III OSK 834/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-18

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Elżbieta Kremer, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na braku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nierozpatrzeniu zarzutów odwołania, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o skreśleniu doktoranta z listy doktorantów?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nierozpatrzeniu przez organ odwoławczy zarzutów podniesionych przez doktoranta w odwołaniu, w tym kwestii związanych z brakiem współpracy promotora i "zablokowaniem" możliwości uczestnictwa w seminarium, stanowi istotne uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszeń proceduralnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia doktoranta T. S. z listy doktorantów z powodu niewykazywania postępów w pracy naukowej i niewywiązywania się z obowiązków doktoranta. Decyzję tę wydał Kierownik Studiów Doktoranckich, a utrzymał w mocy Rektor Uniwersytetu. Doktorant w odwołaniu podnosił m.in. zarzuty o braku możliwości uczestniczenia w seminarium, "zablokowaniu" zmiany promotora i braku odpowiedzi ze strony organów uczelni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Rektora, uznając naruszenie przepisów postępowania. Rektor wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rektora Uniwersytetu [...] oraz oddalono wniosek T. S. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 265/18 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów I. oddala skargę kasacyjną, II. oddala wniosek T. S. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 265/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Rektora Uniwersytetu [...] w [...] na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Powyższe rozstrzygnięcie podjęte zostało na tle następującego stanu faktycznego: Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Kierownik Studiów Doktoranckich Uniwersytetu [...] w [...], na podstawie art. 197 ust. 4 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., dalej: P.s.w.), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.) oraz § 12 w związku z § 10 Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w [...] stanowiący załącznik do Uchwały Senatu [...] nr 37/2017 z dnia 27 kwietnia 2017 r. (dalej: Regulamin) skreślił T. M. S. z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich. Wskazał, że rozstrzygnięcie to nastąpiło z powodu niewywiązywania się z obowiązków doktoranta, tj. niewykazywania dostatecznych postępów w pracy naukowej, w uzasadnieniu wskazując, że na doktorancie ciąży szereg obowiązków związanych z odbywaniem studiów. Obowiązki doktoranta zostały określone m. in. w art. 197 ust. 1-3 P.s.w. zgodnie z którym doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich jednocześnie zobowiązany jest do realizowania programu studiów doktoranckich oraz prowadzenia badań naukowych i składania sprawozdań z ich przebiegu. W przypadku niewywiązywania się z tych obowiązków, to w myśl zasady wyrażonej w § 12 ust. 1 Regulaminu doktorant może zostać skreślony z listy doktorantów. Skoro zaś T. S. nie wywiązał się z podstawowych obowiązków doktoranta, (tj. nie uczestniczył w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z Regulaminem, nie odbył praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub nie uczestniczył w ich prowadzeniu, nie uzyskał zaliczenia z seminarium doktoranckiego, nie złożył sprawozdań z przebiegu badań naukowych i pracy dydaktycznej, podlegających zatwierdzeniu przez opiekuna naukowego). T. S. wniósł odwołanie do Rektora [...]. W odwołaniu wskazał m.in., że ze wszystkich obowiązków wywiązywał się na bieżąco, osiągając przy tym bardzo dobre wyniki naukowe. Podniósł, że art. 197 P.s.w. nie może mieć zastosowania w jego sprawie, ponieważ nie dano mu możliwości, a wręcz "zablokowano" możliwość uczestnictwa w seminarium. Wskazał, że składał podanie o zmianę promotora, wysłał w sumie pięć pism (wniosków) w ciągu roku akademickiego (w ciągu drugiego semestru), (nie licząc tych, wysłanych mailowo). Podał, że odpowiedzi nie uzyskał dotychczas. Wskazał, że promotor odmówił "całkowitej dalszej współpracy, bezapelacyjnie, z powodów bliżej nieokreślonych uprzedzeń, których nie chciał wyznać". Odwołujący się podał, że nie nalegał na współpracę, chciał ugodowo zmienić promotora jednak zostało to "bezpodstawnie zablokowane". Wskazał, że od razu znalazł innego pracownika naukowego chcącego objąć jego osobę opieką. Kierownik Studiów Doktoranckich mimo wniosków, ponagleń i przypomnień nie podjął decyzji, o którą odwołujący się wnioskował; zachował się biernie, czym naraził go na brak możliwości pisania pracy. W konsekwencji, jak podniósł odwołujący się, został bez promotora, zaś Kierownik Studiów nie podejmując decyzji w zakresie jego wniosków pozbawił go możliwości rozwoju i pisania rozprawy. Rektor Uniwersytetu [...] w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia [...] października 2017 r. Organ stwierdzając, że T. S. nie wywiązał się z podstawowych obowiązków doktoranta, uznał, iż Kierownik Studiów Doktoranckich podjął słuszną decyzję o skreśleniu doktoranta z listy studentów. Odnosząc się do zarzutów o braku możliwości uczestniczenia w seminarium doktoranckim, zmianie promotora, a także braku odpowiedzi na wiadomości wysyłane pocztą elektroniczną organ wskazał, że z informacji uzyskanych w toku postępowania wynika, że doktorant uczestniczył w zajęciach seminaryjnych po raz pierwszy 22 kwietnia 2017 r. Wskutek powyższego nie zaliczył on pierwszego semestru seminarium doktoranckiego. Organ odwoławczy podniósł, że problemy związane z brakiem kontaktu i odpowiedzi na wiadomości wysyłane mailowo należało zgłaszać w momencie ich wystąpienia, co umożliwia kontrolę zaistniałej sytuacji zarówno organowi I instancji, a w przypadku braku działania organowi II instancji. Ponadto niezaliczenie seminarium doktoranckiego przez T. S. nie stanowi jedynej przesłanki do skreślenia z listy doktorantów. Skarżący nie wywiązał się także z obowiązku odbycia praktyk zawodowych. Decyzja Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi T. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik organu wskazał, że karta okresowych osiągnięć doktoranta wykazuje, że skarżący uzyskał dwie oceny niedostateczne i że nie uzyskał czterech zaliczeń u różnych osób, a wnioski o przedłużenie sesji złożył po terminie. Podjęte decyzje były zatem zgodne ze stanem fatycznym sprawy i z prawem. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. W swojej argumentacji Sąd I instancji podniósł, że decyzja Rektora, wydana w rezultacie odwołania od decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich, zgodnie z art. 207 ust. 1 p.s.w., podlega przepisom k.p.a., co zobowiązuje rektora wydającego taką decyzję do poszanowania przepisów postępowania administracyjnego, w tym dotyczących wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja nie spełnia wskazanych wymogów, albowiem nie tylko nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, ale również nie odnosi się w istocie do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Uchybienie to, tak jak i brak wskazania faktów oraz wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, rozpatrując odwołanie Rektor zupełnie pominął podnoszone przez doktoranta kwestie związane z "odmową współpracy" przez promotora, "zablokowaniem" możliwości uczestnictwa w seminarium, prośbami o zmianę promotora i brakiem stanowiska Kierownika studiów doktoranckich w tym zakresie. Rektor nie odniósł się do powyższego, nie ustalił faktów i nie ocenił, czy ewentualne niewywiązanie się przez doktoranta ze ściśle określonych obowiązków było kwestią powiązaną z opieką sprawowaną przez promotora. Organ nie ocenił na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, czy zaszły okoliczności, które mogły mieć wpływ na realizację obowiązków przez doktoranta. Sąd zauważył, że w aktach postępowania administracyjnego znajdowały się informacje wskazujące na występowanie problemów we współpracy skarżącego z promotorem szczególnie, że sam promotor w znajdującym się w aktach administracyjnych piśmie z dnia 25 września 2017 r. skierowanym do Dziekana WPiA wskazuje, że poradził doktorantowi zmianę opiekuna naukowego. Akta postępowania administracyjnego potwierdzają, że skarżący zwracał się do kierownika studiów o zmianę promotora. Z akt sprawy nie wynika, aby Kierownik studiów doktoranckich podjął decyzję w przedmiocie zmiany promotora. W ocenie Sądu nieodniesienie się przez Rektora do kwestii podniesionych w odwołaniu, stanowi naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polecając jednocześnie Rektorowi, aby ponownie rozpatrując sprawę ocenił, czy doktorant miał możliwość zaliczenia seminarium i wypełnienia pozostałych obowiązków, w sytuacji, gdy w odwołaniu podniósł, że "zablokowano" mu możliwość uczestniczenia w seminarium, a także czy rzeczywiście "bez zgody dotychczasowego opiekuna naukowego nie może zostać podjęta decyzja o zmianie opiekuna", jak skarżący został poinformowany mailowo przez Kierownika Studiów Doktoranckich. Rektor powinien też ocenić, czy Kierownik Studiów doktoranckich wydając decyzję o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich zastosował właściwe przepisy Regulaminu. Nadto Kierownik Studiów powołał się na Regulamin stanowiący załącznik do uchwały Senatu [...] nr 37/2017 z 27 kwietnia 2017 r. Tymczasem zgodnie z § 17 ust. 3 tego Regulaminu, do uczestników studiów doktoranckich, którzy rozpoczęli studnia przed wejściem w życie niniejszego Regulaminu, stosuje się przepisy dotychczasowe, o których mowa w ust. 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Rektor Uniwersytetu [...] w [...], zarzucił ww. rozstrzygnięciu, na podstawie: - art. 174 pkt. 2 P.p.s.a., naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 207 ust. 1 P.s.w. w związku z art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. co doprowadziło do naruszenia art. 197 ust. 4 P.s.w., co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż doprowadziło w ostateczności do naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a, poprzez uchylenie decyzji w całości, pomimo braku podstaw do jej uchylenia. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na dostateczne wyjaśnienie istoty sprawy, w oparciu o art. 188 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej szczegółowo zostały omówione poszczególne jej zarzuty. Ponadto, strona skarżąca wniosła o zasądzenie na rzecz organu zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem z 6 stycznia 2019 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjna T. S. wniósł o jej odrzucenie, "zasądzenie "zwrotu wszystkich kosztów według norm przypisanych" oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że Przewodniczący Wydziału III w Izbie Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., dalej: uCOVID-19), zarządzeniem z 23 lutego 2021 r. skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej. Ponadto pouczono strony, że mają prawo w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej. W piśmie z 27 marca 2021 r. T. S. Poparł "zastosowanie wprowadzonego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 23 lutego 2021". Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na jednej podstawie: naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, że sformułowanie zarzutu kasacyjnego nie spełnia standardów wynikających z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Otóż zarzut kasacyjny związany z naruszeniem przepisów postępowania może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, tj. przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu w konkretnym stanie faktycznym. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem kasatora, prawidłowa. W drugim przypadku - naruszenie przepisu postępowania poprzez błędne jego zastosowanie - polega na tzw. niewłaściwym zastosowaniu przepisu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego jej zdaniem w określonym stanie faktycznym nie została spełniona dyspozycja przepisu, a więc nie znajdował on zastosowania. Przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej wniesionej w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie nie wskazał czy chodzi o naruszenie wskazanych przepisów poprzez ich błędną wykładnię, czy też ich niewłaściwe zastosowanie. Również z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika postać naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą kasacyjnie przepisów. Można się jedynie domyślać, że chodzi o ich niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z brzmieniem art. 207 ust. 1 P.s.w. do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Strona skarżąca kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wykazała błędnej wykładni tego przepisu przez Sąd I instancji, a jedynie przytoczyła tezę wyroków WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 10/18 oraz WSA w Poznaniu z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 223/17. Dodać należy, że również Sąd I instancji nie dokonywał wykładni art. 207 ust. 1 P.s.w. nie kwestionując tego, że znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zatem biorąc pod uwagę treść uzasadnienia skargi kasacyjnej można się jedynie domyślać, że chodzi o niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Tymczasem niewątpliwie powołany przepis miał w przedmiotowej sprawie zastosowanie. Stwierdzić należy, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. ma zapewnić minimum procedury niezbędne do załatwienia spraw i zachowania proceduralnych uprawnień strony przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej. W związku z tym szczególne znaczenie będzie mieć zastosowanie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, czy elementów konstrukcyjnych decyzji. Co więcej jak słusznie się podkreśla w literaturze w zakresie odpowiedniego stosowania k.p.a. nie ma w obecnych przepisach jakiejkolwiek podstawy do różnicowania między wydawanymi w sprawach doktorantów indywidualnymi aktami organów uczelni "wewnątrzzakładowymi" a "zewnątrzzakładowymi". Przepisy k.p.a. "powinny być stosowane wprost (w pierwszej kolejności) lub z koniecznymi modyfikacjami. Zastrzec przy tym należy, że ze względu na zasadę praworządności i określoności prawa modyfikacje mogą być wprowadzane przez uczelnię tylko w publikowanych aktach szkoły lub powinny wynikać w sposób oczywisty z istoty danej utrwalonej instytucji szkolnictwa wyższego (np. zaliczenie etapu studiów) i w żadnym wypadku nie mogą naruszać lub ograniczać gwarancji procesowych przysługujących studentom i doktorantom z mocy k.p.a." (zob. Jakubowski Aleksander, Status prawny studentów i doktorantów w relacjach ze szkołą wyższą, PiP 2011/11/57-70). Autonomia szkolnictwa wyższego jest określona w ustawie, a jej zakres musi uwzględniać standardy postępowania w demokratycznym społeczeństwie. Do takich zalicza się też prawidłowe uzasadnienie decyzji, gdyż tylko taka sytuacja zapewnia pełną realizację prawa do procesu sądowego (wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. I OSK 487/19). Tym samym nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnej, iż Sądu I instancji art. 7, art.77 § 1 i art.107 § 3 k.p.a. powinny być stosowane w tej sprawie tylko odpowiednio, a więc organy administracyjne prawidłowo odniosły się do zakresu art. 207 ust. 1 P.s.w. W uzasadnieniu wydanej decyzji organy powinny w sposób pełny przedstawić stan faktyczny sprawy i jego ocenę, w tym także odnieść się do argumentów doktoranta, dokonując analizy czy w jakim zakresie podniesione przez niego okoliczności miały wpływ na realizację programu studiów doktoranckich. Trudno bowiem zarzucać doktorantowi nie odbycie praktyk zawodowych, skoro z dokumentacji nie wynika, aby został skierowany do ich odbycia w odpowiedniej formie. Szereg istotnych informacji znalazło swoje odbicie dopiero w treści skargi kasacyjnej, a nie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co tym bardziej potwierdza prawidłowość zapadłego przez Sądem I instancji wyroku. Odnośnie zarzutu naruszenia art.197 ust. 4 P.s.w., to stwierdzić należy, że również on nie został sformułowany prawidłowo. Przepis ten ma bowiem charakter materialnoprawny (a nie procesowy, jak sformułowano zarzut skargi kasacyjnej). Nadto nie wskazano, czy naruszenie tego przepisu wiąże się z jego błędnym zastosowaniem, czy też błędną wykładnią. Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja została uchylona ze względów formalnych, odnoszenie się do przesłanek art. 197 ust. 4 P.s.w należy uznać za przedwczesne. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a. (pkt I wyroku). Wniosek T. S.F o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w oparciu o art. 204 pkt 2 P.p.s.a. został oddalony (pkt II wyroku), ponieważ skarżący nie wykazał (sporządzając samodzielnie odpowiedź na skargę kasacyjną), że takowe koszty poniósł, a zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 przepisy art. 204 i art. 205 § 2 – 4 w związku z art. 207 § 1 P.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów jedynie za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło