I SA/Gd 544/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-12-19
Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który wystawił faktury VAT na rzecz podmiotu, który nie był faktycznym odbiorcą towaru, jest zobowiązany do zapłaty podatku VAT wykazanego na tych fakturach na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, nawet jeśli nie miał świadomości uczestnictwa w oszustwie podatkowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik, który wystawił faktury VAT na rzecz podmiotu, który nie był faktycznym odbiorcą towaru, jest zobowiązany do zapłaty podatku VAT wykazanego na tych fakturach na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Przepis ten nakłada obowiązek zapłaty podatku na wystawcę faktury, niezależnie od tego, czy transakcja faktycznie miała miejsce, czy też podatnik miał świadomość nieprawidłowości. Celem tego przepisu jest zapobieganie nadużyciom i uszczupleniom dochodów Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego określającą podatnikowi M.N. kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty z tytułu wystawionych faktur za okres od stycznia do czerwca 2013 roku. Organ ustalił, że podatnik importował towary i wystawiał faktury sprzedaży m.in. na rzecz A Sp. z o.o., które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a odbiorcami towarów były inne podmioty. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, dowolną ocenę dowodów oraz naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 21 marca 2018 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2013 roku oddala skargę.
Decyzją z dnia 11 maja 2017 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: Naczelnik UCS) określił panu M.N. (dalej: podatnik, skarżący) kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty z tytułu wystawionych faktur, o których mowa w art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług: za styczeń 2013r. w wysokości 35.970 zł, za luty 2013r. w wysokości 68.728 zł, za marzec 2013r. w wysokości 54.649 zł, za kwiecień 2013r. w wysokości 6.505 zł, za maj 2013r. w wysokości 12.360 zł, za czerwiec 2013r. w wysokości 47.147 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podatnik w okresie objętym decyzją prowadził działalność gospodarczą pod firmą [...] M.N., zajmując się m.in. importem towarów z Chin (głównie odzieży i obuwia), które następnie sprzedawał na terenie Polski. Podatnik wystawił faktury sprzedaży m.in. na rzecz A Sp. z o.o., które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Podatnik miał świadomość, że w rzeczywistości odbiorcami towarów fakturowanych na rzecz ww. spółki były inne podmioty, tj. B Sp. z o.o. i C Sp. z o.o. Mając na względzie powyższe, organ uznał, że na podatniku ciąży obowiązek zapłaty podatku wynikającego z wystawionych faktur na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), zwanej dalej u.p.t.u.
Podatnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 21 marca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika UCS, że sporne faktury wystawione przez skarżącego nie dokumentują rzeczywiście wykonanych operacji gospodarczych.
W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że M.N. w 2013r. importował towary (m.in. obuwie) od chińskiego kontrahenta- D (dalej w skrócie D).
Z dokumentów związanych z odprawami celnymi towarów wynika, iż kontenery z towarem, które zostały przyjęte na statek w Chinach były za każdym razem nadawane przez inne niż D podmioty. Kontrahent chiński, co potwierdzają dokumenty importu towarów, składał oświadczenie, że towary zostały zakupione w drodze na morzu od innego podmiotu. W większości przypadków kontenery z towarem miały być odbierane w Polsce przez B sp. z o.o. z W.K..
Na fakturach sprzedaży towarów wystawionych przez D dla podatnika wystawca nie wskazał numeru konta, na jaki należało dokonać zapłaty. Wskazano tylko, że termin zapłaty - 60 dni po dostawie. Z przedmiotowych faktur sprzedaży nie wynika, aby zapłata miała być dokonana przez kupującego na rzecz innego podmiotu niż wystawca faktury. Tymczasem analiza dokumentów zapłaty przez podatnika za towary kupione od D pozwala stwierdzić, że płatność za każdą z wystawionych faktur dokonana została na rzecz innych niż D podmiotów, nadto zawsze przed datą wystawienia faktury przez D.
Na zaimportowany towar M.N. wystawił faktury sprzedaży na B Sp. z o.o.,; A Sp. z o.o., ul; E Sp. z o.o., ; F Sp. z o.o.
Przeprowadzenie czynności sprawdzających w A Sp. z o.o. nie było możliwe, ponieważ pod wskazanym adresem ([...]) ww. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Znajdujący się na terenie posesji pracownicy poinformowali, że mieści się tam firma transportowa i nie słyszeli o firmie A Sp. z o.o. Pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej udali się również pod adres wirtualnego biura w K. przy ul. [...]. Pracownica biura oświadczyła, że obecnie nie ma z ww. Spółką kontaktu. Spółka ta z dniem 01.12.2008r. została wykreślona z rejestru VAT i VIES w trybie art. 96 ust. 9 u.p.t.u. Z dniem 23.11.2015r. Sąd Rejonowy w K. wykreślił adres siedziby Spółki z rejestru przedsiębiorców. Spółka złożyła deklarację VAT-7 za marzec 2013 r. i deklarację VAT-7K za II kwartał 2013r., które nie zostały przypisane w związku z wcześniejszym wykreśleniem Spółki z rejestru podatników VAT.
Z dokumentów transportu morskiego, dokumentów odprawy celnej wynika, iż faktycznym odbiorcą kupującym towar nabyty przez [...] M.N. od D, a następnie sprzedany do A Sp. z o.o., była B Sp. z o.o. Z dokumentów transportowych (listy przewozowe wystawione przez [...] M.P., [...] M.P.-Z., dowody WZ) wynika, iż towar sprzedany do A Sp. z o.o. odbierała również C Sp. z o.o., a był on dostarczany do [...] w W.K..
Również faktury sprzedaży wystawiane na rzecz A nie były wysyłane na adres tej spółki w K., ale na adres spółki B w W.K.. Na niektórych dowodach potwierdzeń odbioru (pod adresem B w W.K.) przesyłek zawierających faktury wystawione na rzecz A widnieją pieczątki zarówno tej spółki jak i B.
Przedłożone przez podatnika dowody WZ opatrzone pieczątką A sp. z o.o., mające dowodzić faktu dostawy towaru na rzecz tej Spółki, uznane zostały za niewiarygodne, bowiem sprzeczne były z dowodami WZ przedłożonymi przez przewoźnika firmę transportową [...] M.P.-Z. tak co do formy jak i treści.
Zeznania M.N. co do rzetelności zawartych transakcji zostały uznane za niewiarygodne. Spółka A nie wskazywała jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej adresu w W.K.. Podatnik natomiast ten adres akceptował, chociaż jak zeznał - kontrahent okazał mu dokumenty KRS, Regon i NIP, z których jednoznacznie wynikała sprzeczność między adresem dostawy a adresem samej Spółki. Podatnik miał zatem pełną świadomość, że w rzeczywistości nabywcą towarów fakturowanych na A Sp. z o.o. nie był ten podmiot lecz B Sp. z o.o. i C Sp. z o.o. Podatnik poza negowaniem ustaleń organu nie wykazał, aby realnie dokonywał dostawy na rzecz A Sp. z o.o., lub że nie wiedział, że odbiorcą towarów nie jest Spółka A.
Dodatkowo organ wskazał, że również w Spółkach wskazanych jako odbierające towar zafakturowany na A Sp. z o.o., tj. B Sp. z o.o. jak i C Sp. z o.o. przeprowadzenie czynności sprawdzających nie było możliwe. Spółka B zarejestrowana była pod adresem biura wirtualnego, od sierpnia 2013 r. zaprzestała składania deklaracji dla podatku od towarów i usług, z dniem 27 sierpnia 2015 r. została wykreślona z rejestru podatników VAT. Spółka C również zarejestrowana była pod adresem biura wirtualnego, korespondencja wysyłana pod jej adres wracała nieodebrana. Również kontakt z pozostałymi firmami, na rzecz których podatnik dokonywał sprzedaży obuwia okazał się niemożliwy.
Wobec powyższego na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. skarżący zobowiązany został do zapłaty podatku należnego wykazanego na spornych fakturach.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej za nieuzasadnione uznał podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
art 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. handlu z Chinami i Dalekim Wschodem, w sytuacji gdy przeprowadzenie takiego dowodu jest uzasadnione specyfiką współpracy z partnerami gospodarczymi z Dalekiego Wschodu,
art. 180 § 1, w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie wniosku o przesłuchanie M.P., pomimo iż ww. świadek prowadził wspólnie ze Skarżącym interesy oraz posiada wiedzę o jego działalności gospodarczej, o jego kontrahentach i zasadach współpracy z partnerami gospodarczymi z Dalekiego Wchodu,
art. 121 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. Organ I instancji nie raczył wskazać powodów, dla których nie dał wiary wyjaśnieniom obwinionego, w sytuacji gdy wyjaśnienia te stanowią materiał dowodowy, który powinien podlegać ocenie organu,
art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz uznanie, iż Skarżący miał jakoby "uczestniczyć w oszustwie podatkowym", w sytuacji gdy oszustwo podatkowe stanowi "umyślne uchylanie się od opodatkowania", natomiast Skarżący wprowadzał do obrotu faktury dokumentujące rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Zdaniem Skarżącego organ I instancji wybiórczo potraktował materiał dowodowy opierając się wyłącznie na dowodach umożliwiających określenie wysokiej sumy zobowiązana podatkowego, a nie uwzględnił istotnych zeznań skarżącej Strony,
art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegające na przyjęciu, iż Skarżący zawyżył podatek naliczony o 248,81 zł z tytułu zakupu usług od [...] P.A., w sytuacji gdy miał prawo zaksięgować faktury od ww. kontrahenta. Skarżący w tym czasie prowadził działalność jako wspólnik spółki cywilnej, przy czyn spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawnym, a tylko umową prawa cywilnego, natomiast wspólnicy spółki cywilnej rozliczają się osobno,
art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż Skarżący zaniżył podatek należny o 5.085.500,77 zł z tytułu sprzedaży obuwia, w sytuacji, gdy przedstawił dowody zakupu towarów od D oraz [...]. Zdaniem Skarżącego organ I instancji bezpodstawnie uznał, iż rola podatnika jako pośrednika w transakcjach między producentem w Chinach a dystrybutorem w Polsce jest zbędna, w sytuacji gdy pośrednictwo handlowe jest normalnym elementem obrotu gospodarczego,
art 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż Skarżący miał świadomość, iż uczestniczy w oszustwie podatkowym, a wszystkie faktury sprzedaży dla A Sp. z o.o. nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji na rzecz tego podmiotu, w sytuacji gdy przedstawiono dokumenty wystawione przez A Sp. z o.o., Skarżący nie ma obowiązku przeprowadzania śledztwa dotyczącego sytuacji prawno-ekonomicznej swoich kontrahentów,
naruszenie art. 122 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie dokonania rzetelnej jurydycznej i ekonomicznej analizy wszystkich aspektów działalności Skarżącego.
Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił dodatkową argumentację. Wskazał, że Spółka A była funkcjonującym gospodarczo podmiotem, albowiem zapłaty za faktury skarżącego dokonywała przelewem. Skarżący wysyłał korespondencję do Spółki A na adres Spółki B, ponieważ taką miał dyspozycję od spółki A. Skarżący nie rozumie dlaczego kwestionuje się faktury na rzecz A. Skoro zgodnie z ustaleniem meilowym faktury wysyłane były na adres B, a następnie spółka A za nie płaciła, to oznacza to, że faktury te otrzymywała.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Wynika z niego, że faktury wystawione przez skarżącego na rzecz A sp. z o.o. nie dokumentują osoby faktycznego odbiorcy, którym de facto nie była ta spółka, lecz spółki B i C. Wskazuje na to nie tylko niekwestionowany przez stronę fakt wysyłania faktur wystawionych na rzecz A na adres spółki B, ale również fakt, że także towar wysyłany był na adres tej spółki w W.K.. Towary były zatem przewożone na zlecenie podatnika do miejsc innych niż siedziba kupującego, co jasno wykazała szczegółowo przeprowadzono przez organ analiza dowodów dostawy. Prawidłowo przy tym organ nie dał wiary dowodom WZ przedstawionymi przez stronę, skoro były one ewidentnie niespójne z dowodami WZ otrzymanymi przez przewoźników. Z dokumentów transportowych wynika, że towar wysyłany był do W.K., a jego odbiór potwierdzała osoba reprezentująca spółkę B. Fakt, że na dowodach tych obok pieczątki spółki B, która odebrała towar w miejscu dostawy, widniała także pieczątka A, która wszak w W.K. nie posiadała ani siedziby ani magazynu, potwierdza tylko, że danymi tej spółki posługiwano się bezprawnie. Nie była ona faktycznym kupującym. Pozorowanie jedynie działalności przez tę spółkę potwierdzają ustalenia dotyczące zarejestrowania jej pod adresem biura wirtualnego i niemożności nawiązania z ta spółką jakiegokolwiek kontaktu. Znajdujący się na terenie posesji pod adresem K., ul. [...] pracownicy poinformowali, że mieści się tam firma transportowa i nie słyszeli o firmie A Sp. z o.o.
Słuszny jest też wniosek organów, ze skarżący miał świadomość, iż zakwestionowane faktury sprzedaży nie potwierdzają realnych transakcji w ich aspekcie podmiotowym. Trudno przyjąć wniosek odmienny, skoro skarżący zarówno towar jak i faktury wysyłał na adres inny aniżeli adres swojego kontrahenta. Należy przy tym zwrócić uwagę, że Spółka A z dniem 01.12.2008r. została wykreślona z rejestru VAT i VIES w trybie art. 96 ust. 9 u.p.t.u., w dacie zatem realizowania dostaw nie była już podatnikiem podatku VAT. Fakt, że skarżący otrzymywał zapłatę za wystawione przez siebie faktury jest niewystarczający dla uznania, że nie miał podstaw do powzięcia wątpliwości co do osoby swojego kontrahenta. Całokształt okoliczności ustalonych w niniejszej sprawie wskazuje, że zakwestionowane transakcje nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i że skarżący był tego świadomy.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o przeprowadzenie w trybie art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., dowodu z opinii biegłego przez Sąd, wskazać należy, że niezależnie od tego, iż okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione w postępowaniu bez potrzeby powoływania biegłego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym przeprowadzanie dowodów, stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. jest możliwe wyłącznie uzupełniająco z dokumentów i to tylko wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a sytuacja taka nie zachodziła w niniejszym przypadku.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad ogólnych wynikających z art. 121 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu. Podatnik był informowany zarówno o treści materiału dowodowego, jak i możliwości zgłaszania uwag i zastrzeżeń co do jego treści, bądź wniesienia uwag co do oceny materiału dowodowego. Fakt, że organ nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego co do przebiegu transakcji i stosowanych cen, nie uzasadnia zarzutu naruszenia wskazanego przepisu.
Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie naruszył zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy oraz niepodejmowanie działań mających na celu zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. handlu z Chinami i Bliskim Wschodem, przeprowadzenie takiego dowodu nie było bowiem konieczne. Dowód z opinii biegłego jest przeprowadzany, stosownie do treści art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Rolą biegłego nie jest rozstrzyganie sprawy za organ podatkowy, a wyjaśnienie z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej zagadnienia pojawiającego się na tle konkretnie ustalonego stanu faktycznego. Takie zagadnienie w sprawie nie zaistniało. Dowód z opinii biegłego dotyczącej handlu z Chinami i Dalekim Wschodem nie jest dowodem umożlwiającym ocenę konkretnych zdarzeń gospodarczych zaistniałych między podatnikiem a polskimi nabywcami.
Prawidłowo też organ uzasadnił oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka M.P. Świadek ten był już przesłuchiwany w dniu 29 czerwca 2016 r., a skarżący nie wskazał, jakie kwestie nie zostały, jego zdaniem, przez przesłuchiwanych dostatecznie wyjaśnione.
Z art. 122 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku. Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona formułuje twierdzenia co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ podatkowy oceny stanu faktycznego. W takich przypadkach logika podpowiada, że wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem prowadzonego dowodu. Na uwarunkowanie to zwraca zresztą uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które akcentuje, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por.: wyroki NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2104/12, LEX nr 1512633, czy z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2609/11, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem organy podatkowe mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych, a strona nie wskazała, jakie jeszcze działania organ powinien był podjąć.
Dodatkowo należy zauważyć, że z sytuacją nierozpatrzenia całości materiału dowodowego, o jakiej mowa w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a zatem przepisu, którego naruszenie zarzuca strona skarżąca, mamy do czynienia wówczas, gdy organ zaniecha w ogóle przeprowadzenia oceny dowodu, a nie wówczas, gdy uznaje określony dowód za niewiarygodny, a wynikające z przeprowadzonego dowodu wnioski za niestanowiące podstawy dokonanych ustaleń faktycznych. Organom podatkowym przyznano uprawnienie do swobodnej oceny poszczególnych dowodów, a zatem prawo do uznania, które z dowodów stanowią wiarygodne źródło twierdzeń o faktach, a które nie. Zarzut dowolnego działania organu można postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje jednak wówczas, gdy organ, wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko wskazuje, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe obu instancji dokonały oceny każdego z zebranych dowodów, odniosły się do każdego z nich, dokonując ich analizy we wzajemnej łączności, stąd też zarzut uchybienia zasadzie rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego nie może zostać uwzględniony.
Przeprowadzony przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 Ordynacji podatkowej, nie nosi cech dowolności czy powierzchowności.
Zawarta w skardze argumentacja strony skarżącej ogranicza się w głównej mierze do polemiki z ustaleniami organów - poprzez proste zaprzeczenie poczynionym ustaleniom, a podniesione zarzuty mają charakter ogólnikowy. Tymczasem skuteczność wykazania, że organ podatkowy naruszył zasadę z art. 191 Ordynacji podatkowej wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął organ wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena organu.
Część zarzutów naruszenia prawa procesowego zawartych w skardze dotyczyła równolegle toczącego się postępowania w przedmiocie oszacowania podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2013 r. i za grudzień 2013 r. Te zarzuty Sąd w rozważaniach pominął.
Na gruncie tak ustalonego stanu faktycznego organ prawidłowo zastosował art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Unormowanie to stanowi implementację art. 21 ust. 1 lit. d) VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa podatku (Dz.Urz. UE L 145, s. 1), który stanowi, że zobowiązana do zapłaty podatku od wartości dodanej jest każda osoba wykazująca podatek od wartości dodanej na fakturze lub innym dokumencie uznawanym za fakturę. Obecnie jest to art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, s. 1), zgodnie z którym każda osoba, która wykazuje podatek VAT na fakturze jest zobowiązana do zapłaty podatku VAT.
Art. 108 ust. 1 u.p.t.u. obliguje wystawcę faktury do realizacji wykazanego przez niego zobowiązania podatkowego w stanach faktycznych, które, gdyby tego zobowiązania nie wykazał, nie stwarzałyby obowiązku jego zapłaty, gdyż pozostają poza zakresem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, albo będąc nim objęte, korzystają ze zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego. Taka regulacja wynika ze szczególnej roli faktury we wspólnym systemie podatku VAT, a mianowicie z faktu, że dla podatnika otrzymującego fakturę staje się ona zwykle podstawą do obniżenia podatku należnego, czyli własnego zobowiązania podatkowego, czy wręcz do żądania zwrotu podatku. Ustawodawca, chcąc ograniczyć możliwość nadużycia prawa do odliczenia podatku, określił w art. 108 ust. 1 ustawy, że zobowiązanie wystawcy faktury do zapłaty podatku istnieje bez względu na jego związek z czynnościami opodatkowanymi. Ponadto, na co wskazują komentatorzy, z punktu widzenia omawianego unormowania nieistotna jest przyczyna zachowania podmiotu wystawiającego fakturę, którą może być zarówno nieświadomy błąd czy niepewność co do zaistnienia obowiązku podatkowego, jak i świadome działanie (p. A.Bartosiewicz, R.Kubacki, VAT, s. 991, wyd. II, Warszawa 2007). Również w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje pogląd, iż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy powstanie obowiązku zapłaty podatku nie jest związane z wykonaniem czynności podlegającej opodatkowaniu, a z samym faktem wykazania podatku niezależnie od przyczyny zachowania podatnika (np. wyroki: NSA z dnia 21 maja 2010 r., I FSK 808/09, NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1126/10, WSA w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 627/11, WSA w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/ Rz 626/11 oraz WSA w Szczecinie z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 550/11, wszystkie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższych względów Sąd uznał, że istniała podstawa do określenia podatku wykazanego w zakwestionowanych fakturach na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Faktury te nie wskazywały osoby faktycznego odbiorcy, nie dokumentowały zatem rzeczywiście dokonanych operacji gospodarczych. Co istotne, Spółka A złożyła wprawdzie deklarację VAT-7 za marzec 2013 r. i deklarację VAT-7K za II kwartał 2013r., nie zostały one jednak przypisane w związku z wcześniejszym wykreśleniem Spółki z rejestru podatników VAT. W niniejszej sprawie zatem poprzez nielegalne działania podmiotów biorących udział w transakcjach mających za przedmiot obrót importowanym z Chin towarem, doszło do realnego uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło