IV SAB/Po 186/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.W. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie niezałatwienia sprawy postanawia odrzucić skargę. Pismem z [...] listopada 2018r. skarżący Z. W. reprezentowany przez r.pr. G. W. złożył skargę na bezczynność Wojewody w załatwieniu żądania strony stwierdzenia nieważności Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z [...] czerwca 2018r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. I. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej – "P.p.s.a."). Na wstępie należy wskazać, że pismem z dnia [...] lipca 2018 r. skierowanym do Wojewody skarżący zażądał wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z [...] czerwca 2018r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. Kolejnym pismem z dnia [...] października 2018r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność Wojewody do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na tle powyższego wskazać trzeba, że skarga w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest środkiem kontroli w tym sensie sformalizowanym, że może być wniesiona tylko od aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 7 P.p.s.a. tj. od decyzji, postanowień, aktów prawa miejscowego, aktów nadzoru, innych aktów lub czynności organów administracji dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nadto przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być bezczynność, ale polegająca wyłącznie na niewydaniu decyzji lub postanowienia, niedokonaniu czynności materialno – technicznej lub niewydaniu pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa). Przedmiotem skargi może być także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Podkreślić zatem należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest inne niż wyżej opisane działanie organu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a.) lub inna niż wyżej opisana bezczynność ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 P.p.s.a.). W sprawie niniejszej przedmiotem skargi na bezczynność jest, jak wskazał skarżący, brak podjęcia działań przez Wojewodę celem stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, a także brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a. W ocenie Sądu, żądanie sformułowane w piśmie z dnia [...] listopada 2018r. nie wymagało od organu nadzoru (Wojewody) wydania aktu wymienionego w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. albo też wydania aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podejmowanych w ramach postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, Ordynacji podatkowej lub ustawach, do których te dwa akty prawne mają zastosowanie (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W konsekwencji bezczynność, która jest przedmiotem skargi w sprawie niniejszej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który skład orzekający w sprawie niniejszej podziela, że postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy (uregulowane w przepisach art. 90 – 92 Ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym, Dz.U. z 2018r., poz. 994, dalej "U.s.g.") prowadzi się zawsze z urzędu, a nie na wniosek. Trafnie zatem organ nadzoru wskazał w odpowiedzi na skargę, że decyzję o celowości zastosowania środka nadzoru odnośnie konkretnej uchwały lub zarządzenia organu gminy pozostawiono wyłącznej kompetencji wojewody jako organowi nadzoru nad samorządem terytorialnym. O tym zatem, czy wojewoda wyda rozstrzygnięcie nadzorcze decyduje tylko i wyłącznie on sam, zaś wnioski zawierające żądanie wydania takiego rozstrzygnięcia mogą być jedynie sygnałem, zwróceniem mu uwagi na ewentualne nieprawidłowości podjętej uchwały lub zarządzenia. Nie mogą one jednak "przymusić" Wojewody do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Nadto rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest decyzją administracyjną, postępowanie nadzorcze nie jest postępowaniem jurysdykcyjnym w rozumieniu K.p.a. prowadzonym w indywidualnej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2015 r., I OSK 962/15 oraz z dnia 22 października 2010 r.; I OSK 1755/10, jak też postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2015 r., II SA/Bk 517/15 i z dnia 03 grudnia 2015r., sygn. akt II SAB/Bk 90/15, WSA w Poznaniu z 10 kwietnia 2018r., sygn. akt IV SAB/Po 14/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A jeśli tak, to nie można skutecznie domagać się wydania przez organ nadzoru decyzji administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, bowiem takich decyzji prawo nie przewiduje, ani wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a §1 K.p.a. W konsekwencji niedopuszczalne jest również skarżenie do sądu administracyjnego bezczynności w wydaniu decyzji, postanowień lub aktów, których prawo nie przewiduje. Podkreślić też należy, że skoro wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego następuje – jak wyżej wskazano – wyłącznie z urzędu i jest wyłączną kompetencją wojewody, to niewydanie tego rozstrzygnięcia nie może być kwalifikowane jako bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, że w Ustawie o samorządzie gminnym wyraźnie uregulowano kwestie zaskarżalności aktów kończących postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 90 – 92 U.s.g. Może się ono zakończyć rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdzającym nieważność uchwały lub zarządzenia lub stwierdzającym, że zostały wydane z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 1 i 4 U.s.g.) – i tylko te rozstrzygnięcia podlegają kontroli sądu administracyjnego. Do złożenia skargi uprawnione są wyłącznie gmina lub związek międzygminny, których uprawnienie, interes prawny lub kompetencje zostały naruszone (art. 98 ust. 3 U.s.g.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że skarga na bezczynność złożona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna o czym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono w postanowieniu. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.