V SA/Wa 1538/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T. S. [...] s.c. M. S., T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania; oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno - Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik UC-S") z [...] czerwca 2018 r. nr [...], odmawiające zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu wobec M. S. oraz T. S. wspólników M. s.c., w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach: APOLLO nr [...] oraz ADELL nr [...] poza kasynem gry. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], Naczelnik UC-S wszczął z urzędu postępowanie wobec M. S. oraz T. S. wspólników M. s.c., w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach APOLLO nr [...] oraz ADELL nr [...] poza kasynem gry na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz.165 ze zm.), dalej: "u.g.h.". Przedmiotowe postanowienie doręczono Stronom postępowania w dniach 6 i 21 listopada 2017 r. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2018 r. Strony wniosły m.in. o zawieszenie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Naczelnik UC-S postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, odmówił zawieszenia ww. postępowania stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 201 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800), dalej: "O.p.". Strony złożyły zażalenie na ww. postanowienie. Dyrektor IAS postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 201 § 1 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; 1a) (75) w razie zaprzestania pełnienia funkcji przez zarządcę sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, jeżeli postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego; 2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 5) (uchylony); 6) (uchylony); 7) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji; 8) w razie wystąpienia o opinię Rady. Natomiast w rozpatrywanej sprawie wnosząc o zawieszenie postepowania Pełnomocnik Stron nie wskazał, która z ww. przesłanek miałaby uzasadniać to zawieszenie. Dopiero w zażaleniu Pełnomocnik Strony podniósł, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne, które powinno zostać rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd, a tym zagadnieniem jest kwestia, czy podmiotem odpowiedzialnym no gruncie art. 89 u.g.h. jest spółka cywilna, czy wspólnicy spółki cywilnej. Odnosząc się do tych argumentów organ stwierdził, iż zgodnie z art. 71 § 1 u.g.h. podatnikiem podatku od gier jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która urządza gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji lub udzielonego zezwolenia, z wyłączeniem loterii promocyjnych, podmiot urządzający gry objęte monopolem państwa oraz uczestnik turnieju gry w pokera organizowanego przez podmiot posiadający koncesję dna prowadzenie kasyna gry. Brak zatem podstaw do uznania wskazywanej przez Stronę kwestii za zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W sprawie nie występuje zatem przeszkoda uniemożliwiająca rozstrzygnięcie sprawy podatkowej przez organ podatkowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postepowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. , poprzez odmowę zawieszenia postępowania mimo, iż w sprawie występuje zagadnienie wstępne, które powinno zostać rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd, a tym zagadnieniem jest kwestia, czy podmiotem odpowiedzialnym na gruncie art. 89 ustawy o grach hazardowych jest spółka cywilna, czy wspólnicy spółki cywilnej, jak również, czy tylko jeden ze wspólników może być osobą odpowiedzialną na gruncie art. 89 u.g.h. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] czerwca 2018 r. odmawiające zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu wobec M. S. oraz T. S. wspólników M. s.c. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Podstawę prawną zawieszenia postępowania, której dotyczy spór normuje art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zagadnieniem wstępnym w ocenie Skarżącego jest kwestia, czy podmiotem odpowiedzialnym no gruncie art. 89 u.g.h. jest spółka cywilna, czy wspólnicy spółki cywilnej. W ocenie organu brak podstaw do zawieszenia postępowania, bowiem w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, na które wskazuje Strona Skarżąca. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd wskazuje, że przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie, przez inny organ lub sąd, jest niezbędne dla rozpatrzenia i wydania decyzji w konkretnej, toczącej się sprawie, pozostające w bezpośrednim związku z rozpatrzeniem danej sprawy i wydaniem decyzji. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo interpretując przesłankę z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wskazują na konieczność zaistnienia ścisłego związku między zagadnieniem wstępnym a sprawą główną. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (vide: wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., I FSK 1641/15). Zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (vide: wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 634/08). Treścią takiego zagadnienia może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku, zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Rozpoznając sprawę należy wskazać, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p, składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Interpretacja przesłanek zawieszenia z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. była wielokrotnie dokonywana przez sądy administracyjne. Wynika z niej, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy organ rozpatrujący i orzekający w sprawie głównej nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania głównego. Ponadto, rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Przenosząc przedstawione wyżej rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd przyznaje rację organom, iż w sprawie nie wyłoniło się zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie warunkowałoby możliwość dalszego prowadzenia postępowania. Za takie zagadnienie nie można w świetle powołanych przepisów uznać kwestii, czy podmiotem odpowiedzialnym no gruncie art. 89 u.g.h. jest spółka cywilna, czy wspólnicy spółki cywilnej. Możliwość zawieszenia postępowania zachodzi tylko wówczas, kiedy bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe (vide: wyrok NSA z 26 stycznia 2018 r. sygn. akt I GSK 49/16). Sytuacja tego rodzaju w niniejszej sprawie nie miała miejsca stąd zarzuty skargi dotyczące naruszenia z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. nie znajdują uzasadnienia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Naczelnik UC-S wszczął z urzędu postępowanie wobec M. S. oraz T.S. wspólników M. s.c., w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach APOLLO nr [...] oraz ADELL nr [...] poza kasynem gry na podstawie u.g.h. Postanowienie doręczono wspólnikom spółki cywilnej M. S. oraz T.S. Organ zastosował zatem regułę wynikającą z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2017 poz. 2168 ze zm.), według której, za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W wydanych w sprawie postanowieniach na wskazanej podstawie prawnej z u.g.h., organy obu instancji, jako ich adresata, tj. jako stronę w ujęciu zarówno materialnym, jak i procesowym - oznaczyły wspólników spółki cywilnej M.S. oraz T. S. wspólników M. s.c. Z tej przyczyny zasadnie organy odmówiły zawieszenia postępowania. W efekcie należało uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w tym przepisów wskazanych w skardze. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.