I SA/Sz 548/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-09-20
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Alicja Polańska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane przez organ podatkowy przed upływem terminu zwrotu, ale doręczone stronie po jego upływie, skutecznie przedłuża ten termin?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym musi zostać doręczone stronie przed upływem terminu zwrotu, aby było skuteczne. Samo wydanie i wysłanie postanowienia przed terminem nie jest wystarczające. W przypadku doręczenia elektronicznego, datą doręczenia jest moment, w którym strona odbierze pismo, a nie data wysłania zawiadomienia o jego dostępności.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za różne okresy rozliczeniowe. Spółka zarzuciła, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone po upływie terminu zwrotu, co czyni je bezskutecznym. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, argumentując, że data wydania postanowienia jest decydująca, a nie data doręczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]; [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, sierpień i wrzesień 2017 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. nr [...]; [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia
19.06.2018 r. nr [...]; [...] utrzymał
w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 27.03.2018 r., nr [...], przedłużające [...] Sp. z o.o. (dalej: "Strona"
lub "Skarżąca") do dnia 31.08.2018 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wykazanej w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za: listopad 2016 r. w kwocie [...]zł, styczeń 2017 r. w kwocie
[...] zł, luty 2017 r. w kwocie [...]zł, marzec 2017 r. w kwocie [...]zł, kwiecień 2017 r. w kwocie [...]zł, maj 2017 r. w kwocie [...]zł, sierpień 2017 r. w kwocie [...]zł, wrzesień 2017 r. w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że w deklaracjach
dla podatku od towarów i usług VAT-7 oraz korektach tych deklaracji złożonych
do Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. oraz Urzędu Skarbowego w G. Strona wykazała kwoty do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika
w terminie 60 dni:
1) za listopad 2016 r. - w wysokości [...] zł,
2) za styczeń 2017 r. - w wysokości [...] zł,
3) za luty 2017 r. - w wysokości: [...] zł,
4) za marzec 2017 r.:
- w deklaracji pierwotnej - w wysokości [...] zł,
- w korekcie deklaracji złożonej w dniu 4.07.2017 r. - w wysokości [...] zł,
5) za kwiecień 2017 r.:
- w deklaracji pierwotnej - w wysokości [...] zł,
- w korekcie deklaracji złożonej w dniu 26.05.2017 r. - w wysokości [...] zł,
- w korekcie deklaracji złożonej w dniu 29.06.2017 r. - w wysokości [...] zł,
6) za maj 2017 r. - w wysokości [...] zł,
7) za sierpień 2017 r.:
- w deklaracji pierwotnej - w wysokości [...] zł,
- w korekcie deklaracji złożonej w dniu 26.09.2017 r. - w wysokości [...] zł,
- w korekcie deklaracji złożonej w dniu 23.11.2017 r. - w wysokości [...] zł,
- w korekcie deklaracji złożonej w dniu 07.12.2017 r. - w wysokości [...] zł,
8) za wrzesień 2017 r.
- w deklaracji pierwotnej w wysokości [...] zł,
- w korekcie deklaracji z dnia 23.11.2017 r. w wysokości [...] zł,
- w korekcie deklaracji z dnia 07.12.2017 r. w wysokości [...] zł.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S.:
1) postanowieniem z dnia 25.05.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za luty 2017 r. do dnia 30.09.2017 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 28.07.2017 r., znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie w mocy; skarga wniesiona na powyższe postanowienie organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12.12.2017 r.,
I SA/Sz [...]; w dniu 12.03.2018 r. wpłynęła skarga kasacyjna,
na którą w dniu 23.03.2018 r. wniesiono odpowiedź do Naczelnego Sądu Administracyjnego;
2) postanowieniem z dnia 23.06.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za marzec 2017 r. do dnia 31.10.2017 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 18.09.2017 r., znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie
w mocy; skarga wniesiona na powyższe postanowienie organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. z dnia 7.02.2018 r., I SA/Sz [...]; w dniu 6.04.2018 r. wpłynęła skarga kasacyjna, na którą w dniu 17.04.2018 r. wniesiono odpowiedź
do Naczelnego Sądu Administracyjnego;
3) postanowieniem z dnia 30.06.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. do dnia 30.10.2017 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 25.09.2017 r., znak: [...] [...], utrzymał ww. postanowienie
w mocy; skarga wniesiona na powyższe postanowienie organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. z dnia 7.02.2018 r., I SA/Sz [...]; dnia 7.05.2018 r., wpłynęła skarga kasacyjna, na którą w dniu 18.05.2018 r. wniesiono odpowiedź
do Naczelnego Sądu Administracyjnego;
4) postanowieniem z dnia 24.08.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za maj 2017 r. do dnia 30.12.2017 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 17.11.2017 r., znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie w mocy; skarga wniesiona na powyższe postanowienie organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 22.02.2018 r., I SA/Sz [...]; dnia 22.05.2018 r., wpłynęła skarga kasacyjna,
na którą w dniu 5.06.2018 r. wniesiono odpowiedź do Naczelnego Sądu Administracyjnego;
5) postanowieniem z dnia 28.08.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. do dnia 30.12.2017 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 17.11.2017 r., znak: [...], [...] utrzymał ww. postanowienie w mocy; skarga wniesiona na powyższe postanowienie organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. z dnia 21.02.2018 r., I SA/Sz [...]; dnia 22.05.2018 r., wpłynęła skarga kasacyjna, na którą w dniu 5.06.2018 r. wniesiono odpowiedź
do Naczelnego Sądu Administracyjnego;
6) postanowieniem z dnia 31.08.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. do dnia 30.12.2017 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 20.11.2017 r., znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie w mocy; skarga wniesiona na powyższe postanowienie organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. z dnia 22.02.2018 r., I SA/Sz [...]; dnia 11.05.2018 r., wpłynęła skarga kasacyjna, na którą w dniu 22.05.2018 r. wniesiono odpowiedź
do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Organ odwoławczy wskazał także, że od dnia 26.09.2017 r., w związku
z ujawnioną w Krajowym Rejestrze Sądowym zmianą adresu siedziby Strony
na C. , ul. [...] właściwym organem podatkowym dla rozliczeń podatnika w podatku od towarów i usług stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego
w G., który:
1) postanowieniem z dnia 29.09.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za luty 2017 r. do dnia 25.10.2017 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 21.12.2017 r., znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie w mocy; postanowieniem z dnia 6.06.2018 r., I SA/Sz [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny
w S. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.04.2018 r., I FSK [...] przekazał sprawę do rozpoznania na rozprawę;
2) postanowieniem z dnia 24.10.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., luty 2017 r., marzec 2017 r. do dnia 31.01.2018 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 10.01.2018 r, znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie w mocy; skarga wniesiona na powyższe postanowienie organu odwoławczego, została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25.04.2018 r., [...];
3) postanowieniem z dnia 24.11.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2017 r. do dnia 22.02.2018 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 16.03.2018 r., znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie
w mocy; dnia 20.04.2018 r. na powyższe postanowienie wpłynęła skarga
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zaś w dniu
16.05.2018 r. wniesiono odpowiedź na powyższą skargę;
4) postanowieniem z dnia 28.12.2017 r., znak: [...], przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień i maj 2017 r. do dnia 22.02.2018 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 19.03.2018 r, znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie organu I instancji w mocy;
5) postanowieniem z dnia 26.01.2018 r., znak: [...] przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., luty i marzec 2017 r. do dnia
30.03.2018 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia 12.04.2018 r., znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie w mocy; dnia 16.05.2018 r. Strona wniosła na postanowienie organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S., na którą w dniu 24.05.2018 r., została wniesiona odpowiedź;
6) postanowieniem z dnia 21.02.2018 r., znak: [...] przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r., styczeń, kwiecień, maj, sierpień, wrzesień 2017 r. do dnia 30.03.2018 r. zaś organ odwoławczy postanowieniem
z dnia 11.05.2018 r., znak: [...], [...], utrzymał ww. postanowienie organu I instancji w mocy; dnia 15.06.2018 r.
na powyższe postanowienie organu odwoławczego, została wniesiona skarga
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.
Postanowieniem z dnia 27.03.2018 r., znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. przedłużył Stronie termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za: listopad 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, sierpień, wrzesień 2017 r. do dnia 31.08.2018 r.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji wskazał, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., właściwy w sprawie do dnia
25.09.2017 r., wszczął wobec Strony kontrole podatkowe w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec, wrzesień i październik 2016 r. oraz czerwiec i lipiec 2017 r. Ponadto, Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. prowadzi wobec Strony kontrole celno-skarbowe w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania
i wpłacania podatku od towarów i usług, wszczęte: w dniu [...] r. za okres
od 1.11.2016 r. do 28.02.2017 r; w dniu 20.06.2017 r. za okres od 1.03.2017 r.
do 30.04.2017 r.; w dniu 24.08.2017 r. za okres od 1.05.2017 r. do 31.05.2017 r.; w dniu 23.11.2017 r. za okres od 1.08.2017 r. do 30.09.2017 r.
Organ I instancji powołał się na dotychczasowe ustalenia, z których wynika,
że usługi transportowe były wykonywane przez Stronę na zasadzie podwykonawstwa,
a ponadto poszczególne transakcje były dokonywane w kręgu podmiotów powiązanych osobowo. Jak wskazał organ Strona posiada najniższy dopuszczalny przepisami kapitał zakładowy, nie posiada również własnego zaplecza transportowego, a jedynie korzysta z najmu maszyn, w tym naczep i wózków widłowych. Ponadto, siedziba Strony mieściła się w S. przy ul. [...] (był to adres wyłącznie rejestracyjny),
od 26.09.2017 r. wskazano w Krajowym Rejestrze Sądowym siedzibę i adres
w [...] przy ul. [...]. Na potrzeby działalności Strona wynajmuje pomieszczenia magazynowe oraz plac znajdujący się w C. przy ul. [...], do dnia 25.09.2017 r. adres ten nie był zgłoszony do Pierwszego Urzędu Skarbowego w S.. Jak ustalono podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 18.11.2016 r. przez pracowników Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., obiekty te nie są monitorowane, nie jest zatrudniona ochrona, brak jest oznaczenia dojazdu i tabliczek informacyjnych świadczących o tym, że w tym miejscu Strona prowadzi działalność gospodarczą. Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez E. P. jest to miejsce składowania i przeładunku towaru.
Organ powołał się także na uzyskaną informację o przedłużeniu kontroli
celno – skarbowych prowadzonych wobec Strony, ze względu na konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego w postaci m.in. dokumentów
i wyjaśnień kontrahentów Strony.
Strona zaskarżyła zażaleniem postanowienie organu I instancji wnosząc
o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie, postanowieniu temu zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201 ze zm.; dalej: "O.p."), tj.: art. 274b O.p., w związku z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.2017.1221 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.t.u."); art. 121 O.p., art. 217 § 2 O.p.
W uzupełnieniu zażalenia Strona podniosła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu 27.03.2018 r., a zatem przed upływem wyznaczonego wcześniej terminu, lecz doręczone Stronie dopiero dnia 4.04.2018 r., czyli już po jego upływie. Strona zwróciła uwagę, że w wyroku wydanym w składzie siedmiu sędziów z dnia 23.04.2018 r., I FSK 255/17, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ podatkowy powinien nie tylko wydać postanowienie w terminie, lecz również doręczyć
je stronie.
Wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 19.06.2018 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się m.in. na treść art. 87 ust. 1,
ust. 2, 2a i ust. 4a u.p.t.u., a także na art. 274b § 1 i § 2 oraz art. 277 O.p., a także
na orzecznictwo sądów administracyjnych.
W ocenie organu odwoławczego wskazane przez organ I instancji
ww. okoliczności przemawiąjące za koniecznością weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym uzasadniają przedłużenie terminu wykazanych przez Stronę zwrotów podatku. W tych okolicznościach, przechodząc
do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnione jest stanowisko, iż dopiero zakończenie kontroli podatkowej pozwoli
na ustalenie, czy zebrane dowody potwierdzą zasadność zwrotu, czy też nie. Natomiast w momencie wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku organ podatkowy wyraził wyłącznie wątpliwości, co do rzetelności rozliczeń stanowiących podstawę takiego zwrotu.
Za niezasadny uznał organ odwoławczy zarzuty braku wskazania
w zaskarżonym postanowieniu przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia terminu zwrotu oraz braku wskazania jakie uzasadnione wątpliwości w zakresie rzetelności stanowiły przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu podatku. W ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do stwierdzenia, jak chce tego Strona,
że zaskarżone postanowienie ma charakter dowolny. Organ odwoławczy wskazał także, że konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku stanowi przesłankę do przedłużenia terminu jego zwrotu. W ocenie organu II instancji przesłanki wynikające z ujawnionych okoliczności zostały wskazane w zaskarżonym postanowieniu i stanowią informację dla Strony co jest powodem dodatkowej weryfikacji. Wskazano także na wszczęcie i prowadzenie wobec Strony kontroli
celno-skarbowych w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania
oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe.
Ponadto organ II instancji wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz uchwały NSA, że chwilą przedłużenia terminu do zwrotu podatku jest data wydania aktu administracyjnego przedłużającego ten termin nie zaś data jego doręczenia. W ocenie organu II instancji przepisy O.p. wyraźnie odróżniają datę wydania decyzji od daty jej doręczenia. Rozróżnienie to uzasadnione jest tym,
że data wydania decyzji informuje, że w dacie tej sporządzona została decyzja, a zatem wyrażony został akt woli organu podatkowego w indywidualnej sprawie podatkowej. Data wydania decyzji pozwala też ustalić, w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygniecie w sprawie. Data doręczenia natomiast określa chwilę, od której organ podatkowy jest związany wydaną decyzją, a zatem chwilę, od której decyzja nie może ulec zmianie. Chwila związania decyzją nie jest jednak tożsama z chwilą wydania decyzji.
Strona zaskarżyła ww. postanowienie organu odwoławczego skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym
je postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie:
- art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu
za ww. okresy rozliczeniowe w sytuacji, gdy postanowienie organu I instancji zostało doręczone pełnomocnikowi Strony po upływie terminu wynikającego
z poprzednich postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za wskazane wyżej okresy rozliczeniowe;
- art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu
I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu za ww. okresy rozliczeniowe w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane przez organ
I instancji mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia, a tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ powinien korzystać z tego uprawnienia;
- art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 217 § 2 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo, że uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, co jednocześnie oznacza, że zostało ono wydanie na zasadzie dowolności.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wskazała m.in., że postanowienie organu I instancji zostało wydane w dniu 27.03.2018 r. zaś doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu 4.04.2018 r., zatem po upływie wyznaczonego wcześniej terminu przedłużenia tj. po 30.03.2018 r., co oznacza, w świetle przywołanego orzecznictwa,
że niezbędne jest jego uchylenie i niezwłoczne dokonanie zwrotów nadwyżek podatku naliczonego nad należnym.
Dalej w uzasadnieniu kolejnych zarzutów skargi, Skarżąca przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych i TSUE oraz stwierdziła, że organ I instancji
nie wskazał, jakie uzasadnione wątpliwości w zakresie rzetelności transakcji stanowią przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu podatku. Organ podatkowy powołał
się jedynie na dotychczasowe ustalenia kontroli podatkowych prowadzonych wobec Skarżącej, które jednak nie uzasadniają przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł co następuje:
Skarga okazała się zasadna i to z przyczyn w niej wskazanych.
Trafny okazał się bowiem najdalej idący zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u.
w zw. z art. 121 O.p. Skarżąca wskazała bowiem, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym zostało jej doręczone po upływie terminu wyznaczonego uprzednim postanowieniem organu podatkowego do zwrotu
ww. podatku. W ocenie Skarżącej, nie jest wystarczającym sporządzenie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym i jego nadanie przed terminem wyekspirowania, albowiem organ podatkowy, który wydał postanowienie,
jest nim związany od chwili jego doręczenia.
W ocenie natomiast organu dla skuteczności postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki naliczonego na należnym wystarczające jest wydanie oraz wysłanie postanowienia prolongującego termin. Ponadto w ocenie organu
sporne postanowienie zostało doręczone Skarżącej przed upływem terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym, albowiem doręczenie tego postanowienia nastąpiło za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej a pierwsze Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD) datowane jest przed terminem ww. zwrotu.
Jak wynika z akt sprawy, w rozpoznawanej sprawie prolongowany termin zwrotu określony postanowieniami NUS z 27.02.2018 r. (za styczeń, kwiecień, maj, sierpień
i wrzesień 2017 r.) oraz z dnia 26.01.2018 r. (za listopad 2016 r. i luty oraz marzec
2017 r.) przypadał na dzień 30.03.2018 r. Przed upływem tego terminu,
bo 27.03.2018 r. NUS wydał, na podstawie art. 87 ust. 2 i 2b u.p.t.u., postanowienie
o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r., styczeń-maj 2018 r. oraz sierpień – wrzesień 2018 r. określając nowy termin
na 31.08.2018 r. Postanowienie to - jak wynika z dokumentu Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (dalej: UPD) - wysłano drogą elektroniczną
za pośrednictwem platformy ePUAP pełnomocnikowi Skarżącej i wytworzono
UPD 27.03.2018 r. Adresat odebrał ww. pismo dnia 4.04.2018 r.
Oceniając proces doręczenia należy uznać, iż był on formalnie prawidłowy
i odpowiadał wymogom wynikającym z art. 152a § 1, 4 i 5 O.p. Nie budzi wątpliwości
i nie jest sporne, iż doręczanie pism w rozpoznawanej sprawie następowało za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U.2013.1422 ze zm.), organ podatkowy dnia 27.03.2018 r. przesłał na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające wszystkie wymagane dane (art. 152a § 1 O.p.) a następnie przesyłka zawierające ww. postanowienie z dnia 27.03.2018 r. została odebrana przez adresata dnia 4.04.2018 r.
Mając na uwadze przedmiot sporu zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma w pierwszej kolejności ustalenie daty doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej postanowienia organu I instancji z dnia 27.03.2018 r. nr. jw. za pośrednictwem platformy ePUAP.
Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. art. 152a § 1 O.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.183), w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające:
1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego;
2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma, 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w sposób,
o którym mowa w art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U.2013.235 ze zm.).
Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w całości popiera
i przyjmuje jako własne stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.04.2018 r., II FSK 902/16 oraz wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w G. z dnia 21.06.2017 r., III SA/Gl 263/17 zgodnie, z którym przepis art. 152a O.p. statuuje doręczenie w drodze quasi awiza. Pismo nie jest bowiem przesyłane adresatowi, a jedynie jest on informowany o możliwości odebrania pisma (por. P. Pietrasz, w: R. Dowgier, L. Etel (red. nauk.), P. Pietrasz, M. Popławski,
S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 1028). W konsekwencji doręczenie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie organ administracji przesyła adresatowi, na uprzednio podany adres elektroniczny, zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego wraz
z linkiem umożliwiającym – po spełnieniu określonych warunków - zapoznanie
się z pismem oraz jego pobranie. Drugi etap doręczenia pisma to jego pobranie
i podpisanie przez adresata urzędowego poświadczenia odbioru pisma. Można
to uczynić na dwa sposoby: z użyciem bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą kwalifikowanego certyfikatu lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, które
w rozpoznawanej sprawie organ zrównał z dowodem doręczenia postanowienia Skarżącej, stanowi jedynie rodzaj awiza podobnego do tych, które obsługiwane
są w urzędach pocztowych. Przy przekazaniu przez instytucję publiczną dokumentu
w ww. trybie za pomocą środków komunikacji elektronicznej do adresata najpierw przesyłany jest dokument "UPD" (czyli przedmiotowe "awizo", który nie zawiera w swej treści informacji jakiego dokumentu dotyczy), a nie sam dokument. Adresat odbiera UPD weryfikując swoją tożsamość za pomocą podpisu elektronicznego bądź Profilu Zaufanego i dopiero po potwierdzeniu przesyłany jest na jego skrytkę dokument właściwy, zaś do nadawcy przesyłane jest potwierdzenie doręczenia.
Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Adresat – pełnomocnik Skarżącej – otrzymał dnia 27.03.2018 r. (data utworzenia poświadczenia wskazana na dokumencie Urzędowego Poświadczenia Doręczenia) na skrzynkę
na swoim profilu ePUAP dokument UPD, który po uprzednim zweryfikowaniu profilem zaufanym automatycznie spowodował – w dniu 4.04.2018 r. (data odbioru wskazana
na dokumencie Urzędowego Poświadczenia Doręczenia) – pojawienie się dokumentu ww. postanowienia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, błędnie przyjmuje zatem organ podatkowy, że data przesłania samego dokumentu UPD stanowi
o dacie doręczenia Skarżącej ww. postanowienia. Skoro bowiem UPD pełni, w trybie doręczeń w oparciu o art. 152a § 1 O.p., funkcję awiza to przyjmując stanowisko organu uznać by także należało, że data pierwszego awizo - przy doręczaniu przesyłek
za pośrednictwem operatora pocztowego - jest tożsama z datą doręczenia przesyłki adresatowi. Sąd zauważa również, że przypadku dokonywanych przez organ podatkowy doręczeń elektronicznych, organ z wyprzedzeniem jest w stanie precyzyjnie określić daty doręczeń, w tym również wystąpienia przesłanek fikcji doręczenia, o której mowa w art. 152a § 3 O.p. Wysłanie tą drogą zawiadomienia o możliwości pobrania pisma czy orzeczenia na ustanowiony przez adresata adres poczty elektronicznej jest pewną i niezawodną drogą komunikacji pozwalającą w sposób niewątpliwy określić moment doręczenia. Tym samym organ podatkowy, wiedząc kiedy upływa termin zwrotu będący jednocześnie datą graniczną dla doręczenia postanowienia wydawanego na podstawie art. 87 § 2 u.p.t.u., czynności związane z doręczeniem tego orzeczenia może podjąć odpowiednio wcześniej tak, by skutek doręczenia nastąpił przed wyekspirowaniem terminu na dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Nie musi wkalkulowywać ryzyka przedłużania procesu doręczenia związanego z postępowaniem operatora pocztowego. Doręczenia elektroniczne cechuje bowiem większe bezpieczeństwo i pewność.
A zatem Sąd uznał, że za datę doręczenia Skarżącej ww. postanowienia przyjąć należało datę, w której Skarżąca - po uprzednim zweryfikowaniu profilem zaufanym –spowodowała automatyczne przesłanie dokumentu ww. postanowienia na jej skrzynkę odbiorczą. Jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia ww. postanowienia miało to miejsce dnia 4.04.2018 r., tj. po upływie prolongowanego terminu zwrotu określonego postanowieniami NUS z 27.02.2018 r. (za styczeń, kwiecień, maj, sierpień
i wrzesień 2017 r.) oraz z dnia 26.01.2018 r. (za listopad 2016 r. i luty oraz marzec
2017 r.) przypadającego na dzień 30.03.2018 r.
Wniosek o formalnej prawidłowości doręczenia dnia 4.04.2018 r. Skarżącej
ww. postanowienia z dnia 27.03.2018 r. nakazuje ocenę jego skuteczności
a zarazem konieczność odpowiedzi na pytanie czy dla skutecznego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wystraczające jest wydanie i wysłanie postanowienia do strony? Czy też aby osiągnąć ten skutek organ musi postanowienie doręczyć stronie?
Sąd wskazuje zatem, że zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. (w stanie prawnym obowiązującym w 2016 r.), w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u.
(w stanie prawnym obowiązującym w 2016 r.) zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika
na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju
lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika,
do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu,
do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej
w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym od 1 marca 2017 r.), jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego.
Jednocześnie stosownie do art. 87 ust. 2b u.p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.) weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział
w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika,
oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji.
Podkreślić również należy, że w myśl art. 10 ustawy z 1 grudnia 2016 r.
o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U.2016.2024), przepis art. 87 ust. 2b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz art. 274c § 1c ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się również do okresów rozliczeniowych przypadających przed dniem 1 stycznia 2017 r.
Z przytoczonego art. 87 ust.2 u.p.t.u. wynika zatem, że termin na dokonanie zwrotu podatku co do zasady wynosi 60 dni, jeśli we wniosku o zwrot podatnik
nie wskaże innego terminu przewidzianego w obowiązujących przepisach ustawy. Termin ten liczy się od dnia wpływu do organu deklaracji, w której zadeklarowano zwrot różnicy podatku.
W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy po kilkukrotnym przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, ponownie na podstawie art. 87 § 2 u.p.t.u., postanowieniami z 27.02.2018 r. (za styczeń, kwiecień, maj, sierpień i wrzesień 2017 r.) oraz z dnia 26.01.2018 r. (za listopad 2016 r. i luty oraz marzec
2017 r.) przedłużył ten termin do dnia 30.03.2018 r. Postanowieniem zaś z dnia
27.03.2018 r. termin zwrotu został ponownie przedłużony do dnia 31.08.2018 r.
W ocenie Sądu jednak, ostatnie z wymienionych postanowień, wobec doręczenia go po terminie prolongowanym poprzednimi postanowieniami (z 27.02.2018 r.
i 26.01.2018 r.), nie wywarło materialnoprawnego skutku przedłużenia terminu zwrotu.
Przepisy O.p. (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) określają w art. 144 sposoby doręczania przez organ podatkowy pism. Jednym ze wskazanych
w tym przepisie sposobów doręczania pism jest jego doręczenie za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej
– art. 144 § 1 pkt 2 O.p. Z takim też sposobem mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że stosownie do art. 219 O.p. do postanowień stosuje
się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211 – 215. Z artykułu
211 O.p. wynika, że postanowienie doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Natomiast zgodnie z art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję (postanowienie), jest nią związany od chwili
jej doręczenia. Wskazany w zdaniu drugim przepisu wyjątek nie ma zastosowania
w niniejszej sprawie.
Analizując powyższe przepisy Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie aby doszło do skutecznego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym organ podatkowy powinien był doręczyć postanowienie
w tym przedmiocie najpóźniej w dniu upływu ostatniego dnia przedłużanego terminu. Nie jest więc wystarczające samo nadanie postanowienia przed upływem terminu. Musi ono być jeszcze doręczone przed upływem terminu.
Sąd podkreśla, że zagadnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku budziło wątpliwości sądów administracyjnych, co przełożyło się na rozbieżne orzeczenia sądów w tej materii i podjęcie rozstrzygnięć przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postanowieniem z 16 listopada 2017 r., I FSK 255/17 Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości ujęte w formie pytania:
"Czy w stanie prawnym obowiązującym w 2015 r. dla zachowania terminu
do przedłużenia zwrotu różnicy podatku w celu zweryfikowania zasadności tego zwrotu, określonego w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów
i usług (Dz. U. z 2011 r. poz. 1054 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.), konieczne było przed upływem tego terminu doręczenie podatnikowi postanowienia naczelnika urzędu skarbowego przedłużającego termin, czy też wystarczyło jeśli przed upływem terminu do dokonania zwrotu to postanowienie zostało wydane (sporządzone
i podpisane), ewentualnie, w przypadku doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego, także przekazane temu operatorowi w celu doręczenia?".
Postanowieniem z 12 lutego 2018 r. NSA w składzie siedmiu sędziów
na podstawie art. 187 § 3 P.p.s.a. przejął sprawę do rozpoznania i w dniu 23.04.2018 r. wydał wyrok, I FSK 255/17, z którego tezy wynika, że: "W stanie prawnym obowiązującym w 2015 r., określony w art. 87 ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy z dnia
11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054
ze zm.) termin do zwrotu różnicy podatku został przedłużony, jeżeli przed jego upływem podatnikowi doręczono postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających".
Podkreślić należy, że analizowane przez NSA przepisy nie odbiegały w istotny sposób od przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie i choć wskazany wyrok odnosi się do doręczenia dokonywanego przez operatora pocztowego,
to dokonana w nim wykładnia, wbrew twierdzeniom organu, w pełni przystaje również do stanu prawnego występującego w niniejszej sprawie. Sąd doszedł do przekonania, że zagadnienie prawne będące przedmiotem wyroku NSA z dnia 23.04.2018 r.,
I FSK 255/17, jest tożsame jak w rozpoznawanej sprawie.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, uwzględniając ustalony stan faktyczny, w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23.04.2018 r., I FSK 255/17.
Odwołując się zatem do stanowiska NSA wyrażonego w uzasadnieniu
ww. wyroku, wskazać należy, że wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. prowadzi do wniosku, że wydane na podstawie tego przepisu postanowienie prowadzi do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki:
- termin do dokonania zwrotu jeszcze nie upłynął;
- weryfikacja rozliczenia podatnika odbywa się w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, bądź w toku postępowania kontrolnego;
- stwierdzenie przez organ podatkowy, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" opiera się na co najmniej uprawdopodobnionych przesłankach.
Dopiero po spełnieniu powyższych przesłanek, niewątpliwie na tle art. 87 ust. 2 u.p.t.u. pojawia się pytanie, czy warunkiem skutecznego przedłużenia terminów (60 dni – art. 87 ust. 2) jest doręczenie podatnikowi postanowienia naczelnika urzędu skarbowego przed ich upływem, czy wystarczające jest przesłanie na skrzynkę pocztową adresata postanowienia zawiadomienia o którym mowa w art. 152a § 1 O.p., które w przypadku doręczenia za pośrednictwem platformy ePUAP przybiera formę poświadczenia doręczenia zgodnie przepisami rozporządzenia Rady Ministrów
z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz.U. 2018.180), czy też wystarczy samo wydanie przed upływem tych terminów przez naczelnika urzędu skarbowego postanowienia w tym przedmiocie.
Za przyjęciem stanowiska, że w stanie prawnym obowiązującym w 2017 roku określony w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. termin zwrotu różnicy podatku został przedłużony, jeżeli przed jego upływem podatnikowi doręczono postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, przemawiają następujące argumenty.
Ustanowiony w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. termin ma charakter materialnoprawny. Jego upływ wywołuje bowiem skutek materialnoprawny w postaci nabycia przez podatnika prawa do zwrotu różnicy podatku w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości. Materialnoprawny charakter terminu określonego w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oznacza także, że po jego upływie organ podatkowy traci uprawnienie do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Utrwalone jest bowiem w orzecznictwie stanowisko, że skuteczne przedłużenie terminu możliwe jest jedynie przed jego upływem. Przedłużanie terminu, który upłynął jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z 09.01.2001 r. III SA 2803/99, Przegląd Podatkowy z 2001 r. nr 10
s. 63). Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia - na co również wskazał NSA
w uzasadnieniu przywołanego wyroku - pogląd wyrażony w wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13.10.2008 r. (K 16/07, OTK-A 2008, nr 8, poz. 136), który orzekł,
że art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jest zgodny z Konstytucją RP oraz z regulacjami unijnymi,
w szczególności z Dyrektywą 2006/112/WE. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że "(...) chwilą przedłużenia terminu jest data skutecznego wprowadzenia do obrotu prawnego postanowienia przedłużającego termin, czyli odpowiednio data jego doręczenia tudzież (ewentualnie) ogłoszenia. Nie jest wystarczające samo tylko sporządzenie (napisanie) i podpisanie postanowienia przedłużającego termin. Musi ono zostać skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego, tak aby było wiążące zarówno dla organu, jak i jego adresata".
Wskazać również należy, iż z uwagi na odesłania przyjęte w art. 280 oraz
w art. 219 O.p., do wydanych w postępowaniu sprawdzającym postanowień przedłużających termin zwrotu różnicy podatku stosuje się odpowiednio przepisy
art. 211 i 212 tej ustawy. Oznacza to, że organ podatkowy, który wydał w postępowaniu sprawdzającym postanowienie na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jest nim związany
od chwili jego doręczenia. Wydanie takiego postanowienia zaopatrzonego datą
nie wywołuje jeszcze żadnych skutków prawnych. Byt prawny takiego postanowienia rozpoczyna się bowiem od momentu uzewnętrznienia woli organu administracji publicznej przez jego doręczenie lub ogłoszenie stronom (por. J. Borkowski, [w] System prawa administracyjnego, t. 9, Prawo procesowe administracyjne, red. R. Hauser,
Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 157). Brak doręczenia stronie postanowienia skutkuje tym, że nie funkcjonuje ono w obrocie prawnym (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.12.2000 r., FPS 10/00, ONSA 2001/2/56 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 13.03.2000 r., V SA 821/99, OSP 2000/10/159 i z 19.10.2005 r., I FSK 132/05).
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że doręczenie Skarżącej ww. postanowienia z 27.03.2018 r. jako, że nastąpiło po upływie z dniem 30.03.2018 r. już przedłużonego (postanowieniami z 27.02.2018 r. - za styczeń, kwiecień, maj, sierpień i wrzesień 2017 r., oraz z dnia 26.01.2018 r. - za listopad 2016 r. i luty oraz marzec 2017 r.) terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, było bezskuteczne.
Tym samym, w ocenie Sądu, najdalej idący zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. okazał się zasadny czyniąc tym samym uzasadnionym także zarzut naruszenia art. 120 O.p.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne
są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1
lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.
w zw. z oraz § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r.
w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia
za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U.2011.31.153, ze zm.), zasądzając od organu na rzecz Skarżącej łączną kwotę [...]zł, na którą składają się wpis od skargi w kwocie
[...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego doradcą podatkowym w kwocie [...]zł oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło