II OSK 2667/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-15
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Barbara Adamiak, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ konserwatorski, odmawiając uzgodnienia rozbiórki budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, może uwzględnić jego wartość historyczną związaną z osobą architekta, nawet jeśli prywatne opinie rzeczoznawców nie potwierdzają jego wartości zabytkowych?Ratio decidendi
Organ konserwatorski, rozpatrując wniosek o uzgodnienie rozbiórki obiektu budowlanego wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, ma prawo uwzględnić jego wartość historyczną, w tym związaną z osobą architekta, nawet w sytuacji, gdy prywatne opinie rzeczoznawców nie potwierdzają jego wartości zabytkowych. Ocena organu konserwatorskiego opiera się na jego wiedzy specjalistycznej i przepisach ustawy o ochronie zabytków, a nie na prywatnych opiniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia rozbiórki budynku biurowego wpisanego do gminnej ewidencji zabytków. Prezydent odmówił uzgodnienia, wskazując na wartość zabytkową obiektu. Po zawieszeniu postępowania i zmianach w ewidencji, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie o odmowie uzgodnienia, podkreślając wartość historyczną i artystyczną budynku, w tym związek z osobą architekta. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestora, który kwestionował ocenę wartości zabytkowych budynku i sposób prowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną M. Sp. z o.o. oraz zasądził od niej na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 stycznia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny /spr./ Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 853/16 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. oddalił skargę M. Sp. z o. o. w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia rozbiórki budynku.
Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. postanowił nie uzgodnić prac budowlanych polegających na rozbiórce budynku biurowego przy [...] według projektu załączonego do wniosku. W uzasadnieniu organ wskazał, że budynek przy [...] został ujęty w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...]. Powstał on w latach [...] według projektu [...]. [...] Konserwator Zabytków zaznaczył, że przedmiotowy budynek stanowi cenny przykład zabudowy z lat 50-tych XX wieku i opisał szczegółowo cechy charakterystyczne obiektu.
W toku postępowania zażaleniowego organ ustalił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2652/12, stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków obiektu budynku [...]. W związku z powyższym postępowanie zażaleniowe zostało zawieszone. Podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 2189/13, oddalającego skargę kasacyjną Prezydenta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2652/12, stwierdzającego nieważność zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012r., nr [...], w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...].
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. po rozpatrzeniu zażalenia inwestora M. Sp. z o. o. w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy uwzględnił w postanowieniu stan faktyczny i prawny zaistniały po podjęciu zawieszonego postępowania oraz wskazał, że Prezydent [...] zarządzeniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...] ujął przedmiotowy budynek w gminnej ewidencji zabytków po uprzednim stosownym uzgodnieniu z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Minister wskazując cechy charakterystyczne budynku stwierdził, że obiekt posiada wartości historyczne - związane z osobą architekta projektującego obiekt [...] i funkcją budynku, który stanowił [...] oraz wartości artystyczne – wyrażające się w kompozycji elewacji.
Ustosunkowując się do załączonej przez stronę opinii prof. nadz. dr hab. M. L., której autorka odmówiła wartości zabytkowych spornemu obiektowi organ odwoławczy zauważył, że w powyższym opracowaniu w sposób nieuzasadniony pominięto wartość historyczną i naukową, wiążącą się z osobą zmarłego architekta, którego dorobek winien podlegać zachowaniu i przyszłym badaniom. Organ wskazał, że [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd I instancji podkreślił, że uzgodnienie wykonywania robót musi nastąpić przed ich wykonywaniem i bierze się pod uwagę aktualny stan prawny dotyczący obiektu. Pomiędzy postanowieniem organu pierwszej instancji, a rozpatrzeniem przez organ odwoławczy zażalenia minęło kilka lat z uwagi na zawieszenie postępowania. Po jego podjęciu organ wskazał aktualny stan prawny i stwierdził, że obiekt został ujęty w gminnej ewidencji zabytków na podstawie Zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, postępowanie uzgodnieniowe nie stało się bezprzedmiotowe i dotyczyło tego samego budynku w sensie przedmiotowym. Istotą wymogu uzgodnienia konserwatora zabytków jest uzyskanie oceny wyspecjalizowanego organu administracji czy roboty budowlane nie będą skutkowały naruszeniem wartości zabytkowych obiektu. W ocenie Sądu I instancji, analiza przedstawiona przez organy jest wyczerpująca i uzasadnia wydanie orzeczenia o odmowie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego wskazując na cechy architektoniczne budynku, autentyzm formy i rozwiązań materiałowych, a także poprzez wskazanie na istotny element tożsamości historycznej i kulturowej [...]. Pozostawienie oryginalnej formy budynku stanowić będzie źródło wiedzy o stylu i materiałach z tamtego okresu. Zachowanie oryginalnej części budynku jest szczególnie istotne obecnie, gdy znaczna część oryginalnej zabudowy z tego okresu uległa przekształceniu i wymianie. Z tego względu całkowita rozbiórka obiektu i zastąpienie go budynkiem współczesnym nawet dostosowanym charakterem do zabudowy oryginalnej wpłynęłoby na zubożenie zabudowy [...].
W ocenie Sądu, organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami prawa materialnego i w sposób zgodny z przepisami postępowania administracyjnego przy uwzględnieniu stanu prawnego na dzień orzekania przez organ odwoławczy ([...] lutego 2016 r.). W dacie tej pozostawało w obrocie zarządzenie Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków obiektu budynku biurowego przy [...], którego nieważność została stwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1490/15 na datę orzekania przez Sąd I instancji nieprawomocnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji stwierdził, że nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania bowiem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponownie rozważył wartości zabytkowe architektoniczne i historyczne obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził również, że istotą wymogu posiadania uzgodnienia konserwatora zabytków jest uzyskanie przez inwestora oceny wyspecjalizowanego organu administracji i oceny tej nie zmieniają przywołane przez skarżącą w skardze opinie dotyczące bezzasadności objęcia ochroną konserwatorską budynku przy [...]. Opinie te stanowią dokumenty prywatne czyli oświadczenia osób, od których pochodzą i nie mogą przesądzać sprawy w szczególności, gdy wyspecjalizowany organ przedstawia odmienną ocenę merytoryczną co do wartości zabytkowej budynku. Rzeczą sądu nie jest rozstrzygnięcie, która z opinii specjalistów jest bardziej kompetentna i wiarygodna, a jedynie ocena zgodności z prawem, legalności wydanej decyzji. Z tego względu Sąd nie przeprowadził na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentów opinii dotyczącej zasadności objęcia ochroną konserwatorską budynku przy [...] autorstwa [...], ponieważ nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku, M. Sp. z o. o. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd I insyancji skargi pomimo wydania postanowienia z rażącym naruszeniem:
a) określonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania albowiem:
- w świetle treści zarządzeń Prezydenta [...] dotyczących ujęcia budynku w gminnej ewidencji zabytków, nie zachodziła tożsamość zabytku podlegającego ochronie, a zatem nie była to ta sama sprawa administracyjna;
- Minister nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie wartości zabytkowych przedmiotowego budynku;
b) art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:
- przekroczeniu granic uznania administracyjnego poprzez odmowę uzgodnienia projektu rozbiórki ze względu na fakt, że architektem budynku był [...], podczas gdy pod uwagę powinny być brane wyłącznie cechy zabytkowe samego budynku, a osoba architekta nie powinna mieć wpływu na ocenę walorów zabytkowych budynku;
- poczynieniu przez Ministra, kluczowych dla rozpoznawanej sprawy ustaleń odnośnie do wartości zabytkowych budynku, na podstawie notatki sporządzonej w imieniu [...] Konserwatora Zabytków przez [...] w dniu [...] stycznia 2015 r. Notatka ta została sporządzona przez przedstawiciela organu pierwszej instancji już po wydaniu przez niego postanowienia. Odnosiła się jedynie do zasadności ujęcia budynku w gminnej ewidencji zabytków, co w żadnej mierze nie przesądza o konieczności odmowy uzgodnienia rozbiórki budynku. W konsekwencji Minister dokonał ustaleń faktyczne bez przeprowadzenia opinii biegłego odpowiedniej specjalności;
- nieodniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do ustaleń dotyczących braku wartości zabytkowych budynku zawartych w opinii prof. M. L.;
- poczynieniu ustaleń na temat rzekomych wartości zabytkowych budynku w sposób sprzeczny z trzema niezależnymi opiniami sporządzonymi przez renomowanych rzeczoznawców, to jest z opinią sporządzoną przez prof. nadz. dr hab. M. L. ([...]), opinią sporządzoną przez R. B. ([...]), opinię sporządzoną przez prof. nadz. dr hab. arch. D. K. ([...]);
- błędnym przyjęciu, że w świetle określenia przez organ elementów budynku mających rzekomo walory zabytkowe, dla ich ochrony konieczne jest zachowanie budynku w całości, podczas gdy zabytkowe elementy mogłyby być chronione przez nałożenie w uzgodnieniu konserwatorskim obowiązku przeniesienia elementów fasady do nowej zabudowy (podobnie, jak to uczyniono w postanowieniu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...];
c) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm. - dalej "ustawa Prawo budowlane") polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sytuacji, w której budynek będący przedmiotem postępowania, wobec treści prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2652/12, oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 2189/13, jak również wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1490/15, nie został nigdy skutecznie ujęty w gminnej ewidencji zabytków, a zatem Minister powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne, ponieważ było ono bezprzedmiotowe;
d) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r., w sytuacji gdy jest ono sprzeczne z postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], wydanym na tle takiego samego stanu faktycznego, którym Minister zgodnie z art. 110 k.p.a. był związany, co powoduje, że zaskarżone postanowienie w oczywisty sposób podważa zaufanie do organów władzy publicznej;
2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji skargi i nie stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, pomimo jego wydania z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem strony skarżącej budynek nie był ujęty w gminnej ewidencji budynków, a zatem zaskarżone postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu podniesionego w pkt 4 petitum skargi tj. rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 k.p.a., a w konsekwencji brak możliwości prześledzenia toku myślowego Sądu oraz kontroli wydanego orzeczenia w tym zakresie.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi merytorycznie na podstawie art. 188 p.p.s.a. i stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013r. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem strony skarżącej w związku z tym, że sporny budynek nie został nigdy skutecznie ujęty w gminnej ewidencji zabytków postępowanie jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone. Podkreślić należy, że zarówno organ, jak i Sąd oceniają stan faktyczny i prawny na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zatem nie było możliwe wzięcie pod uwagę orzeczeń sądów administracyjnych wydanych po dniu wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji prawidłowo zauważył, że pomiędzy postanowieniem organu I instancji, a rozpatrzeniem przez organ odwoławczy zażalenia minęło kilka lat z uwagi na zawieszenie postępowania. Po jego podjęciu organ wskazał aktualny stan i stwierdził, że obiekt został ujęty w gminnej ewidencji zabytków na podstawie Zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Wskazać jedynie należy, że wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1490/15, na który powołuje się strona w skardze kasacyjnej został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1417/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku ponownego rozpoznania tej sprawy wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 325/18, oddalił skargę na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], w przedmiocie ujęcia w gminnej ewidencji. Od wyroku tego wniesiona została skarga kasacyjna, jednak postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone z uwagi na toczące się w Trybunale Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. P 12/18 zainicjowane pytaniem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie w rozpoznawanej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Brak również było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Nie można też podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem określonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w świetle treści zarządzeń Prezydenta [...] dotyczących ujęcia budynku w gminnej ewidencji zabytków, zachodzi tożsamość zabytku podlegającego ochronie, a zatem jest to ta sama sprawa administracyjna. Wprawdzie w kartach ewidencyjnych obiekt ten został w różny sposób opisany, jednak obie karty dotyczą tego samego budynku w sensie przedmiotowym.
Naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. skarżąca kasacyjnie Spółka upatruje również w niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie wartości zabytkowych budynku, w szczególności zarzucono brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. nie jest obowiązkiem organu uzgadniającego, który ma swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego, ograniczoną zasadami prawdy obiektywnej. Z tej zasady wynika bowiem obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Biegły nie jest powoływany do ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz naświetlenia i wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia osób je wydających. W rozpoznawanej sprawie organ uzgadniający – konserwator zabytków odmówił uzgodnienia rozbiórki budynek przy [...]. Mająca w sprawie zastosowanie ustawa z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami określa przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi, zasady tworzenia krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz finansowania prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytkach, a także organizację organów ochrony zabytków (art. 1). Zasadami przewidzianym w tej ustawie kierował się organ uzgadniający projekt rozbiórki przedmiotowego budynku. Nie zostało skutecznie zanegowane, że organy konserwatorskie nie posiadły wystarczającej wiedzy do oceny planowanych prac rozbiórkowych w kontekście zachowanych wartości zabytkowych spornego budynku. Organy administracji wykazały w sposób przekonujący w uzasadnieniach postanowień wartość historyczną i artystyczną tego obiektu. Przedłożona przez skarżącą Spółkę prywatna opinia wykonana przez prof. nadz. dr hab. M. L. ([...]) była poddana ocenie przez konserwatora zabytków. Organ uzgadniający uznał, że opinia pomija wartość historyczną obiektu, związaną z osobą twórcy wybitnego architekta - [...]. Organ ochrony zabytków rozstrzygał ze stanowiska konserwatorskiego, czy projektowane prace są dopuszczalne, tj. czy nie naruszają wartości zabytkowych chronionego obiektu lub obszaru. Organy są bowiem zobowiązane do ochrony zabytków, która w rozumieniu art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polega na podejmowaniu działań służących zachowaniu wartości zabytkowych, przy wykorzystaniu przysługujących organom środków i instrumentów o charakterze władczym. Zauważyć należy, że w prawomocnym wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1417/16, dotyczącym ujęcia spornego budynku w gminnej ewidencji zabytków, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że okoliczności związane z postacią twórcy, który zaprojektował obecnie uznany za zabytek obiekt, mogą mieścić się w granicach określonych sformułowaniem odnoszącym się do wartości historycznych. Sąd I instancji zasadnie uznał, że opinia organu o obiekcie sprecyzowana przez [...] w notatce z dnia [...] stycznia 2015 r. wskazuje istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, jest rzeczowa i wiarygodna. Organ nie przekroczył także granic uznania administracyjnego wskazując na związek obiektu z osobą architekta [....] którego inne charakterystyczne budynki np. [...] stanowiły historyczny element zabudowy miasta. Przechodząc do kwestii możliwości ochrony zabytkowych elementów fasady poprzez nałożenie w uzgodnieniu konserwatorskim obowiązku przeniesienia tych elementów do nowej zabudowy wskazać należy, że wniosek strony dotyczył rozbiórki obiektu budowlanego, dlatego organ wypowiadał się jedynie w tym przedmiocie. Organ konserwatorski był związany zakresem wniosku strony, a zatem niezasadne są twierdzenia strony, że organ powinien rozważyć możliwość przeniesienia elementów fasady do nowej zabudowy.
Odnosząc się do twierdzenia, że zaskarżone postanowienie pozostaje w sprzeczności postanowieniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], zauważyć należy, że objęty uzgodnieniem budynek w dacie wydawania tego postanowienia nie podlegał indywidualnej ochronie konserwatorskiej. Sporny budynek znajdował się wówczas w zabytkowym obszarze [...]. W każdej z tych spraw w toku postępowania uzgodnieniowego konserwator zabytków kierował się innymi kryteriami, albowiem inaczej ocenia się możliwość rozbiórki obiektu, gdy budynek znajduje się w chronionym obszarze, a inaczej gdy obiekt podlega indywidualnej ochronie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania uzgodnieniowego jest rozbiórka obiektu budowlanego wpisanego indywidualnie do gminnej ewidencji zabytków. W związku z powyższym za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 k.p.a.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił zarówno dotychczasowy przebieg postępowania, jak i stan faktyczny, który przyjął za podstawę wyrokowania. Wyraźnie zaakcentował istotę sporu, przedstawiając zarówno zarzuty skargi, jak i stanowisko organu. Wskazał także podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił znaczenie zastosowanych przepisów. Na podstawie uzasadnienia można prześledzić tok rozumowania Sądu, który doprowadził go do podjęcia rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego braku odniesienia się do zarzutu podniesionego w pkt 4 petitum skargi tj. rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013r., które jest sprzeczne z postanowieniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], stwierdzić należy, że rzeczywiście Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do tego zarzutu strony skarżącej. Brak odniesienia się w sprawie do wszystkich zarzutów strony stanowi wprawdzie naruszenie przepisów postępowania, jednakże w rozpoznawanej sprawie naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, który ustosunkował się do zarzutu chwiejności rozstrzygnięć organu konserwatorskiego wskazując, że w chwili wydawania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] postanowienia z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], sporny budynek nie podlegał indywidualnej ochronie konserwatorskiej. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji zaprezentował stanowisko organu w tym zakresie. Biorąc pod uwagę, że stanowisko organu jest prawidłowe, brak odniesienia się do zarzutu podniesionego w pkt 4 petitum skargi nie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło