I OZ 1219/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 393/18 w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Z.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył treść art. 47 § 1, art. 49 § 1, art. 57 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej jako "P.p.s.a.") i wskazał, że Z.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 sierpnia 2018 r., wezwano pełnomocnika skarżącego S.K. do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podpisanie odpisów skargi wraz z odpisami załączników bądź poświadczenia za zgodność z oryginałem (4 komplety) – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi na wezwanie do Sądu zostało nadesłane 6 egzemplarzy kserokopii skargi oraz załączników do skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem przez adwokata B.M., który nie złożył stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu uniemożliwia to nadanie sprawie dalszego biegu, a skarga podlega odrzuceniu. Na powyższe postanowienie skarżący reprezentowany przez S.K. wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Dodatkowo wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Podniósł, że stroną postępowania jest Z.K., który udzielił pełnomocnictwa swojemu ojcu S.K., który zaś udzielił pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi. Zobowiązanie Sądu skierowane do S.K. zostało prawidłowo i w terminie wykonane albowiem złożył on odpowiednią liczbę odpisów skargi wraz z załącznikami, które dodatkowo zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez jego pełnomocnika. Brak załączonego pełnomocnictwa nie ma - zdaniem strony - znaczenia dla sprawy. Stosowne zaś pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, jednym z wymogów formalnych skargi jest wynikający z art. 47 § 1 P.p.s.a. obowiązek dołączenia do niej jej odpisów dla doręczenia ich stronom. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie, bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w przypadku, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd skargę odrzuca. Poza sporem pozostaje, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13). W tej sprawie złożono skargę własnoręcznie sporządzoną i podpisaną (oryginał) wraz z jej fotokopiami (kserokopiami) jako jej odpisami. W przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest definicji legalnej odpisu pisma procesowego. W orzecznictwie podkreśla się, że odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści. Może to być kopia maszynowa, fotokopia, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 774/06, postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 927/09, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego jest zatem jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem. Nie budzi wątpliwości, że elementem treści pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, co wprost wynika z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a., podpis musi być własnoręczny. Tym samym jest to jedyny element treści pisma procesowego, dla którego ważności nie jest obojętne, w jakiej formie jest złożony. Skoro podpis jest elementem treści pisma procesowego wymienionym w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., to odpis pisma procesowego dla zachowania zgodności co do treści z oryginałem również musi zawierać podpis. Odpisy pisma procesowego nie muszą być - co do zasady - podpisywane przez stronę. Założenie odwrotne spowodowałoby bowiem, że nie byłby to odpis, ale oryginał pisma, a obowiązku złożenia odpowiedniej liczby oryginałów pisma procesowego ustawa nie nakłada na strony (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OZ 326/16, z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 703/16). Podkreślić trzeba, że złożenie własnoręcznego podpisu na odpisie pisma procesowego nie jest wymagane, jeżeli na odpisie odwzorowany jest własnoręczny podpis np. gdy odpis jest fotokopią oryginału pisma zawierającego ten podpis - jak w niniejszej sprawie. Tylko zatem w sytuacji , gdy na odpisie brak jest odwzorowanego własnoręcznego podpisu (np. gdy jest to wydruk komputerowy), podpis ten musi zostać złożony własnoręcznie na odpisie. W tej sprawie, Sąd zgodnie z zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2018 r. wezwał pełnomocnika skarżącego S.K. do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podpisanie odpisów skargi wraz z odpisami załączników bądź poświadczenia za zgodność z oryginałem (4 komplety) – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z przyczyn wskazanych wyżej, brak było podstaw do wzywania strony (pełnomocnika) do podpisania odpisów skargi. Nadto z akt sprawy wynika, że wezwanie Sądu pełnomocnik wykonał w ten sposób, że nadesłał rzeczone odpisy skargi potwierdzone za zgodność z oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem. W aktach sądowych sprawy brak jest stosownego pełnomocnictwa. Nie uniemożliwia, to jednak że na tym etapie postępowania, nadanie sprawie dalszego biegu. W sytuacji bowiem, gdy Sąd I instancji dostrzegł brak pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi, obowiązany był wezwać o nadesłanie tego dokumentu i zakreślić termin. Odrzucenie skargi postanowieniem z dnia 17 października 2018 r. było zatem przedwczesne. Dodatkowo wyjaśnić należy S.K., będącemu nieprofesjonalnym pełnomocnikiem, że zgodnie z art. 37 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym, nie zwalania z obowiązku przedłożenia tego dokumentu w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy pierwszej czynności procesowej, o ile pełnomocnik działa w imieniu strony również na tym etapie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Jednocześnie wskazać trzeba, że niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzyga Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 200 P.p.s.a.).