I SA/Wr 559/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-11-13
Skład orzekający: WSA Barbara Ciołek, WSA Dagmara Dominik-Ogińska, WSA Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej prawidłowo pozostawił wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę (Gminę) informacji dotyczących wartości nakładów inwestycyjnych, przewidywanego obrotu z dzierżawy oraz czynszu dzierżawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, pozostawiając wniosek o interpretację bez rozpatrzenia. Informacje żądane przez organ, dotyczące głównie wysokości czynszu dzierżawnego i obrotu, nie były niezbędne do oceny, czy w sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie o nadużyciu prawa (art. 14b § 5b O.p.), co stanowiło podstawę do wezwania. Nawet udzielenie odpowiedzi na te pytania nie dostarczyłoby organowi wystarczającej wiedzy do oceny potencjalnego nadużycia prawa w rozumieniu orzecznictwa TSUE.Stan faktyczny
Gmina złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie prawa do odliczenia VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z rozbudową oczyszczalni ścieków i sieci wodno-kanalizacyjnej, które zamierzała wydzierżawić spółce prawa handlowego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wezwał Gminę do doprecyzowania wartości nakładów, przewidywanego obrotu z dzierżawy i czynszu dzierżawnego. Po niepełnym udzieleniu odpowiedzi, organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Gmina zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Zasądzono od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej A kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Gminy Ś (dalej: Gmina, wnioskodawca, strona, strona skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS, organ podatkowy) z dnia [...], nr [...], wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie tego organu z dnia [...], nr [...], wydanego w sprawie pozostawienia bez rozpoznania wniosku Gminy o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie wykładni przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm., dalej : uVAT).
Jak wynika z zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy, wnioskodawca w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku (z dnia 4 grudnia 2017 r.) o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wskazał, że jako jednostka samorządu terytorialnego realizuje zadania określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994, dalej: u.s.g.). W szczególności, zadania te obejmują:
- sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody, gospodarki wodnej;
- wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.s.g. wnioskodawca wykonuje zadania w formie jednostek organizacyjnych, w tym, Zakładu Gospodarki Komunalnej (dalej: ZGK), będącego zakładem budżetowym. Przedmiotem działalności ZGK jest prowadzenie gospodarki komunalnej i mieszkaniowej.
Wnioskodawca zamierza dokonać przekształcenia ZGK w spółkę prawa handlowego, tj. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Obecnie, wnioskodawca realizuje projekt pod nazwą "Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków oraz systemu wodno-kanalizacyjnego na terenie aglomeracji Ś" w ramach działania 2.3 "Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach", II oś priorytetowa "Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu", Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Wynikiem tego projektu będzie rozbudowa sieci wodno-kanalizacyjnej.
Z dalszej części wniosku wynika, że po zakończeniu ww. inwestycji, zamiarem wnioskodawcy jest wydzierżawienie jej efektów spółce do celów wykonywania działalności opodatkowanej VAT. Wskazano, że w związku z realizacją ww. projektu wnioskodawca ponosi wydatki inwestycyjne udokumentowane fakturami VAT, do których należą przykładowo: opracowanie dokumentacji projektowej, wykonanie robót budowlanych, budowa sieci kanalizacji sanitarnej, budowa sieci wodociągowej itp.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego i opisu zdarzenia przyszłego wnioskodawca sformułował następujące pytanie:
Czy wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwot podatku VAT należnego z tytułu ponoszonych przez niego wydatków związanych z realizacją trwającej inwestycji o kwoty podatku VAT naliczonego w całości z faktur dokumentujących ponoszone przez niego wydatki inwestycyjne ?
Wyrażając własne stanowisko w sprawie wnioskodawca powołując się na przepis art. 86 ust. 1 uVAT wyraził pogląd, że takie prawo mu przysługuje, skoro zawierając umowę dzierżawy wnioskodawca nie będzie działał jako organ władzy publicznej lecz podatnik VAT, a wydzierżawienie inwestycji spółce nastąpi dla celów wykonywania działalności opodatkowanej.
Stwierdzając, że wniosek Gminy nie spełniał wymogów formalnych, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.), organ podatkowy wezwał wnioskodawcę (pismem z dnia 20 grudnia 2017 r.) do usunięcia braków formalnych tego wniosku, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez doprecyzowanie opisu wniosku o następujące informacje:
1. Jaka będzie wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych w ramach opisanego projektu ?
2. Ile będzie wynosić miesięczny obrót z tytułu dzierżawy spółce inwestycji powstałej w wyniku realizacji projektu ?
3. Czy obrót z tytułu przedmiotowej dzierżawy będzie znaczący dla budżetu Gminy ? Na jakim poziomie będą się kształtowały dochody z tytułu dzierżawy w skali roku w stosunku do dochodów ogółem/dochodów własnych Gminy ?
4. Przy uwzględnieniu jakich czynników dokonano kalkulacji czynszu dzierżawnego na takim a nie innym poziomie ?
5. Czy wysokość czynszu dzierżawnego umożliwi zwrot poniesionych nakładów inwestycyjnych i skalkulowana jest z uwzględnieniem realiów rynkowych ?
W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 21 grudnia 2017 r.) wnioskodawca podał, że wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych w ramach projektu planowana jest w wysokości 66.651.000,12 zł brutto. Równocześnie wyjaśnił, że nie jest w stanie wskazać wprost odpowiedzi na pytania zawarte w punktach od 2 do 5 albowiem na obecnym etapie nie posiada wiedzy co do tego, czy opisana we wniosku inwestycja będzie oddawana spółce w dzierżawę etapami, czy też w całości, po zakończeniu danej inwestycji. Nadmienił, że w każdym jednak przypadku, wysokość czynszu dzierżawnego będzie ustalona na poziomie wartości godziwej, której ustalenie zostanie zlecone podmiotowi profesjonalnemu. Wycena sporządzona przez ten podmiot uwzględniać będzie transakcje dzierżawy o podobnym charakterze.
Na marginesie wnioskodawca wyraził pogląd, że zadane przez organ podatkowy pytania nie mają znaczenia w sprawie, gdzie najistotniejszą kwestią jest przeznaczenie – zrealizowanej w ramach projektu – infrastruktury do celów prowadzenia działalności opodatkowanej VAT.
Postanowieniem z dnia [...], wydanym m.in. na podstawie art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 14h O.p., Dyrektor KIS wniosek Gminy z dnia 4 grudnia 2017 r. o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej pozostawił bez rozpatrzenia uznając, że w obliczu nie udzielenia przez stronę odpowiedzi na wszystkie pytania sformułowane w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. organ podatkowy nie ma możliwości oceny, czy w sprawie zobowiązany jest wydać interpretację indywidulną zgodnie z art. 14b § 1 O.p., czy też, może odmówić wydania takiej interpretacji z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 14b § 5b O.p.
Na skutek wniesionego zażalenia, powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...], Dyrektor KIS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...].
W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor KIS odwołał się do treści art. 14b § 3 O.p. podkreślając, że składający wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia własnego stanowiska co do podatkowoprawnej oceny tego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Wskazał, że zgodnie z treścią art. 14g § 1 O.p., wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p. pozostawia się bez rozpatrzenia.
Wyjaśnił, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek dokonania oceny, czy stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) został przedstawiony przez wnioskodawcę w sposób wyczerpujący, czy też nie. W tym kontekście podniósł, że na podstawie art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. organ podatkowy może żądać od wnioskodawcy uszczegółowienia opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego jeśli uzna, że jest to niezbędne do dokonania jego prawidłowej kwalifikacji prawnej. Zwrócił uwagę, że ocena, czy strona usunęła braki formalne wniosku sprowadza się do prostego porównania tego, do czego była wzywana i tego, co uczyniła.
Dodał, że w ramach tej procedury, ocena organu podatkowego obejmuje także analizę treści wniosku pod kątem ewentualnego zastosowania art. 14b § 5b O.p., który mówi o tym, że nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a lub stanowić nadużycie prawa o którym mowa w art. 5 ust. 5 uVAT.
Zdaniem Dyrektora KIS, odpowiedź na pytania sformułowane w skierowanym do strony piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. były niezbędne dla ustalenia, czy w sprawie zachodzi podstawa do zastosowania art. 14b § 5b O.p.
W nawiązaniu do sposobu wykonania przez stronę wezwania sformułowanego w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. Dyrektor KIS wyraził pogląd, że zdarzenie przyszłe opisane we wniosku musi stanowić określoną, przyszłą sytuację faktyczną dotyczącą wnioskodawcy. W kontekście tym podniósł, że realizując tak kosztowną inwestycję jak ta opisana we wniosku (66.651.000,12 zł) z zamiarem jej wykorzystania jako przedmiot najmu/dzierżawy wnioskodawca musi mieć, choćby w przybliżeniu, skalkulowaną (w oparciu o określone kryteria) kwotę przyszłego czynszu dzierżawnego. Zdaniem tego organu, wypowiedź strony, że "wysokość czynszu dzierżawnego ustalona będzie na poziomie wartości godziwej", bez sprecyzowania jak należy rozumieć zwrot "na poziomie godziwym" rzutuje na sposób określoności przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, przez co organ podatkowy nie jest w stanie stwierdzić, że zachodzą przesłanki z art. 14b § 5b O.p.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Gmina zaskarżyła postanowienie Dyrektora KIS z dnia [...] zarzucając, że postanowienie to narusza:
a) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, w zw. z art. 14h O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o pozostawieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia, a tym samym pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia nieznajdującego oparcia w przepisach prawa podatkowego;
b) art. 14g oraz art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez pozostawienie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia, pomimo wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przez Gminę;
c) art. 120 w zw. z art. 14h O.p. poprzez wydanie postanowienia na podstawie pozaprawnych przesłanek, co w efekcie nie stanowi działania organu na podstawie przepisów prawa;
d) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez pozostawienie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej bez rozpoznania, skutkujące utrudnieniem w merytorycznym rozpoznaniu sprawy oraz wydłużeniem postępowania w tym zakresie;
e) art. 125 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez pozostawienie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia, co narusza zasadę szybkości w postępowaniu mającym na celu wydanie indywidualnej interpretacji.
Na tej łącznej podstawie Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z jednoczesnym zobowiązaniem Dyrektora KIS do wydania interpretacji indywidualnej, a nadto, o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że skarga, z uwagi na przedmiot zaskarżenia (postanowienie), została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w podanym trybie Sąd uznał, że skarga jest zasadna albowiem kontrolowane postanowienie narusza przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w sprawie dotyczyła zasadności decyzji procesowej Dyrektora KIS jaką było wydanie postanowienia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony skarżącej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej z zakresu wykładni przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Odwołując się do przepisów Ordynacji podatkowej wymaga przypomnienia, że z treści art. 14g O.p. w zw. z art. 169 § 1 O.p. oraz w zw. z art. 14h O.p. wynika, że organ podatkowy zobowiązany jest wydać postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wydanie interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie gdy wniosek taki, pomimo wezwania do uzupełnienia jego braków, nie zostanie uzupełniony przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie.
Analizując okoliczności sprawy Sąd podzielił zarzuty skarżącej Gminy co do naruszenia przez Dyrektora KIS art. 14g § 1 O.p. oraz art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. na skutek wadliwego zastosowania tych przepisów w sprawie. Uchybienie to skutkowało nieuzasadnionym (w rozważanych okolicznościach) pozbawieniem strony prawa do zweryfikowania prawidłowości postrzegania przez nią skutków podatkowych związanych z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku.
Nie negując co do zasady prawa organu podatkowego do żądania przedstawienia przez podatnika dodatkowych informacji czy wyjaśnień związanych z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku Sąd jednocześnie zauważa, że każdorazowe wezwanie podatnika do uzupełnienia stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o dodatkowe informacje, czy wyjaśnienia musi być wynikiem obiektywnego, uzasadnionego przekonania organu podatkowego co do tego, że uzyskanie tych informacji czy wyjaśnień jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej wykładni przepisów prawa podatkowego w konkretnej sprawie. Kryterium weryfikującym wystąpienie tej przesłanki (obiektywnego uzasadnionego przekonania organu podatkowego co do zastosowania trybu z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p.), a jednocześnie, potwierdzającym zasadność wezwania, jest (zasadniczo) przepis prawa podatkowego o który pyta podatnik, a którego prawidłowa wykładnia wymaga wiedzy organu podatkowego o okolicznościach i faktach, których podatnik pierwotnie nie zawarł we wniosku.
W podsumowaniu tych uwag należy stwierdzić, że uprawnienie organu podatkowego do zobowiązania podatnika do uzupełnienia wniosku o określone informacje, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jakkolwiek niewątpliwie jest działaniem podejmowanym na podstawie i w granicach prawa, to jednak, ocena czy takim było istotnie zależeć będzie od okoliczności konkretnego przypadku. Niewątpliwie, zastosowanie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p będzie uzasadnione w tych wszystkich przypadkach, gdy wiedza organu podatkowego o okolicznościach i faktach co do których formułuje wezwanie kierowane do podatnika jest niezbędna dla oceny prawidłowości wykładni przepisów prawa jaką na tle konkretnego stanu faktycznego prezentuje podatnik, a w konsekwencji, dla oceny podatkowoprawnego stanu faktycznego.
O prawidłowości zastosowania procedury z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p decydować będzie także sama redakcja wezwania. Nieprecyzyjne sformułowanie wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej może doprowadzić do uznania za przedwczesne pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia (por. postanowienie NSA z 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I FSK 465/09, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – dalej: CBOSA).
Nawiązując do treści wniosku, należy podnieść, że występując o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej Gmina dążyła do uzyskania potwierdzenia prawidłowości oceny co do przysługującego jej prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację inwestycji, którą w przyszłości strona zamierza oddać w dzierżawę spółce prawa handlowego (powstałej z przekształcenia ZGK), z przeznaczeniem do wykonywania czynności opodatkowanych.
W ocenie Sądu, redakcja złożonego przez stronę wniosku z dnia 4 grudnia 2017 r. zawierała wszystkie niezbędne wymogi z art. 14b § 3 O.p.
Wniosek ten stanowił zatem dostateczną i wystarczającą podstawę do wywiązania się przez organ podatkowy z procesowych obowiązków jakie wynikają z treści art. 14b § 1 O.p.
Z treści zaskarżonego postanowienia należy wnioskować, że powodem dla którego organ podatkowy zdecydował się wezwać podatnika, do udzielenia odpowiedzi na pytania sformułowane w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. były przypuszczenia co do tego, że przedstawiony we wniosku opis stanu zdarzenia przyszłego może spełniać przesłanki z art. 5 ust. 5 uVAT. W tym miejscu należy zaznaczyć, że poza wymogami oceny spełnienia przez wniosek warunków formalnych o jakich mowa art. 14b § 3 O.p., Sąd oczywiście nie wyklucza uprawnień organu podatkowego także w zakresie badania, czy przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego nie wyczerpuje przesłanek z art. 5 ust. 5 uVAT. W ramach tych uprawnień organ podatkowy może występować do strony z wezwaniem przedstawienia informacji i okoliczności, które mogłyby okazać się pomocne dla organu podatkowego w rozpoznaniu przesłanek z art. 5 ust. 5 uVAT. Zasadność takiego wezwania (a co za tym idzie skutki związane z wywiązaniem się przez podatnika z nałożonego nań obowiązku doprecyzowania treści wniosku) należy jednak podporządkować celowi jakiemu to wezwanie ma służyć, a mianowicie, oceny prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanki nadużycia prawa. Powyższe nakazuje przyjąć, że sposób rozumienia przesłanki nadużycia prawa będzie w tym przypadku kryterium weryfikującym zarówno zasadność samego wezwania, jak i skutki związane z określonym sposobem zadośćuczynieniu takiemu wezwaniu przez podatnika.
W ocenie Sądu, w sprawie brak było podstaw prawnych do wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania na podstawie art. 14g § 1 O.p. oraz art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. albowiem informacjom do których nawiązywały pytania sformułowane w treści wezwania z dnia 20 grudnia 2017 r. nie sposób przypisać, wbrew temu co twierdzi organ podatkowy, cech niezbędności dla oceny, czy w sprawie występuje uzasadnione przypuszczenie, że w stosunku do elementów zdarzenia przyszłego istnieje uzasadnione przypuszczenie o jakim mowa w art. 14b § 5b O.p.
O powyższym świadczy zakres zadanych wnioskodawcy pytań, które odnoszą się (poza pytaniem o wartość nakładów) wyłącznie do kwestii związanych z wysokością przewidywanego obrotu z tytułu dzierżawy, a zatem mają charakter ograniczony względem tych wszystkich okoliczności, które organ podatkowy zobowiązany jest uwzględnić w ramach zastosowania procedury z art. 14b § 5b O.p.
Prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu wynika z orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE), które definiują instytucję nadużycia prawa i wskazują kryteria oceny wystąpienia takiej przesłanki.
Odwołując się do orzecznictwa TSUE należy wyjaśnić, że istnienie praktyki stanowiącej nadużycie prawa można stwierdzić w przypadku, gdy:
- dane czynności, pomimo spełniania warunków formalnych ustanowionych w odpowiednich przepisach szóstej dyrektywy i ustawodawstwa krajowego transponującego tę dyrektywę, skutkują osiągnięciem korzyści finansowej, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą owe przepisy;
- z ogółu obiektywnych czynników wynika, że zasadniczym celem spornych czynności jest uzyskanie korzyści podatkowej. (pkt 74 i pkt 75 wyroku Halifax i in. C-255/02, EU:C:2006:121).
Pierwsza przesłanka ma charakter obiektywny i w ramach jej zaistnienia trzeba wskazać przepisy uVAT (Dyrektywy), ich cel oraz wykazać, że mimo formalnego spełnienia warunków z danego przepisu, cel tego przepisu nie został zrealizowany. Druga przesłanka – stwierdzenie, że zasadniczym celem czynności była korzyść podatkowa wymaga natomiast analizy ogółu obiektywnych czynników towarzyszących danemu zdarzeniu.
Niewątpliwie, skierowane do strony wezwanie z dnia 20 grudnia 2017 r. tych przesłanek nie uwzględnia. W wezwaniu tym organ podatkowy pyta o czynsz i nakłady, ale już nie o uzasadnienie takiego działania. Tymczasem, dopiero ogół obiektywnych okoliczności związanych z oddaniem wspomnianej inwestycji w dzierżawę mógłby stanowić podstawę oceny organu podatkowego co do tego, czy, istotnie, zasadniczym celem tej umowy było uzyskanie korzyści podatkowej. W sumie, żądane przez organ podatkowy informacje nie były zatem wystarczające do tego by na ich tylko podstawie organ podatkowy mógł powziąć uzasadnione przypuszczenie co do ewentualnego wystąpienia w sprawie przesłanki nadużycia prawa.
Z tych względów, stanowisko organu podatkowego zarzucające stronie, że z powodu braku odpowiedzi na pytania oznaczone w wezwaniu z dnia 20 grudnia 2017 r. numerami od 2 do 5 organ pozbawiony został możliwości oceny wniosku pod kątem przesłanek z art. 14b § 5b O.p. nie było prawidłowe albowiem nawet w przypadku udzielenia przez stronę odpowiedzi na wszystkie z zadanych pytań, organ nie posiadałby dostatecznej wiedzy o wszystkich okolicznościach stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które byłby zobowiązany rozważać pod kątem wystąpienia w sprawie ewentualnego prawdopodobieństwa nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 uVAT.
Rozstrzygając sprawę ponownie Dyrektor KIS, kierując się wskazaną przez Sąd wykładnią przepisów prawa i zasadami związanymi z prawem do obniżenia podatku należnego od towarów i usług o kwotę podatku naliczonego, winien dokonać ponownej analizy wniosku Gminy pod względem jego zawartości, oraz, ewentualnie rozważyć celowość ponownego wezwania strony do doprecyzowania określonych elementów stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego pod kątem potencjalnych podstaw do zastosowania art. 14b § 5b O.p., z uwzględnieniem argumentacji Sądu przedstawionej w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło