IV SA/Wr 448/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamienicka (sprawozdawca), sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na nie wykonanie przez Dyrektora Technikum Leśnego w M. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wr 91/18 I. wymierza Dyrektorowi Technikum Leśnego w M. grzywnę w wysokości 200 ( słownie: dwieście) złotych; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Technikum Leśnego w M. na rzecz skarżącego kwotę 200 (słownie: dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wr 91/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał Dyrektora Technikum [...] w M. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2018 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pozostałym zakresie skargę oddalił oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. (doręczonym drogą elektroniczną w tym samym dniu) A. K. zwrócił się do Dyrektora Technikum [...] w M. o udostępnienie informacji publicznej przez udostępnienie: 1. treści dokumentów (korespondencji) wytworzonych przez Dyrektora bądź Technikum [...] w komunikacji z Kurią Metropolitalną W.; 2. treści dokumentów (wyjaśnień) wytworzonych i składanych przez Dyrektora bądź szkołę do Ministerstwa Środowiska – Biuro [...], dotyczących składanych wyjaśnień w zakresie m.in. GIODO; 3. treści dokumentów wytworzonych przez Dyrektora bądź Technikum dotyczących ochrony danych osobowych. Skarżący podkreślił, że powyższe informacje dotyczą jego osoby. Zawnioskował, aby organ udzielił odpowiedzi w formie skanów pdf na podany we wniosku adres internetowy oraz w formie kserokopii dokumentów na adres zamieszkania skarżącego. Powyższy wniosek strona uzupełniała e-mailami z [...] kwietnia 2018 r., [...] kwietnia 2018 r. i [...] kwietnia 2018 r. W powyższej korespondencji e-mailowej skarżący podkreślił, że wnosi o wszelką korespondencję prowadzoną przez Dyrektora bądź szkołę z Kurią Metropolitarną W. w okresie od [...] marca 2017 r. do [...] kwietnia 2018 r. oraz o wytworzone dokumenty (pisma) Dyrektora składane do Biura [...] Ministerstwa Środowiska w okresie od stycznia do kwietnia 2018 r. w sprawie wniosku adresowanego do Biura przez kierownictwo resortu w kwestii możliwości naruszenia tajemnicy korespondencji z dnia [...] września 2017 r. przez jednego z pracowników szkoły oraz decyzji GIODO z dnia [...] lutego 2018 r. o udostępnieniu danych osobowych, a także treści dokumentów wytworzonych przez Dyrektora bądź Technikum dotyczących ochrony danych osobowych w roku szkolnym [...] oraz [...]. Ponadto wniósł o udostępnienie dokumentów dotyczących finansów publicznych przekazywanych na nagrody dla Dyrektora, nauczycieli i pracowników szkoły. Po rozpatrzeniu skargi strony na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, WSA uznał że spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że szkoła wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, jak również dysponuje majątkiem publicznym, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu, oczywiste było również, że żądana przez skarżącego informacja stanowiła informację publiczną, ponieważ każda informacja dotycząca zasad funkcjonowania szkoły, jako podmiotu wykonującego zadanie publiczne związane z edukacją, stanowi informację publiczną. Uprawnione jest twierdzenie, że informacje odnoszące się do dokumentów wytworzonych przez dyrektora szkoły, dotyczących udostępnienia danych osobowych wnioskującego oraz przyznawania nagród pieniężnych pracownikom szkoły, stanowią informację publiczną. Sąd stwierdził, że z przedłożonych akt sprawy wynika, że wniosek strony z dnia [...] kwietnia 2018 r. w dalszym ciągu pozostaje nierozpoznany, pomimo że upłynął już nawet nowy (przedłużony) termin do rozpoznania tego wniosku ([...] czerwca 2018 r.). Dlatego też Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, rozumianej jako niezałatwienie sprawy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, ponieważ we wskazanym terminie informacji nie udostępnił, ani nie załatwił wniosku strony w inny sposób, w szczególności przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Stąd też Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność Dyrektora nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem organ pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek w sprawie informacji publicznej do dnia [...] czerwca 2018 r., z uwagi na konieczność przeanalizowania możliwości udostępnienia wnioskowanych dokumentów, jednak pismo to zostało doręczone skarżącemu dopiero w dniu [...] kwietnia 2018 r., a zatem już po dniu złożenia przez niego skargi w organie. W pozostałym zakresie Sąd skargę uznał za niezasadną (wniosek o wymierzenie organowi grzywny). W skardze z dnia 1 października 2018 r. na niewykonanie wyroku z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wr 91/18, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 3 października 2018 r., skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia [...] września 2018 r. wezwał organ do wykonania wyroku WSA z dnia 4 lipca 2018 r., ale do dnia złożenia skargi organ nie załatwił sprawy zgodnie z wyrokiem Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając że w dniu [...] września 2018 r. przesłano skarżącemu skan pisma nr [...],w którym udzielono odpowiedzi, stanowiącej wykonanie wyroku Sądu. W odpowiedzi tej organ poinformował stronę, że informacje wymienione w pkt 1 i pkt 2 wniosku nie stanowią informacji publicznej, ponieważ są to dokumenty we własnej sprawie strony toczonej przeciwko Technikum i jego Dyrektorowi przed innymi organami państwowymi, zaś w zakresie pkt 3 wezwano stronę do uszczegółowienia, o jakie dokumenty chodzi. Ponadto organ wskazał, że skarżący "zasypuje" Technikum wnioskami o udzielenie informacji publicznej, e – mailami z ponagleniami, pretensjami, wezwaniami, przypomnieniami, doprecyzowaniami i pytaniami – od kilku razy w tygodniu do kilku razy dziennie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Z powyższego wynika, że przesłanką skutecznego wniesienia skargi z żądaniem wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku jest wystąpienie do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku przed wniesieniem skargi do sądu. Natomiast warunkiem wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie przez sąd, że organ pozostawał w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym pod pojęciem niewykonania wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Zasadą jest, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie, akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący przed złożeniem skargi z żądaniem wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku, pismem z dnia [...] września 2018 r. wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wr 91/18. Powyższe wezwanie pocztą tradycyjną zostało nadane w dniu [...] września 2018 r., a pocztą elektroniczną w dniu [...] października 2018 r. Organ potwierdził otrzymanie wezwania w dniu [...] października 2018 r. Jak już wyżej wskazano jedyną przesłanką zasadności skargi, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. jest brak spełnienia nałożonego przez sąd administracyjny obowiązku wykonania wyroku przez załatwienie sprawy w określonym terminie. Sytuację, w której wykonanie wyroku następuje po terminie zobowiązującym do jego wykonania, uznać należy za pozostawanie organu w bezczynności w wykonaniu wyroku. Okoliczność wykonania wyroku w trakcie toczącego się postępowania sądowego nie ma znaczenia dla wymierzenia organowi grzywny. Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 91/18 zobowiązano organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2018 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ otrzymał prawomocny wyrok wraz z aktami administracyjnymi w dniu [...] września 2018 r. Pismem z dnia [...] września 2018 r. Technikum poinformowało Sąd, że wycofało się z zamiaru złożenia skargi kasacyjnej od wyroku do NSA. Natomiast termin do załatwienia wniosku skarżącego upływał w dniu [...] września 2018 r. Jednakże w zakreślonym terminie organ nie załatwił wniosku skarżącego zgodnie z zaleceniami WSA. Wykonania wyroku WSA nie stanowi odpowiedź zawarta w piśmie z dnia [...] września 2018 r., przekazanym skarżącemu w tym samym dniu pocztą elektroniczną. W piśmie tym organ poinformował skarżącego, że informacje żądane w punktach 1 i 2 wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. nie stanowią informacji publicznej i nie zostaną udostępnione skarżącemu. W tym miejscu należy przypomnieć, że WSA w wyroku z dnia 4 lipca 2018 r. sygn.. akt IV SAB/Wr 91/18 uznał, że informacje te stanowią informację publiczną i powinny zostać udostępnione skarżącemu. Od tego wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna i wyrok uprawomocnił się w dniu 31 sierpnia 2018 r. Na rozprawie przed tut. Sądem Dyrektor Technikum oświadczyła, że przesłała skarżącemu skany wszystkich żądanych przez niego dokumentów i przedłożyła dowody, potwierdzające że wykonanie wyroku nastąpiło w dniach [...] października 2018 r. oraz [...] listopada 2018 r. Przy piśmie z dnia [...] października 2018 r. przesłano skarżącemu pocztą elektroniczną kopie (skany) korespondencji prowadzonej przez szkołę: pismo z dnia [...] listopada 2017 r. skierowane do Kurii Metropolitarnej we W., notatkę służbową z dnia [...] lutego 2018 r., pismo z dnia [...] lutego 2018 r. skierowane do Biura [...] w Ministerstwie Środowiska oraz pismo z dnia [...] listopada 2017 r. skierowane do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Natomiast w dniu [...] listopada 2018 r. przekazano pocztą elektroniczną plik z danymi dotyczącymi finansów publicznych przekazanych na nagrody dla dyrektora, nauczycieli i pracowników administracji i obsługi. Na rozprawie skarżący potwierdził otrzymanie powyższych informacji i oświadczył, że nie potrafi wskazać jakich dokumentów, ewentualnie posiadanych przez szkołę nie otrzymał i nie oczekuje otrzymania od organu kolejnych dokumentów. Wykonanie wyroku nastąpiło zatem już po terminie zakreślonym w wyroku tut. Sądu, po złożeniu skargi z żądaniem wymierzenia organowi grzywny. Nie budzi zatem wątpliwości, że sytuacja, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie dowodzi, że organ pozostawał w bezczynności w wykonaniu pkt I wyroku. Organy państwowe są obowiązane do działania na podstawie przepisów obowiązującego prawa i respektowania wyroków sądowych. W szczególności uzasadnieniem nierespektowania prawomocnego wyroku nie mogą być argumenty podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę. Okoliczności takie jak "zasypywanie" szkoły korespondencją składaną przez skarżącego oraz brak wcześniejszego zainteresowania sprawami szkoły przez skarżącego nie stanowią usprawiedliwienia dla bezczynności organu w wykonaniu prawomocnego wyroku. Są to co najwyżej fakty, które sąd może wziąć pod uwagę przy miarkowaniu wysokości grzywny nałożonej za niewykonanie prawomocnego wyroku sądu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1166/10 i 8 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2005/12 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia: 19 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 83/14 i 23 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 393/15 – dostępne na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również wykonanie wyroku po terminie w nim zakreślonym ma znaczenie dla wysokości grzywny (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2010 r., II OSK 489/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli organ nie zgadzał się ze stanowiskiem WSA wyrażonym w wyroku z dnia 4 lipca 2018 r., co zostało wyrażone w piśmie z dnia [...] września 2018 r. skierowanym do skarżącego, uprawniony był do skorzystania z możliwości złożenia skargi kasacyjnej do NSA. W ustalonym stanie faktycznym sprawy wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. zasługuje na uwzględnienie. Grzywna ma nie tylko charakter represyjny, ale i prewencyjny, a jej celem jest zdyscyplinowanie organów administracji do wykonania w sposób zgodny z prawem wyroków sądów administracyjnych. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określa art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd w punkcie I wyroku na mocy art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a wymierzył grzywnę w wysokości 200 zł uznając, że kwota ta będzie stanowić wystarczający i adekwatny środek do stopnia naruszenia prawa przez skarżoną szkołę. Sąd miał na uwadze, że szkoła jako placówka edukacyjna nie jest typowym organem administracji państwowej, a dążenie do terminowego wykonania wyroku znalazło odzwierciedlenie w piśmie z dnia [...] września 2018 r., jakkolwiek zawierającym stanowisko niezgodne z zaleceniami WSA w wyroku z dnia 4 lipca 2018 r. Ponadto opóźnienie w wykonaniu wyroku nie było znaczne. W punkcie II wyroku Sąd w trybie art. 154 § 2 p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w tezie wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn. II SAB/Bk 65/13 ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność jest bowiem naruszeniem prawa. Nie można jednak przyjąć, że w każdej bezczynności mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały podstawy do przypisania bezczynności organu rażącego charakteru, w szczególności nie można uznać, że organ celowo i w sposób zamierzony nie wykonywał wyroku. O kosztach postępowania sądowego należnych skarżącemu od organu Sąd rozstrzygnął w punkcie III wyroku biorąc pod uwagę brzmienie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł.