I GSK 49/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-26
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Henryk Wach, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, obligujące organ podatkowy do zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, które obligowałoby organ podatkowy do zawieszenia postępowania. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być niezbędne do wydania decyzji w danej sprawie i mieć z nią bezpośredni związek, a nie jedynie pośredni. Ponadto, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest organem ani sądem, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż żaden przepis nie daje uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w postępowaniu podatkowym.Stan faktyczny
Spółka wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia w sprawie pytania prejudycjalnego skierowanego przez NSA w innej sprawie. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, uznając, że postępowanie przed TSUE nie stanowi zagadnienia wstępnego. WSA oddalił skargę spółki. NSA rozpoznał skargę kasacyjną spółki od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1581/15 w sprawie ze skargi M. P. Spółki z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. P. Spółki z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1581/15 oddalił skargę M. P. Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca lub spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: Dyrektor IC) z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego.
Sąd orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. podatnik wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie wszczętej przez Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. o wszczęciu postępowania podatkowego wobec M. P. Sp. z o.o. Zdaniem Podatnika postępowanie podatkowe powinno być zawieszone do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) orzeczenia w sprawie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I GSK 780/11, w którym NSA wystąpił do TSUE z pytaniem prawnym: "Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. Urz. UE L 76 z 23 marca 1992 r., s. 1, z późn. zm. Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne - Rozdział 9, t. 1, s. 179) - oraz aktualnie odpowiednio art. 1 ust. 3 lit. a) i akapit pierwszy dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz. Urz. UE L 9 z 14 stycznia 2009 r., s. 12, z późn. zm.) - należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się nałożeniu przez państwo członkowskie na oleje smarowe oznaczone kodem CN 2710 19 71 - 2710 19 99, wykorzystywane do celów innych niż napędowe i grzewcze, podatku akcyzowego, według reguł właściwych dla ujednoliconego podatku akcyzowego nakładanego na konsumpcję produktów energetycznych?".
Naczelnik Urzędu Celnego w Pruszkowie, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego, wskazując w uzasadnieniu, że "innym organem lub sądem" nie będzie w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: o.p. lub Ordynacja podatkowa) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który orzeka o wykładni przepisów prawa unijnego.
Orzekając na skutek zażalenia, Dyrektor IC postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w Pruszkowie nie jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Wskazana przez podatnika okoliczność prowadzenia przed TSUE postępowania z pytania prejudycjalnego Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I GSK 780/11) na gruncie analizowanej sprawy nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p.
Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że przedmiotem sporu w rozpoznanej sprawie była zasadność odmowy zawieszenia postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE sprawy z pytania prejudycjalnego Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w postanowieniu z 5 marca 2013 r. sygn. I GSK 780/11, dotyczącego wykładni przepisów prawa UE.
WSA przedstawił ogólne rozważania w zakresie pojęcia "zagadnienia wstępnego". Przede wszystkim wskazał, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p., składają się cztery istotne elementy, a mianowicie: 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej; 2) jego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem; 3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, a więc musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; 4) istnieje bezpośrednia zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Zdaniem WSA nie mają charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. ustalenia, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia tej sprawy, ponieważ nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika. Zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej w ogóle rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy podatkowej. Zagadnienie wstępne istnieje zatem wtedy, kiedy aby wydać decyzję w postępowaniu głównym, pewna okoliczność musi być rozstrzygnięta w zewnętrznym postępowaniu prejudycjalnym. Okoliczność ta musi stanowić element stanu faktycznego sprawy z postępowania głównego i musi mieć znaczenie prawne.
Sąd I instancji zaznaczył, że w orzecznictwie sądowoadministrcayjnym przyjmuje się, iż zawisłość przed Trybunałem Sprawiedliwości UE sprawy zgodności przepisów prawa z prawem UE nie powoduje obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Stąd też rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego postawionego przez polski sąd administracyjny przed Trybunałem Sprawiedliwości UE w sprawie innego podmiotu nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p.
W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd I instancji podzielił poglądy o braku prejudycjalnego charakteru postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości UE w sprawie innego podmiotu względem postępowania podatkowego. WSA zaznaczył, że organ podatkowy ma obowiązek zawieszenia postępowania tylko w przypadku, gdy wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W przeciwnym wypadku organ nie ma możliwości zawieszenia postępowania. Gdyby zatem nawet rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego przez Trybunał Sprawiedliwości UE miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to i tak od jego orzeczenia nie jest uzależnione rozstrzygnięcie konkretnej sprawy podatkowej. Sąd podkreślił, że obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej, nie dają organowi podatkowemu możliwości zawieszenia postępowania podatkowego z przyczyn podanych we wniosku skarżącej o zawieszenie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenie w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi na zasadzie art. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa procesowego, a mianowicie:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy postanowienie Dyrektora IC zostało wydane z naruszeniem art. 201 § 1 pkt 2 o.p. uzasadniającym oddalenie skargi na podstawie błędnych przesłanek polegających na przyjęciu, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania podatkowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu, podczas gdy właściwa wykładnia przepisu artykułu 201 § 1 pkt 2 o.p. powinna prowadzić do rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie;
b. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne uzasadnienie rozstrzygnięcia polegające, na niewykazaniu, że podnoszona przez spółkę okoliczność nie ma charakteru wstępnego wg definicji przyjętych przez Sąd oraz braku należytego wyjaśnienia w zakresie "pośredniego związku" z zagadnieniem w przedmiotowej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna wskazuje na podstawy określone w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Obydwa zarzuty związane są z kwestią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p.
Wstępnie Sąd w składzie rozpoznającym sprawę zauważa, że podziela pogląd zaprezentowany we wcześniejszym orzeczeniu NSA zapadłym w stosunku do tego samego skarżącego w zakresie tożsamego przedmiotu sporu (aczkolwiek obejmującego wcześniejsze okresy rozliczeniowe), a mianowicie w wyroku NSA z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I GSK 102/15, cbois.nsa.gov.pl.
Rozpatrując w pierwszej kolejności drugi z podniesionych zarzutów (tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.), z uwagi na ewentualną niemożność skontrolowania zaskarżonego wyroku z powodu zarzucanych wad uzasadnienia, stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania. Wskazany przepis określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. W judykaturze prezentowany jest pogląd, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (vide: uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt. II FPS 8/09). Ponadto, przyjmuje się, że aczkolwiek uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu orzeczenia, sporządzenie go z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06, LEX nr 417759). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną, w szczególności skutkiem braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07, cbois.nsa.gov.pl.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego żaden z tych przypadków nie zachodzi w niniejszym postępowaniu. Uzasadnienie wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Kwestią nierzutującą na zasadność podniesionego zarzutu jest fakt innego, niż oczekiwałaby skarżąca kasacyjnie strona, stanowiska zaprezentowanego przez Sąd. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez stronę skarżącą nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, LEX nr 488083).
Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Z kolei przy rozpatrywaniu pierwszego ze zgłoszonych zarzutów skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności odnieść się do prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe przepisu art. 201 § 1 pkt 2 o.p., ponieważ wyłącznie uprzednie, ewentualne stwierdzenie naruszenia tego przepisu skutkować mogło uznaniem naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniały przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepis art. 201 § 1 pkt 2 o.p. przewiduje obowiązek zawieszenia postępowania podatkowego przez organ podatkowy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Sformułowanie powołanego przepisu wskazuje na obligatoryjność zawieszenia postępowania w razie wystąpienia przesłanek, składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, z tego rodzaju zagadnieniem mamy do czynienia wówczas, gdy :
1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego,
2) jego rozpatrzenie należy do innego organu lub sądu,
3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy,
4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i związek ten musi mieć charakter bezpośredni.
Przez "zagadnienie wstępne" należy zatem rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w tej konkretnej, toczącej się sprawie, przy czym związek ten musi mieć charakter bezpośredni. Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. i nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania. Istnienie zagadnienia wstępnego wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie toczącej się sprawy.
W rozpatrywanej sprawie, jako zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania, strona skarżąca wskazała na wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 5 marca 2013 r., w sprawie I GSK 780/11, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów prawa unijnego.
Stosownie do art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii.
Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje zatem stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że fakt wystąpienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów prawa unijnego nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi bowiem zależeć rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w ogóle, a nie wydanie decyzji o treści oczekiwanej przez żądającą zawieszenia postępowania stronę. Możliwość zawieszenia postępowania zachodzi tylko wówczas, kiedy bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe. Ponadto uzyskanie odpowiedzi przez Naczelny Sąd Administracyjny na pytanie prejudycjalne nie ma charakteru bezpośredniego z rozpatrzeniem przedmiotowej sprawy, lecz jedynie pośredni. Organy mogły rozstrzygnąć przedmiotową sprawę samodzielnie interpretując przepisy prawa. Wystąpienie przez NSA z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów prawa unijnego do Trybunału Sprawiedliwości nie powoduje, że przepisy prawa, których pytanie dotyczy przestają obowiązywać.
W tych okolicznościach wątpliwości, dotyczące zgodności z prawem unijnym obowiązujących przepisów prawa, nie stanowią uzasadnionej przesłanki do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie tej kwestii w innym postępowaniu niż prowadzone lub w innej, choćby tożsamej sprawie, stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p.
Za prawidłowością stanowiska organów podatkowych, zaaprobowanego przez WSA przemawia brzmienie analizowanego przepisu art. 201 § 1 pkt o.p. i porównanie go z brzmieniem przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mianowicie według pierwszego ze wskazanych przepisów organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Drugi ze wskazanych przepisów dopuszcza możliwość zawieszenia postępowania przez sąd, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. Porównanie obu wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było, by w przypadku postępowania podatkowego – prowadzonego w trybie ustawy o.p. - zawieszenie postępowania było możliwe, kiedy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dotyczy bezpośrednio, tej właśnie sprawy, w przeciwnym wypadku wskazałby, że zawieszenie jest dopuszczalne również w przypadku zagadnienia wstępnego wyłaniającego się w innej sprawie.
W ocenie NSA zasadnie zatem Sąd I instancji przyjął, że zagadnienie prejudycjalne występuje wtedy, gdy bez jego rozpatrzenia nie będzie w ogóle możliwe wydanie decyzji. Zagadnienie wstępne wystąpi zatem w sytuacji, gdy pewna okoliczność musi być rozstrzygnięta (w zewnętrznym postępowaniu prejudycjalnym).
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skoro żaden przepis nie daje ani stronie postępowania podatkowego ani też organowi podatkowemu uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to Trybunał ten nie może być uznany za organ lub sąd o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p.
Podstawę prawna do takiego twierdzenia daje wprost art. 203 § 1 Ordynacji podatkowej, z którego jednoznacznie wynika, że zagadnienie wstępne występuje, gdy strona może wystąpić o rozpatrzenie takiego zagadnienia do właściwego organu lub sądu, bo powołany przepis mówi o wezwaniu strony przez organ do takiego wystąpienia, chyba, że strona już o rozpoznanie takiego zagadnienia wystąpiła.
W konsekwencji powyższego nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że WSA nie uzasadnił w pełni, że podnoszone przez skarżącą kasacyjnie spółkę okoliczności nie mają charakteru zagadnienia wstępnego oraz braku wyjaśnienia kwestii pośredniego związku. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji w zakwestionowanym orzeczeniu wyjaśnił w sposób usprawiedliwiony dlaczego uznał, że rozstrzygnięcie TSUE nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego oraz wskazał, iż właśnie to orzeczenie ma pośredni związek, nie jest bowiem zależne od niego wydanie w tej sprawie decyzji podatkowej.
Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadne.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło