I OSK 4376/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-29
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Czesława Nowak-Kolczyńska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia orzeczenia lekarskiego stanowiącego podstawę zwolnienia policjanta ze służby, a następnie wydania nowego orzeczenia stwierdzającego trwałą niezdolność do służby z datą wsteczną, organ jest zobowiązany do uchylenia pierwotnego rozkazu personalnego i wydania nowego rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby z datą zgodną z nowym orzeczeniem lekarskim?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę zwolnienia policjanta ze służby zostało uchylone, a następnie wydano nowe orzeczenie stwierdzające trwałą niezdolność do służby z datą wsteczną, organ jest zobowiązany do uchylenia pierwotnego rozkazu personalnego i wydania nowego rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby. Datą zwolnienia powinna być data wskazana w nowym orzeczeniu lekarskim jako data powstania niezdolności do służby, a nie data wydania samego orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżący został zwolniony ze służby w Policji na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego trwałą niezdolność do służby. Po uchyleniu tego orzeczenia przez sąd administracyjny, skarżący wystąpił o wznowienie postępowania. Organ pierwszej instancji stwierdził wydanie rozkazu personalnego z naruszeniem prawa, ale nie uchylił go, uznając, że nadal istniała podstawa do zwolnienia. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i rozkaz personalny, orzekając o zwolnieniu ze służby z datą zgodną z nowym orzeczeniem lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 354/18 w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W.R. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 354/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W.R. (dalej: skarżący) na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm., dalej u.o.p.), zwolnił W.R. (zwanego dalej stroną lub skarżącym) ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2015 r.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że w dniu 28 maja 2015 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Katowicach, orzeczeniem [...] przyznała skarżącemu trzecią grupę inwalidzką i uznała go za całkowicie niezdolnego do służby. Komisja stwierdziła również, że inwalidztwo istnieje od 28 maja 2015 r. i zachodzi związek pomiędzy zdiagnozowanym schorzeniem a służbą w Policji.
Wnioskiem z dnia 17 listopada 2016 r. skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. z uwagi na uchylenie orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej w Katowicach z dnia [...] maja 2015 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 555/16. Zdaniem skarżącego, wystąpiły zatem dwie kumulatywne przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.), gdyż zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, które następnie zostało wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wznowił postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, zakończone ostatecznym rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]. Następnie decyzją nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., stwierdził wydanie przedmiotowego rozkazu personalnego z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu organ wskazał, że orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (skład orzekający w Poznaniu) z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] skarżący został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji. Zatem mimo oparcia rozkazu personalnego nr [...] o orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w Katowicach, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, w dalszym ciągu istniała podstawa do zwolnienia strony skarżącej ze służby w Policji jako osoby niezdolnej do jej pełnienia z powodów zdrowotnych. W takiej sytuacji wydane rozstrzygnięcie – zdaniem organu – odpowiadałoby w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wobec tego organ nie mógł uchylić przedmiotowego rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2015 r. i ograniczył się tylko do stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów procesowych, albowiem w niniejszej sprawie możliwe było uchylenie rozkazu personalnego i wydanie nowego rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby z datą zwolnienia przypadającą po dacie uprawomocnienia się orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej MSW z dnia [...] lutego 2018 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji (pkt I) oraz rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] (pkt II), a także o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 1 września 2015 r. w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 1 u.o.p. (pkt III).
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji okazało się nieprawidłowe. O ile bowiem Komendant Powiatowy Policji był zobligowany do zwolnienia funkcjonariusza po upływie dwunastu miesięcy od dnia zaprzestania przez niego służby z powodu choroby, o tyle nie uwzględnił on zmiany okoliczności faktycznych, które pojawiły się w niniejszej sprawie w toku postępowania wznowieniowego. Jak wynika bowiem z punktu 6 rozdziału III części C orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2018 r. inwalidztwo skarżącego istnieje od dnia 1 września 2015 r. Tym samym w dacie wydania rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze służby, tj. w dniu 31 sierpnia 2015 r., nie powstała jeszcze przesłanka do dokonania tego typu czynności. Zmiana ta świadczy zatem – zdaniem organu odwoławczego – o konieczności wydania nowej decyzji, niebędącej tożsamą w swej treści z rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2015 r., w której data zwolnienia ze służy zostanie określona zgodnie z orzeczeniem CKL na dzień 1 września 2015 r.
W takiej sytuacji zasadne było w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zaskarżyła w całości decyzję organu drugiej instancji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 1 pkt 1 i następnych u.o.p., poprzez wadliwe przyjęcie i w konsekwencji zastosowanie terminu zwolnienia ze służby na dzień 1 września 2015 r., gdy tymczasem pierwszym możliwym dniem zwolnienia ze służby w Policji mógł być dzień 13 marca 2018 r., tj. dzień następny po dniu wydania ostatecznego orzeczenia lekarskiego przez CKL z dnia [...] lutego 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że przy wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] organ oparł się o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W myśl tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Nie budziło wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w przedmiotowym postępowaniu. Podstawę do wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby stanowiło bowiem orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Katowicach z dnia [...] maja 2015 r., które następnie zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 555/16. Z datą uprawomocnienia się tego wyroku doszło zatem do sytuacji, w której skarżący został zwolniony ze służby bez istnienia ku temu ustawowej przesłanki określonej w art. 41 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przy czym jak stanowi art. 43 ust. 1 u.o.p., zwolnienie policjanta ze służby na podstawie tej przyczyny nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Przepis ten ma zaś zastosowanie także w stosunku do tych policjantów, którzy – tak jak skarżący – przed wydaniem przez komisję lekarską orzeczenia o trwałej niezdolności do służby zaprzestali jej pełnienia z powodu choroby (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 16/13).
W takiej sytuacji należało zatem ponownie dokonać oceny stanu zdrowia skarżącego z punktu widzenia jego zdolności do pełnienia służby. I ocena taka została dokonana przez Centralną Komisję Lekarską MSW w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2018 r., w którym stwierdzono trwałą niezdolność skarżącego do służby, zaliczając go jednocześnie do drugiej grupy inwalidzkiej i przyjmując, że jego inwalidztwo istnieje od dnia 1 września 2015 r.
Sąd I instancji podkreślił, że powyższe ustalenia były dla organu wiążące, zarówno w kwestii oceny stanu zdrowia, jak i daty niezdolności skarżącego do służby, która przypadała już po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia przez niego służby z powodu choroby wywołanej zdarzeniem z dnia [...] lutego 2013 r. Dlatego też organ nie miał innej możliwości aniżeli przyjąć wskazaną przez CKL datę powstania inwalidztwa, jako datę zwolnienia skarżącego ze służby, zasadnie stwierdzając, że w tym dniu utracił on możliwość jej wykonywania.
Zdaniem Sądu, zaprezentowane przez skarżącego stanowisko w zakresie uznania, że datą jego zwolnienia ze służby winien być co najmniej dzień następujący po dniu wydania orzeczenia przez CKL, względnie data rozpoznania odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, nie znajdowało uzasadnienia. Przedłożone zaś na jego poparcie orzeczenia sądów administracyjnych, zapadły w innych okolicznościach faktycznych i w częściowo odmiennym stanie prawnym. Trzeba bowiem zauważyć, że organ prowadził postępowanie administracyjne w trybie wznowienia oraz w kontekście przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W związku z tym organ zobowiązany był nie tyle do ponownego ustalenia okoliczności faktycznych i wydania na ich podstawie rozstrzygnięcia, które swój skutek odnosiłoby na przyszłość, co przeanalizowania zgromadzonej już dokumentacji w stosunku do faktu uchylenia orzeczenia komisji lekarskiej i wydania nowej opinii o stanie zdrowia skarżącego. Dodatkowo trzeba również dostrzec, że w dniu 1 września 2015 r. skarżący nie pozostawał już w służbie, gdyż został z niej zwolniony w dniu 31 sierpnia 2015 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy świadectwo. Stąd też przyjęcie przez organ nowej daty zwolnienia strony skarżącej ze służby nie powodowało żadnej zmiany w zakresie stanu faktycznego sprawy, co najwyżej wpływając na konieczność ponownego dokonania przez organ weryfikacji uprawnień pracowniczych strony. Tym samym zaskarżona decyzja nie kształtowała w pełnym zakresie na nowo sytuacji skarżącego, lecz jedynie uwzględniała nową okoliczność faktyczną jaką była data niezdolności skarżącego do służby, w sytuacji, gdy został on już z niej zwolniony.
Reasumując Sąd stwierdził, że rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2015 r. miał charakter związany względem orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej w Katowicach z dnia [...] maja 2015 r. Zatem wobec prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanego orzeczenia OKL i wydania w jego miejsce nowej opinii o trwałej niezdolności skarżącego do służby przez Centralną Komisję Lekarską zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w oparciu o przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Po dokonaniu zaś niezbędnego dochodzenia w zakresie wskazanej podstawy wznowienia organ zasadnie uchylił wydany rozkaz personalny z uwagi na przyjęcie innej daty zwolnienia skarżącego ze służby, wynikającej z wiążącego go w tym zakresie orzeczenia CKL z dnia [...] lutego 2018 r.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 41 ust. 1 pkt 1) i nast. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencją niewłaściwe przyjęcie przez sąd, że skarżący winien zostać zwolniony ze służby w Policji z datą 1 września 2015 r., gdy tymczasem wbrew ocenie Sądu, w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów oraz na tle obowiązujących w tej materii przepisów prawa nie było podstaw do zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dniem 1 września 2015 r., lecz z datą 19 lutego 2018 r. - tj. dniem wydania ostatecznego orzeczenia przez Centralną Komisję Lekarską MSW - Skład Orzekający w Poznaniu lub z datą [...] czerwca 2018vr. – tj. datą rozpoznania odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie odmowy uchylenia Rozkazu Personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie o zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Jednakże błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Jeżeli skarżący kasacyjnie nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, co w tej sprawie ma miejsce, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi. Nie można w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdy z jego uzasadnienia wynika, że skarżący zarzuca wadliwe ustalenie okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył Sąd I instancji. Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez Sąd przepisów prawa procesowego. Zarzut zaś, "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on zastosowany. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana.
Wyjaśnienia wymaga również - co ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny skuteczności omawianych zarzutów kasacyjnych - że w sytuacji, gdy strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, w odniesieniu do którego zarzuca błąd subsumpcji, to ocena zasadności tych zarzutów może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś, na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Wobec tego, że stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie jest – o czym mowa była już powyżej – kwestionowany, to za oczywiste uznać należało, iż ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego nie mogła pomijać faktów, które Sąd I instancji przyjął za podstawę wyrokowania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana we wznowionym postępowaniu w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ponownie rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją wydaną w postępowaniu zwykłym. W wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania odmawia uchylenia decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo uchyla decyzję dotychczasową gdy stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1854/12, Lex nr 1291360). Natomiast granice postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza zakres rozstrzygniętej decyzją ostateczną sprawy administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1992 r., sygn. akt SA/Wr 534/92, ONSA 1993, nr 4, poz. 92).
W niniejszej sprawie, W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 września 2015 r. (sygn. akt IV SA/Gl 555/16) uchylającym orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Katowicach z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie zdolności do służby w Policji, zasadnie Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz orzekł o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem 1 września 2015 r. w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, mając za podstawę orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2018 r.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (tu: w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby) wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja ta została wydana w oparciu o inną decyzję (tu: orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Katowicach z dnia [...] maja 2015 r. ), które zostało następnie uchylone. Wobec prawomocnego uchylenia orzeczenia komisji lekarskiej z dnia [...] maja 2015 r. odpadła zatem podstawa prawna do wydania rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2015 r. Prawidłowo również organ, mając na uwadze treść art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji oraz fakt wydania przez Centralną Komisję Lekarską orzeczenia z dnia [...] lutego 2018 r. o uznaniu skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Policji, zwolnił skarżącego ze służby z dniem 1 września 2015 r.
Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że zastosowanie przewidzianej w nim instytucji nie zależy od uznania organu. Ustawodawca używając zwrotu "policjanta zwalnia się ze służby" przesądził, że w określonej sytuacji właściwy przełożony nie ma innego wyboru, lecz jest zobowiązany do rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego. Zwolnienie policjanta ze służby może być skuteczne wtedy, gdy zaistniały wszystkie warunki wymagane ustawą. Niedopuszczalne jest wydanie decyzji zwolnieniowej zanim przesłanki te nie zostaną spełnione. Warunkiem zastosowania trybu, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jest trwała niezdolność funkcjonariusza do służby stwierdzona przez komisję lekarską. Wydanie decyzji zwolnieniowej na omawianej podstawie jest zatem możliwe wówczas, gdy komisja lekarska wyda stosowne orzeczenie stwierdzające trwałą niezdolność policjanta do służby oraz gdy takie orzeczenie stanie się ostateczne. W niniejszej sprawie, przesłanki określone w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji bezwzględnie zachodziły w dacie wydania decyzji zwolnieniowej i były wystarczające do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, bowiem jak wynika z akt sprawy, Centralna Komisja Lekarska w dniu [...] lutego 2018 r. wydała orzeczenie, w którym stwierdziła, iż skarżący jest trwale niezdolny do służby w Policji, jednocześnie wskazując, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą i istnieje od dnia 1 września 2015 r. W konsekwencji zupełnie niezasadny okazał się zarzut niewłaściwego zastosowania art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Zarzut naruszenia tego przepisu sprowadza się w istocie do zakwestionowania daty zwolnienia ze służby skarżącego. W tym miejscu należy podkreślić, że wedle treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822 ze zm.), tylko komisje lekarskie są uprawnione do orzekania o niezdolności do służby. Żaden inny organ nie może ich w tym zastąpić. Ostatecznym orzeczeniem komisji jest związany przełożony, który z chwilą, gdy otrzyma informacje o tym, że orzeczenie komisji lekarskiej stało się ostateczne, jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji, rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Zauważyć również należy, iż art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy nie wskazuje daty z jaką należy zwolnić funkcjonariusza ze służby. Zwolnienie policjanta ze służby następuje w dacie określonej w stosownym rozkazie o zwolnieniu ze służby. Rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby powinien w szczególności zawierać datę wydania rozkazu personalnego i datę zwolnienia ze służby (§ 22 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów - Dz. U. z 2013 r., poz. 644 ze zm.). Należy tym samym odróżnić datę wydania decyzji od określonej w tej decyzji daty zwolnienia policjanta ze służby. W konsekwencji odrębnie należy analizować, jakie przesłanki warunkują dopuszczalność wydania decyzji zwolnieniowej oraz jakie okoliczności faktyczne i prawne mogą mieć wpływ na określenie w takiej decyzji daty rozwiązania stosunku służbowego. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2018 r. Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, iż skarżący jest trwale niezdolny do służby ustalając jednocześnie, że inwalidztwo skarżącego istnieje od 1 września 2015 r. Zdaniem NSA, znaczenie ma nie tyle data wydania orzeczenia przez komisję lekarską, ile data w której niezdolność do służby ustalona tym orzeczeniem wystąpiła. Sama bowiem okoliczność, iż orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej zapadło w 2018 r., nie zmieniło faktu, że skarżący był niezdolny do służby w Policji od 1 września 2015 r. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na przepis art. 25 ustawy o Policji, który w ust. 1 wskazuje, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, iż służbę może pełnić jedynie osoba posiadająca zdolność fizyczną do jej pełnienia, natomiast okoliczność ta stwierdzana jest przez uprawnione do tego komisje lekarskie. W niniejszej sprawie oznacza to, że po dacie 1 września 2015 r. skarżący nie mógł pełnić służby, bo był do niej niezdolny. W rozpoznawanej sprawie data zwolnienia tylko wtedy byłaby nieprawidłowa, gdyby z orzeczenia z 2018 r. wynikała późniejsza, niż 1 września 2015 r. data powstania niezdolności skarżącego do służby. Ponadto, sąd w postępowaniu wznowieniowym kontrolował stan sprawy na rok 2015, a konkretnie czy wtedy istniały obligatoryjne przesłanki do zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. One istniały i orzeczenie komisji z 2018 r. tego nie zmieniło. Ubocznie należy wyjaśnić, iż w niniejszej sprawie ewentualnie zastosowanie miałby przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji (który nie został powołany w skardze kasacyjnej). Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 38 ust. 4, art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 tej ustawy, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że reguluje on kwestie terminu, w jakim - w wyszczególnionych przypadkach - dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego. Jednak w sprawie niesporne jest, że skarżący zaprzestał służby wskutek choroby w dniu 25 lutego 2013 r. W tej sytuacji organ uprawniony był do rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji oraz ustalenia daty zwolnienia ze służby na dzień 1 września 2015 r.
Z tych wszystkich względów nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło