VII SA/Wa 1390/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-19

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jadwiga Smołucha, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można nałożyć karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (samowoli budowlanej) na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, jeśli na obiekt ten wydano ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie może być nałożona w przypadku obiektu budowlanego, który stanowi samowolę budowlaną i jest objęty ostateczną decyzją nakazującą jego rozbiórkę. W takiej sytuacji cel tej kary, jakim jest przymuszenie do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, nie istnieje, ponieważ obiekt ma zostać fizycznie zlikwidowany. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego za użytkowanie pawilonu stanowiącego samowolę budowlaną oraz o przyznanie jej statusu strony. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do samowoli budowlanej, a obiekt objęty jest nakazem rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha, sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Sygnatura akt VII SA/Wa 1390/18 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r., na podstawie art. 61a § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2017r., poz. 1257), po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Spółka z o.o. w [...]: - odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, za przystąpienie do użytkowania pawilonu przy ul. [...] w [...], stanowiącego samowolę budowlaną, oraz - odmówił przyznania "[...]" Spółka z o.o. statusu strony w tym postępowaniu. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...].11.2017r., wpłynął wniosek spółki "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez legalnego zakończenia budowy. Przepis art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, przewiduje sankcję za przystąpienie do użytkowania wyłącznie w sytuacjach określonych w art. 54 (bez dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy) i art. 55 (bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie). Zatem, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego tylko w przypadkach, o jakich mowa w art. 54 i art. 55, z naruszeniem obowiązków wynikających z tych przepisów, stwarza po stronie organu nadzoru budowlanego podstawę do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Przepis art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nie stanowi samoistnej podstawy do wymierzenia kary za użytkowanie obiektu budowlanego w innych, nie wymienionych w art. 54 i art. 55 przypadkach. Zawiadomienie o zakończeniu budowy, dotyczyć może jedynie budowy prowadzonej legalnie, na podstawie pozwolenia na budowę. Organ powiatowy nie znalazł podstaw prawnych do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia sankcji administracyjnej przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, w odniesieniu do pawilonu na nieruchomości przy ul. [...] w [...], stanowiącego samowolę budowlaną. Organ podkreślił, iż przedmioty pawilon objęty jest ostatecznym nakazem rozbiórki. Po zaskarżeniu decyzji rozbiórkowej do Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. W odniesieniu do wniosku o przyznanie statusu strony w postępowaniu o którym mowa wyżej, organ wskazał, że zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego - stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wszelkie procedury dotyczące obowiązków i uprawnień w zakresie przyjęcia do użytkowania obiektu, wynikające z art. 54 - 60 ww. ustawy dotyczą wyłącznie inwestora. Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stosownie do art. 61a § 1 - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów: 1. prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 61 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że "[...]" nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie może żądać wszczęcia postępowania w sprawie samowolnego użytkowania pawilonu przy ul. [...] stanowiącego samowolę budowlaną, 2) art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienie istoty sprawy i nieudowodnienie, że brak jest podstaw prawnych do wszczęcia z urzędu ww. postępowania, 3) art. 124 § 2 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia, brak wyjaśnienia podstaw na jakich użytkowany jest pawilon na nieruchomości przy ul. [...] w [...]; 4) art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię, ograniczającą pojęcie strony; 2. prawa materialnego tj.: 1) art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że dyspozycją tego przepisu nie są objęte przypadki użytkowania inwestycji będącej wynikiem samowoli budowlanej. Spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2017 r., nakazującą inwestorowi - Stowarzyszeniu [...] dokonanie rozbiórki pawilonu o konstrukcji aluminiowej i wymiarach w podstawie 20,00 x 29,00 m, usytuowanego w obszarze Parku [...] na nieruchomości przy ul. [...] w [...], w sąsiedztwie Pałacu [...] przy ul. [...] w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] podczas oględzin 30 października 2017 r. stwierdził, że pawilon nie został rozebrany. Inwestor użytkował pawilon przez wiele lat. Pismem z dnia 23 listopada 2017 r. skarżąca wniosła o wszczęcie z urzędu postępowania, w sprawie wymierzenia na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, kary za użytkowanie pawilonu przy ul. [...] stanowiącego samowolę budowlaną oraz przyznanie "[...]" statusu strony w tym postępowaniu. Skarżąca ma interes prawny i powinna być stroną postępowania w sprawie wszczętej na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Ograniczenie stron postępowania do osoby inwestora, dotyczy wyłącznie sytuacji, w których decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II OSK 259/14, z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1201/09; 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1130/10; z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2179/12; z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2998/12, z 23 marca 2017 r. Natomiast postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu, w którym stroną jest wyłącznie inwestor (art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego). Do ustalenia statusu strony w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu zastosowanie znajduje art. 28 K.p.a. Twierdzenie organu, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, stroną może być wyłącznie podmiot mający status dotychczasowego inwestora, jest nieprawidłowe. Norma art. 57 ust. 7 ww. ustawy, stanowiąca podstawę kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego w warunkach tzw. samowoli użytkowej, jest adresowana do właściwego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który ma obowiązek obciążyć inwestora karą pieniężną w razie spełnienia przesłanek określonych przepisem. Trwająca procedura sądowo-administracyjna ze skargi zobowiązanych do dokonania rozbiórki pawilonu i wstrzymanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykonania decyzji, nie jest przesłanką do odmowy wszczęcia postępowania. Poza sporem jest bowiem, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie pawilonu, ani nie dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia "[...]" sp. z.o.o. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].12.2017 r., odmawiające wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, za przystąpienie do użytkowania pawilonu przy ul. [...] w [...], stanowiącego samowolę budowlaną, a także odmawiające przyznania "[...]" sp. z.o.o. statusu strony - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sankcja przewidziana w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nazwana została przez ustawodawcę "karą z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego". Przesłanką jej wymierzenia jest stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 bądź art. 55 ww. ustawy. Przepisy te nakładają na inwestora obowiązek, aby przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego zawiadomił on właściwy organ o zakończeniu budowy albo złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i taką ostateczną decyzję uzyskał. Nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego podlega karze tylko w wypadku gdy do użytkowania przystąpiono z naruszeniem obowiązków jakie określone zostały we wskazywanych artykułach. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1184/09, wskazał że art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie stanowi samoistnej podstawy do wymierzenia kary za użytkowanie obiektu budowlanego w innych, nie wymienionych w art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego przypadkach. W pojęciu kary z tytułu nielegalnego użytkowania nie chodzi o każde nielegalne użytkowanie, ale tylko o takie, które jest następstwem zignorowania obowiązków wynikających z przepisów art. 54 i 55. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1049/09 " nie można podzielić poglądu w myśl którego organ nadzoru budowlanego jest zobligowany w każdym przypadku do wymierzenia kary, w rezultacie ustalenia użytkowania obiektu bez wymaganego zawiadomienia o zakończeniu budowy i bez pozwolenia na użytkowanie ". Kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 nie można wymierzyć z powodu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zbudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, albowiem kara ta dotyczyć może tylko obiektów budowanych legalnie. Zawiadomienie o zakończeniu budowy posiada skuteczną moc prawną tylko wobec obiektów, które wybudowane zostały zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Skoro obiekt został wybudowany bez dokumentacji wymaganej przepisami prawa budowlanego, to siłą rzeczy nie może być obciążony przedmiotową karą. Zgłoszenie samowoli budowlanej prowadzi nie do uruchomienia procedury wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania, lecz do wszczęcia procedury legalizacyjnej. W wyroku z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1049/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego ma zobligować inwestora do podjęcia czynności w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie oraz, że sytuacja taka nie może dotyczyć inwestora, który zrealizował obiekt w warunkach samowoli budowlanej. Skoro nie jest dopuszczalne uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowoli budowlanej, to nie można w konsekwencji uznać, że strona, nie uzyskując pozwolenia na użytkowanie, narusza art. 55. Zdaniem organu odwoławczego, PINB zasadnie uznał, że brak jest podstaw do podejmowania działań w sprawie dotyczącej nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego. Organ nie podzielił stanowiska prezentowanego w orzeczeniach sądów administracyjnych przytoczonych w zażaleniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił z kolei tezy zawarte m.in. w wyroku WSA w Krakowie z dnia 29.09.2017r., II SA/Kr 801/17, czy też w wyroku NSA z dnia 21.01.2014r., II OSK 1920/12, co do braku podstaw do wymierzenia kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania samowoli budowlanej. Z uwagi na niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania opisanego obiektu budowlanego stanowiącego samowolę budowlaną, zapatrywania skarżącej w przedmiocie posiadania przez nią przymiotu strony nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. "[...]" Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów: 1. prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 124 § 2 k.p.a., w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia przez: a) niewskazanie podstawy prawnej dla wydania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, b) brak rozważenia posiadania przez skarżąca interesu prawnego w rozpoznaniu sprawy, c) brak wyjaśnienia podstaw faktycznych rozstrzygnięcia, w szczególności wyjaśnienia kiedy powstał pawilon na nieruchomości przy ul. [...] w [...]; 2) art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia istoty sprawy i nieudowodnienie, że brak jest podstaw prawnych do wszczęcia z urzędu postępowania. 2. prawa materialnego: art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że dyspozycją tych przepisów nie są objęte przypadki użytkowania inwestycji będącej wynikiem samowoli budowlanej. Spółka domagała się uchylenia postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającego go postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych zgodnie, z którymi wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego możliwe jest również jeśli obiekt wybudowano nielegalnie (wyroki NSA z dnia 19 listopada 2009 r., II OSK 1179/09, z dnia 12 września 2013 r., II OSK 1232/12 oraz z 16 października 2013 r., II OSK 1155/12, z dnia 17 stycznia 2014 r., II OSK 1907/12, z dnia 23 czerwca 2015 r., II OSK 2809/13 oraz z dnia 17 lipca 2015 w sprawie II OSK 124/14 i II OSK 3049/13). W cenie skarżącej, rozbieżności w orzecznictwie wynikają w znacznej mierze z różnic w stanach faktycznych będących ich podstawą. W wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. II OSK 1179/09 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, iż regulacja art. 57 ust. 7 w związku z art. 54 Pr. bud. nie przewiduje żadnych wyjątków od obowiązku wymierzenia przez właściwy organ kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Kara taka powinna zostać wymierzona w każdym przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55. Zawiadomienie o zakończeniu budowy powinno przy tym mieć miejsce niezależnie od tego czy użytkowany obiekt powstał w sposób legalny, czy też w warunkach samowoli. W przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej wystąpienie o zgodę na użytkowanie obiektu powinno spotkać się ze sprzeciwem właściwego organu i powinno stanowić podstawę do wszczęcia przez ten organ stosownego postępowania. To postępowanie może się toczyć obok (niezależnie) od postępowania w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Nie może natomiast mieć miejsca sytuacja w której mimo stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, organ administracji publicznej nie wymierza kary przewidzianej w art. 57 ust. 7 pr. bud. z tego tylko powodu, że np. obiekt budowlany wzniesiony został niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na jego budowę. Stanowisko takie podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny w kolejnych wyrokach: z dnia 12 września 2013 r. II OSK 1232/12 oraz z dnia 16 października 2013 r. OSK 1155/12. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok II OSK z dnia 17 stycznia 2014 r.) skoro zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu który został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym, to tym bardziej zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany bez projektu. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej także zagrożone jest więc sankcją w postaci kary pieniężnej, Zasady współżycia społecznego i interes publiczny przemawiają za wszczęciem postępowania. Brak sankcji finansowych może sygnalizować przyzwolenie na tego rodzaju działania lub też wskazywać na ekonomiczną zasadność pomijania ustawowych procedur budowlanych. Skarżąca ma interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia i powinna być stroną postępowania w sprawie prowadzonej na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Naruszającą art. 61a k.p.a. jest odmowa wszczęcia postępowania w przypadku, gdy nie zachodzi żadna z ustawowych podstaw, przy czym dotyczy to też przypadku, kiedy wniosek ma inicjować postępowanie wszczynane z urzędu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2015 r. II SA/Kr 945/15). W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu w tej sprawie jest postanowienie o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w celu nałożenia na inwestora kary pieniężnej w trybie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, a także nadania skarżącej spółce statusu strony tego postępowania. Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego o jakiej mowa w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (jak wynika z brzmienia przepisu) zależna jest od stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 bądź art. 55 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te nakładają na inwestora obowiązek, aby przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego zawiadomił on właściwy organ o zakończeniu budowy albo złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i taką ostateczną decyzję uzyskał. Biorąc pod uwagę treść tych przepisów przyjąć należy, iż przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego spotkać się może z reakcją organu nadzoru budowlanego w postaci nałożenia kary za nielegalne jego użytkowanie, tylko w wypadku gdy do użytkowania przystąpiono z naruszeniem obowiązków jakie określone zostały w dwóch wskazywanych wyżej artykułach. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1184/09, wskazał - art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie stanowi samoistnej podstawy do wymierzenia kary za użytkowanie obiektu budowlanego w innych, nie wymienionych w art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego przypadkach. W pojęciu kary z tytułu nielegalnego użytkowania nie chodzi więc o każde nielegalne użytkowanie, ale tylko o takie, które jest następstwem zignorowania obowiązków wynikających z przepisów art. 54 i 55. Wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego ma zmusić inwestora do podjęcia działań w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, co zasadniczo nie może dotyczyć inwestora, który zrealizował obiekt w warunkach samowoli budowlanej. Mając świadomość rozbieżności orzecznictwa sadowoadministracyjnego na tle stosowania art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, podkreślić trzeba, że ostateczną decyzją z dnia [...] października 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], nakazującą inwestorowi - Stowarzyszeniu [...], dokonanie rozbiórki pawilonu na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W dniu [...].11.2017r. do organu powiatowego, wpłynął wniosek spółki, o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania obiektu bez legalnego zakończenia budowy. Wnioskowane przez skarżącą spółkę postępowanie oraz ewentualna kara pieniężna, nie mogą mieć miejsca w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W przypadku braku dobrowolnej rozbiórki, organ musiałby bowiem prowadzić postępowanie egzekucyjne, a jednocześnie wymierzyć karę z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, której jednym z istotnych elementów jest przymuszenie do uzyskania pozwolenia na użytkowanie (tak w wyroku NSA z dnia 21.01.2014r., II OSK 1920/12). W niniejszej sprawie cel ten nie istnieje, a nakaz rozbiórki obiektu, oznacza jego fizyczne zniesienie. Kwestia szybkości i skuteczności wyegzekwowania ostatecznego nakazu rozbiórki, nie może mieć wpływu na ocenę dopuszczalności zastosowania normy z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Dodatkowym argumentem jest to, że w przepisach Prawa budowlanego, samowole budowlane zostały objęte kompleksową i spójną regulacją prawną. Z uwagi na prawną niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, stanowiącego samowolę budowlaną i objętego ostatecznym nakazem rozbiórki, twierdzenie skarżącej o posiadaniu przez nią przymiotu strony postępowania, nie miało znaczenia dla postanowienia wydanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd nie uwzględnił zarzutów podnoszących w skardze uznając je za bezzasadne. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, prawidłowo ustaliły i zinterpretowały obowiązujące przepisy, dokonały prawidłowej subsumcji, a uzasadnienia kontrolowanych postanowień spełniają wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło