II OZ 977/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 60/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B. R. i M. R. na postanowienie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 60/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę B. R. i M. R. na postanowienie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 stycznia 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu pod rygorem uznania, że skarżący działają osobiście oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi pod rygorem odrzucenia skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 2 lutego 2018 r. i w zakreślonym terminie nie zostało wykonane. Kolejnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 lutego 2018 r. wezwano skarżących do podpisania skargi i przesłania jej na adres Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone skarżącym w trybie doręczenia zastępczego w dniu 20 marca 2018 r. i również nie zostały wykonane w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej powoływanej jako p.p.s.a.) odrzucił skargę B. R. i M. R. Na powyższe postanowienie M. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie w całości wskazując, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie było podstaw do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z kolei każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Nadto z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W myśl zaś art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje skutek odrzucenia skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika zatem, że podpisanie skargi przez osobę która nie wykazała, że mocodawca udzielił jej pełnomocnictwa do działania w jej imieniu jest brakiem formalnym, który podlega usunięciu przez wezwanie skarżącego do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W razie nieuzupełnienia przez stronę braków formalnych, sąd odrzuci skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie budzi wątpliwości, że wniesioną w sprawie skargę podpisał pełnomocnik, jednak nie przedstawił stosownego pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi. W związku z tym zasadnie Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi m.in. przez nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania swoich mocodawców w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania pełnomocnik osobiście odebrał przedmiotowe wezwanie dnia 2 lutego 2018 r. Bezspornym jest, gdyż pełnomocnik faktu tego nie kwestionuje, że zarządzenie to nie zostało wykonane w wymaganym terminie. Uzupełnienie braków formalnych skargi w postaci braku podpisu osoby upoważnionej do jej wniesienia mogło nastąpić także przez podpisanie skargi przez samych skarżących, bowiem odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony koliduje z wyrażoną w art. 45 Konstytucji RP zasadą prawa do sądu, która ma swoje odzwierciedlenie także w wykładni art. 49 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 358/16, LEX nr 2037673, z dnia 8 czerwca 2018 r., sygn. akt I OZ 530/18, LEX nr 2502181 oraz z dnia 29 maja 2018 r., I FZ 85/18, LEX nr 2496636). Zatem słusznie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 lutego 2018 r. wezwano skarżących do podpisania skargi i przesłania jej na adres Sądu. Przesyłki pocztowe zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostały odebrane. W dniu 6 marca 2018 r. przesyłki te zostały awizowane po raz pierwszy i pozostawione w placówce pocztowej, następnie dnia 14 marca 2018 r., czyli po upływie 7 dni, dokonano ponownego awizowania, a zatem przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 20 marca 2018 r. (art. 73 § 4 p.p.s.a.). W konsekwencji, termin do podpisania skargi (nadesłania podpisanej skargi) bezskutecznie upłynął w dniu 27 marca 2018 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że nieuzupełnienie tego braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego wezwania do jego uzupełnienia, uzasadniało jej odrzucenie stosownie do treści art. art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. W zażaleniu skarżący nie kwestionuje, że nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie. Jedynie stoi na stanowisku, że kiedy zapadło zaskarżone postanowienie Sąd dysponował pełnomocnictwem skarżącego oraz dowodem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odnosząc się do tej argumentacji należy wskazać, że nadesłanie przez pełnomocnika potwierdzenia uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącego M. R. przed dniem wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia, nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak bowiem wynika z dokumentów księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczących opłat sądowych, wpis od skargi uiszczono na rachunek Sądu w dniu 12 lutego 2018 r., natomiast pełnomocnictwo nadano w placówce pocztowej w dniu 28 marca 2018 r., zatem już po upływie 7 dniowego terminu, który wobec odebrania przez pełnomocnika przesyłki w dniu 2 lutego 2018 r., upłynął z dniem 9 lutego 2018 r. Pokreślić należy, że uzupełnienie braku formalnego skargi po terminie skutkuje jej odrzuceniem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zatem rozstrzygnięcie w istocie nie uległoby zmianie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.