II FSK 860/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-30
Skład orzekający: Jan Grzęda, Beata Cieloch, Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy objęcie/nabycie warrantów subskrypcyjnych w ramach programu motywacyjnego, które następnie zostaną zbyte na rzecz spółki, skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a jeśli tak, to czy dochodzi do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że objęcie warrantów subskrypcyjnych w ramach programu motywacyjnego, nawet jeśli są one papierami wartościowymi, nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie ich nabycia, ponieważ nie wiąże się z wymiernym przysporzeniem majątkowym. Zbycie tych warrantów na rzecz spółki generuje przychód z kapitałów pieniężnych. Podwójne opodatkowanie tego samego dochodu, raz w momencie nabycia warrantów, a drugi raz w momencie ich zbycia, jest niedopuszczalne i narusza zasady konstytucyjne.Stan faktyczny
Skarżący, członek zarządu spółki nieposiadający umowy o pracę, zwrócił się o interpretację podatkową dotyczącą programu motywacyjnego. Program zakładał nieodpłatne przyznanie mu warrantów subskrypcyjnych lub akcji, które następnie mógłby zbyć na rzecz spółki. Skarżący pytał, czy objęcie i zbycie warrantów/akcji generuje przychód podlegający opodatkowaniu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że objęcie warrantów skutkuje powstaniem przychodu z działalności wykonywanej osobiście, a zbycie warrantów przychodem z kapitałów pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę interpretację, uznając, że objęcie warrantów nie rodzi przychodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia del. WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 681/18 w sprawie ze skargi P. L. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 czerwca 2018 r., [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz P. L. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 681/18 uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 czerwca 2018 r. nr [...], wydaną w stosunku do P. L. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał następujące okoliczności:
Pismem z 8 marca 2018 r. P. L. (skarżący) zwrócił się z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że skarżący należy do kadry zarządzającej T. S.A. i pełni funkcję członka zarządu spółki, nie mając przy tym podpisanej ze spółką umowy o pracę. Uzyskuje przychody z tytułu wskazanego w art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 poz. 2032 ze zm.; dalej w skrócie powoływanej jako "u.p.d.o.f."), tj. przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.
Spółka planuje przygotować program motywacyjny adresowany do kadry wyższego szczebla, w tym również do skarżącego. Program ten będzie stanowić system wynagradzania utworzony przez spółkę na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Kryteria uczestnictwa w programie będą dość rozbudowane, pod uwagę wzięta zostanie ocena pracy członka kadry zarządzającej, jego staż oraz wyniki całej spółki. W celu realizacji postanowień regulaminu programu motywacyjnego spółka planuje warunkowo podwyższyć kapitał zakładowy oraz dokonać emisji bezpłatnych warrantów subskrypcyjnych na okaziciela (uprawniających ich posiadaczy do objęcia akcji) albo dokonać emisji akcji. W ramach programu spółka zaoferuje nieodpłatnie członkom kadry zarządzającej, w tym skarżącemu warranty subskrypcyjne albo akcje imienne spółki. Skarżący w związku z uczestnictwem w programie złoży spółce ofertę zbycia warrantów lub akcji. Oferta może zostać złożona w chwili objęcia warrantów lub akcji lub nawet przed tym dniem. Oferta ta będzie nieodwołalna i wiążąca w określonym terminie. W przypadku warrantów będzie to termin nie krótszy niż termin wykonania praw z tych warrantów. Program zakładać będzie możliwość skupienia warrantów lub akcji od członków kadry zarządzającej celem zaoferowania ich kolejnym beneficjentom programu. Zasady odkupu w tym cenę odkupu określać będzie regulamin programu motywacyjnego oraz podpisana umowa uczestnictwa w programie motywacyjnym. Ponadto zbywalność i obciążanie warrantów lub akcji będą ograniczone w ten sposób, że ich zbycie za wyjątkiem zbycia na rzecz spółki oraz obciążenie wymagać będzie każdorazowo zgody walnego zgromadzenia spółki. Co do zasady skarżący nie będzie mógł zbyć warrantów lub akcji na rzecz osób trzecich, a jedynie na rzecz spółki. Warranty nie będą dawać ich właścicielom żadnych praw korporacyjnych ani prawa do dywidendy spółki. Warranty i akcje wydawane członkom kadry zarządzającej w ramach programu mają na celu zapewnić ich lojalność wobec przedsiębiorstwa. Jest to forma premii oraz dodatkowej motywacji dla osób zarządzających spółką, mająca na celu zachęcić, zmotywować i zatrzymać te osoby oraz powiązać je z interesem spółki. Przyznanie skarżącemu instrumentów finansowych w postaci warrantów subskrypcyjnych lub akcji nastąpi w sposób nieodpłatny. Przyznanie warrantów subskrypcyjnych stanowić będzie jedynie potencjalną możliwość uzyskania przyszłych korzyści w przypadku realizacji praw z nich wynikających i objęcia akcji. Samo posiadanie tych instrumentów finansowych nie uprawnia do żadnych praw korporacyjnych czy też majątkowych w szczególności nie oznacza posiadania praw głosu czy też dywidendy. Warranty subskrypcyjne są papierami wartościowymi o charakterze wierzycielskim, które nie posiadają ceny nominalnej (ang. face value). Zawierają one w sobie dwa odmienne, alternatywne uprawnienia, a mianowicie uprawnienie do złożenia zapisu na akcje w ramach kapitału docelowego na podstawie art. 453 § 2 w zw. z art. 444 § 7 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm.; dalej w skrócie: "k.s.h.") albo uprawnienie do objęcia akcji nowej emisji w związku z warunkowym podwyższeniem kapitału zakładowego na podstawie art. 453 § 2 w zw. z art. 448 § 2 pkt 3 k.s.h.
Uzupełniając opis zdarzenia przyszłego skarżący wskazał, że warranty subskrypcyjne stanowią papiery wartościowe w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1768; dalej powoływanej w skrócie jako "u.o.i.f."). Skarżący zakłada, że będzie dokonywał zarówno odpłatnego zbycia warrantów subskrypcyjnych jak i realizacji wynikających z nich praw polegających na nieodpłatnym nabywaniu/obejmowaniu akcji. W ramach programu motywacyjnego skarżący będzie otrzymywał zarówno warranty subskrypcyjne jak i akcje. Wnioskodawca będzie również faktycznie nabywał/obejmował akcje, również w tych przypadkach, gdy złoży spółce ofertę zbycia akcji przed dniem ich objęcia/nabycia. Oferta ta będzie nieodwołalna i wiążąca w określonym terminie a zbycie będzie każdorazowo następować już po objęciu/nabyciu akcji. Zasady odkupu w tym cenę odkupu określać będzie regulamin programu motywacyjnego oraz podpisana umowa uczestnictwa w programie motywacyjnym. Wszelkie działania związane z przydziałem akcji na rzecz posiadaczy warrantów pozostają w gestii zarządu, na mocy zaś uchwały zarządu wymiana warrantów na akcje nastąpi w terminie 30 dni od wystąpienia z takim żądaniem przez posiadacza warrantu. Skarżący wyjaśnił również, że na dzień sporządzenia wniosku o wydanie interpretacji oraz odpowiedzi na wezwanie organu nie jest akcjonariuszem spółki, jednakże w przypadku podjęcia decyzji o realizacji praw wynikających z przyznanych warrantów lub objęcia/nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego stanie się akcjonariuszem spółki. Z tego względu możliwe jest, że w czasie uczestnictwa w programie motywacyjnym skarżący będzie akcjonariuszem spółki. Regulamin programu motywacyjnego będzie przewidywał w zakresie odkupu warrantów przyznanie opcji call (spółce) oraz opcji put (beneficjentowi). Skarżący opisał też zasady odkupu warrantów subskrypcyjnych przez spółkę.
W związku z tak opisanym zdarzeniem przyszłym skarżący przedstawił następujące pytania:
1) Czy objęcie/nabycie przez skarżącego warrantów będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2) Czy w momencie zbycia warrantu subskrypcyjnego na rzecz spółki powstanie przychód z kapitałów pieniężnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. i płatny będzie do 30 kwietnia bez obowiązku wpłacania zaliczki na podatek w ciągu roku?
3) Czy objęcie/nabycie akcji będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
4) Czy w momencie zbycia akcji na rzecz spółki powstanie przychód z kapitałów pieniężnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. i płatny będzie do 30 kwietnia bez obowiązku wpłacania zaliczki na podatek w ciągu roku?
Zdaniem skarżącego objęcie/nabycie warrantów nie będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W momencie zbycia warrantu subskrypcyjnego na rzecz spółki powstanie przychód z kapitałów pieniężnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. i podatek od tego przychodu płatny będzie do 30 kwietnia bez obowiązku wpłacania zaliczki na podatek w ciągu roku.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 22 czerwca 2018 r., nr [...] uznał przedstawione przez skarżącego stanowisko za nieprawidłowe w części dotyczącej braku powstania przychodu z tytułu nabycia/objęcia warrantów subskrypcyjnych oraz za prawidłowe w pozostałej części.
Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się m. in. na postanowienia art. 11 ust. 1, 2 oraz 2a u.p.d.o.f. definiujące pojęcie przychodu. Organ wskazał, że stosownie do art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f. pojęcie papiery wartościowe oznacza papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 u.o.i.f. Odwołując się do postanowień art. 24 ust. 11 i 11b u.p.d.o.f. organ wyjaśnił funkcjonowanie programu motywacyjnego. Wskazał, że w przypadku programów motywacyjnych przychód powstaje dopiero w momencie zbycia wskazanych w ww. przepisach akcji i zaliczany jest do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych. Zdaniem organu, skarżący w momencie objęcia warrantów uzyska przychód ze źródła, o którym mowa w art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f. Skarżący obejmie/nabędzie warranty uprawniające do nieodpłatnego otrzymania w przyszłości akcji spółki, przy czym nie dojdzie do faktycznego objęcia akcji i ich zbycia. Warranty subskrypcyjne nie są papierami wartościowymi, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) u.o.i.f., zostały wymienione w art. 3 pkt 1 lit. a) u.o.i.f. W związku z tym organ stwierdził, że opisany przez skarżącego program w odniesieniu do warrantów subskrypcyjnych nie spełnia przesłanek programu motywacyjnego, o którym mowa w art. 24 ust. 11 i 11b u.p.d.o.f. Pomimo tego, zdaniem organu w momencie objęcia/nabycia warrantów dojdzie do przysporzenia majątkowego po stronie skarżącego z uwagi na to, że aby czerpać korzyści z warrantów konieczne jest ich nabycie za określoną cenę, która w związku z ich nieodpłatnym nabyciem nie zostanie poniesiona przez skarżącego. W ocenie organu przychód podlegający opodatkowaniu powstanie również w momencie zbycia warrantów na rzecz spółki. Zdaniem organu przychód z objęcia warrantów należy zaliczyć do przychodu z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f.)., gdyż są one obejmowane w związku z przystąpieniem do programu organizowanego przez spółkę, w skład której zarządu wchodzi skarżąca. W momencie odpłatnego zbycia warrantów subskrypcyjnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. dojdzie do powstania przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Poznaniu na ww. interpretację indywidualną. Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie:
1) art. 14c § 1 i §, art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej powoływanej jako: "O.p."), tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zaufania do organów podatkowych przez nieodniesienie się do całości przedstawionej przez stronę skarżącą argumentacji oraz pominięcie w wydanej interpretacji przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych;
2) naruszenie art. 11 u.p.d.o.f. przez dopuszczenie się błędu wykładni i uznanie, że objęcie/nabycie przez skarżącego warrantów będzie skutkowało powstaniem przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń;
3) naruszenie art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f. przez dokonanie niewłaściwej oceny co do zastosowania tego przepisu i uznanie, że objęcie/nabycie warrantów będzie powodowało powstanie po stronie skarżącego przychodu z działalności wykonywanej osobiście;
4) naruszenie art. 24 ust. 11 w zw. z ust. 11b u.p.d.o.f. przez dopuszczenie się błędu wykładni i uznanie, że program motywacyjny oparty na warrantach subskrypcyjnych nie spełnia przesłanek programu motywacyjnego, o którym mowa w ww. przepisach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku 21 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 680/18 stwierdził, że stosownie do dominującego poglądu doktryny treść wierzytelności inkorporowanej w warrantach subskrypcyjnych przesądza o ich podobieństwie do opcji. Mając na uwadze akcentowane w doktrynie podobieństwo warrantów subskrypcyjnych do opcji należało zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przyznanie uczestnikom programu motywacyjnego opcji na akcje nie rodzi przychodu podatkowego, albowiem do majątku podatnika nie wchodzą żadne prawa (przysporzenia majątkowe mające konkretny wymiar finansowy), którymi mógłby on rozporządzać jak właściciel. Nawet przy założeniu, że opcje stanowią instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.i.f., to w chwili przyznania opcji nie jest możliwa wycena tego przysporzenia, a w konsekwencji rozpoznanie przychodu z tytułu otrzymania opcji, czego wymaga art. 11 ust. 2a pkt 4 u.p.d.o.f. Podmiot uzyskujący opcję nie może być pewny, czy posiadane przez niego prawo do akcji faktycznie przekształci się kiedykolwiek w rzeczywiste przysporzenie (posiadanie akcji o określonej wartości), gdyż jego sytuacja osobista może ulec zmianie. (M. Pogoński, Opodatkowanie akcji pracowniczych przyznanych na preferencyjnych warunkach, Przegląd podatkowy 2012, nr 6, str. 17-24). O ewentualnym przychodzie podatkowym można zatem mówić dopiero na etapie zrealizowania opcji poprzez objęcie/nabycie rzeczywistych akcji lub sprzedaży opcji, jako pochodnych instrumentów finansowych (tak: wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r., II FSK 1811/14; dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd wskazał, że w sprawie istotne znacznie ma okoliczność, że przyznane warranty subskrypcyjne nie będą miały określonej ceny i zostaną przyznane nieodpłatnie. Zdaniem sądu wbrew twierdzeniom organu objęcie warrantów przez skarżącego nie będzie skutkować powstaniem przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Objęcie jak i nabycie warrantu subskrypcyjnego nie łączy się z osiągnięciem wymiernego (wyrażonego w wartościach pieniężnych) przysporzenia o charakterze majątkowym. Mając powyższe na uwadze - zdaniem sądu - za trafny należało uznać zarzut naruszenia art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f. Skoro bowiem objęcie warrantów nie będzie skutkować powstaniem przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń za bezprzedmiotowe należało uznać rozważania odnoszące się do źródła, do którego należy zaliczyć omawiane przysporzenie. W wyroku wskazano, że nieuzasadnione okazały się zarzuty skargi podnoszące naruszenie art. 24 ust. 11 w zw. z ust. 11b u.p.d.o.f. i zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Od wyroku skargę kasacyjna wniósł Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, który na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm., dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
- art. 11 ust. 1 w związku z ust. 2 oraz ust. 2a u.p.d.o.f. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez sąd, że objęcie /nabycie warrantów subskrypcyjnych nie łączy się z osiągnięciem wymiernego (wyrażonego w wartościach pieniężnych) przysporzenia o charakterze majątkowym, skutkiem czego nie spełnia przesłanek do uznania za przychód w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że objęcie/nabycie warrantów subskrypcyjnych będzie skutkowało powstaniem przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.;
- art. 13 pkt 7 w związku z art. 11 u.p.d.o.f. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez sąd, że skoro objęcie/nabycie warrantów nie będzie skutkować powstaniem przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń za bezprzedmiotowe należało uznać rozważania odnoszące się do źródła do którego należy zaliczyć omawiane przysporzenie, podczas gdy przychody te należy zakwalifikować do źródła jakim jest działalność wykonywana osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f.
W skardze kasacyjnej wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W skardze kasacyjnej zawarte zostały wnioski o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu podatkowego kosztów postępowania i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Pełnomocnik skarżącego złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie zważył, co następuje:
skarga kasacyjna jest bezzasadna.
W sprawie kwestią sporną jest zgodność z prawem stanowiska organu według którego w sytuacji, gdy podatnikowi zostaną przyznane warranty subskrypcyjne, które zostaną następnie zbyte na rzecz spółki po stronie podatnika powstanie przychód dwukrotnie t.j.: pierwszy raz w momencie objęcia warrantów i drugi raz w momencie zbycia warrantów na rzecz spółki. Uznanie tego stanowiska za prawidłowe prowadziłoby do podwójnego opodatkowania dochodu wynikającego z tego samego zdarzenia. Przy tym istotne jest też to, że w analizowanej sytuacji w istocie rzeczywista ekonomiczna korzyść uzyskana przez podatnika wynikałaby wyłącznie ze zbycia warrantów na rzecz spółki, gdyż samo przyznanie warrantów podatnikowi bez ustalenia wartości akcji, które mogą być za nie nabyte, nie dawałoby możliwości określenia w sposób miarodajny korzyści ekonomicznej, którą uzyskał podatnik w wyniku objęcia warrantów.
Nieodpłatne nabycie warrantów oznacza niemożność uwzględnienia w podstawie opodatkowania kosztów uzyskania przychodów związanych z tą operacją, gdyż podatnik nabywa warranty nieodpłatnie a zatem nie ponosi kosztów uzyskania przychodu z tytułu objęcia warrantów. Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. w rozliczeniu podatkowym mogą być ujęte tylko koszty poniesione przez podatnika w rzeczywistości.
Przy zbyciu warrantów na rzecz spółki będącej ich emitentem po stronie podatnika powstanie przychód, który skarżący we wniosku o interpretację prawidłowo zakwalifikował do przychodów wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Warranty subskrypcyjne stosownie do art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a) u.o.i.f. są papierami wartościowymi a zatem ma zastosowanie do nich art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., który stanowi, że do przychodów z kapitałów pieniężnych zalicza się przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych. Z kolei w art. 30b ust. 2 u.p.d.o.f. (stanowiącym lex specialis) zdefiniowano dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, jako różnicę między sumą przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania tych przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub 1g lub art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 u.p.d.o.f. Przepis art. 30b ust. 2 u.p.d.o.f. wśród wskazanych w nim przepisów, które mają zastosowanie do określenia kosztów uzyskania przychodów ze zbycia papierów wartościowych nie wymienia art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. Przepis ten stanowi, że w przypadku odpłatnego zbycia rzeczy lub praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, w związku z którymi, zgodnie z art. 11 ust. 2-2b u.p.d.o.f., został określony przychód, a także w przypadku odpłatnego zbycia rzeczy, praw lub innych świadczeń będących przedmiotem wykonania świadczenia niepieniężnego, o którym mowa w art. 14 ust. 2e i 2f u.p.d.o.f., kosztem uzyskania przychodów z ich odpłatnego zbycia, z uwzględnieniem aktualizacji dokonanej zgodnie z odrębnymi przepisami, jest odpowiednio:
1) wartość przychodu określonego na podstawie art. 11 ust. 2 i 2a albo
2) wartość przychodu określonego na podstawie art. 11 ust. 2b powiększona o wydatki na nabycie częściowo odpłatnych rzeczy lub praw albo innych świadczeń, albo
3) równowartość wierzytelności (należności) uregulowanej przez wykonanie świadczenia niepieniężnego (w naturze), o którym mowa w art. 14 ust. 2e i 2f, pomniejszonej o naliczony w związku z przekazaniem tego świadczenia niepieniężnego podatek od towarów i usług
- pomniejszona o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1.
Brak wskazania w art. 30d ust. 2 u.p.d.o.f. przepisu art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. powoduje, że w przypadku sprzedaży warrantów subskrypcyjnych nabytych nieodpłatnie przy obliczeniu dochodu z tej transakcji nie można byłoby zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, wskazanego w art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. przychodu z nieodpłatnego objęcia warrantów. W rozważanej sytuacji przychód z nieodpłatnego nabycia warrantów subskrypcyjnych nie mógłby zostać też zaliczony do kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży tych warrantów, na podstawie art. 22 ust. 1db u.p.d.o.f., gdyż hipotezą tego przepisu objęte jest uzyskanie przychodu z odpłatnego zbycia lub umorzenia udziałów (akcji) albo wniesienia wkładu niepieniężnego w postaci udziałów (akcji).
Wykładnia dokonana przez skarżący organ skutkowałaby tym, że przychód z tytułu nabycia warrantów subskrypcyjnych w ramach przedstawionego przez skarżącego programu, byłby dwukrotnie opodatkowany: po raz pierwszy w momencie ich nabycia i po raz drugi z momentem odpłatnego zbycia tychże warrantów na rzez spółki. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach dotyczących podobnej sytuacji obejmującej nieodpłatne nabycie opcji na akcje i późniejszą sprzedaż akcji nabytych w wyniku realizacji opcji wyraził pogląd, że opodatkowanie przychodu z nieodpłatnego przyznania opcji na akcje i opodatkowanie przychodu ze sprzedaży akcji nabytych w wyniku realizacji tych opcji jest niedopuszczalne, gdyż w istocie prowadziłoby do dwukrotnego opodatkowania tego samego przychodu (zob. wyroki: z 21 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1724/14; z 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1811/14 i z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2902/14; publ. CBOSA). Podkreślić należy, że sytuacji, do której obnoszą się wskazane orzeczenia, tak jak w rozpoznanej sprawie przy sprzedaży warrantów, przy opodatkowaniu dochodu ze zbycia akcji nie miał zastosowania art. 22 ust. 1d i art. 22 ust. 1db u.p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę, mając na względzie podobieństwo zachodzące w przypadku nieodpłatnego przyznania warrantów subskrypcyjnych i opcji na akacje podziela ten pogląd na gruncie niniejszej sprawy a tym samym nie zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ w interpretacji indywidualnej i w skardze kasacyjnej. Podwójne opodatkowanie tego samego dochodu podatkiem dochodowym od osób fizycznych naruszałoby bowiem art. 2 w zw. z art. 84 i art. 32 Konstytucji RP. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok TK z 22 maja 2002 r., sygn. akt K 6/02, OTKA 2002/3/33) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok z 11 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 972/09; publ. CBOSA) wskazuje się, że podwójne opodatkowanie stoi też w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.
W świetle powyższych wniosków prawidłowe jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że w stanie faktycznym opisanym przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie powstanie przychód z nieodpłatnego świadczenia w momencie nabycia przez niego prawa do warrantów subskrypcyjnych. Wobec tego nie był zasadny zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 11 ust. 1 w zw. z ust. 2 i ust. 2a u.p.d.o.f. Sąd pierwszej instancji nie naruszył też art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f., gdyż stwierdzenie, że w opisanej sytuacji skarżący będący osobą wskazaną w tym przepisie nie osiągnie przychodu w momencie nabycia warrantów subskrypcyjnych, wykluczało zaliczenie tego przychodu do źródła przychodów określonego w art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i na podstawie art. 184 P.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. poz. 1687).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło