II SA/Wa 669/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-21

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Iwona Maciejuk, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy partia polityczna może odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, powołując się na brak wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego, jeśli wnioskodawca nie podjął próby wykazania tej przesłanki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że partia polityczna prawidłowo zakwalifikowała wniosek jako dotyczący informacji przetworzonej, ponieważ jej przygotowanie wymagałoby ponadstandardowego nakładu pracy i zakłóciłoby normalne funkcjonowanie partii. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, mimo wezwania, partia miała podstawy do odmowy udostępnienia informacji. Prawo do informacji publicznej przetworzonej jest ograniczone i wymaga wykazania przez wnioskodawcę realnych możliwości wykorzystania informacji dla dobra ogółu, co nie zostało uczynione.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie skierowało do partii politycznej wniosek o udostępnienie informacji o wszystkich wydatkach partii w określonym okresie, w tym o przesłanie zeskanowanych dokumentów potwierdzających wydatki. Partia zakwalifikowała wniosek jako dotyczący informacji przetworzonej, uzasadniając to koniecznością wygenerowania zestawienia kilkuset danych, co przekracza normalny sposób korzystania z informacji publicznej i wymaga znacznego nakładu pracy. Partia wezwała wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji. Po bezskutecznym wezwaniu, partia odmówiła udostępnienia informacji. Stowarzyszenie wniosło skargę, zarzucając błędne zakwalifikowanie wniosku jako przetworzonego i brak wykazania przez partię braku istotnego interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość z dnia [...] marca 2018 r. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość z dnia [...] marca 2018 r. bez numeru w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - oddala skargę - W dniu [...] lutego 2018 r. S. Polska skierowało do partii politycznej P. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: informacji o wszystkich wydatkach poniesionych przez partię za okres od [...] września 2015 r. do [...] lutego 2016 r. poprzez podanie koty, przedmiotu wydatku, na rzecz kogo był poniesiony i daty wydatku (przelew/wypłata). S. wskazało, że jeżeli byłby problem z podaniem takich informacji, wnosi o przesłanie zeskanowanych wszystkich dokumentów potwierdzających w/w wydatki. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. partia polityczna P. poinformowała wnioskodawcę, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej, zaś na etapie wniosku S. nie wykazało szczególnej istotności dla interesu publicznego w udzieleniu żądanej informacji. Uzasadniając swoje stanowisko, co do tego, że informacja stanowi informację przetworzoną, w piśmie tym partia polityczna podała, że wygenerowanie zestawienia kilkuset danych o zobowiązaniach finansowych, z okresu ponad 5,5 miesiąca, według wskazanych przez wnioskodawcę parametrów, przekracza ramy normalnego sposobu korzystania z informacji publicznej, ma zatem charakter informacji przetworzonej. Przywołała pogląd prezentowany w doktrynie, wskazując , że przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (Kamińska Irena, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, komentarz do art. 3.). Podniesiono następnie, że podobnie rzecz ma się z alternatywnym sposobem udostępnienia żądanej informacji, wskazanym we wniosku. Wyodrębnienie najpewniej kilkuset dokumentów źródłowych, odnalezienie ich w dokumentach archiwalnych sprzed ponad dwóch lat, zestawionych z każdym pojedynczym wydatkiem, ich właściwa obróbka pod kątem ochrony informacji niepublicznych, następnie ich zeskanowanie, wymaga znacznego nakładu pracy, wykraczającego w sposób jaskrawy ponad normalny tryb pracy niewielkich komórek organizacyjnych partii P. Co więcej, nie każdy wydatek ma swoje odzwierciedlenie w umowie cywilnoprawnej lub dowodzie sprzedaży. Partia polityczna podniosła, że wydatkuje również środki pieniężne w wyniku zobowiązań względem pracowników, ZUS, instytucji państwowych, podatkowych itp. Partia polityczna wskazała, że uczynienie zadość wnioskowi wymagałoby wygenerowania w każdym przypadku dokumentu stanowiącego źródło zobowiązania, kolejno analizy pod kątem ochrony informacji niepublicznych, następnie zeskanowania i zestawienia. Wskazano, że wnioskowana informacja, w obu wariantach formy jej udzielenia, nie istnieje w dniu rozpatrzenia przedmiotowego wniosku i mogłaby powstać wyłącznie na potrzeby wniosku, nie zaś w normalnej procedurze i organizacji pracy siedziby partii. Podkreśliła, iż powstać mogłaby wyłącznie w wyniku kilkudniowej pracy całego zespołu służb księgowych partii, opartej na czynnościach analitycznych, intelektualnych, organizacyjnych, technicznych i biurowych, co w rzeczywistości spowodowałoby ogromne zakłócenia normalnego funkcjonowania P. Partia polityczna wskazała, że prawo do uzyskiwania informacji przetworzonej jest ograniczone do przypadków, w których jest to istotne dla interesu publicznego. Podała, że w przedmiotowej sprawie, na etapie złożonego wniosku, bazując także na doświadczeniach związanych z praktyką i działalnością wnioskodawcy, partia nie dostrzega w sporządzeniu i udostępnieniu informacji przetworzonej (tak rozbudowanej i zawiłej) szczególnej istotności dla interesu publicznego. Wnioskodawca w dotychczasowej, znanej partii działalności, uzyskiwane informacje publiczne wykorzystywał w swojej statutowej (prywatnej) działalności, która nie wiązała się z interesem publicznym w takim sensie w jakim stwarzałaby realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji oraz lepszej ochrony interesu publicznego. Z tego względu partia polityczna wezwała wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma, że uzyskanie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie partia polityczna wskazała, że wszystkie informacje o wydatkach partii za lata [...] są dostępne w Państwowej Komisji Wyborczej w związku ze złożonymi i przyjętymi sprawozdaniami finansowymi za ww. okresy. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. (bez numeru) partia polityczna P., po rozpatrzeniu wniosku S. Polska z dnia [...] lutego 2016 r., powołując się na art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji przetworzonej tj.: -"informacji wszystkich wydatkach poniesionych przez partię za okres od [...] września 2015 r. do [...] lutego 2016 r. poprzez podanie kwoty, przedmiotu wydatku, na rzecz kogo był poniesiony i daty wydatku (przelew/wypłata), - jeżeli byłby problem z podaniem takich informacji to wnosimy o przesłanie zeskanowanych wszystkich dokumentów potwierdzających w/w wydatki". Partia wskazała na postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 661/17 oraz pismo z dnia [...] marca 2018 r. skierowane do wnioskodawcy informujące, że wniosek dotyczy udzielenia informacji przetworzonej i wzywające do wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W uzasadnieniu podała, że wnioskowane dane stanowią w oczywisty sposób potencjalny efekt przetworzenia informacji. Podniosła, że charakter wnioskowanej informacji, sposobu jej przygotowania oraz ewentualnego udostępnienia został szczegółowo przedstawiony w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. W przedmiotowej sprawie, na etapie złożonego wniosku, po analizie stanu faktycznego, partia nie dostrzegła szczególnie istotnego interesu publicznego w sporządzeniu i udostępnieniu informacji przetworzonej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. S. Polska wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję partii politycznej P. z dnia [...] marca 2018 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący zarzucił naruszenie art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, że wniosek dotyczy udzielenia informacji przetworzonej, wobec której nie istnieje przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego oraz poprzez niewyczerpujące uzasadnienie decyzji administracyjnej. Skarżący podniósł, ze S. w przywołanej przez partię polityczną wiadomości elektronicznej wskazało, że wniosek dotyczył informacji prostej, zatem nie zachodziła konieczność przetworzenia informacji publicznej i w związku z tym wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Partia polityczna błędnie przyjęła, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej i na tym oprała swoją argumentację ponadto podając, że nie dostrzegła szczególnie istotnego interesu publicznego w sporządzeniu i udostępnieniu informacji publicznej, co nie wydaje się wystarczające. Skarżący wskazał, że to podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać brak istnienia tej przesłanki ustawowej w przypadku wydania decyzji odmownej (zob. wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2005 r., II SA/Wa 795/05, Legalis). Skarżący przywołał poglądy prezentowane w doktrynie i judykaturze. Wskazał m.in., że informacja przetworzona stanowi nową informację, nieistniejącą w dotychczas przyjętej treści i postaci, wymagającą podjęcia dodatkowych czynności intelektualnych, mimo iż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu (M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2018). Ponadto sama konieczność anonimizacji nie przesądza o przetworzonym charakterze informacji, Podobnie, nie stanowi o przetworzeniu informacji konieczność sięgnięcia do materiałów archiwalnych (zob. WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4.10.2017 r., II SA/Go 607/17, Legalis). Skarżący stwierdził, że informacja, o którą wnioskuje, także w pkt 2 wniosku jest z oczywistych względów informacją nie wymagającą przetworzenia. Co więcej, partia posiada wnioskowane dane, ponieważ zobowiązana jest ona do ich dostarczenia do Państwowej Komisji Wyborczej. Wskazał, że wydatki partii politycznych w polskim systemie prawnym są jawne zgodnie z 11 ust. 2 Konstytucji RP. Niezależnie zatem od źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na cele partii publicznych czy prywatnych), sposób ich wydatkowania stanowi sprawę publiczną (wyrok NSA z 18grudnia 2014 r. sygn. akt IOSK 611/14). Wskazano, że w orzecznictwie podkreśla się, że dodatkowy sposób publicznego udostępniania informacji, obowiązek sporządzania informacji o wydatkach z subwencji z art. 34 ustawy o partiach politycznych nie wyłącza realizacji wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Pamiętać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o partiach politycznych majątek partii politycznej może być przeznaczony tylko na cele statutowe lub charytatywne. Podstawowym celem każdej partii politycznej jest natomiast udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa, lub sprawowanie władzy publicznej. Niezależnie zatem od źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na cele partii (publicznych czy prywatnych), sposób ich wydatkowania stanowi sprawę publiczną. Partia polityczna P., reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik wskazał m.in., że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż po stronie skarżącego nie występuje przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego. Skarżący nie tylko nie podjął próby wykazania istnienia rzeczonej przesłanki, ale także nie zaprzeczył jej braku, wdając się w spór jedynie co do charakteru wnioskowanej informacji. Pełnomocnik podał, że zawnioskowane dane stanowią w oczywisty sposób potencjalny efekt przetworzenia informacji. Stworzenie zestawienia kilkuset danych o zobowiązaniach finansowych, z okresu niemal pół roku, według wskazanych przez wnioskodawcę parametrów, przekracza ramy normalnego sposobu korzystania z informacji publicznej, ma zatem charakter informacji przetworzonej. P. nie posiada rejestru wydatków Partii w zakreślonym okresie, sporządzonego według wskazanych we wniosku kryteriów. Pełnomocnik powołał poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w przedmiocie informacji przetworzonej (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK1645/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt I OSK 60/14). Wskazał, że analizowany wniosek, sprowadza się do wyselekcjonowania, zweryfikowania pod kątem zgodności z wnioskiem, wydobycia cząstkowych informacji z dokumentów, a następnie ich przetworzenia, zestawienia i zredagowania do postaci zgodnej z kryteriami wniosku, setek informacji z pól roku funkcjonowania partii. Taka informacja w partii nie istnieje. Jej sporządzenie wymagałoby przynajmniej kilkudniowego zaangażowania służb księgowych partii, co naruszałoby normalne funkcjonowanie tej komórki organizacyjnej, a w konsekwencji partii w całości. Suma wszystkich czynności koniecznych do wykonania przez partię w niniejszej sprawie w celu udostępnienia informacji publicznej mogłaby rzutować na realizację przez nią swoich podstawowych funkcji, a tym samym potwierdza, że żądany wniosek odnosi się do informacji publicznej przetworzonej. Podobnie rzecz ma się z alternatywnym sposobem udostępnienia żądanej informacji, wskazanym we wniosku. Wyodrębnienie najpewniej kilkuset dokumentów źródłowych, odnalezienie ich w dokumentach archiwalnych sprzed ponad dwóch lat, zestawionych z każdym pojedynczym wydatkiem, ich właściwa obróbka pod kątem ochrony informacji niepublicznych, następnie ich zeskanowanie, wymaga znacznego nakładu pracy, wykraczającego w sposób jaskrawy ponad normalny tryb pracy niewielkich komórek organizacyjnych partii P. Nie ulega wątpliwości, iż wnioskowana informacja, w obu wariantach formy jej udzielenia, nie istnieje w dniu rozpatrzenia przedmiotowego wniosku i mogłaby powstać wyłącznie na potrzeby wniosku, nie zaś w normalnej procedurze i organizacji pracy siedziby partii. Podkreślić należy, iż powstać mogłaby wyłącznie w wyniku kilkudniowej pracy całego zespołu służb księgowych partii, opartej na czynnościach analitycznych, intelektualnych, organizacyjnych, technicznych i biurowych, co w rzeczywistości spowodowałoby ogromne zakłócenia normalnego funkcjonowania P. Zestawienie, o które wnosi skarżący polega na wydobyciu enumeratywnie wskazanych informacji z setek dokumentów (w różnej zapewne postaci), a następnie zostawienie ich według podanych kryteriów, co w konsekwencji prowadzić ma do powstania nowego dokumentu: informacji o wszystkich wydatkach poniesionych przez partię za okres od [...] września 2015 r. do [...] lutego 2016 r. poprzez podanie kwoty, przedmiotu wydatku, na rzecz kogo był poniesiony i daty wydatku (przelew/wypłata). Pełnomocnik wskazał, że to na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania braku niezbędnej przesłanki dla udostępnienia informacji przetworzonej - co partia uczyniła w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. jednakże, to wnioskodawca w reakcji na podniesienie braku rzeczonej przesłanki winien zareagować wykazaniem jej istnienia. Aktualne pozostało obszerne uzasadnienie pisma z dnia [...] marca 2018 r. wobec nie podjęcia przez wnioskodawcę nawet próby wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w sporządzeniu i udostępnieniu informacji przetworzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. W sprawie tej jest bezsporne, że żądana przez skarżącego we wniosku z dnia 16 lutego 2016 r. informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), zwanej dalej u.d.i.p. Powyższe stwierdził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 590/16 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 661/17 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w powołanym wyroku, że wydatki partii politycznej będące przedmiotem niniejszej sprawy są sprawą publiczną, a informacja na ten temat podlega - co do zasady - udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. Fakt, że majątek partii politycznej może pochodzić z różnych, określonych w art. 24 ust. 1 ustawy o partiach politycznych źródeł - zarówno publicznych, jak i prywatnych - nie oznacza, że sposób dysponowania tym majątkiem nie stanowi sprawy publicznej. Pamiętać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.p.p. majątek partii politycznej może być przeznaczony tylko na cele statutowe lub charytatywne. Podstawowym celem każdej partii politycznej jest natomiast udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej (zob.: art.11 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 u.p.p.). Niezależnie zatem od źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na cele partii (publicznych, czy prywatnych), sposób ich wydatkowania stanowi sprawę publiczną. Ocenę tę Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela. Za nietrafne natomiast Sąd uznał twierdzenie skargi, że nie zachodziła w tej sprawie konieczność przetworzenia informacji publicznej i w związku z tym wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie informacji publicznej przetworzonej jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacja publiczna przetworzona to m.in. taka informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (v. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., I OSK 1746/14); jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana specjalnie dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (v. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2149/12; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13; wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r. sygn. akt I OSK 747/14), której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia znacznej ilości dokumentów – informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (v. wyroki NSA z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14; z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1477/12, LEX nr 1264566; z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11, LEX nr 1094536; z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 426/11, LEX nr 1135982; z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369). Zatem, jeżeli utworzenie zbioru (zestawienia) informacji prostych wymaga w istocie takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji zadań podmiotu zobowiązanego, a w szczególności, gdy wymaga analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów, w celu wybrania tych, których oczekuje wnioskodawca, to wówczas mogą zachodzić podstawy do zakwalifikowania żądanej informacji jako przetworzonej (v. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 202/12, wyrok NSA z dnia 26 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2349/17 orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej S. żądało we wniosku informacji, która nie istniała w kształcie objętym wnioskiem w chwili jego złożenia. Zostało to jednoznacznie wskazane przez partię polityczną w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. skierowanym do wnioskodawcy. Zdaniem Sądu nie ma podstaw do podważenia w tej sprawie twierdzenia partii politycznej, że wyodrębnienie (najpewniej kilkuset) dokumentów źródłowych, odnalezienie ich w dokumentach archiwalnych, zestawienie z każdym pojedynczym wydatkiem, a następnie właściwa ich obróbka i zeskanowanie, wymaga znacznego nakładu pracy wykraczającego ponad normalny tryb pracy partii politycznej. W sytuacji, gdy wnioskowana informacja publiczna, w obu wariantach formy jej udzielenia, nie istnieje w dniu rozpatrzenia wniosku, co partia polityczna jednoznacznie wskazała w piśmie do wnioskodawcy z dnia [...] marca 2018 r., i mogłaby powstać wyłącznie na potrzeby wniosku, a jednocześnie jej wytworzenie w kształcie objętym wnioskiem wymagałoby kilkudniowej pracy zespołu osób, co zakłócałoby normalne funkcjonowanie partii politycznej, stwierdzić należało, że żądanie dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Przygotowanie tej informacji jest zdeterminowane szerokim zakresem wniosku, obejmującym nadto dane z dokumentów z okresu ponad pół roku. Z tego względu prawidłowo podmiot zobowiązany wezwał wnioskodawcę do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, o czym jest mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona podlega bowiem udostępnieniu w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W sprawie niniejszej S. zarówno na etapie złożenia wniosku, jak i później, gdy wezwane zostało do wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie podjęło nawet próby wykazania szczególnej istotności żądanych przez siebie informacji dla interesu publicznego, wskazując jedynie, że żądane informacje stanowią informację prostą. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym. Niewątpliwie jednak obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), nie zaś interes indywidualny (v. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym, zatem działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (v. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13). Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego społeczności (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Warszawa 2016 r., str. 81) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/16 wskazał, że zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Pogląd ten w pełni podziela Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę. Sama okoliczność zamiaru udostępnienia żądanej informacji przetworzonej społeczeństwu nie stanowi o szczególnej istotności żądanych informacji dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej nie służy wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe realizowanie interesu publicznego. W art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. mowa jest zaś o kwalifikowanym interesie publicznym. Istotne jest zatem nie tylko wykazanie, że informacja jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale przede wszystkim, że informacja ta stwarza konkretną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania Państwa. Nie ma podstaw do udostępnienia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że realnie informację tę wykorzysta w celu usprawnienia funkcjonowania organów Państwa, a z taką sytuacją miał do czynienia podmiot zobowiązany. Wnioskodawca nie podjął nawet próby wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podkreślenia przy tym wymaga, że ograniczenie w dostępie do informacji publicznej przetworzonej, ustanowione przez ustawodawcę w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie narusza art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pamiętać należy, że prawo do informacji, o którym mowa w Konstytucji RP, nie jest prawem absolutnym. Ograniczenie prawa do uzyskania informacji publicznej przetworzonej odpowiada regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji (v. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdził jednocześnie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji choć nie jest obszerne, to nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu, albowiem powyższe nie ma wpływu na wynik sprawy. Decyzja zawiera podstawowe elementy, które pozwoliły na dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie. Pismo podmiotu zobowiązanego z dnia [...] marca 2018 r. skierowane do wnioskodawcy, na które partia polityczna P. powołała się w zaskarżonej decyzji, w sposób wyczerpujący przedstawiało wnioskodawcy powody, dla których żądana informacja została zakwalifikowana przez ten podmiot jako informacja przetworzona. Wnioskodawca wezwany został do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Spełnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wnioskodawca nie wykazał (nie podjął nawet próby jej wykazania) ani na etapie złożenia wniosku, ani na etapie udzielenia odpowiedzi na wezwanie podmiotu zobowiązanego. W decyzji podmiot zobowiązany stwierdził, że nie dostrzegł po stronie wnioskodawcy szczególnie istotnego interesu publicznego w sporządzeniu i udostępnieniu informacji przetworzonej. Na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący także nie wykazał spełnienia, na dzień podjęcia decyzji przez podmiot zobowiązany, ustawowego wymogu z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tym samym, brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku. ----------------------- 5

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło