II SA/Po 750/18

Dnia 7 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2018 roku sprawy ze skargi A. T. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 59 § 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej: "K.p.a.") odmówił A. T. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia 24 stycznia 2018 r., znak: [...], mocą której nakazano B. M. i A. T. (jako współwłaścicielom) sporządzenie i przedstawienie, w wyznaczonym terminie, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku garażowego w zabudowie bliźniaczej (segment lewy) posadowionego na działce nr [...], ark. [...], obr. K., położonej przy ul. [...] w P. oraz nałożono na nie obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych robót budowlanych i czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] stycznia 2018 r. wniosły B. M. oraz A. T. wnosząc równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. A. T. podniosła, że termin do wniesienia przez nią odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2018 r., jednakże jej mama B. M. przebyła ciężki zawał, co wywołało przewlekłą niewydolność serca, a w ostatnim miesiącu nastąpiło pogorszenie się jej stanu zdrowia, do tego stopnia, że wymagała ciągłej opieki. Sprawowanie opieki nad mamą uniemożliwiło jej dochowanie terminu. Do wniosku załączono ostatnie badanie echokardiograficzne przezklatkowe B. M.. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w pierwszej kolejności, że termin do wniesienia odwołania od upłynął w dniu [...] lutego 2018 r. oraz przytoczył treść przepisów K.p.a. regulujących instytucje przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie organ wskazał, że w prośbie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania A. T. wyjaśniła, że przyczyną tą było sprawowanie przez nią ciągłej opieki nad chorą matką (B. M.), która cierpi na przewlekłą niewydolność serca po przebytym zawale i pogorszenie stanu zdrowia matki w lutym 2018 r. Organ odwołał się przy tym do treści postanowienia W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 18 czerwca 2018 r. dotyczącego odmowy przewrócenia B. M. terminu do wniesienia odwołania, gdzie wskazano, że z informacji zawartych przez lekarza specjalistę w karcie z konsultacji kardiologicznej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r. (w części zatytułowanej «rozpoznanie») wynika, że u B. M. stwierdzono infekcję górnych dróg oddechowych. Ponadto przytoczone tam daty zabiegów chirurgicznych (od września 2011 do grudnia 2011) wskazują, iż rozległy zawał serca miał miejsce znaczny czas temu. Co jednak najistotniejsze to fakt, że w przywołanym «rozpoznaniu» lekarz specjalista określił stopień objawów niewydolności serca jako «NYHA II», a ten stopień niewydolności dotyczy osób chorych «z niewielkim upośledzeniem aktywności», u których codzienne czynności powodują pojawienie się zmęczenia, kołatania serca, duszności lub bólu dławicowego. Okoliczność powyższa jest o tyle istotna, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób. Nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Mimo zrozumienia dla stanu zdrowia B. M., w tym w szczególności codziennych ograniczeń wynikających z niewydolności jej serca, należy odnotować, że lekarz specjalista ocenił je jako "niewielkie upośledzenie aktywności". To zaś wyklucza prawdziwość twierdzeń A. T. jakoby pogorszenie stanu zdrowia B. M. jakie miało miejsce w lutym 2018 r. i wiązało się z koniecznością sprawowania nad ciągłej opieki nad chorą matką (poza - rzecz jasna - troską o zdrowie osoby najbliższej). Pogorszenie stanu zdrowia - jak wynika z informacji podanych przez lekarza specjalistę - było wynikiem infekcji górnych dróg oddechowych, a stopień objawów niewydolności serca - tenże sam lekarz specjalista - określił jako niewielkie upośledzenie aktywności. Jeśli nawet zaszłaby potrzeba sprawowania intensywniejszej opieki nad B. M., to nie wykluczała ona w żaden sposób możliwości dokonania przez panią A. T. czynności przy pomocy osób trzecich, tym bardziej że odwołanie jest odformalizowanym środkiem prawnym, który nie wymaga żadnego uzasadnienia, gdyż wystarczy, żeby wynikało z niego niezadowolenie z wydanej decyzji. W związku z tym organ uznał, że wyjaśnienia A. T. uprawdopodabniają jedynie jej zaniechanie (we wniesieniu odwołania). Innymi słowy w opisywanej sytuacji dołożenie przez nią odpowiedniej staranności w dbałości o własne interesy byłoby zupełnie wystarczające dla uniknięcia uchybienia przez nią terminu do wniesienia odwołania. Brak owej odpowiedniej staranności jest zaś tożsamy z niedbalstwem, a jego istnienie nawet w lekkim stopniu - tak jak w tym przypadku - oznacza istnienie winy, co wyklucza zaś dopuszczalność pozytywnego rozpatrzenia wniesionej prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Następnie organ zwrócił uwagę, że kolejnym warunkiem niezbędnym do pozytywnego rozpatrzenia wniesionej prośby jest jej wniesienie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przedmiotowa prośba została bezspornie wniesiona w terminie siedmiu dni od dnia przeprowadzenia badania echokardiograficznego (tj. od dnia [...] marca 2018 r.). Niemniej jednak badanie to przeprowadzone w związku z infekcją górnych dróg oddechowych świadczy w istocie o problemach zdrowotnych B. M., a nie o dacie ustania przyczyny uchybienia terminu. Zatem data tego badania nie może być utożsamiana z datą ustania przyczyny uchybienia terminu. Stąd zaś wynika, że niespełniona została również i ta przesłanka do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec niespełnienia dwóch przesłanek dopuszczalności przywrócenia terminu (tj. nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu oraz niezachowanie terminu do wniesienia prośby od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu), niedopuszczalne było w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] stycznia 2018 r. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. T. reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika zarzucono organowi naruszenie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją zaprezentowaną w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że spełnione zostały wszystkie warunki dla dokonania powyższej czynności. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem skargi jest postanowienie, mocą którego odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] stycznia 2018 r. Stosownie do treści art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 powyższego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do postanowień art. 59 § 2 K.p.a. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Wykładnia powyższych przepisów, prowadzi do wniosku, że organ rozpatrujący podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powinien termin ten stronie przywrócić, gdy uprawdopodobni ona brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, który wniosła rzecz jasna, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożonym w terminie 7 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej dokonanie uchybionej czynności. W realiach przedmiotowej sprawy kwestią sporną pozostaje kwestia uprawdopodobnienia przez skarżącą braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W powyższym zakresie wskazać należy, że uprawdopodobnienie znaczy tyle, że wnoszący o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma jedynie stworzyć w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 135). Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi przy tym istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności procesowej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (zob. w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1459/09, Baza NSA). Skoro art. 58 § 1 K.p.a. jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu określa brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, ze jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05, Baza NSA). Przywrócenie terminu jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/11, Baza NSA). Sąd podziela argumentację organu, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. I tak, podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z ciężką sytuacja zdrowotną matki w postaci przewlekłej niewydolność serca po przebytym zawale i pogorszenie jej stanu zdrowia w lutym 2018 r. nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po pierwsze wskazać należy, że przedstawiona dokumentacja medyczna dotycząca matki skarżącej – co warto podkreślić z dnia [...] marca 2018 r. – wskazywała, że u matki skarżącej stwierdzono infekcję górnych dróg oddechowych. Co więcej, przytoczone tam daty zabiegów chirurgicznych (od września 2011 do grudnia 2011) wskazują, iż rozległy zawał serca miał miejsce znaczny czas temu. W przywołanym "rozpoznaniu" lekarz specjalista określił stopień objawów niewydolności serca jako "NYHA II", a ten stopień niewydolności dotyczy osób chorych "z niewielkim upośledzeniem aktywności", u których codzienne czynności powodują pojawienie się zmęczenia, kołatania serca, duszności lub bólu dławicowego. Przedstawiona dokumentacja nie wskazała zatem na konieczność nieustannej opieki nad matką skarżącej, w tym by choroba powyższa stanowiła podstawę niemożności dokonania czynności procesowej przez skarżącą z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób. Dodatkowo, w ocenie Sądu organ zasadnie zwrócił uwagę, że lekarz specjalista ocenił stan zdrowia matki skarżącej jako stan skutkującym "niewielkim upośledzeniem aktywności". Mieć zatem należało na względzie, że jeśli nawet zaszłaby potrzeba sprawowania intensywniejszej opieki nad matką skarżącej, to nie wykluczała ona w żaden sposób możliwości dokonania przez skarżącą czynności przy pomocy osób trzecich, tym bardziej że odwołanie jest odformalizowanym środkiem prawnym, który nie wymaga żadnego uzasadnienia, gdyż wystarczy, żeby wynikało z niego niezadowolenie z wydanej decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.