IV SA/Gl 647/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy w Ornontowicach z dnia 1 lutego 2017 r. nr XXVIII/228/17 w przedmiocie przyjęcia statutu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w Ornontowicach stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 załącznika do uchwały w zakresie wyrazów " a także zadań z zakresu zarządu drogami gminnymi" oraz § 3 pkt 3 tego załącznika. Zaskarżoną uchwałą Rada Gminy Ornontowice przyjęła statut Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w Ornontowicach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewoda Śląski zarzucił, że w załączniku do wymienionej uchwały przewidziano prowadzenie przez wskazany Zakład zadań z zakresu zarządu drogami gminnymi, co jest niezgodne z art. 21 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.). Organ nadzoru wskazał, że art. 19 ust. 1 i art. 20 tej ustawy przekazuje tego rodzaju zadania do właściwości zarządcy drogi (Wójta Gminy Ornontowice), który może je wykonywać samodzielnie, bądź przy pomocy jednostki organizacyjnej, będącej zarządem drogi. Wskazany Zakład nie jest takim zarządem. Dlatego też Wojewoda domagał się stwierdzenia nieważności postanowień załącznika do uchwały, w których przewidziano omawiane zadania. Odpowiadając na skargę Gmina Ornontowice wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zadania zakwestionowane przez Wojewodę mają charakter pomocniczy w stosunku do zadań zarządcy dróg i są związane z ich realizacją. Dlatego powierzenie takich pomocniczych zadań jednostce organizacyjnej nie będącej zarządem drogi jest prawnie dopuszczalne. Powołała się przy tym na stanowisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 139/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zakwestionowane w skardze zapisy załącznika do zaskarżonej uchwały mówią wprost o zadaniach zarządu dróg, w związku z czym przypisywanie im w odpowiedzi na skargę innego charakteru nie może być uwzględnione. Można od razu zauważyć, że przytoczony przez Gminę wyrok w analogicznej sprawie, został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2145/17, w którym jednoznacznie stwierdzono, że zadania zarządcy drogi nie mogą być wykonywane w dowolnej formie organizacyjno-prawnej jako rodzaj zadania ze sfery użyteczności publicznej. Przepisy art. 21 ust. 1 i 1a ustawy o drogach publicznych mają charakter lex specialis względem art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej. Oznacza to, że gdy zarządca drogi chce scedować swoje zadania na inną jednostkę, to w oparciu o art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych musi być utworzona jednostka organizacyjna będąca zarządem dróg. Utworzenie zarządu dróg w żadnym razie nie może być dokonane przez wpisanie do statutu istniejącej jednostki organizacyjnej zadań z zakresu objętego ustawą o drogach publicznych, należących do zarządcy dróg. Zadania wymienione w § 3 pkt 3 załącznika do uchwały mieszczą się w katalogu art. 20 tej ustawy, który nie ma charakteru zamkniętego. W tym stanie rzeczy należy podzielić stanowisko Wojewody, że w zaskarżonym zakresie omawiana uchwała istotnie narusza prawo, co skutkuje nieważnością stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.). Ponieważ uchwała jest aktem prawa miejscowego, to stwierdzenie nieważności nie było ograniczone terminem z art. 94 ust. 1 tej ustawy. Dlatego też na podstawie art. 147 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ec