II OSK 1248/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-28
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Andrzej Jurkiewicz, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzone postanowieniem organu odwoławczego, było skuteczne, pomimo błędów w oznaczeniu daty drugiej próby doręczenia i umieszczenia przesyłki w innej placówce pocztowej niż zwykle?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli spełnione zostały wymogi prawne, w tym dwukrotne awizowanie przesyłki pod prawidłowym adresem. Błędne oznaczenie daty drugiej próby doręczenia lub umieszczenie przesyłki w innej placówce pocztowej nie wpływa na skuteczność doręczenia, jeśli adresat został prawidłowo poinformowany o możliwości odbioru przesyłki i terminie jej przechowywania. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, istotny jest fakt podjęcia próby doręczenia i data pierwszego awizowania, od której biegnie 14-dniowy termin na odbiór przesyłki.Stan faktyczny
H. P. i T. P. wnieśli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej robót budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając decyzję organu pierwszej instancji za skutecznie doręczoną w trybie art. 44 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. P. i T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 538/18 w sprawie ze skargi H. P. i T. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 538/18, oddalił skargę H. P. i T. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Jak wskazał Sąd Wojewódzki decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], zmienionej w zakresie terminu wykonania obowiązków nałożonych na H. i T. P. związanych z doprowadzeniem wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przy budowie budynku usługowego oraz warsztatu stolarskiego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
W dniu 28 maja 2018 r. od powyższej decyzji odwołanie wnieśli H. i T. P.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził, że środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu. Jak bowiem ustalono, decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo zaadresowana i wysłana do każdego ze skarżących w dniu 12 kwietnia 2018 r. Dokonano dwukrotnego awizowania powyższych przesyłek, w tym pierwsze nastąpiło w dniu 18 kwietnia 2018 r. Wobec nieodebrania przesyłek zostały one uznane za doręczone, w myśl art. 44 § 1 i § 4 K.p.a., w dniu 2 maja 2018 r. W konsekwencji, skarżący wnosząc w dniu 28 maja 2018 r. odwołanie uchybili terminowi na dokonanie tej czynności, albowiem termin ten upływał w dniu 16 maja 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zarzucili naruszenie art. 44 § 4 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przesyłki nie były prawidłowo awizowane, a z adnotacji umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że nie zostały one prawidłowo sporządzone i podpisane. W konsekwencji błędnie ustalono, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 2 maja 2018 r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał skargę za niezasadną. Podniósł, że w przedmiotowej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo zaadresowana i wysłana do każdego ze skarżących w dniu 12 kwietnia 2018 r., a pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu 18 kwietnia 2018 r., co w sposób niewątpliwy potwierdzają adnotacje na zwrotnych potwierdzeniach odbioru obu przesyłek oraz na kopertach. To właśnie ta data wyznacza początek biegu terminu, po upływie którego możliwe było zastosowanie fikcji doręczenia. Z tego też względu, zdaniem Sądu meriti, nie można było skutecznie kwestionować doręczenia zastępczego ze względu na błędne oznaczenie daty drugiej próby doręczenia, która miała nastąpić, zgodnie z adnotacjami na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w dniu 6 kwietnia 2018 r. Wprawdzie taki sposób wskazania daty drugiego awizo świadczy o niedokładności doręczyciela, jednakże sam fakt jej dokonania jest w niniejszej sprawie niewątpliwy. W takiej sytuacji błąd ten nie miał, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, znaczenia dla ustalenia terminu, w którym przesyłkę można było uznać za doręczoną w trybie art. 44 § 4 K.p.a. Przepis ten wyraźnie mówi o: "upływie ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1", który wynosi 14 dni od dnia podjęcia nieudanej próby doręczenia, w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a.
Poza tym rzeczywistą datę drugiej awizacji potwierdzają złożone do akt sądowych zawiadomienia wystawione przez operatora pocztowego i pozostawione nieobecnym podczas drugiej próby doręczenia adresatom w oddawczej skrzynce pocztowej. Z informacji wskazanych na tych zawiadomieniach wynika, że dotyczą one awizowanej wcześniej przesyłki o wskazanym numerze, co potwierdza, że podjęte zostały dwie próby doręczenia, oraz że ta kolejna próba doręczenia miała miejsce w dniu 26 kwietnia 2018 r. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji przyjął, że choć data drugiej próby doręczenia została błędnie wskazana na kopertach i zwrotnych potwierdzeniach odbioru, co wynika z wadliwego przestawienia datownika, to została ona jednak podjęta i miało to miejsce w dniu 26 kwietnia 2018 r.
Sąd meriti wskazał, że dla zastosowania trybu doręczenia zastępczego niezbędne jest spełnienie wymogów prawnych, w szczególności istotne jest, aby doręczający, który nie zastał adresata, w należyty sposób zawiadomił go o przesyłce, tj. poinformował o próbie doręczenia wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, a zawiadomienie to pozostawił w skrzynce pocztowej adresata. Wymogi te wypływają wprost z treści § 34 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania usług pocztowych. Ponadto, informacje umieszczone na tzw. awizo powinny były znaleźć się również na zwrotnym potwierdzeniu odbioru lub na kopercie zawierającej przesyłkę, której dotyczy doręczenie i zostać opatrzone podpisem osoby dokonującej próby doręczenia. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, w niniejszej sprawie powyższe wymogi zostały zachowane. W szczególności spełniony został wymóg w postaci adnotacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce oraz wskazanie, że "adresata nie zastano" z datą i określeniem miejsca pozostawienia przesyłek. Przy czym brak podpisu doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie daje podstaw do traktowania czynności doręczenia za sprzeczną z wymogami określonymi w K.p.a. Ustalone przepisami art. 44 § 2-4 K.p.a. wymogi doręczenia zastępczego, nie wprowadzają wymogu opatrywania podpisem każdej adnotacji doręczyciela na przesyłce. Nie mniej jednak analiza przedmiotowych przesyłek wskazuje, zdaniem Sądu meriti, że choć adnotacje umieszczone na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie zawierają podpisu doręczyciela, to takowe podpisy zostały umieszczone na kopertach, co świadczy o prawidłowości dokonanych czynności związanych z nieudaną próbą doręczenia. Nadto Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżący zostali poinformowani nie tylko o tym, iż operator pocztowy podjął próbę doręczenia przesyłek, ale także o terminie jej odbioru i adresie placówki, w której przesyłkę przechowano, które to informacje zostały jednoznacznie wskazane na zwrotnych potwierdzeniach odbioru oraz na zawiadomieniach z dnia 26 kwietnia 2018r.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie podważyli wynikającej z potwierdzenia odbioru przesyłki okoliczności faktycznej, iż doręczyciel powiadomił ich o przesyłce zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, umieszczając zawiadomienia o tym (awiza) w skrzynce oddawczej. Twierdzenia skarżących, że nie zostali powiadomieni o pierwszej awizacji nie obalają domniemania prawdziwości danych ujętych w zwrotnym potwierdzeniu odbioru i skuteczności doręczenia zastępczego. Oświadczenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami. Skarżący nie przedłożyli bowiem na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu, poza własnymi twierdzeniami. Zdaniem Sądu meriti, powyższym twierdzeniom skarżących przeczą adnotacje poczynione przez doręczyciela na dokumentach zwrotnego potwierdzenia odbioru, na których odnotowano dwukrotną awizację oraz zaznaczono informacje o miejscu i terminie przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym w celu jej odbioru przez adresata oraz o miejscu pozostawienia informacji w tym zakresie w skrzynce oddawczej skarżących. W tej sytuacji organ miał podstawy do przyjęcia fikcji doręczenia zastępczego w trybie art. 44 § 4 K.p.a., którego to domniemania skarżący nie zdołali skutecznie obalić. Oceny tej zmienić nie mogły niedokładności we wskazaniu daty drugiej awizacji, albowiem dla skuteczności doręczenia zastępczego istotny jest sam fakt jej dokonania i pewna data pierwszej awizacji, od której rozpoczyna bieg 14-dniowy termin na odbiór przesyłki we wskazanej placówce pocztowej.
Odnosząc się do zarzutu skargi wskazującego na nieprawidłowość doręczenia ze względu na umieszczenie przesyłki w innej placówce pocztowej, niż właściwa dla adresu zamieszkania skarżących, i w której zazwyczaj pozostawiane były przesyłki do nich kierowane Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe przesyłki zostały umieszczone w FUP [...], którego siedziba znajduje się przy ul. [...], natomiast według skarżących przesyłki należało umieścić w placówce przy ul. [...]. Fakt innego niż dotychczas wskazania miejsca umieszczenia przesyłki potwierdziła również Poczta Polska w odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2018 r. na wystąpienie skarżących. Nie mniej jednak, okoliczności te, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie mają wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego, albowiem kwestie związane z rejonizacją placówek pocztowych są objęte regulacjami wewnętrznymi Poczty i w związku z tym mogą one ulegać zmianom, także czasowym, związanym np. z przepełnieniem placówki właściwej i przekierowywaniem niektórych przesyłek do innej najbliższej placówki. Co natomiast istotne dla prawidłowości doręczenia przesyłki w trybie art. 44 K.p.a., a co zostało w niniejszej sprawie dopełnione, to zdaniem Sądu pierwszej instancji okoliczność, że adresaci zostali poinformowani o adresie placówki oddawczej, w której przesyłka była przechowywana (§ 34 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych). Jak wynika jednoznacznie z przedłożonych przez strony zawiadomień operatora, poinformował on adresatów, że przesyłki zostały umieszczone w FUP [...]. W konsekwencji nie sposób podważyć działań operatora tylko na podstawie dotychczasowej praktyki i przekonania stron o tym, że przesyłki powinny zostać złożone w innej placówce w sytuacji, gdy niewątpliwie pozostawione w skrzynce adresatów zawiadomienia zawierały informacje nie tylko o numerze oddziału, ale też o jego adresie.
Mając na uwadze powyższe wywody Sąd Wojewódzki stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący nie udowodnili skutecznie, iż o skierowanych do nich przesyłkach zawierających decyzję organu pierwszej instancji nie zostali zawiadomieni, a jednocześnie akta sprawy wskazują na prawidłowość czynności podejmowanych przez doręczyciela i operatora pocztowego w zakresie doręczenia tych przesyłek. W konsekwencji, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ odwoławczy zasadnie przyjął, że doręczenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawa powiatu w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. w trybie art. 44 § 4 K.p.a. było skuteczne i nastąpiło w dniu 2 maja 2018 r. Sąd meriti wskazał również, że umieszczona na kopertach i zwrotnych potwierdzeniach odbioru data: "4 maj 2018" to data zwrotu niepodjętych przesyłek do nadawcy, a nie – jak twierdzą skarżący – data drugiej awizacji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie dopatrując się jakiegokolwiek naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli H. P. i T. P. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzucili naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i wadliwe oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. wydane zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 44 ust. 4 K.p.a., a więc w sytuacji uzasadniającej uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji w związku z uprawdopodobnieniem przez skarżących takich okoliczności jak brak doręczenia pierwszego awiza, nieustalenie w sposób precyzyjny terminu końcowego odbioru przesyłki, brak podpisu doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru (dalej: ZPO), które wskazywały, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nie została skarżącym prawidłowo doręczona, co w rezultacie skutkowało oddaleniem skargi;
2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i w zw. z art. 7 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia przez Sąd, że wystarczająca jest ocena skuteczności i prawidłowości doręczenia zastępczego przeprowadzona w oparciu o dokumenty zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji i adnotacji na przesyłce, skutkiem czego było pominięcie jako dowodu istotnej treści pisma Poczty Polskiej Biura Wsparcia Klientów z dnia 5 czerwca 2018 r. informującego, że "niewłaściwe miejsce awizowania przesyłki, wynikało z błędu pracownika", co w rezultacie skutkowało oddaleniem skargi;
3) art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 K.p.c. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, polegające na błędnym przyjęciu, że "fakt innego niż dotychczas wskazania miejsca umieszczenia przesyłki potwierdziła również Poczta Polska w odpowiedzi z dnia 5 czerwca 2018 r." gdy tymczasem z treści dopuszczonego dowodu z dokumentu w postaci odpowiedzi Poczty Polskiej na reklamację, wynikała zupełnie inna okoliczność tj. fakt wadliwego miejsca awizowania przesyłki (a nie innego wskazania miejsca umieszczenia przesyłki) oraz poprzez pominięcie oceny wpływu treści tego dowodu na wynik sprawy, skutkiem czego Sąd błędnie przyjął, że skarżący nie przedłożyli żadnych dowodów na podważenie prawdziwości danych ujętych w ZPO, które to uchybienia miały istotne znaczenie dla ustalenia prawidłowości doręczenia i w rezultacie skutkowały oddaleniem skargi.
W oparciu o wskazane zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Autor skargi kasacyjnej wskazał przede wszystkim, że wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego związanego z prawidłowym doręczeniem decyzji organu I instancji w trybie art. 44 K.p.a., czym naruszono przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli prawidłowości działań przy doręczeniu zastępczym tych wadliwych i niepełnych ustaleń faktycznych nie dostrzegł. W skardze kasacyjnej podkreślono, że w przypadku doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. organ jak i sąd administracyjny powinien mieć na uwadze również fakt, że z przepisu art. 44 K.p.a. wynika, iż skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie jakiemukolwiek elementowi procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na fikcję doręczenia. Aby wiec organ mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego, zwrotne potwierdzenie odbioru nie może budzić wątpliwości, co do prawidłowości wypełnienia wszystkich warunków tej formy doręczenia. Autor skargi kasacyjnej podniósł również, że wprawdzie z zawartego w odpowiedzi z dnia 5 czerwca 2018 r. oświadczenia Poczty Polskiej o niewłaściwym miejscu awizowania przesyłki nie wynika wprost, czy chodzi tu o pierwsze czy kolejne awizowanie, to jednak biorąc pod uwagę okoliczność, że skarżący nie otrzymali pierwszego awiza jest wysoce prawdopodobne, że wadliwe miejsce awizowania dotyczyło pierwszej próby doręczenia przesyłki. Ma to niezwykle istotne znaczenia, gdyż od pewnej daty pierwszej awizacji rozpoczyna bieg 14 dniowy termin na odbiór przesyłki ze wskazanej placówki pocztowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim określone w art. 189 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie występują takie przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie ziściły się za to warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, bowiem pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie zrzekł się w jej imieniu rozprawy, a strona przeciwna w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 P.p.s.a.).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do prawidłowości zaskarżonego wyroku, którym Sąd I instancji za zgodne z prawem uznał postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Źródłem tego sporu jest odmienna ocena okoliczności skutecznego doręczenia w trybie zastępczym decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2018 r.
Jak wynika z treści art. 44 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Dla oceny prawidłowości stanowiska zaskarżonego wyroku ma wynikająca z § 3 tego przepisu okoliczność prawna związana z liczeniem terminu odbioru powtórnie awizowanej przesyłki. Na gruncie tego przepisu 14 – dniowy termin odbioru przesyłki liczony jest od daty pierwszego awizowania. Oznacza to, że dla 14 – to dniowego okresu przechowywania awizowanej przesyłki i daty jej zwrotu do adresata nie ma znaczenia okres, jaki upłynął między datą wtórnego awiza a datą zwrotu przesyłki do adresata, gdyż nie musi to być okres kolejnych 7 dni (przechowywania przesyłki) jak w przypadku pierwszego awiza. Ustawodawca nie uzależnia też – jak podnosi judykatura - skuteczności doręczenia przesyłki od umieszczenia na niej jakichkolwiek adnotacji, a jedynie od zachowania trybu przewidzianego w tym przepisie, w tym podwójnego awizowania przesyłki pod prawidłowym adresem (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 2181/17, LEX nr 2699947). Złożenie przez doręczającego pisma w placówce pocztowej oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu tego pisma w tym miejscu, jak również przechowanie pisma przez okres wskazany w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. pozwala uznać doręczenie za prawidłowe i skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej (zob. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. II OSK 244/16, LEX nr 2400058).
Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że zasadne jest stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku, że w tej sprawie zostały spełnione przesłanki uznania doręczenia zastępczego za skuteczne. Z akt sprawy bezspornie wynika, że przysyłki zawierające decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2018 r. zostały prawidłowo zaadresowane i wysłane do każdego ze skarżących, a pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu 18 kwietnia 2018 r., co w sposób niewątpliwy potwierdzają adnotacje na zwrotnych potwierdzeniach odbioru obu przesyłek oraz na kopertach. To właśnie ta data, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, wyznacza początek biegu terminu, po upływie którego możliwe było zastosowanie fikcji doręczenia. Wskazanie przez doręczyciela błędnej daty drugiego awiza (na dzień 6 kwietnia 2018 r.) nie mogła mieć wpływu na bieg terminu do uznania przesyłki za doręczoną, który to termin upływa 14 dni po pierwszej awizacji. W okolicznościach niniejszej sprawy termin ten został zachowany, gdyż zwrot do nadawcy został dokonany w dniu 4 maja 2018 r. o czym świadczą pieczęcie na kopertach. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji rzeczywistą datę drugiej awizacji potwierdzają złożone do akt sądowych zawiadomienia wystawione przez operatora pocztowego i pozostawione nieobecnym podczas drugiej próby doręczenia adresatom w oddawczej skrzynce pocztowej. Z informacji wskazanych na tych zawiadomieniach wynika, że dotyczą one awizowanej wcześniej przesyłki o wskazanym numerze, co potwierdza, że podjęte zostały dwie próby doręczenia, oraz że ta kolejna próba doręczenia miała miejsce w dniu 26 kwietnia 2018 r. W konsekwencji przyjąć należy, że choć data drugiej próby doręczenia została błędnie wskazana na kopertach i zwrotnych potwierdzeniach odbioru, to została ona jednak podjęta i miało to miejsce w dniu 26 kwietnia 2018 r. Ponadto doręczyciel poczynił również adnotacje w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce, oraz wskazał, że "adresata nie zastano" z datą i określeniem miejsca pozostawienia przesyłek.
Prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, że brak podpisu doręczyciela nie daje podstaw do traktowania czynności doręczenia za sprzeczną z wymogami statuowanymi przez K.p.a. Określone przepisami art. 44 § 2 – 4 K.p.a. wymogi doręczenia nazwanego zastępczym, nie wprowadzają bowiem wymogu opatrywania podpisem każdej adnotacji doręczyciela na przesyłce. Należy zwrócić również uwagę, że choć adnotacje umieszczone na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie zawierają podpisu doręczyciela, to takowe podpisy zostały umieszczone na kopertach. Nadto z akt sprawy wynika, że skarżący zostali poinformowani nie tylko o tym, iż operator pocztowy podjął próbę doręczenia przesyłek, ale także o terminie ich odbioru i adresie placówki, w której przesyłki przechowano, które to informacje zostały jednoznacznie wskazane na zwrotnych potwierdzeniach odbioru oraz na zawiadomieniach z dnia 26 kwietnia 2018 r. Tym samym nie sposób uznać, że umieszczenie przesyłek w innym urzędzie pocztowym, niż ten znajdujący się w miejscu zamieszkania skarżących miało wpływ na wynik sprawy, poza samym faktem niedogodności dla skarżących objawiającej się koniecznością udania się po odbiór przesyłki do innej, niż najbliższa ich miejscu zamieszkania, placówki pocztowej. Również uznanie przez organ za datę doręczenia przesyłek daty 2 maja 2018 r. zamiast 4 maja 2018 r. nie miało znaczenia w sprawie, bowiem skarżący wnosząc odwołanie dopiero w dniu 28 maja 2018 r. znacznie przekroczyli ustawowy termin na wniesienie tego środka odwoławczego.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do podważania skuteczności doręczenia przesyłek zawierających decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sposób przewidziany w art. 44 K.p.a.
Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i w zw. z art. 7 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.- poprzez wadliwą ocenę postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ. Wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, P.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego postanowienia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., również przepis art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki zasadnie nie stwierdził naruszenia art. 7 K.p.a., art. 28 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., dlatego prawidłowo oddalił skargę. Skoro zatem, Sąd nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Podobnie nieskuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., fakt bowiem, że strona nie podziela poglądu sądu, nie oznacza, że pisemne motywy rozstrzygnięcia uchybiają wymogom uzasadnienia określonym w tym przepisie i to w sposób określony w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1277/15, LEX nr 2227675). Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie Sąd Wojewódzki prawidłowo sporządził uzasadnienie wyroku i zawarł w nim wszystkie niezbędne elementy wynikające z treści art. 141 § 4 P.p.s.a., szczegółowo wyjaśniając motywy, którymi kierował się przy wydaniu zaskarżonego wyroku.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 K.p.c. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Zgodnie z art. 106 § 5 P.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie zaś do treści art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Możliwość zastosowania przepisów procedury cywilnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ograniczona została ustawowo do sytuacji procesowej określonej w art. 106 § 3 P.p.s.a., to jest do przeprowadzania w ramach postępowania sądowego uzupełniającego dowodu z dokumentu. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe z dokumentu Poczty Polskiej z dnia 5 czerwca 2018 r. i wyciągnął z niego prawidłowe wnioski, co wykazano w wyżej przedstawionych rozważaniach merytorycznych.
Z tego względu, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło