II SA/Ke 517/18
WyrokWSA w Kielcach2018-09-20
Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Dorota Chobian
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo obliczył miesięczny dochód rodziny w celu przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, uwzględniając dochód z działalności gospodarczej męża skarżącej uzyskany w ostatnim kwartale roku poprzedzającego okres zasiłkowy i dzieląc go przez liczbę miesięcy faktycznego uzyskiwania dochodu, a nie przez 12 miesięcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo podzielił dochód z działalności gospodarczej męża skarżącej, uzyskany w ostatnim kwartale roku poprzedzającego okres zasiłkowy, przez liczbę miesięcy faktycznego uzyskiwania tego dochodu (3 miesiące), a nie przez 12 miesięcy, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W konsekwencji, obliczony miesięczny dochód rodziny na osobę przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego, co uzasadniało odmowę jego przyznania.Stan faktyczny
Skarżąca J. L. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, ustalając miesięczny dochód rodziny na osobę na kwotę 2036,98 zł. Skarżąca zarzuciła organom błędne obliczenie dochodu, w szczególności sposób podziału dochodu męża z działalności gospodarczej uzyskanej w ostatnim kwartale 2014 r. Skarżąca kwestionowała również sposób uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2018r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
II SA/Ke 517/18
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 maja 2018r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania J. L. od decyzji Burmistrza S. z dnia 20 grudnia 2017 r., znak: [...] odmawiającej przyznania J. L. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: J. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Wnioskiem z dnia 7.11.2016 r. J. L. wystąpiła do MGOPS w S. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: J. L. oraz na drugie dziecko: L. L.
Decyzją z dnia 5.12.2016 r., Nr [...] organ I instancji w pkt 1) odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko: J. L.; w pkt 2) przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko: L. L. w kwocie 500,00 zł na okres od 1.11.2016 r. do 30.09.2017 r.
W wyniku rozpoznania odwołania złożonego od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia 27.04.2017 r., znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej pkt 2 i w to miejsce orzekło o przyznaniu J. L. prawa do świadczenia wychowawczego na L. L. w wysokości 500,00 zł miesięcznie, na okres od 01.11.2016 r. do 30.09.2017 r.; w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy.
Skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła J. L..
Wyrokiem z dnia 3.08.2017 r., sygn. akt II SA/Ke 365/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia 27.04.2017 r., znak: [...] w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji oraz uchylił pkt 1 decyzji organu 1 instancji.
Decyzją z dnia 20.12.2017 r., Nr [...] organ I instancji ponownie odmówił przyznania J. L. wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko: J. L. na okres od 1.11.2016 r. do 30.09.2017 r. z uwagi na dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, który przekroczył kwotę 800zł.
Odwołanie od w/w decyzji wniosła J. L. zarzucając organowi błędnie ustalony stan faktyczny sprawy, naruszenie przepisów postępowania, przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci m.in. art. 2 ust. 2 , art. 7 ust. 2. Zdaniem odwołującej się, pomimo prawidłowego ustalenia dochodu rocznego za 2014 r., organ błędnie ustalił, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 2037,11 zł, podczas gdy miesięczny dochód na osobę w rodzinie za 2014 r. wyniósł 798,90 zł. W związku z powyższym J. L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: J. L. wraz z ustawowymi odsetkami od daty złożenia wniosku. Odwołująca stwierdziła, że organ podzielił dochód z działalności męża przez 3 m-ce, a nie przez 12 m-cy. Dalej, za wadliwe uznała przyjęcie organu, że art. 7 ust. 2 cyt. ustawy wskazuje sposób ustalenia dochodu członka rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy, gdy tymczasem przepis ten reguluje sposób ustalenia dochodu, który następnie należy przeliczyć na dochód członka rodziny (czyli podzielić go przez 12, aby uzyskać przeciętny miesięczny dochód). Na potwierdzenie swojego stanowiska J. L. przytoczyła orzecznictwo sądowoadministracyjne. Odwołująca wskazała, że organ zupełnie pominął, że kwota 28.135 zł to był przychód, a nie dochód. Podkreśliła, że decyzją z 5.10.2017 r. uzyskała świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko: J. L. pomimo, że nie nastąpiła utrata wskazanych w sprawie źródeł dochodu, a to wskazuje, iż miesięczny dochód w sprawie został nieprawidłowo obliczony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie stwierdziło, że dokonując merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji uwzględniło wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 3.10.2017 r., sygn. akt II SA/Ke 365/17. Przytaczając przepisy art. 4 ust. 1,2 i 3, art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazało, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800zl, przy czym gdy mowa o pierwszym dziecko oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. Zgodnie z art. 2 pkt. 1 i 2 cyt. ustawy, gdy mowa: o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Pod pojęciem dochodu należy rozumieć zgodnie z art. 3 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Kolegium przyjęło, że rodzina J. L. składa się z 5 osób: wnioskodawczyni i jej męża – R. L. oraz dzieci: J. L., L. L. i J. L.. Na podstawie oświadczenia R. L. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań ustaliło, że w 2014 r. uzyskał on dochód z działalności opodatkowanej w formie ryczałtu ewidencjonowanego w kwocie 28.135,zł (po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 252zł; składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 126zł i zryczałtowanego podatku dochodowego w kwocie 1658 Al. (k.3). Z oświadczenia J. L. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wynika, że w 2014 r. nie osiągnęła żadnego dochodu.
Dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 0,8335 ha przeliczeniowego, którego właścicielem jest R. L., obliczony zgodnie z art. 7 ust. 5 cyt. ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci za 2014 r. wynosi 2.088,75 zł (0,8335 ha przel. x 2506zł). Dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 3,0320 ha przeliczeniowego, którego właścicielką jest J. L. wynosi za 2014 r. 7.598,19zł (3,0320 ha przel. x 2506zł).
W okresie od stycznia 2014 r. do września 2014 r. R. L. pracował na podstawie umowy o dzieło dla Przedsiębiorstwa B. S.A. i uzyskał z tego tytułu dochód w kwocie 10.112,00 zł. (k.10, k.14, k.15). W świetle art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci należało uznać ten dochód, za dochód utracony, ponieważ utrata dochodu oznacza utratę zatrudnienia spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 19 lit. c ustawy).
Kolegium stwierdziło, że powyższe ustalenia dotyczące dochodów rodziny za 2014 r., nie zostały zakwestionowane przez J. L.. Spornym jest sposób wyliczenia miesięcznego dochodu rodziny, a co za tym idzie, dochodu na osobę w rodzinie od którego niniejsza ustawa uzależnia przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Za bezsporne organ przyjął, że R. L. od 13.10.2014 r. rozpoczął działalność gospodarczą R. L. O. L. i zawiesił ją z dniem 31.12.2014 r. Z oświadczenia złożonego przez męża odwołującej z dnia 16.11.2017 r. wynika, iż po zawieszeniu w/w działalności zajął się on opieką nad dziećmi. Dopiero od maja 2015 r. podjął działalność na zasadach ogólnych (k.23). Z wyciągu z CEIDG z dnia 21.05.2018 r. wynika, że R. L. w dniu 25.05.2015 r. wznowił wykonywanie indywidualnej działalności gospodarczej i prowadzi ją do nadal (k. 4).
Zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. e cyt. ustawy utrata dochodu oznacza utratę spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zamieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. Id ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz, 460 i 819). Z kolei art. 14a ust. Id ustawy stanowi, że przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.
Zdaniem Kolegium, nie można przyjąć utraty dochodu z prowadzonej przez R. L. działalności gospodarczej, bowiem jak wprost wskazuje w/w przepis, nie prowadził on tejże działalności przez 6 m-cy przed jej zawieszeniem w celu sprawowania osobistej opieki nad dziećmi.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 cyt. ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny (...) w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny (...). osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
W ocenie Kolegium, organ I instancji zasadnie podzielił dochód z działalności gospodarczej prowadzonej w okresie od 13.10.2014 r. do 31.12.2014 r. przez 3 m-ce (a nie przez 12 m-cy, jak wnioskuje odwołująca). Wynika z powyższego, iż miesięczny dochód z tego tytułu wyniósł 9 378,33zł (28.135,00 zł : 3 m-ce).
Natomiast miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego J. i R. L. za 2014 r. wyniósł łącznie 9678,94zł (2080,75zł + 7598,19zł), co miesięcznie dało kwotę 806,58 zł (9 678,94 zł: 12 m-cy).
Tym samym miesięczny dochód rodziny L. za 2014 r. wyniósł 10,184,9Izł (9 378,33zł + 806,58zł), co na osobę w pięcioosobowej rodzinie dało kwotę 2036,98zł.
W zaistniałych okolicznościach Kolegium stwierdzając, że dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego, uznało, że brak jest podstaw do przyznania odwołującej prawa do wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko tj. córkę J. L.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. L., zarzucając organowi:
-naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust 2, art. 5 ust. 3 oraz art. 2 pkt 1 i 2, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci skutkujące nieprawidłowym sposobem obliczenia dochodu rodziny i błędnym przyjęciu, że miesięczny dochód rodziny po przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego, gdy tymczasem rzeczywisty dochód był niższy;
-naruszenie prawa materialnego art. 3 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie go w niniejszej sprawie co doprowadziło organ do błędnych ustaleń, że dochód podany w oświadczeniu męża skarżącej został pomniejszony o koszty uzyskania przychodu;
-naruszenie przepisów prawa art. 7, 77 § 1 i art 8 w zw. z art 80 kpa, art. 107 § 3 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie błędnych ustaleń, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez Organ II instancji w ślad za Organem I instancji, iż dochód rodziny nie pozwala na przyznanie świadczenia wychowawczego bo przekroczone zostało kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko; przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w zakresie w jakim Organ II instancji przyjął, że Organ I instancji prawidłowo ustalił dochód rodziny, obliczając dochód w przeliczeniu na osobę w wysokości 2036.98 za 2014 rok, podczas gdy rzeczywisty dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę w rodzinie za 2014 rok wynosił maksymalnie 798,90zł a przy uwzględnieniu wyliczeń przyjętych przez organy co do dochodu utraconego oraz przy uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodu jeszcze mniej, a także przez niewystarczające, pobieżne rozpatrzenie materiału dowodowego z pominięciem innych decyzji wydawanych przez ten sam organ i dokonanie błędnej jego oceny, co również niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy a także pominięcie i brak jakiekolwiek wyjaśnienia rażącej sprzeczności w decyzji organu I instancji w wyliczeniu dochodu rocznego i miesięcznego, gdzie organ wyliczył, że dochód roczny to kwota 47933,79 zł przy czym błędnie przeliczył go na dochód miesięczny 10185,57 zł a uzasadnienie decyzji organów obu instancji nie czyni zadość wymogom wskazanym przez prawo.
Z uwagi na treść zarzutów skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: J. L. oraz wypłatę należnego świadczenia od daty złożenia wniosku wraz z ustawowymi odsetkami, ewentualnie uchylenie decyzji obu organów oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, zgodnie z którym przepisy ustawy nie dają możliwości dzielenia dochodu w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej przez męża skarżącej w ostatnim kwartale 2014 roku w wysokości 28135 zł przez 3 a wyłącznie jak przy określeniu dochodu rocznego (o takim dochodzie jest mowa w ustawie) na 12 miesięcy. Stwierdziła, że nie ma żadnych podstaw prawnych do uznawania za rok, dwóch lat - ustawodawca bowiem wyraźnie użył sformułowania w art. 7 ust. 2 "rok" a nie sformułowania "okres", gdyby jego cel był inny niż wynikający z tego przepisu to wprowadziłby przepisy przejściowe. Nadto art. 7 ust 2 i 7 ust 3 nie wskazują sposobu ustalenia dochodu członka rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 2 u.p.p., regulują jedynie sposób ustalenia dochodu, który następnie należy przeliczyć na dochód członka rodziny (czyli podzielić go przez 12, aby uzyskać przeciętny miesięczny dochód). Według skarżącej, w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 7 ust. 2 ani z uwagi na to, że dotyczy on dochodu uzyskanego w roku 2015 a nie w 2014 ani z uwagi na to, że dochód obliczony przez organy nie był uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Zdaniem skarżącej organ dokonując ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej rodziny wiedząc, że mąż skarżącej był opodatkowany w formie ryczałtu ewidencjonowanego powinien dążyć do ustalenia rzeczywistego dochodu. Tymczasem nikt nie poinformował męża skarżącej ani skarżącej, że jego oświadczenie złożone na potrzeby uzyskania świadczenia wychowawczego może, a nawet powinno obejmować dochód obliczony na zasadach ogólnych (czyli inaczej niż na potrzeby urzędu skarbowego) tj. pomniejszony o koszty uzyskania tego przychodu. Tym samym przyjęta kwota 28135,00 zł jako dochód bez pomniejszenia jej o koszty uzyskania jest niewłaściwa i w żadnym stopniu nie odzwierciedla dochodów uzyskiwanych przez męża skarżącej, co zresztą wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego dochodów w 2015 i następnych gdzie od 2015 po wznowieniu działalności gospodarczej mąż skarżącej rozliczał się na zasadach ogólnych a nie w formie ryczałtu ( tym samym mógł odliczyć koszty uzyskania przychodu). "Wprowadzona do ustawy zmiana w związku z wejściem w życie ustawy z 7.7.2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin nowelizacji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1428) art 7.3b dotycząca ustalania dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym i uzasadnienia wprowadzenia tej zmiany, że do tej pory osoby które były ryczałtowcami jak mąż skarżącej same dokonywały odliczenia tych kosztów uzyskania przychodów utwierdza w przekonaniu że w tej sprawie organy dokonały błędnych ustaleń nie dokonując odliczenia kosztów uzyskania przychodów."
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że w niniejszej sprawie zapadł już raz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach prawomocny wyrok z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 365/17. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy praw uległy zmianie (art. 153 p.p.s.a.). Kwestia ta ma kluczowe znaczenie w badanej sprawie. Skarżąca bowiem zarzuciła organom nieprawidłowy sposób obliczenia dochodu rodziny i błędne przyjęcie, że miesięczny dochód rodziny po przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego. Powyższe jest konsekwencją stanowiska skarżącej co do braku możliwości dzielenia dochodu w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej przez męża skarżącej w ostatnim kwartale 2014 roku w wysokości 28.135 zł przez 3, a wyłącznie jak przy określeniu dochodu rocznego na 12 miesięcy.
W przywołanym wyroku WSA w Kielcach uchylając decyzję SKO z 27.04.2017 r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego na rzecz J. L. dokonał wykładni art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (dalej jako ustawa), w zakresie w którym mowa jest o "roku poprzedzającym okres zasiłkowy", jednoznacznie stwierdzając, że "przy przyznawaniu świadczenia na pierwszy okres, to jest od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., należy stosować przepisy art. 7 ust. 1, 2 i 3 ustawy, a za rok poprzedzający okres zasiłkowy należy traktować zarówno rok 2014 jak i 2015. W związku z tym organ przy ustalaniu dochodu rodziny ma obowiązek uwzględniania wszelkich zmian związanych z utratą i uzyskaniem dochodu, które wystąpiły w 2014 r. w sposób określony w art. 7 ust. 2 ustawy." Skład orzekający w sprawie II SA/Ke 365/17 nie podzielił stanowiska prezentowanego w wyroku WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 1839/16 (na który powołuje się skarżąca), natomiast podzielił wykładnię prezentowaną w wyrokach o sygn.III SA/Kr 1303/16 oraz II SA/Ke 898/16.
Argumenty skarżącej podniesione w skardze zmierzają w istocie do podważenia oceny prawnej i wskazań Sądu co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku, dotyczącym tej samej sprawy tj. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na J. L. na okres od 1.11.2016 r. do 30.09.2017 r. Rozstrzygając sprawę SKO wprost zaznaczyło, że dokonując prawnej i merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji miało na uwadze wytyczne zawarte w powołanym wyżej wyroku. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku z 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 365/17 i nie może zająć odmiennego stanowiska w kwestii ustalania dochodu rodziny z uwzględnianiem wszelkich zmian związanych z utratą i uzyskaniem dochodu, które wystąpiły w 2014 r. w sposób określony w art. 7 ust. 2 ustawy, nie narażając się na zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. We wspomnianym wyroku tut. Sąd nakazał organom ustalenie, czy dochód uzyskany, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy jest nadal faktycznie uzyskiwany. Tylko bowiem w takim wypadku, stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy, możliwe jest przy ustalaniu dochodu członka rodziny uwzględnienie uzyskanego dochodu w sposób określony w tym przepisie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wobec ustaleń organu, z których wynika, że R. L. prowadził działalność gospodarczą od 13.10.2014 r. do momentu jej zawieszenia tj. z dniem 31.12.2014 r., (tj. przez 3 m-ce), a następnie od maja 2015 r. do nadal (k.4), zasadne było uznanie, że dochód uzyskany z tytułu działalności gospodarczej za 2014 r., należało potraktować jako dochód uzyskany. Ta z kolei okoliczność skutkowała przyjęciem, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, stanowiącym: w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny (...) w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny (...), osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego – dochód ten należało podzielić na 3, a nie jak uważa skarżąca na 12 m-cy.
Z treści skargi wynika, że skarżąca nie kwestionuje doliczenia do dochodu rodziny za 2014 r., uzyskanego przez męża dochodu w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej w ostatnim kwartale 2014 r. w wysokości 28.135zł. Skarżąca kwestionuje sposób ustalenia przez organ miesięcznego dochodu rodziny za 2014 r. ta kwestia zaś, jak już wyżej podniesiono, została przesądzona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 365/17.
W ocenie Sądu nie budzą zastrzeżeń ustalenia organu dotyczące dochodów rodziny za 2014 r., na który składały się: dochody z prowadzonego odrębnie przez każdego z małżonków z osobna gospodarstwa rolnego w łącznej kwocie 9.678,94zł (2080,75zł +7598,19zł), co daje w przeliczeniu miesięcznie dochód rodziny w kwocie 806,58zł; oraz dochód z działalności gospodarczej R. L. w kwocie 28.135zł, co w przeliczeniu na miesięczny dochód rodziny dochód rodziny daje kwotę 10.184,91zł. Prawidłowe jest więc ustalenie, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (pięć osób) wyniósł za 2014 r. kwotę 2036,98zł. Dochód ten zgodnie z art. 5 ust. 3 i 4 ustawy przekracza kwotę kryterium w wysokości 800zł miesięcznie na członka rodziny i nie pozwala na przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: J. L..
Skarżąca zarzuciła organowi, że wiedząc iż mąż opodatkowany był w formie ryczałtu ewidencjonowanego, powinien dążyć do ustalenia rzeczywistego dochodu rodziny i dochodzić, czy podany przez niego w oświadczeniu dochód, uwzględnia koszty uzyskania przychodu. Sąd z takim stanowiskiem skarżącej nie zgadza się.
Przede wszystkim wskazać należy, że ustawa w art. 19 ust. 1 i 2 nakłada na podmiot realizujący świadczenie wychowawcze obowiązek wezwania pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku, który został nieprawidłowo wypełniony, bądź uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty. W obu przypadkach niezastosowanie się do wezwania organu skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Zarówno wniosek skarżącej jak i dołączone do wniosku dokumenty spełniały wymogi określone ustawą. Biorąc powyższe pod uwagę jak również charakter i skalę przyznawanych świadczeń, trudno oczekiwać, aby organy w każdym przypadku weryfikowały dane odnośnie dochodu członka rodziny, które strona składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Ponadto, jak wynika z treści skargi, skarżąca nie wskazuje jaka jest konkretnie wysokość kwoty z tytułu kosztów uzyskania przychodu, która podlegałaby odliczeniu od dochodu. Z podniesionych wyżej względów zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 8 w zw. z art. 107 § 3 Kpa, jest bezzasadny i nie zasługujący na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalił.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło