III SA/Wa 1706/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Monika Świercz, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. M., M. S., J. Z. "S." sp. j. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę 1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) z [...] kwietnia 2018 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia przez B. M., M. S., J. Sp. jawna w likwidacji (dalej: Spółka, Skarżąca) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej: NUS) z [...] stycznia 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania. 1.2. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. w kwocie 479.651 zł na podstawie art. 75 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm. dalej: O.p.). NUS stwierdził, że z uwagi na fakt, że w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2016 r. Spółka wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 1.605.069 zł (zwrot dokonany w dniu 11.11.2016 r.), natomiast w korekcie deklaracji VAT-7 za ww. okres wykazała w poz. 57 kwotę zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 2.084.720 zł, nie jest możliwe prowadzenie postępowania o stwierdzenie nadpłaty, albowiem zwrot będzie rozpatrywany w oparciu o przepisy prawa podatkowego materialnego. 1.3. Pismem z 3 lutego 2018 r. pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie na powyższe postanowienie (data złożenia w urzędzie pocztowym 5 lutego 2018 r.). Jako datę doręczenia postanowienia NUS wskazano 29 stycznia 2018 r. 1.4. Powołanym na wstępie postanowieniem, wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 236 § 2 pkt 1 i art. 239 O.p., DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. DIAS odnosząc się do okoliczności związanych z doręczeniem postanowienia i wniesieniem zażalenia wskazał, że postanowienie NUS z [...] stycznia 2018 r. (zawierające prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia) zostało skierowane do Spółki i wysłane za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 9 stycznia 2018 r. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, z powodu niemożności osobistego doręczenia, przesyłkę awizowano dwukrotnie, tj. w dniu 10 stycznia 2018 r. i w dniu 18 stycznia 2018 r. Natomiast w dniu 29 stycznia 2018 r. wydano ją Panu B. M. (likwidatorowi). DIAS przywołał przepisy art. 150 § 1 – § 4 O.p. dotyczące zastępczego doręczania przesyłek i wskazał, że w przypadku niepodjęcia przesyłki, mimo jej dwukrotnego awizowania, uważa się ją za doręczoną z upływem 14-go dnia od daty pierwszego awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. DIAS zauważył, że skoro w przedmiotowej sprawie pierwsze zawiadomienie pozostawiono w dniu 10 stycznia 2018 r., to ostatni dzień 14-dniowego terminu na odbiór przesyłki przypadał w dniu 24 stycznia 2018 r. Zdaniem DIAS, należało przyjąć, że właśnie w tym dniu doręczono w tzw. trybie zastępczym, korespondencję kierowaną do Spółki. Powyższe oznacza, że 7-dniowy ustawowy termin do wniesienia zażalenia, rozpoczął swój bieg w dniu 25 stycznia 2018 r. a zakończył w dniu 31 stycznia 2018 r. Natomiast zażalenie nadano w urzędzie pocztowym w dniu 5 lutego 2018 r., jak wynika ze stempla pocztowego uwidocznionego na kopercie. DIAS podkreślił, że w ciągu 14 dni określonych ustawą Spółka nie podjęła przesyłki, a wydanie korespondencji po ww. okresie nie miało doniosłości prawnej. Termin odbioru przesyłki upłynął z ostatnim dniem 14-dniowego terminu oczekiwania przesyłki w placówce pocztowej. Przy czym okoliczność odbioru przesyłki przez adresata w dniu 29 stycznia 2018 r. tj. 5 dni po zastępczym doręczeniu, nie miała w świetle analizowanych przepisów żadnego znaczenia, podobnie jak fakt niezwrócenia przesyłki nadawcy przez placówkę pocztową bezpośrednio po upływie 14-dniowego terminu wynikającego z art. 150 O.p. 2. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wywiodła skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p., poprzez całkowicie błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji nastąpiło w innej dacie niż wskazuje to stan rzeczywisty; art. 125 O.p., tj. zasady wnikliwego i szybkiego działania; art. 148 O.p., wg którego ustalono kolejność dla doręczenia właściwego; art. 150 O.p., regulującego tzw. doręczenie zastępcze; art. 150 § 2 i art. 151a O.p., przez brak wypełnienia dyspozycji tego przepisu, gdyż zachowanie tego trybu skutkuje pozostawieniem pisma w aktach sprawy, co może dotyczyć tylko pisma nieodebranego przez adresata i zwrócenia go po okresie przechowywania w urzędzie pocztowym; art. 180 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez brak przeprowadzenia dowodu potwierdzającego faktyczny odbiór przesyłki w sytuacji powstania jakichkolwiek wątpliwości w sprawie; art. 210 w zw. z art. 152 § 1 O.p., poprzez nieuwzględnienie nieprawidłowego zastosowania przez organ trybu doręczenia zastępczego. W uzasadnieniu skargi Skarżąca argumentowała, że postanowienie zostało odebrane z placówki pocztowej 29 stycznia 2018 r. Tym samym wniesienie zażalenia w dniu 5 lutego 2018 r. nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżąca podniosła, że DIAS błędnie ocenia zdarzenia w sprawie, bowiem nie doszło do zwrotu przesyłki pocztowej do nadawcy lecz do zwrotu samego pokwitowania odbioru przesyłki przez odbiorcę wraz z podpisem i określeniem daty odbioru. Zdaniem Skarżącej, z tzw. fikcją doręczenia mamy do czynienia tylko wówczas, gdy w ogóle nie doszło do doręczenia. W sytuacji, w której oddano przesyłkę adresatowi, który ją kwituje, podając datę odbioru, wówczas datą doręczenia jest dzień odbioru, a nie fikcja doręczenia wynikająca z tego przepisu. Skarżąca do skargi załączyła wydruk ze strony Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek" wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu. 3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. 4. Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") dopuścił dowód z dokumentu załączonego do skargi (karty 7-9 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 5.1. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. 5.2. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie DIAS z [...] kwietnia 2018 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. 5.3. Jak wynika z niekwestionowanych w sprawie ustaleń, postanowienie NUS z [...] stycznia 2018 r. (zawierające prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia) zostało skierowane do Spółki i wysłane za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 9 stycznia 2018 r. Jak wynika natomiast z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, z powodu niemożności doręczenia przesyłki zgodnie z art. 151 O.p., przesyłkę awizowano dwukrotnie, tj. w dniu 10 stycznia 2018 r. i w dniu 18 stycznia 2018 r. Natomiast w dniu 29 stycznia 2018 r. wydano ją w placówce pocztowej Panu B. M. (likwidatorowi). Powyższe daty (w tym data odebrania przesyłki z placówki pocztowej) nie są sporne i znajdują potwierdzenie zarówno na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki jak również w załączonym do skargi dokumencie (wydruku ze strony Poczty Polskiej) "Śledzenie przesyłek". Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru opatrzone jest wszystkimi adnotacjami pozwalającymi na ustalenie bez żadnych wątpliwości, kiedy przesyłka została nadana, że została skierowana pod właściwy adres, kiedy i z jakiego powodu została awizowana i ponownie awizowana, potwierdzenie to stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 2 O.p. i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 554/08 i z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11). Ponadto Sąd wskazuje, że w sprawie niesporne jest również i to, że zażalenie na postanowienie NUS z [...] stycznia 2018 r. zostało wniesione w dniu 5 lutego 2018 r. Spór dotyczy natomiast tego, czy za datę doręczenia postanowienia NUS z [...] stycznia 2018 r. należało uznać datę 24 stycznia 2018 r. (tj. datę, w której upłynął 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 O.p., stosownie do art. 150 § 4 O.p), czy też datę 29 stycznia 2018 r., tj. datę fizycznego odbioru przesyłki przez adresata z placówki pocztowej (co miało miejsce już po upływie 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 O.p.). 5.4. W ocenie Sądu, zgodzić się należy z organem, że przesyłka zawierające postanowienie NUS z [...] stycznia 2018 r. została skutecznie doręczona adresatowi w dniu 24 stycznia 2018 r., w trybie art. 150 w zw. z art. 151 § 1 O.p. Przepis art. 150 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania doręczenia stanowił, że: § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. § 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. § 4. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Zgodnie natomiast z art. 151 § 1 O.p., osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio. 5.5. Jak już wyżej wskazywano przesyłka zawierająca postanowienie NUS z [...] stycznia 2018 r. została awizowana dwukrotnie: po raz pierwszy w dniu 10 stycznia 2018 r. i po raz drugi w dniu 18 stycznia 2018 r. Uwzględniając zatem zasadę wynikającą z art. 150 § 4 O.p. doręczenie uważa się za dokonane w dniu 24 stycznia 2018 r., tj. z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Wprawdzie adresat odebrał powyższą przesyłkę w dniu 29 stycznia 2018 r., jednakże fakt ten nie uchyla skutków doręczenia wynikających z powołanych wyżej przepisów. Doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz, zważywszy, że skutki procesowe ustawa łączy z doręczeniem w formie prawem przepisanej, a nie z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez stronę. Przetrzymanie i wydanie przez urząd pocztowy pisma po upływie tego terminu niewątpliwie stanowi uchybienie, jednakże nie modyfikuje zaistniałego już skutku prawnego doręczenia. Innymi słowy, okoliczność odbioru przesyłki przez adresata 5 dni po zastępczym doręczeniu, nie ma w świetle analizowanych przepisów żadnego znaczenia, podobnie jak fakt niezwrócenia nadawcy przesyłki przez placówkę pocztową bezpośrednio po upływie 14-dniowego terminu wynikającego z art. 150 O.p. Upływ terminu przechowywania przesyłki listowej poleconej przez pocztę rodzi w dniu tego upływu skutek doręczenia i nie może tego zmienić nawet fakt późniejszego faktycznego doręczenia (wydania w placówce pocztowej) przesyłki stronie postępowania (podobny pogląd został wyrażony m.in. w postanowieniach NSA z 30 września 2016 r., sygn. akt I FZ 224/16, z 8 września 2016 r., sygn. akt I FZ 185/16, z 27 września 2013 r., sygn. akt II OZ 810/13, z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 2916/11, w wyrokach NSA z 18 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 70/09, z 28 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2988/15, wyroku WSA w Gdańsku z 8 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 160/18). W tym zaś stanie rzeczy zażalenie wniesione przez Skarżąca w dniu 5 lutego 2018 r. (data nadania listu w polskim urzędzie pocztowym) uznać należało za złożone po upływie 7-dniowego terminu na dokonanie tej czynności. 5.6. Tym samym w ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do podnoszonych w skardze naruszeń przepisów postępowania, w związku z czym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 5.7. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że ewentualne okoliczności dotyczące braku zawinienia strony w uchybieniu terminowi, wynikające chociażby z wydania przesyłki przez placówkę pocztową już po upływie 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p., a także brak jej zwrotu do nadawcy bezpośrednio po tym terminie (co jest wyraźnie akcentowane w skardze), mogły być mieć znaczenie jedynie w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest natomiast okolicznością obiektywną, jest niezależne od uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa (art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 236 § 2 pkt 1 i art. 239 O.p.). 5.8. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.