I SA/Bd 746/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-12-11
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na właścicielu nieruchomości, czy też na jej samoistnym posiadaczu, gdy nieruchomość jest w posiadaniu innego podmiotu niż właściciel?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na właścicielu nieruchomości, chyba że nieruchomość znajduje się w samoistnym posiadaniu innego podmiotu. W sytuacji, gdy właściciel nie przedstawił dowodów na istnienie samoistnego posiadacza innego niż on sam, a dane z ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wskazują na właściciela jako podmiot zobowiązany, organ podatkowy prawidłowo ustalił właściciela jako podatnika. Organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i nie mogą samodzielnie korygować tych danych.Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. Ł. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. Spółka zarzuciła, że nie jest podatnikiem od części nieruchomości, która znajduje się w samoistnym posiadaniu innego podmiotu. Ponadto kwestionowała sposób określenia przedmiotu opodatkowania i powierzchnię budynków. Organy uznały spółkę za podatnika, opierając się na jej statusie właściciela nieruchomości zgodnie z ewidencją gruntów i budynków oraz aktem notarialnym, a także na braku dowodów na istnienie samoistnego posiadacza.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy D. Ł. określił skarżącej Spółce K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018r.
w kwocie [...]zł. Określenie zobowiązania dotyczyło zabudowanej nieruchomości położonej w M. P. , działka gruntu nr [...], dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą [...].
W odwołaniu wniesionym od powyższego rozstrzygnięcia Spółka zarzuciła bezpodstawne przyjęcie, że jest podatnikiem podatku od nieruchomości od ww. gruntu i budynku w sytuacji, gdy przedmiotowa nieruchomość częściowo znajdowała się w samoistnym posiadaniu innego podmiotu, tj. [...] sp. z o.o. w W. i to ten podmiot jako posiadacz samoistny winien być podatnikiem w 2018r. Nadto Spółka zarzuciła, że organ nie wskazał w sentencji decyzji, poza wysokością zobowiązania podatkowego, jakich składników ona dotyczy, tj. czy opodatkowano wszystkie nieruchomości Spółki, czy może jakąś konkretną.
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w T. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że Spółka K. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co bezspornie wynika z odpisu aktu notarialnego z dnia [...]. (repertorium A nr [...]), treści ww. księgi wieczystej, a także wypisu
z ewidencji gruntów. Spółka jest przedsiębiorcą, bowiem figuruje w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem [...]. W postępowaniu podatkowym nie budziła wątpliwości powierzchnia gruntu, która zgodnie z ewidencją gruntów wynosi 2.399 m2 ani powierzchnia użytkowa budynków, która wynosiła zgodnie ze złożonymi deklaracjami na podatek od nieruchomości 546,03 m2 i 62,78 m2.
Organ przywołując mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017r. poz. 1785 ze zm.), dalej także jako: "u.p.o.l.", w tym art. 1a ust. 1 pkt 3 stwierdził, że w niniejszej sprawie sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę przedmiotu opodatkowania decyduje
o tym, iż opodatkowany on będzie według stawek właściwych dla działalności gospodarczej.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej, że posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości był inny podmiot, organ odwoławczy podniósł, iż stan prawny nieruchomości jest uregulowany i nie ulega najmniejszej wątpliwości, że to K. o. jest jej właścicielem. Żadne dokumenty zebrane w trakcie postępowania nie wskazują, aby [...] sp. z o.o. była w posiadaniu samoistnym przedmiotowej nieruchomości. Z całą pewnością za taki dokument nie może być uznana deklaracja na podatek od nieruchomości złożona [...]. przez ten podmiot, skoro z treści księgi wieczystej, treści ewidencji gruntów i budynków, czy ww. aktu notarialnego bezsprzecznie wynika, że to K. o. jest właścicielem nieruchomości położonej w M. P. 36, działka gruntu
nr [...]. Dodatkowo z treści ww. aktu notarialnego wynika wyraźnie, że [...]. nastąpiło wydanie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie Spółce pod firmą K. o. w organizacji (§ 7 ust. 1 omawianego aktu notarialnego). Skarżąca nie wskazała ani nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie tezy, że stan prawny nieruchomości jest nieustalony i znajduje się ona w posiadaniu samoistnym innych podmiotów. Mając na uwadze podane wyżej dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż nieruchomość była
w posiadaniu samoistnym osób trzecich.
Organ uznał, że niezrozumiały jest argument, iż skoro sentencja decyzji nie wskazuje jakiej nieruchomości dotyczy podatek od nieruchomości, to Spółka nie może stwierdzić czy dotyczy on wszystkich jej nieruchomości, czy też wybranej. Organ w tym zakresie wskazał, że z uzasadnienia decyzji wyraźnie wynika, iż przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość w M. P. , działka gruntu nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]. Dokładne opisanie nieruchomości w uzasadnieniu decyzji było wystarczające by zidentyfikować przedmiot opodatkowania.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ przedstawił następujący wymiar podatku za 2018r.: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 2.399 m2 x [...] zł = [...] zł; budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej: 546,03 m2 x [...] = [...] zł; budynek pozostały, w tym zajęty na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego: 62,78 m2 x [...] zł = [...] zł, co stanowi po zaokrągleniu do pełnych złotych [...] zł.
W skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych poprzez:
- prowadzenie postępowania w sytuacji kiedy Skarżącej nie doręczono skutecznie żadnego wezwania ani decyzji;
- przyjęcie powierzchni do opodatkowania wbrew niekwestionowanym dokumentom, które charakteryzują nieruchomość;
- prowadzenie postępowania bez uwzględnienia stanowiska Skarżącej;
- opodatkowanie wyższą stawką podatku części nieruchomości, które nie są i nie były nigdy wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej;
- pominięcie faktu pozostawania nieruchomości w posiadaniu samoistnym innego podmiotu, tj. spółki [...] Sp. z o.o.
W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że organ podatkowy błędnie ustalił podmioty obowiązku podatkowego. W ustaleniach faktycznych organ sam wskazał, że posiadaczem samoistnym nieruchomości jest spółka [...]. Zgodnie
z obowiązującymi przepisami regulującymi zasady obciążania podatkiem od nieruchomości, obowiązek ten winien spocząć na posiadaczu samoistnym. Obowiązek właściciela nie jest obowiązkiem bezwzględnym. W dalszej części ustaleń organ wskazuje na Skarżącą jako korzystającą z części nieruchomości.
Zdaniem Spółki, organ prowadzący postępowanie całkowicie pominął powyższą kwestię przy ocenie podmiotu zobowiązanego. Uzasadnienie zawiera wyłącznie lakoniczne odniesienie do tej kwestii i de facto jest w sobie sprzeczne.
W sytuacji kiedy dany podmiot kwestionuje swój obowiązek podatkowy, organ winien szczegółowo zbadać kwestie posiadania nieruchomości. Stanowisko organu powoduje, że obowiązki organu zostają przerzucone na stronę postępowania.
Ponadto Spółka zarzuciła, że organ nie odniósł się do kwestii wykorzystania budynku na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Kwestia ta w ogóle nie znalazła się w sferze ustaleń organu. Organ oparł się wyłącznie na fakcie posiadania przez przedsiębiorcę. Dodatkowo Spółka podniosła, że sama kontrola organu podatkowego nie może być podstawą do zmiany powierzchni użytkowej budynku.
W tym zakresie decydujące znaczenie winien mieć rejestr gruntów i budynków. Brak zmian w tych dokumentach nie upoważnia organu do dowolnego ustalania powierzchni użytkowej. Ponadto ustalenia takiego może dokonać w toku postępowania wyłącznie biegły, a nie organ we własnym zakresie. Strona nie wie,
w jaki sposób organ ustalił powierzchnie, nie wie też przy pomocy jakich urządzeń.
Na koniec Spółka zrzuciła, że korespondencja w przedmiotowej sprawie nigdy nie została prawidłowo jej doręczona, czego organy w ogóle nie badały.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...]. Skarżąca podniosła, że protokoły kontroli nie zostały podpisane przez reprezentanta Spółki ani inną uprawnioną osobę. Zarzuciła, że Strona nie została prawidłowo zawiadomiona
o planowanej kontroli, nie mogła zgłosić swojego udziału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak
i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa
w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Zasadniczy problemem w przedmiotowej sprawie stanowi dokonanie oceny, czy organy prawidłowo ustaliły podmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości uznając za podatnika Skarżącą Spółkę oraz przedmiot opodatkowania. Przy czym Spółka m.in. podnosi, że część nieruchomości znajduje się w posiadaniu innego podmiotu, stąd na nim ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
II. Odnosząc się do zagadnienia podstawowego jakim jest ustalenie statusu podatnika, podnieść należy, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub
z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Nie budzi wątpliwości zarówno w doktrynie jak i judykaturze, że w przypadku, gdy nieruchomość (przedmiot opodatkowania) jest w posiadaniu samoistnym osoby (fizycznej czy też prawnej) innej niż właściciel, to na posiadaczu samoistnym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, która to ustawa nie definiuje pojęcia posiadacza samoistnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie to należy rozumieć tak, jak wynika to z przepisów Kodeksu cywilnego (według reguł wykładni językowej i systemowej zewnętrznej). Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak
i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z przyjętej przez ustawodawcę definicji posiadacza samoistnego rzeczy (jest nim ten kto nią faktycznie włada jak właściciel) można wyprowadzić wniosek, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2011r., sygn. akt II CSK 17/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2016r., sygn. akt II FSK 2963/13 - dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu). Posiadacz powinien władać rzeczą dla siebie, a nie za kogoś innego. Nie może zachowywać się tak, jak uprawniony do posiadania rzeczy w zakresie innego prawa niż prawo własności (por. T.A. Filipiak, Komentarz do art. 336 Kodeksu cywilnego, nota 4, LEX 2012; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2016r., sygn. akt II FSK 871/14, LEX nr 2065007).
Zatem ustawodawca ustanawiając na pierwszym miejscu jako podatnika właściciela nieruchomości, ma też na względzie możliwość zmodyfikowanie statusu podatnika
w przypadku, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym (por. P. Borszowski, K. Stelmaszczyk, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2016).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że z dowodów zebranych w sprawie wynika prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny. Rozważając zatem zagadnienie kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości położonej w M. P. 36, działka gruntu nr [...] podnieść należy, że w aktach administracyjnych znajdują się dokumenty urzędowe, z których jednoznacznie wynika, iż właścicielem nieruchomości jest Skarżąca Spółka
i jednocześnie nie zawierają one żadnej wzmianki, aby było ustanowione posiadanie samoistne na rzecz jakiegokolwiek innego podmiotu. I tak z podstawowego dokumentu jakim jest wypis z rejestru gruntów (wg stanu 2018r.) wynika, że właścicielem ww. nieruchomości (gruntów i budynków) jest K. Spółka z o.o. W aktach sprawy administracyjnej znajdują się także wcześniejsze wypisy
z ewidencji również potwierdzające status tej Spółki jako właściciela nieruchomości. Ponadto z aktu notarialnego z dnia [...]. Rep. A nr [...] stanowiącego umowę przeniesienia własności wynika, że Skarżąca Spółka wówczas w organizacji nabyła własność nieruchomości. W § 7 ust. 1 tego aktu postanowiono, że "Wydanie przedmiotowych nieruchomości w posiadanie Spółce pod firmą K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji z siedzibą
w M. P. nastąpiło dzisiaj", a zatem [...]. Wymieniony akt notarialny nie zawiera żadnych treści wskazujących na innego posiadacza, a tym bardziej samoistnego, niż Skarżąca, której nieruchomość została wydana. Organ powołuje się także na treść księgi wieczystej nr [...] dostępnej na stronie: https://ekw.ms.gov.pl/, która powyższe dane potwierdza co do własności,
a czego strona skutecznie nie podważyła.
Podnieść należy, że statusu podatnika podatku od nieruchomości nie ma posiadacz np. zależny (najemca/dzierżawca), lecz wyłącznie posiadacz samoistny. Jednakże na tę okoliczność (istnienia posiadacza samoistnego) skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu, poza deklarowaniem tej okoliczności.
Zgodzić się należy z organem, że K. o. nie wskazała ani nie złożyła żadnych dowodów na potwierdzenie tezy, iż stan prawny nieruchomości jest nieustalony i znajduje się ona (w części) w posiadaniu samoistnym innych podmiotów. W konsekwencji organy trafnie uznały, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że nieruchomość jest w posiadaniu samoistnym osób trzecich. Rację ma organ, że
o statusie posiadacza samoistnego nie przesądza sam fakt deklarowania tej okoliczności.
W konsekwencji w ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił niezbędny stan faktyczny sprawy, a wymiaru podatku dla Skarżącej, a nie innego podmiotu, dokonał opierając się przede wszystkim na danych z wypisu z rejestru gruntów. Za podatnika podatku od nieruchomości prawidłowo uznany został zatem właściciel nieruchomości, a w sprawie żadna z przesłanek nie przesądza o możliwości uznania Spółki z o.o. [...] jako posiadacza samoistnego nieruchomości. W ocenie Sądu, nie ma bowiem w sprawie podstaw prawnych, aby na gruncie podatku od nieruchomości w kontekście prawidłowo zebranych i ocenionych dowodów przez organy, uznać za podatnika podatku od nieruchomości Spółkę z o.o. [...], a nie właściciela całej nieruchomości.
III. Konsekwencją powyższego było też prawidłowe ustalenie przedmiotu opodatkowania. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. użyte w ustawie określenie grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – oznacza grunty, budynki
i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy,
z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Przez określenie użytki rolne i lasy rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy. Przy czym podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi dla gruntów powierzchnia, a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa - art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.
Skoro - jak wyżej już wykazano - brak dowodów poza deklaracją, że nieruchomość
w całości lub w części znajduje się w posiadaniu samoistnym Spółki z o.o. [...], to tym samym uprawnione było wyliczenie podatku dla Skarżącej od całej powierzchni gruntu wynikającej z wypisu z rejestru gruntów, tj. 0.2399 ha użytków (działka gruntu nr [...]). Powierzchnia ta także wynika z treści księgi wieczystej
nr [...]. Zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji
(s. 3), jak i organu odwoławczego (s.4) tę wielkość przyjęto, przy zastosowaniu stawki [...] zł przewidzianej w uchwale Nr [...] Rady Gminy D. Ł. z dnia
[...]. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2017r. poz. 4366). Stawka ta prawidłowo została zastosowana wobec okoliczności wpisania Skarżącej do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestr Przedsiębiorców, pod numerem [...], co wynika
z akt administracyjnych, przy jednoczesnym braku podstaw do wyłączenia gruntów
z opodatkowania lub zastosowania innej stawki podatkowej (np. brak decyzji ostatecznej organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy
z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018r. poz. 1202 i 1276), lub decyzji ostatecznej organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania – art. 1a ust. 2a u.p.o.l.).
Podnieść też należy, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż nieruchomość jest zabudowana dwoma budynkami i teren jest oznaczony symbolem "Bi" (grunty zabudowane i zurbanizowane - inne tereny zabudowane) natomiast:
a) jeden z budynków (nr [...]) oznaczono symbolem "h" - jako budynek o funkcji "handlowej i usługowej",
b) drugi budynek (nr [...]) oznaczono symbolem "i" czyli o funkcji "inne niż mieszkalna".
Ustalenia wynikające z tego rejestru są dla organu podatkowego wiążące.
Odnośnie do powierzchni budynków przyjętych do opodatkowania organ odwołał się do złożonych na wezwanie skierowane wyłącznie do Skarżącej:
- deklaracji podatnika – 368,10 m2 (jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej) oraz 62,78 m2 (tzw. pozostałych ogółem) oraz
- deklaracji tzw. posiadacza samoistnego – 177,93 m2.
Pierwsza z tych deklaracji została podpisana przez prezesa zarządu Spółki K. – B. L. (także wspólnika Spółki). Druga wprawdzie przez P. L. (będącego także wspólnikiem Spółki K.), jednak skoro organ nie uznał istnienia posiadania samoistnego - Spółki z o.o. [...] (wspólnika Spółki K.), to tym samym pomniejszenie zadeklarowanej powierzchni budynków przez Podatnika o wielkość deklarowaną przez wskazywanego przez Skarżącą rzekomego posiadacza samoistnego (tj. o 177,93 m2), uprawniało go do uwzględnienia tej wielkości przy wymiarze podatku Podatnikowi. Okoliczność bowiem uznania przez Spółkę K., że część nieruchomości znajduje się w posiadaniu samoistnym wspólnika, tj. Spółki z o.o. [...] spowodowało, iż Spółki te rozdzieliły powierzchnię użytkową budynku między siebie w uzgodnionych wielkościach. Przy czym Strona nie kwestionuje tych wielkości z obydwu deklaracji, jednak uważa, że
w sprawie występuje posiadacz samoistny, którego powinien w tej części obciążać obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
Z kolei w rejestrze gruntów nie wymieniono powierzchni użytkowej, lecz powierzchnię "zabudowy", a są to terminy różne i nie można ich utożsamiać.
Mając na uwadze powyższe, organ zastosował dwie stawki, tj. dla budynków związanych z działalnością gospodarczą (połączył rozdzielone między ww. Spółki wielkości powierzchni) i dla pozostałych (pow. 62,78 m2). Jednocześnie organ stosując stawkę dla budynków związanych z działalnością gospodarczą wskazuje na wykorzystywanie budynku jako sali weselnej, co potwierdzać mają włączone do akt: decyzja o warunkach zabudowy oraz wydruk zdjęcia z Internetu z 2018r. Strona natomiast nie wskazała żadnego dowodu przeciwnego, a mającego wykazać istnienie przesłanek z art. 1a ust. 2a u.p.o.l., na co wyżej już zwrócono uwagę.
Podnieść też należy, że uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji
i organu odwoławczego zawierają wyliczenie podatku. Przedmiot opodatkowania (zabudowana nieruchomość położona w M. P. , działka gruntu nr [...], dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą [...], jak i wyliczenie podatku są zidentyfikowane, wbrew twierdzeniom skargi. Sentencja zaś organu pierwszej instancji zawiera określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018r.
w kwocie [...]zł, co odpowiada normie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 O.p. oraz art. 6 u.p.o.l., wskazanych prawidłowo także jako podstawa prawna decyzji Wójta [...].
IV. W kontekście powyższej argumentacji wyjaśnienia wymaga przede wszystkim kwestia związania organów podatkowych rejestrem gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków, stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.; zwanej dalej: u.p.g.k.) stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej, opracowań geodezyjno- kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego. Zgodnie z art. 21 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte
w ewidencji gruntów i budynków.
Zatem, w myśl cytowanego przepisu, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów użytków gruntowych, powierzchni gruntów, czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń
w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak
i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.
Organy podatkowe są zatem związane oznaczeniem gruntu wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, co wynika z powołanego wyżej art. 21 ust. 1 u.p.g.k. Dopóki
w ewidencji wpisany jest taki sposób klasyfikacji gruntu, dopóty organ jest zobligowany do jego przyjmowania podczas ustalania rodzaju i wysokości podatku od tego gruntu.
Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że użyty w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte
w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane
w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. wyroki z 13 stycznia 2015r., sygn. akt II FSK 3226/12 i z 13 maja 2015r., sygn. akt II FSK 1116/14).
Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji w przepisach ustawy prawo geodezyjne
i kartograficzne, ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Podkreślić przy tym należy, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016r. poz. 1034)
o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.
Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w zw. z ww. przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010r., nr 5, s.5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015r. nr 2, s.11-19).
Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą
w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a jednocześnie nie ma kompetencji do zmiany tych danych. Organ podatkowy nie może samodzielnie prowadzić postępowania w zakresie ustalenia właściwej klasyfikacji gruntu, albowiem ustalenia takie wykraczają poza zakres postępowania mającego na celu ustalenie wysokości należnego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.
Jeżeli zdaniem Spółki K. rejestr gruntów i budynków nie odzwierciedla istniejącego stanu, w tym nie uwzględnia oddania części nieruchomości
w posiadanie samoistne Spółce [...], to w pierwszej kolejności należy doprowadzić do zmiany w tym rejestrze, co będzie skutkować na gruncie opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skoro w przedmiotowej sprawie status Spółki K. jako podatnika, powierzchnia gruntów, rodzaj gruntów i budynków - wynikają ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu z rejestru gruntów (dodatkowo Sąd na rozprawie w dniu [...]. przeprowadził dowód
z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień [...]. znajdującego się w aktach administracyjnych do sprawy o sygn. akt I SA/Bd 662/18), to organ podatkowy obowiązany jest te dane uwzględniać przy wyliczeniu podatku.
Na marginesie tut. Sąd zauważa, że w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 662/18 podstawą do uwzględnienia skargi był przede wszystkim brak wypisu z rejestru gruntów według stanu prawnego mającego zastosowanie w 2016r. i 2017r.
W niniejszej natomiast sprawie taki wypis według stanu dotyczącego 2018r. w aktach administracyjnych się znajduje, a co więcej znajdował się także (z inną datą)
w aktach administracyjnych sprawy I SA/Bd 662/18. Spraw tych zatem nie można utożsamiać, bowiem w przedmiotowej sprawie wypis z rejestru gruntów, a zatem dowód mający przesądzające znaczenie dla wymiaru podatku za ten właśnie rok podatkowy, znajduje się w aktach sprawy administracyjnej i był przedmiotem analizy.
Ponadto Sąd zauważa, że w zaskarżonej sprawie organ nie powołuje się na protokoły kontroli, lecz odwołuje się do ww. dokumentów urzędowych i złożonych deklaracji (na wezwanie organu), a które to dowody należy ocenić jako wystarczające dla określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2018r., bez konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, czego domaga się Strona. Wójt [...] postanowieniem z dnia [...]. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2018r. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącej dnia [...]. Podnieść też należy, że zarówno organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]. (doręczonym [...].), jak i organ odwoławczy zawiadomieniem z dnia [...]. (doręczonym [...].) wyznaczyły Spółce K. 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy
i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Stronie zatem zapewniony był czynny udział w sprawie stosownie do art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. Z przysługującego prawa Strona nie skorzystała i nie przedłożyła dowodów, które podważałyby dokonane ustalenia. Nie było natomiast przeszkód, aby wykazać dowodowo - choćby na etapie postępowania odwoławczego - że wypis z rejestru gruntów nie odzwierciedla stanu rzeczywistego. Jeżeli organ odwołuje się do konkretnych dowodów, to nie wystarczy ich gołosłowne podważanie, lecz wskazanie dowodu, który zaprzeczałby ustaleniom organów odwołujących się np. do wypisu
z rejestru gruntów, aktu notarialnego. Niezrozumiały jest też zarzut dotyczący nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji skoro była ona kierowana na adres Spółki z o.o., odbierana, a decyzje zaskarżane. Sąd zauważa, że adres, na który była kierowana przez organy korespondencja, wynika także z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego znajdującego się w aktach sądowych.
V. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne. Reasumując, organ odwoławczy, prawidłowo stosując się do przepisów obowiązującego prawa wykorzystał do wymiaru podstawy opodatkowania dowody, które przesądzają o prawidłowości działania organów administracji w sprawie.
W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
L.Kleczkowski H. Adamczewska-Wasilewicz M. Łent
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło