II SA/Wa 533/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-12

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi w służbie stałej, który nabył dom jednorodzinny, a następnie złożył wniosek o pomoc finansową na jego uzyskanie, przysługuje taka pomoc, jeśli wcześniej posiadał i zbył lokal mieszkalny spełniający normy zaludnienia?
Ratio decidendi
Policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego tylko wtedy, gdy nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Posiadanie i zbycie lokalu spełniającego normy zaludnienia, a następnie nabycie domu jednorodzinnego, oznacza, że potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone, co wyklucza przyznanie pomocy finansowej. Ocena spełnienia warunków następuje na dzień złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant w służbie stałej, złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego. Wcześniej posiadał lokal mieszkalny, który zbył, a następnie nabył dom. Organy Policji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ posiadał zbyty lokal spełniający normy zaludnienia, a następnie nabył dom. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że jego potrzeby mieszkaniowe nie były zaspokojone w momencie zakupu domu i że złożenie wniosku po nabyciu domu nie wyklucza przyznania pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "k.p.a.", art. 6a ust. 2 pkt 2, art. 94 ust. 1, 95 ust. 1 pkt 2, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067) oraz § 3 i 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia z dnia 17 października 2001 r.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania T. Z. pomocy finansowej na uzyskanie domu. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: T. Z. jest funkcjonariuszem [...] w [...]. Służbę w Policji pełni od dnia [...] sierpnia 2010 r., funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany w dniu [...] sierpnia 2013 r. Zainteresowany oraz jego żona M. Z. od dnia [...] listopada 2011 r. posiadali lokal mieszkalny w miejscowości [...] przy ul. [...], który zbyli w dniu [...] maja 2017 r. [...] jest miejscowością pobliską w stosunku do miejscowości, w której policjant pełni służbę. Zainteresowany w latach 2014-2017 pobierał równoważnik pieniężny za remont ww. lokalu mieszkalnego. W dniu [...] maja 2017 r. małżonkowie Z. zostali właścicielami nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym dwukondygnacyjnym w [...] przy ul. [...]. Na dzień złożenia wniosku zainteresowany posiadał uprawnienia do 3 norm zaludnienia. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił T. Z. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w [...] przy ul. [...] argumentując, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy, tj. [...] października 2017 r. (data wpływu do organu) policjant posiadał już dom mieszkalny, a lokal, który zapewniał mu normy zaludnienia został zbyty w dniu [...] maja 2017 r. Od powyższej decyzji T. Z., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie zarzucając naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie faktu, że skarżący we własnym zakresie zaspokoił potrzeby mieszkaniowe i nabył dom zaciągając kredyt hipoteczny na okres 30 lat na łączną kwotę 450.000 zł, 2) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, 3) art. 8 k.p.a. poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania oraz podważenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, 4) art. 9 k.p.a. poprzez brak wypełnienia przez organ obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, 5) art. 88 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w przedmiotowej sytuacji nie doszło do aktualizacji przesłanek uprawniających skarżącego do przyznania mu pomocy finansowej na zakup domu, pomimo że w istocie skarżący spełnił przesłanki udzielenia mu pomocy finansowej, tj. w chwili zakupu domu przy ul. J [...] w [...] nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, nie spełniał żadnej z negatywnych przesłanek udzielenia mu pomocy finansowej oraz decyzją administracyjną nie przydzielono mu lokalu mieszkalnego zgodnie z ww. ustawą, 6) art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, iż przepis ten przewiduje wygaśnięcie pomocy finansowej na skutek zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie, 7) art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie przez władzę publiczną, w postępowaniu zmierzającym do uzyskania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Policji, znajdujących się - z uwagi na fakt pełnienia służby - w analogicznej sytuacji prawnej, polegającej na odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na zakup domu wyłącznie z uwagi na złożenie przez niego wniosku po dacie zakupu, pomimo że z obowiązujących przepisów prawa nie wynika, aby okoliczność tego rodzaju stanowiła negatywną przesłankę ubiegania się o pomoc finansową, 8) § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 18 maja 2005 r.", poprzez przyjęcie, że lokal przy ul. [...] w [...] zapewniał policjantowi i jego rodzinie odpowiednie normy zaludnienia, podczas gdy organ nie poczynił dokładnych ustaleń w tym zakresie, a podana wielkość pokoju dziennego nie odpowiadała rzeczywistej powierzchni mieszkalnej i była mniejsza z uwagi na fakt, że pomiar dotyczył lokalu w stanie surowym zamkniętym i nie uwzględniał powierzchni tynków i komina w pokoju, o czym skarżący nie wiedział, gdyż organ nie informował go jaki pomiar ma podać i czego on ma dotyczyć, 9) § 2 i 1 oraz 3 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 stycznia 2001 r. poprzez jego niewłaściwą interpretację sprowadzającą się do wniosku, że pomoc finansowa na nabycie domu nie może być udzielona z uwagi na fakt wcześniejszego nabycia domu, niż chwila złożenia wniosku. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. organ odwoławczy przytoczył treść mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o Policji. Wskazał przy tym, że przesłankę sine qua non żądania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu stanowi legitymowanie się przez policjanta prawem do uzyskania lokalu mieszkalnego. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi bowiem zastępczą formę realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej i jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale. Inaczej mówiąc, nie przyznaje się funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) w sytuacji, gdy nie może on ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego (domu) w drodze decyzji z uwagi na wystąpienie jednej z okoliczności wymienionych w przepisie art. 95 ust. 1 ww. ustawy. Następnie organ odwoławczy wskazał, że T. Z. od dnia [...] listopada 2011 r. posiadał własnościowe prawo do - stanowiącego odrębną nieruchomość -lokalu mieszkalnego nr [...] B przy ul. [...] w miejscowości [...]. W latach 2014 - 2017 policjant pobierał równoważnik pieniężny za remont ww. lokalu mieszkalnego. W dniu [...] maja 2017 r. aktem notarialnym Repertorium [...] nr [...] 7 T. Z. zbył lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], którego wraz z małżonką był właścicielem na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej. Następnie, w dniu [...] maja 2017 r., na podstawie aktu notarialnego Repertorium [...] nr [...] małżonkowie Z. nabyli do majątku wspólnego nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym w [...] przy ul. [...]. Natomiast wniosek o pomoc finansową na uzyskanie ww. domu policjant złożył w dniu [...] października 2017 r. Organ odwoławczy zauważył, iż dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej jest dniem wszczęcia postępowania w tej sprawie, a pozytywne rozpatrzenie wniosku zależy od szeregu czynników regulowanych przepisami ustawy o Policji oraz rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r., w szczególności od tego, czy wnioskodawca miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Pomoc finansowa przysługuje bowiem "na uzyskanie lokalu mieszkalnego", przy czym chodzi tu o sytuację, gdy policjant nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Pomoc taka nie przysługuje zatem w przypadku gdy funkcjonariusz posiada już tytuł prawny do lokalu lub domu zapewniającego przysługujące mu normy zaludnienia. Organ wskazał, że z aktu notarialnego nabycia nieruchomości z dnia [...] maja 2017 r., nie wynika, aby budynek położony w [...] przy ul. [...] nie nadawał się do zamieszkania czy też wymagał prac adaptacyjnych lub wykończeniowych. W aktach sprawy brak jest innych dokumentów, które pozwoliłyby stwierdzić stan techniczny budynku oraz stan jego wykończenia. Przy czym przeprowadzenie remontu lokalu mieszkalnego lub domu zakupionego na rynku wtórnym nie oznacza, że nie nadaje się on do użytkowania, zamieszkania. Intencją ustawodawcy było natomiast, aby pomoc finansowa była przeznaczana jedynie na uzyskanie przez funkcjonariusza mieszkania w miejscowości pełnienia służby, przy czym pomocy tej nie można utożsamiać z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez Państwo obywatelowi na spłatę jego prywatnych zobowiązań. Organ odwoławczy podkreślił również, że lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...], który małżonkowie Z. posiadali od dnia [...] listopada 2011 r., spełniał normy zaludnienia przysługujące policjantowi na dzień jego zbycia. Do akt sprawy został bowiem załączony akt notarialny Repertorium [...] nr [...] sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego oraz rzut lokalu. Z dokumentu tego wynika, że lokal składał się z pokoju dziennego z wyodrębnionym aneksem kuchennym, przedpokoju, garderoby i łazienki. Natomiast ww. aktem notarialnym małżonkowie Z. sprzedali nabywcy lokal mieszkalny składający się z pokoju dziennego z wyodrębnionym aneksem kuchennym, przedpokoju, łazienki i małego pokoju. Biorąc pod uwagę powagę urzędu notariusza oraz wagę dokumentu jakim jest akt notarialny sprzedaży nieruchomości domniemywa się, że są w nim zawarte dane mające odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zatem lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...] składał się z dwóch pokoi - jednego dziennego i drugiego określonego mianem garderoby. Nie ma to natomiast wpływu ma powierzchnię tego lokalu, która wynosiła prawie 44m2 (43,97 m2), gdzie jeden pokój miał powierzchnię 22,42 m2, natomiast drugi 6,19 m2. Zatem ww. lokal znajdujący się w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby funkcjonariusza, dobrowolnie zbyty, spełniał warunki odpowiedniej powierzchni mieszkalnej zgodnej z przysługującymi policjantowi 3 normami zaludnienia. Jeśli zatem policjant miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ww. ustawy. Pismem z dnia 25 lutego 2018 r. T. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. zarzucając naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co utrzymano w mocy decyzję, która narusza słuszny interes skarżącego, w szczególności pominięcie faktu, że skarżący we własnym zakresie zaspokoił potrzeby mieszkaniowe i zakupił nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem mieszkalnym dwukondygnacyjnym w [...] przy ul. [...] zaciągając kredyt hipoteczny na okres 30 lat na kwotę 450.000 zł, 2) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów bez należytego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, 3) art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, 4) art. 9 k.p.a. poprzez brak wypełnienia przez organ obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a nadto brak czuwania przez organ nad tym, aby strona i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, 5) art. 88 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w przedmiotowej sytuacji nie doszło do aktualizacji przesłanek uprawniających skarżącego do przyznania mu pomocy finansowej na zakup domu, pomimo że w istocie skarżący spełnił te przesłanki, tj. w chwili zakupu domu przy ul. [...] w [...] nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, nie spełniał żadnej z negatywnych przesłanek udzielenia mu pomocy finansowej oraz decyzją administracyjną nie przydzielono mu lokalu zgodnie z ww. ustawą, 6) art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, iż przepis ten przewiduje wygaśnięcie pomocy finansowej na skutek zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie, 7) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie przez władzę publiczną w postępowaniu zmierzającym do uzyskania pomocy finansowej funkcjonariuszy Policji, znajdujących się z uwagi na fakt pełnienia służby w analogicznej sytuacji prawnej, polegającej na odmowie udzielenia pomocy finansowej na zakup domu wyłącznie z uwagi na złożenie wniosku po dacie zakupu domu, mimo iż z żadnych przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie wynika, aby okoliczność tego rodzaju stanowiła negatywną przesłankę ubiegania się o ww. pomoc finansową, 8) § 2 i 3 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. poprzez przyjęcie, że lokal przy ul. [...] w [...] zapewniał policjantowi i jego rodzinie odpowiednie normy zaludnienia, podczas gdy organ nie poczynił żadnych dokładnych ustaleń w tym zakresie, a podana wielkość pokoju dziennego nie odpowiadała rzeczywistej powierzchni mieszkalnej i była mniejsza z uwagi na fakt, że pomiar dotyczył lokalu w stanie surowym zamkniętym i nie uwzględniał powierzchni tynków i komina w pokoju, o czym odwołujący nie wiedział, gdyż organ nie informował go jaki pomiar ma podać i czego ma on dotyczyć, 9) § 2, 1 oraz § 3 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. poprzez jego niewłaściwą interpretację sprowadzającą się do wniosku, że pomoc finansowa na nabycie domu nie może być udzielona skarżącemu z uwagi na fakt wcześniejszego nabycia domu, niż chwila złożenia wniosku. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi skarżący podniósł w szczególności, że organy obu instancji niesłusznie dużą wagę przypisały okoliczności wcześniejszego posiadania i sprzedaży nieruchomości przy ul. [...] w [...], co w kontekście niniejszej sprawy jest całkowicie bezprzedmiotowe. Skarżący na dzień nabycia domu przy ul. [...] tj. [...] maja 2017 r., nie był już właścicielem lokalu mieszkalnego przy ul. [...], nie posiadał też żadnego innego tytułu do lokalu mieszkalnego. Na dzień [...] maja 2017 r. potrzeby mieszkaniowe skarżącego i jego rodziny nie były zaspokojone. Zatem nawiązywanie przez organ odwoławczy do sytuacji mieszkaniowej skarżącego przed dniem 24 maja 2017 r. jest całkowicie niezasadne, a ponadto istotnie ogranicza prawa skarżącego do swobodnego rozporządzania swoją własnością. Tego rodzaju argumentacja sprowadza się do wniosku, że skarżący powinien był nie sprzedawać mieszkania o powierzchni ok. 44m2, bowiem spełniało ono - zdaniem organu - przysługujące mu normy zaludnienia. Skarżący zakwestionował również stanowisko organu, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, tj. [...] października 2017 r., miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, bowiem posiadał dom w [...] przy ul. [...], który nabył wcześniej bo już w dniu [...] maja 2017 r. Innymi słowy, zdaniem organu, skarżący utracił prawo do ww. świadczenia, gdyż wniosek złożył już po nabyciu domu. Tymczasem w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08 (publ. LEX nr 490969) złożenie wniosku o pomoc finansową po nabyciu lokalu samo przez się nie wyklucza przyznania tej pomocy. Pogląd ten, w ocenie skarżącego, w pełni znajduje zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. Skarżący, jak podkreślił, zaspokoił potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie, bowiem w dniu [...] maja 2017 r. nabył dom jednorodzinny w [...] przy ul. [...], zaciągając na ten cel wraz z małżonką kredyt w wysokości 450.000 zł w [...] Nieruchomość została wydana w dniu [...] czerwca 2017 r. Ze względu na obowiązującą rejonizację oraz trwający nabór do oddziału przedszkolnego w Publicznej Szkole Podstawowej w [...], koniecznym było zameldowanie małoletniej córki skarżącego - J. Z. pod nowym adresem przy ul. [...]. Córka wraz z matką zostały zameldowane pod nowym adresem. Dom zakupiony na rynku wtórnym wymagał remontu, który skarżący wykonywał nakładem własnej pracy, co trwało do końca września 2017 r. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu skarżący złożył w dniu [...] października 2017r., tj. w czasie kiedy rzeczywiście zamieszkał wraz z rodziną w ww. domu. Uwzględniając powyższe organ powinien załatwić ww. wniosek pozytywnie poprzez udzielenie pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.). W przedmiotowej sprawie organy Policji odmówiły skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego argumentując, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy, tj. [...] października 2017 r., miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pobliskiej pełnienia służby, gdyż posiadał dom jednorodzinny położony w miejscowości [...] przy ul. [...], nabyty na rynku wtórnym w dniu [...] maja 2017 r. (akt notarialny Repertorium [...] nr [...]), a ponadto w dniu [...] maja 2017 r. (akt notarialny Repertorium [...] nr [...]) dokonał sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], stanowiącego odrębną nieruchomość, który to lokal zapewniał przysługujące skarżącemu i jego rodzinie normy zaludnienia. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego po jego nabyciu nie stanowi przeszkody do przyznania tej pomocy, gdyż pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) powinna być udzielana również na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych przez policjanta, który nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. W ocenie bowiem skarżącego, zbyty lokal mieszkalny, położony w miejscowości [...], nie zapewniał przysługujących jemu i jego rodzinie norm zaludnienia, a ponadto jego zbycie nastąpiło przed nabyciem domu jednorodzinnego. W ocenie Sądu, stanowisko skarżącego w świetle poczynionych przez organ ustaleń faktycznych nie jest trafne. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast z art. 94 ust. 1 ww. ustawy wynika, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, który posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy. Pomoc finansowa, na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o której mowa w art. 94 ust. 1 ww. ustawy, stanowi bowiem zastępczą formę realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej i jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale. Przy czym, co istotne, pomoc finansowa nie jest uprawnieniem, które przysługuje każdemu policjantowi tylko z tego tytułu, że jest funkcjonariuszem. Z przepisu art. 94 ust. 1 ww. ustawy wynika bowiem, że pomoc finansowa przysługuje tylko wówczas, jeżeli policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Nie chodzi tutaj jednak o wszystkie sytuacje kiedy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, lecz tylko o takie sytuacje kiedy policjant, pomimo spełnienia przesłanek do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, takiego lokalu nie otrzymał (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 726/16, publ. LEX nr 2483515). Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący, będąc funkcjonariuszem w służbie stałej od dnia [...] sierpnia 2013 r., posiadał wraz z małżonką własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], tj. w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby w rozumieniu art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. W dniu [...] maja 2017 r. aktem notarialnym Repertorium [...] nr [...] małżonkowie dokonali sprzedaży ww. lokalu. Z treści ww. aktu notarialnego wynika, że przedmiotem sprzedaży był lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, składający się z jednego pokoju dziennego z aneksem kuchennym, jednego pokoju, jednej łazienki i jednego przedpokoju o powierzchni użytkowej 44 m2, natomiast z załączonego do akt sprawy rzutu ww. lokalu mieszkalnego wynika, że powierzchnia pokoju dziennego wynosiła 22,42 m2, natomiast powierzchnia drugiego pokoju, określanego mianem garderoby, wynosiła 6,19 m2. Z powyższego wynika, że ww. lokal, dobrowolnie zbyty przez skarżącego, spełniał warunki powierzchni mieszkalnej stosownie do przysługujących skarżącemu 3 norm zaludnienia (po jednej normie zaludnienia dla policjanta, jego żony oraz córki) w rozumieniu § 2 pkt 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013r., poz. 1170 ze zm.). Przepis ten stanowi, że norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Z powyższego wynika, że skarżący oraz członkowie jego rodziny (żona i córka) miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Trafnie zatem stwierdził organ Policji, że skarżący nie spełnił ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego - stosownie do art. 88 ust. 1 ww. ustawy. Nie spełnił również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ww. ustawy. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają zarzuty skargi, że ww. lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] nie zapewniał skarżącemu i jego rodzinie odpowiednich norm zaludnienia, z tego powodu, że podana przez organ wielkość pokoju dziennego nie odpowiadała jego rzeczywistej powierzchni mieszkalnej, bowiem nie uwzględniała powierzchni tynków i komina w pokoju, zaś organ nie poczynił dokładnych ustaleń w tym zakresie. W ocenie Sądu ustalenia organu są prawidłowe. Organ oparł się na treści ww. aktu notarialnego z dnia [...] maja 2017 r., w którym wskazano, że zbywany lokal mieszkalny składa się z dwóch pokoi. Ponadto powołał się dane przedstawione przez samego skarżącego, który złożył do akt sprawy rzut ww. lokalu mieszkalnego. Z dokumentu tego wynika, że powierzchnia pokoi wynosiła odpowiednio: 22,42 m2 oraz 6,19 m2. Skarżący, co należy podkreślić, nie zakwestionował skutecznie ustaleń organu i nie przedstawił wiarygodnych dokumentów, z których wynikałoby, że powierzchnia mieszkalna ww. lokalu nie spełniała przysługujących mu 3 norm zaludnienia. Podane, jednak w sposób nieprecyzyjny, wymiary komina (około 2m2) nie podważają ustaleń poczynionych przez organ. Ponadto zauważyć należy, że skarżący - jako funkcjonariusz w służbie stałej - pobierał w latach 2014 - 2017 równoważnik pieniężny za remont ww. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] - stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o Policji oraz postanowień rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 192 ze zm.). W aktach sprawy znajduje się decyzja KWP w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o przyznaniu skarżącemu ww. świadczenia z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia za rok 2017, a także oświadczenie mieszkaniowe z dnia [...] grudnia 2014 r., w którym skarżący wskazał, że od dnia [...] listopada 2011 r. zajmuje ww. lokal mieszkalny i ubiega się o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący ubiegał się i otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ww. ustawy. Podkreślić należy, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013r., poz. 1130), równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają (...) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny. Przy czym chodzi tu o lokal mieszkalny, który spełniałby normy zaludnienia przysługujące policjantowi, tj. który zaspokajałby jego potrzeby mieszkaniowe. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje natomiast policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny spełniający przysługujące mu normy zaludnienia (§ 1 ust. 2 pkt 5 ww. rozporządzenia). Przesłanka ta nie ma natomiast zastosowania w odniesieniu do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Niezależnie od powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy kluczowe pozostaje to, że skarżący - zamieszkując w lokalu mieszkalnym spełniającym przysługujące mu (i członkom jego rodziny) normy zaludnienia - dobrowolnie zbył ww. lokal stanowiący odrębną własność i nabył dom jednorodzinny. Ilość przysługujących skarżącemu norm zaludnienia nie uległa w tym czasie zmianie. Zatem składając wniosek z dnia [...] października 2017 r. skarżący domagał się w istocie przyznania pomocy finansowej na poprawę warunków mieszkaniowych, a nie na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych stosownie do art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Jak już wyżej wskazano, skarżący nabył dom jednorodzinny położony w miejscowości [...] przy ul. [...] w dniu [...] maja 2017 r. (akt notarialny Repertorium [...] nr [...]), zaś wniosek o przyznanie pomocy na uzyskanie domu złożył dopiero w dniu [...] października 2017 r. Przy czym organy obu instancji zasadnie przyjęły, że ocena spełnienia przez skarżącego warunku uzyskania pomocy mieszkaniowej winna być dokonywana na dzień złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy. We wniosku skarżący wskazał [...] czerwca 2017 r. jako datę zamieszkania w ww. domu jednorodzinnym oraz [...] czerwca 2017 r. jako datę zameldowania w nim żony i córki. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby ww. dom nie nadawał się do zamieszkania, czy też wymagał prac adaptacyjnych warunkujących zamieszkanie. Natomiast potrzeba przeprowadzenia prac remontowych domu zakupionego na rynku wtórnym, co podnosił skarżący w treści skargi, nie oznacza, że dom ten nie nadawał się do zamieszkania. W świetle powyższego zgodzić należy się z organem, że w dacie złożenia wniosku skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe skoro posiadał dom jednorodzinny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Należy raz jeszcze podkreślić, iż celem powołanych wyżej przepisów ustawy o Policji nie było przyznanie jednej grupie zawodowej ułatwień w nabywaniu na własność lokali mieszkalnych (domów). Świadczenie, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ww. ustawy nie stanowi przywileju pracowniczego, lecz zostało wprowadzone w interesie służby z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Świadczenie to ma charakter subsydiarny, zabezpieczający należyte funkcjonowanie organów bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego ustawa nie formułuje prawa podmiotowego wszystkich funkcjonariuszy do uzyskania pomocy finansowej w celu umożliwienia nabycia mieszkania, czy domu na własność, lecz stwarza takie uprawnienie tylko tym, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Z tych też względów z żadnego z przepisów ustawy o Policji nie wynika, aby powyższe świadczenie miało być przyznawane na rozbudowę, remont lokalu lub domu, czy spłatę zobowiązań kredytowych, czego w istocie domaga się skarżący w niniejszej sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. I OSK 333/09, z dnia 7 marca 2006 r. sygn. I OSK 554/05; publ. CBOSA). Pomocy finansowej udzielanej na podstawie ww. ustawy nie można utożsamiać z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez państwo obywatelowi na spłatę jego prywatnych zobowiązań. "Przewidziana ustawą pomoc finansowa w celu nabycia mieszkania na własność nie została ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienia służby w charakterze policjanta. Pomoc ta jest tylko jedną z przewidzianych ustawą form pomocy policjantom w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym razie musiałaby być traktowana jako przywilej policjantów, budzący wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli" (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r., SK 1/00). W obecnych warunkach społeczno-gospodarczych nie ma należytego uzasadnienia dla przyjęcia tezy, iż funkcjonariuszom policji (lub innych służb mundurowych) należą się jakieś szczególne formy pomocy państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Byłoby to niezgodne z wymogami sprawiedliwości i równości w stosunku do innych grup zawodowych. Pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ma ścisły związek z interesem służby i pozostaje aktualna tylko w takim zakresie, w jakim potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są należycie zaspokojone. W tym miejscu warto wskazać na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. o sygn. I OPS 7/08, powołaną również przez skarżącego, w której stwierdzono, że decydujące znaczenie dla ustalenia prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego ma sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie ma on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Stąd też fakt nabycia domu lub lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, nawet wówczas gdy przed takim nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki do przydziału lokalu mieszkalnego, może skutkować wygaśnięciem uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia domu lub lokalu funkcjonariusz posiada już dom lub lokal o odpowiedniej powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. W powyższej uchwale stwierdzono również, że z treści § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235) nie można wyprowadzać proponowanego wniosku, iż skoro fakt ponoszonych przez funkcjonariusza wydatków może potwierdzać nie tylko umowa przedwstępna, ale także umowa kupna domu czy lokalu (§ 5 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia), to uprawnienie do pomocy finansowej należy oceniać na dzień nabycia domu (lokalu), niezależnie od daty złożenia wniosku. Podobnie z możliwości potwierdzenia faktu ubiegania się przez funkcjonariusza o dom (lokal) umową o spłatę zobowiązań zaciągniętych na cele mieszkaniowe (art. 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia) nie można wywodzić uprawnień do żądania w każdym czasie pomocy finansowej na spłatę wydatków poniesionych w związku z uzyskanym domem, (lokalem) w jednej z wymienionych wyżej miejscowości. Reasumując stwierdzić należy, że na dzień złożenia wniosku, tj. [...] października 2017 r., skarżący posiadał już dom jednorodzinny, natomiast uprzednio zbył lokal mieszkalny, który zapewniał mu przysługujące normy zaludnienia. Z tych względów, wbrew zarzutom skargi, organy Policji odmawiając skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, nie naruszyły art. 88 ust. 1 oraz art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Nie doszło również do naruszenia art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, bowiem w dacie złożenia wniosku o przyznanie ww. pomocy skarżący spełniał przesłankę określoną w ww. przepisie. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 32 Konstytucji RP. W tym względzie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt SK 1/00 wskazując, że "szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę. Stanowisko takie zajął także NSA w uchwale siedmiu sędziów z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99, (publ. ONSA/1999/3/77). Ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich policjantów do uzyskania pomocy finansowej do nabycia mieszkania na własność, bez względu na to, czy mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby. Powołane przepisy Konstytucji nie obligują też ustawodawcy do zakreślenia tak szerokich ram pomocy udzielanej policjantom w celu zapewnienia im możliwości nabywania mieszkań na własność. Z tych względów zarzut naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa wyrażony w art. 32 ust. 1 Konstytucji przez zaskarżone przepisy ustawy o Policji należy ocenić jako bezzasadny". Brak jest również podstaw do uznania, że organ Policji dopuścił się naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych wyrażonych w art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej oraz w art. 9 k.p.a., tj. zasady informowania - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał bowiem ustaleń faktycznych w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) oraz rozważył wszystkie okoliczności istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia respektując zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Swe stanowisko organ należycie uzasadnił, stosownie do wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazać należy, że z akt sprawy w istocie nie wynika aby organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji powiadomił skarżącego o końcowym zapoznaniu się z aktami sprawy. Należy jednak zaznaczyć, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, iż naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi wadę procesową, która może stanowić podstawę uchylenia decyzji, jeśli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11, publ. LEX nr 1286271; z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 842/11, publ. LEX nr 1081058). Przy czym to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia adekwatnego związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, publ. LEX nr 1070853). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem skarżący nie wykazał, aby przed wydaniem zaskarżonej decyzji zachodziła konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów i czynności, które miałyby istotny wpływ na jej zakończenie. Z tych względów stwierdzić należy, że organy obu instancji nie naruszyły uprawnień procesowych strony postępowania administracyjnego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło