I OSK 4450/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-28

Skład orzekający: Monika Nowicka, Przemysław Szustakiewicz, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przebywanie nauczyciela na urlopie dla poratowania zdrowia oraz odmowa spotkania z dyrektorem w trakcie procedury odwoławczej mogą stanowić "szczególnie uzasadniony przypadek" do odwołania ze stanowiska kierowniczego w szkole w trakcie roku szkolnego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego?
Ratio decidendi
Przebywanie nauczyciela na urlopie dla poratowania zdrowia, do którego ma prawo, nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" do odwołania ze stanowiska kierowniczego w trakcie roku szkolnego. Podobnie, odmowa spotkania z dyrektorem w trakcie procedury odwoławczej, zwłaszcza gdy terminy spotkań przypadają na okres już rozpoczętej procedury, nie może być uznana za taką przesłankę. "Szczególnie uzasadnione przypadki" należy interpretować wąsko, jako sytuacje wyjątkowe, nadzwyczajne, zagrażające interesowi publicznemu lub powodujące destabilizację funkcjonowania szkoły.
Stan faktyczny
Dyrektor szkoły odwołał M.C. ze stanowiska kierownika zespołu pozalekcyjnych zajęć wychowawczych, powołując się na "szczególnie uzasadnione przypadki" w postaci permanentnej nieobecności skarżącej (przebywała na urlopie dla poratowania zdrowia) oraz odmowy współpracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał tę czynność za bezskuteczną, stwierdzając, że wskazane przez dyrektora okoliczności nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku". Dyrektor złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora [...] i zasądzono od niego na rzecz M. C. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 817/18 w sprawie ze skargi M. C. na czynność Dyrektora [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska kierownika zespołu pozalekcyjnego zajęć wychowawczych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora [...] na rzecz M.C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 817/18 stwierdził bezskuteczność czynności Dyrektora [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska kierownika zespołu [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Dyrektor [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy w dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59), po zasięgnięciu opinii: [...] Kuratora Oświaty w [...] z dnia 8 marca 2018 r., Samorządu Województwa [...] z dnia 16 marca 2018 r. (będącego organem prowadzącym szkołę) oraz Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...] z dnia 15 marca 2018 r., odwołał z dniem 30 kwietnia 2018 r. M.C. z funkcji kierownika Zespołu [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że po rozstrzygnięciu konkursu na stanowisko Dyrektora [...], który odbył się 15 maja 2017 r., ówczesny p.o. dyrektora oraz skarżąca, w dniach od 22 maja 2017 r. do 28 maja 2017 r. skorzystali ze zwolnienia lekarskiego pozostawiając szkołę bez kadry kierowniczej. Następnie p.o. dyrektora udzielił skarżącej urlopu dla poratowania zdrowia na okres od 28 czerwca 2017 r. do 27 czerwca 2018 r. W takich okolicznościach odwołanie ze stanowiska kierownika zespołu [...] uzasadniono przesłankami określonymi w art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy - Prawo oświatowe, z powodów szczególnie uzasadnionych polegających w szczególności na poważnym zakłóceniu pracy szkoły spowodowanej permanentną nieobecnością skarżącej m.in podczas wzmożonej pracy dotyczącej spraw kadrowych. Wskazano również, że pomimo próśb skarżąca odmawiała współpracy, a jej nieobecność spowodowała poważne utrudnienia w funkcjonowaniu szkoły, przede wszystkim w organizacji roku szklonego 2017/2018. Jako wieloletni pracownik skarżąca miała świadomość, że nieobecność w tym okresie skutkować będzie poważnymi utrudnieniami w funkcjonowaniu szkoły, a wręcz uniemożliwi normalną pracę. Dyrektor szkoły podejmowała wielokrotne próby kontaktu ze skarżącą oraz sygnalizowała potrzebę spotkania celem omówienia dalszej współpracy (pismo z dnia 16 marca 2018 r., rozmowy telefoniczne). Bierna postawa skarżącej spowodowała utratę zaufania, a tym samym brak możliwości dalszej współpracy. Permanentna nieobecność skarżącej oraz zupełny brak kontaktu wpływały niekorzystnie na prawidłowe funkcjonowanie szkoły w zakresie dydaktyczno - wychowawczym, organizacyjnym i administracyjno-gospodarczym, co stanowi szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający do odwołania skarżącej z powierzonej funkcji kierowniczej. W skardze z dnia 19 czerwca 2018 r., skarżąca zarzuciła naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe oraz art. 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w piśmie odwołującym skarżącą z zajmowanego stanowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga na czynność o odwołaniu skarżącej ze stanowiska Kierownika Zespołu [...] wyrażona w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. wniesiona została w terminie. Następnie WSA w Rzeszowie wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Z przepisu tego wynika, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia jest możliwe w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii właściwych organów. Zwrot "przypadki szczególnie uzasadnione" nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. Zatem ocena wystąpienia tego rodzaju przypadków pozostawiona została do oceny organu odwołującego ze stanowiska kierowniczego. Podkreślić jednak należy, że poprzez użycie słowa "szczególnie" uzasadniony przypadek, w odróżnieniu od "uzasadnionego przypadku" używanego w innych przepisach ustawy Prawo oświatowe, ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 2 ograniczył zastosowanie tej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym jeszcze na gruncie poprzednio obowiązujących regulacji prawnych (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm. zm., dalej: "u.o.ś."), które jest aktualne na gruncie ustawy Prawo oświatowe podkreślano, że pojęcie szczególnie uzasadnionych przypadków, które mogą być podstawą odwołania ze stanowiska w trakcie roku szkolnego, należy interpretować wąsko. Za przypadki szczególnie uzasadnione należy uznać zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określonych prawem, przy czym stwierdzone uchybienia nauczyciela są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Wskazywano też, że przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.ś. wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze, stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, w związku z czym jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Użycie przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.ś. kwalifikatora "szczególnie" oznacza zawężenie zastosowania przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia (por. wyroki NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. I OSK 933/10 oraz z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. I OSK 1797/12). Jeśli chodzi natomiast o ocenę prawidłowości odwołania ze względu na "szczególnie uzasadnione przypadki" w orzecznictwie wyrażono pogląd, że prawidłowość wydanego przez organ zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Powołane tam okoliczności muszą być przy tym konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia wydanego w tym zakresie zarządzenia. Tylko takie wywody w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ, pozbawiając dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz ocenę, czy podane przez organ przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek. Podzielając przedstawione poglądy WSA w Rzeszowie uznał, że w rozpoznawanej sprawie o wystąpieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie może być mowy. Przede wszystkim z tych względów, że czynność odwołania skarżącej ze stanowiska kierownika zespołu [...] datowana na dzień [...] kwietnia 2018 r. podjęta została w okresie przebywania skarżącej od dnia 28 czerwca 2017 r. do dnia 27 czerwca 2018 r. na urlopie dla poratowania zdrowia; czynność tę podjął Dyrektor, który stanowisko kierownicze objął z dniem 1 lipca 2017 r. Z pisma z dnia [...] kwietnia 2018 r. o odwołaniu skarżącej ze stanowiska wynika, że w ocenie Dyrektora zaistniały dwojakiego rodzaju przyczyny, które legły u podstaw zastosowanego trybu odwołania z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Pierwsza, permanentna nieobecność skarżącej w pracy i druga, brak kontaktu z Dyrektorem w marcu 2018 r., celem omówienia dalszej współpracy. Jeśli chodzi o pierwszą przyczynę to bezspornym jest, że skarżąca od dnia 28 czerwca 2017 r. do dnia 27 czerwca 2018 r. faktycznie przebywała na urlopie dla poratowania zdrowia. Wskazać należy, że skorzystanie z takiego urlopu stanowi uprawnienie nauczyciela i w razie spełnienia ustawowych przesłanek nabycia prawa do urlopu, jego udzielenie jest w zasadzie obowiązkiem pracodawcy. Trafnie skarga powołuje uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. III PZP 1/12, w której stwierdzono, że urlop dla poratowania zdrowia jest szczególnym świadczeniem pracowniczym, zbliżonym do instytucji urlopu wypoczynkowego, przysługującym w ramach istniejącego indywidualnego stosunku pracy łączącego nauczyciela ze szkołą, a jego celem jest - przy zagwarantowaniu trwałości tego stosunku oraz możliwości korzystania przez pracownika z dotychczasowych uprawnień w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń pracowniczych, w tym socjalnych - zapewnienie nauczycielowi możliwości poddania się zalecanemu leczeniu dla odzyskania pełniej zdolności do pracy i kontynuowania zatrudnienia. Zatem skorzystanie przez skarżącą z przysługującego uprawnienia do urlopu, samo w sobie nie może być uznane za "szczególnie uzasadniony przypadek" tym bardziej, że z dniem 1 sierpnia 2017 r., na czas przebywania skarżącej na urlopie dla poratowania zdrowia, na stanowisko kierownika zespołu [...] powołana została inna osoba. Także przypadku, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, nie stanowi odmowa osobistego spotkania skarżącej z Dyrektorem w marcu 2018 r. Jest tak dlatego, ponieważ proponowane terminy spotkań (14 - 16 marca 2018 r.) przypadły na okres, w którym procedura odwołania była już w toku. Otóż pismami z dnia 27 lutego 2018 r. oraz z dnia 12 marca 2018 r. Dyrektor wystąpił do właściwych organów o wydanie opinii w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska w trybie natychmiastowym, natomiast na dzień 15 marca 2018 r. zwołane zostało posiedzenie Rady Pedagogicznej, na którym Rada wyraziła pozytywną opinię w sprawie odwołania skarżącej z funkcji kierownika (vide: Uchwała Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r.). Niezależnie od tego w marcu 2018 r. skarżąca przebywała na urlopie dla poratowania zdrowia, którego zakończenie przypadało na dzień 27 czercwca 2018 r. W takiej sytuacji wskazywanie na odmowę spotkania zaproponowanego już po uruchomieniu procedury odwołania ze stanowiska kierownika, jest całkowicie nieuprawnione i w realiach sprawy nie może być zakwalifikowane jako "szczególnie uzasadniony przypadek", który uzasadniałby zastosowany tryb odwołania ze stanowiska. W rozpoznawanej sprawie żadna z podanych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. okoliczności nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Z tych przyczyn czynność odwołania skarżącej ze stanowiska wyrażona w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. została uznana przez Sąd pierwszej instancji jako bezskuteczna. W dniu 30 listopada 2018 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: • naruszenie art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo oświatowe, poprzez uznanie, że w realiach niniejszej sprawy brak możliwości kontaktu nowego Dyrektora [...] ze skarżącą oraz przebywanie skarżącej na urlopie dla poratowania zdrowia jak i zwolnieniu lekarskim, nie sposób przyjąć za przypadek szczególnie uzasadniony, stanowiący powód odwołania w trybie art. 66 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy. 2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: • naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niepodjęcie przez WSA w Rzeszowie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, stanu prawnego i merytorycznego załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny oraz słuszny interes skarżącego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu w związku z tym, że M.C. pełniąc funkcję kierownika Zespołu [...] korzystała ze zwolnienia lekarskiego, a następnie z urlopu dla poratowania zdrowia przez okres jednego roku, którego udzielił jej ówczesny p.o. Dyrektora K. S. tuż przed samym objęciem stanowiska przez nowego Dyrektora spowodowało brak pewności nowego Dyrektora co do terminu jej powrotu do pracy. Nadto M.C. jako wieloletni pracownik miała świadomość, iż nieobecność w tak długim okresie skutkować będzie poważnymi utrudnieniami w funkcjonowaniu szkoły w tym realizacji w przyszłości takiego zadania jak choćby organizowanie kolejnego roku szkolnego. Po zakończeniu urlopu dla poratowania zdrowia M.C. korzysta z długotrwałego zwolnienia lekarskiego i w dalszym ciągu jest nieobecna w pracy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.C. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, podkreślając, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie, przez wnoszącego ten środek prawny, rażącego naruszenia prawa materialnego. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie spełniają w pełni wskazanych wyżej wymogów. Przechodząc do rozważenia zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, ponieważ prawidłowość oceny działania Sądu pierwszej instancji determinuje późniejszą ocenę jego uchybień w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego. Zarzut naruszenia przez WSA w Rzeszowie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. jest niezasadny. W myśl przywołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści cytowanego przepisu jasno wynika, że dla jego prawidłowego zastosowania niezbędne jest nie tylko stwierdzenie przez Sąd wystąpienia określonego naruszenia prawa procesowego, ale także jednoczesne stwierdzenie możliwego istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Przepis ten jednak w ogólne nie został zastosowany przez WSA w Rzeszowie, ponieważ podstawą uchylenia zaskarżonego aktu był art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., a zatem naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (strona 9 uzasadnienia). Sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie podważał ustalonego w sprawie stanu faktycznego ani zebranych w sprawie dowodów. Podstawą uchylenia czynności Dyrektora [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska kierownika zespołu [...] był natomiast błąd organu w subsumpcji przepisu art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo oświatowe. Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo oświatowe, poprzez uznanie, że w realiach rozpoznawanej sprawy brak możliwości kontaktu nowego Dyrektora [...] ze skarżącą oraz przebywanie skarżącej na urlopie dla poratowania zdrowia jak i zwolnieniu lekarskim, nie sposób przyjąć za przypadek szczególnie uzasadniony stanowiący powód odwołania. Na wstępie należy wskazać, że orzecznictwo NSA na tle stosowania tak samo brzmiącego art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.ś. wyraźnie podnosiło, że użyte w ustawie pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" winno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego (wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1775/12), bo naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły (wyrok NSA z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 86/08). Warto również przypomnieć wyrok WSA w Białymstoku, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 924/11, podjął się, w oparciu o orzecznictwo sądowoadministracyjne, próby wykładni pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego" i wskazał, że mogą to być: 1. zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), 2. mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela - dyrektora szkoły, 3. stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego 4. konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela. Słusznie wskazał WSA w Rzeszowie, że żadna ze wskazanych okoliczności nie występowała. Korzystanie przez nauczyciela pełniącego funkcje kierownicze z urlopu dla poratowania zdrowia, do którego ma prawo wynikające z art. 73 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 2215) nie stanowi podstawy do jego odwołania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe. Zdarzenie to nie ma bowiem charakteru niezwykłego, nieprzewidywalnego, wskazującego, że nauczyciel nie może pełnić powierzonej mu funkcji. Nie można również uznać, że korzystane przez nauczyciela z przewidzianego przez Kartę Nauczyciela uprawnienia, destabilizuje pracę placówki oświatowej. Władze zarządzające placówką oświatową powinny bowiem tak zorganizować jej prace, aby na czas urlopu nauczyciela, praca placówki przebiegała bez zakłóceń. Nie można w tym zakresie wszelkich nieprawidłowości przerzucać na nauczyciela korzystającego z przysługującego mu uprawienia. Przyjęcie innego stanowiska w istocie spowodowałoby, że prawo do urlopu dla poratowania zdrowia w przypadku nauczycieli pełniących funkcje kierownicze byłoby uprawnieniem martwym, ponieważ zawsze, gdy korzystaliby z urlopu na podstawie art. 73 Karty Nauczyciela - można byłoby ich zwolnić na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Dodać również należy, że słusznie Sąd pierwszej instancji podniósł, że w sytuacji, gdy terminy spotkań dotyczące dalszej współpracy z placówką przypadały na okres, w którym procedura odwołania skarżącej była już w toku - nie można uznać, że stanowiło to okoliczność wskazującą na brak chęci jej współpracy. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął zgodnie z art. 209 w zw. z art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło