu podziemnym, a brakujące 19 miejsc postojowych zlokalizowanych będzie w odległości nie przekraczającej 500 m od terenu inwestycji (4 miejsca postojowe na parkingu na działce nr [...] przy ul. [...], obr. Ł. w P. oraz 15 miejsc postojowych w hali garażowej na działce nr [...] przy ul. [...] w P.). Inwestor przedłożył bezterminową umowę na użytkowanie tych 4 miejsc parkingowych na działce nr [...] przy ul. [...], obr. Ł. w P.. Ponadto wykazał, że 15 miejsc postojowych zlokalizowane zostało w hali garażowej przy ul. [...], której Inwestor jest współwłaścicielem oświadczając jednocześnie, że miejsca te nie będą przeznaczone w przyszłości na inne cele niż zapewnienie miejsc parkingowych dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W ocenie Sądu brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że zapewnienie miejsc postojowych nie może nastąpić na innej działce niż działka będąca własnością Inwestora. Warunkiem spełnienia tego obowiązku, jest jednak aby miejsca te miały charakter trwały. W rozpoznawanej sprawie przedłożona przez Inwestora umowa najmu nie została zawarta tylko na czas budowy ale na czas nieokreślony, co pozwala na stwierdzenie, że miejsca te zostały urządzone (zabezpieczone) na przyszłość. Natomiast rozwiązanie takiej umowy będzie równoznaczne z niewywiązywaniem się przez Inwestora z warunków pozwolenia na budowę, co w konsekwencji może doprowadzić do uchylenia ww. pozwolenia. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ nie był uprawniony do badania czy umowa została zawarta przez uprawniony do tego podmiot. Ustawodawca nie wyposażył organu administracji w kompetencje związane z badaniem legalności umowy cywilnej, w tym również co do tego, czy strony umowy uprawnione były do jej zawarcia. Takie uprawnienia posiada jedynie sąd powszechny (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2801/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto nie sposób zakwestionować stanowiska, iż zapewnienie miejsc postojowych na podstawie umowy najmu nie ma charakteru trwałego.
Sąd nie dostrzega również uzasadnionych podstaw aby podzielić stanowisko Skarżącej dotyczące niezachowania odległości miejsc postojowych od terenu inwestycji. Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie określała sposobu w jaki miałaby być obliczona odległość między terenem inwestycji, a zapewnionymi przez Inwestora miejscami postojowymi. Sąd w tym zakresie podzielił argumentację Wojewody.
Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy zobowiąże Inwestora do uzupełnienia przedłożonego przez niego projektu zagospodarowania terenu
o dokumentację pozwalająca na określenie czy w sprawie zostały spełnione wymagania wynikające z § 13 i § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Na podstawie tak uzupełnionego materiału dowodowego organ dokona oceny spełnienia omawianych warunków. Ponadto obowiązkiem organu będzie odniesienie się do podnoszonego przez Skarżącą zarzutu naruszenia systemu korzeniowego drzewa leżącego na granicy działek. Zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwalał Sądowi na odniesienia się do tego zagadnienia.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200
i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając kwotę uiszczonego przez Skarżącą wpisu, wynagrodzenia pełnomocnika, oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło