II GSK 5004/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-16
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Cezary Pryca, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie pracownika hotelu, złożone w protokole kontroli dotyczącej rejestracji odbiorników RTV, może stanowić wystarczający dowód do ustalenia stanu faktycznego sprawy i nałożenia opłaty abonamentowej, nawet jeśli strona kwestionuje jego wiarygodność i przedstawia dowody przeciwne?Ratio decidendi
Oświadczenie pracownika hotelu, złożone w protokole kontroli, dotyczące liczby i stanu technicznego odbiorników RTV, może stanowić wystarczający dowód do ustalenia stanu faktycznego, jeśli jest spójne z innymi zgromadzonymi dowodami (np. wydrukiem ze strony internetowej hotelu) i nie zostało skutecznie obalone przez stronę. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy zgromadzonych przez organy administracji, a nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych. Skarga kasacyjna nie może być oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, które nie zostały skutecznie podważone w postępowaniu przed organami i sądem pierwszej instancji.Stan faktyczny
Kontrola w hotelu wykazała posiadanie 61 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i 1 radioodbiornika. Pracownik hotelu złożył oświadczenie o stanie technicznym i sposobie podłączenia odbiorników. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nakazał rejestrację i ustalił opłatę. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał decyzję w mocy. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając dowody za wystarczające. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od A. M. na rzecz Ministra Infrastruktury 3600 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 195/16 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji używanych odbiorników i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. M. na rzecz Ministra Infrastruktury 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 195/16 oddalił skargę A. M. na decyzję Ministra Administracji Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2015 r. nr 530/2015 w przedmiocie nakazu rejestracji jednego odbiornika radiofonicznego i sześćdziesięciu jeden odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie ww. odbiorników.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Kontrolą przeprowadzoną [...] lipca 2015 r. dotyczącą wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu w Ł. przy ul. L. [...], zajmowanym przez A. M. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A. M." FIRMA USŁUGOWA. Kontrola odbyła się w obecności pracownika N. O..
W wyniku kontroli stwierdzono w lokalu sześćdziesiąt (60) odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach oraz jeden (1) odbiornik telewizyjny w holu hotelu oraz jeden radioodbiornik znajdujący się w recepcji, który w trakcie kontroli odbierał program RADIO – CZWÓRKA. Na tej podstawie stwierdzono, że odbiornik jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania odbiorników w lokalu został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia pracownika i wynosił dwadzieścia dni. Zgodnie z oświadczeniem pracownika telewizory były podłączone do telewizji satelitarnej. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z powodu zajęcia pokoi przez gości hotelowych.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. decyzją z [...] września 2015 r. (nr [...]) nakazał rejestrację używanego jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i używanych sześćdziesięciu jeden niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników w kwocie [...] zł.
Skarżąca złożyła odwołanie.
Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z [...] listopada 2015 r., (nr [...]), wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Minister wskazał, że w toku czynności kontrolnych pracownik biorący udział w kontroli miał możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli oraz okoliczności w nim wskazanych, w tym w zakresie liczby i rodzaju używanych odbiorników, a także okresu ich używania, bądź też oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. W ocenie organu pracownik uczestnicząc w kontroli, dysponował wiedzą niezbędną do ustalenia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Zdaniem Ministra brak było podstaw do odmowy wiarygodności oświadczeniu pracownika dotyczącego wyposażenia lokalu w odbiorniki RTV i ich technicznych możliwości odbioru programów, gdyż był rozeznany w funkcjonowaniu prowadzonej przez Stronę działalności, a zatem informacje pochodzące od niego stanowią pełnowartościowe źródło dowodowe. Organ zauważył przy tym, że złożone przez pracownika oświadczenie nie zostało przez niego odwołane w toku postępowania administracyjnego. Jednocześnie Minister stwierdził, że fakt, iż strona była jedynie współwłaścicielem lokalu, w którym zastano odbiorniki RTV, nie podważa wiarygodności oświadczenia wiedzy złożonego przez pracownika w trakcie kontroli, gdyż okoliczność czy odbiorniki używane w działalności są własnością Strony, czy też współwłasnością nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.
Rozpatrując odwołanie, Minister wyjaśnił, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego, ale stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników. Zdaniem organu oznacza to, że protokół kontroli jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i odebranie do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV nie jest przesłuchaniem świadka albo strony, przy czym takie oświadczenia i protokół kontroli stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego. W ocenie Ministra organ I instancji należycie wypełnił ciążące na nim obowiązki, a materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Organ wskazał ponadto, że Strona została poinformowana o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników, a do zawiadomienia załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu kontroli oraz oświadczenia. Tym samym w ocenie Ministra skarżąca nie została pozbawiona możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie. Organ zaznaczył przy tym, że strona w toku prowadzonego postępowania nie wykazała braku podstaw do nałożenia sankcji za używanie sześćdziesięciu jeden niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego. Zdaniem Ministra skarżąca będąca przedsiębiorcą powinna znać obowiązujące przepisy prawa w zakresie obowiązku i terminu rejestracji odbiorników.
Uzasadniając wydaną decyzję, organ zauważył, że sporne odbiorniki znajdowały się w posiadaniu skarżącej przez okres przekraczający 14 dniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie. Minister wyjaśnił przy tym, że okoliczność sezonowego prowadzenia działalności gospodarczej połączona jest z ryzykiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie wynajmu pomieszczeń, a skarżąca miała możliwość oferowania cały rok pokoi gościom, z których każdy jest wyposażony w odbiornik telewizyjny.
Minister wyjaśnił, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie dają organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia, jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Wysokość tej opłaty nie wynika ze swobodnego uznania Poczty Polskiej S.A., która jedynie została wskazana w ustawie jako podmiot pobierający opłaty i dokonujący kontroli obowiązku rejestracji odbiorników. Organ wywiódł, że opłaty abonamentowe są świadczeniem przymusowym i bezzwrotnym o charakterze publicznoprawnym, z góry nakierowanym na realizację określonych przez ustawodawcę celów.
Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 8 czerwca 2016 r. skargę oddalił.
W uzasadnieniu Sąd uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie przyjęły, iż skarżąca nie dopełniła obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych. Okoliczność ta stała się podstawą do nałożenia stosownej kary pieniężnej w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204, ze zm.).
W ocenie Sądu dokonane przez organy ustalenie faktu posiadania przedmiotowych odbiorników, nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Fakt ten znajduje oparcie w protokole kontroli i wskazanym oświadczeniu Pani N. O., które to dokumenty zostały podpisane bez zastrzeżeń czy dodatkowych uwag. Pani O., że jest pracownikiem Ośrodka Wypoczynkowego, posługiwała się też pieczątką firmową, która została odciśnięta na wskazanych dokumentach zasadnie zatem organ przyjął, że Pani N. O. była osobą posiadającą rozeznanie w funkcjonowaniu kontrolowanego obiektu. Ponadto w aktach zgromadzono wydruk ze strony internetowej Ośrodka Wypoczynkowego "R." (k.38 akt adm.), z którego wynika, że Ośrodek ten dysponuje 64 pokojami, zaś pokoje wyposażone są w TV. Tym samym oświadczenia złożone przez Panią O. korelują z danymi wynikającymi z tego wydruku.
Nadto, fakt prowadzenia przez skarżącą kontrolowanego Ośrodka został potwierdzony przez zgromadzenie w aktach administracyjnych wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, gdzie jako adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności widnieje: "L. [...], Ł.".
Sąd odnosząc się do argumentacji skarżącej, iż posiadane odbiorniki telewizyjne były w dacie kontroli w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór wskazał, iż organy ustalenie, że ujawnione w prowadzonym przez skarżącą Ośrodku odbiorniki były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór oparły na oświadczeniu pracownika Pani N. O., które zostało odnotowane w podpisanym przez nią protokole kontroli, a także w złożonym przez nią pisemnym oświadczeniu. Również w oparciu o to oświadczenie został ustalony okres używania przedmiotowych odbiorników.
Sąd nadmienił, że protokół kontroli stanowi dokument urzędowy. Wynikające z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych domniemanie używania odbiorników nie zostało przez stronę skutecznie obalone. Słusznie zauważył organ, iż kontrolerzy nie zostali wyposażeni w uprawnienie do przeszukiwania pomieszczeń. Organ zebrał materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli, oświadczenia pracownika i wydruku ze strony internetowej kontrolowanego obiektu. Dowody te korelują ze sobą, są spójne i wiarygodne. Ponadto ocena, że znajdujące się w zajętych przez gości pokojach odbiorniki telewizyjne są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i logiki.
Zdaniem Sądu dokonana przez organy ocena zebranych w sprawie dowodów nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów zakreślone normami k.p.a. Również skarżąca nie podważa stosownymi dowodami faktu posiadania w dacie kontroli wskazanych w decyzji odbiorników telewizyjnych. Wynikające, zaś z ustawy domniemanie, że były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór skarżąca usiłuje podważyć twierdzeniami, że odbiorniki te były stare i nie nadawały się do użytku oraz przedstawiając przy odwołaniu dokument z którego wynika fakt przekazania do utylizacji 8 sztuk odbiorników we wrześniu 2015r.
WSA podzielił ocenię organów, iż twierdzenia skarżącej nie zostały poparte żadnymi konkretnymi dowodami, które pozwoliły by na obalenie ustaleń. Zaś, fakt przekazania do utylizacji 8 sztuk odbiorników nie dowodzi, że wszystkie posiadane odbiorniki nie były w stanie umożliwiającym odbiór. Jest bowiem rzeczą normalnie przyjętą w działalności gospodarczej okresowa wymiana sprzętu elektronicznego. Odnosząc się do oświadczenia złożonego przez pracownika Ośrodka Panią N. O., zdaniem Sądu wskazać należy, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. W toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli.
Organ ocenił oświadczenia Pani N. O. i zdaniem Sądu ocena ta jest prawidłowa. Pani O. była obecna w kontrolowanym obiekcie w dacie kontroli, oświadczyła, że jest pracownikiem zatem osobą zorientowaną w jego działalności, nie składała zastrzeżeń do protokołu, podpisała też znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenie wiedzy o ilości odbiorników i czasie ich używania. Oświadczenia korelują ze zgromadzonym przez organ wydrukiem ze strony internetowej Ośrodka, a także nie stoją w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca nie przedstawiła żadnych innych dowodów, które podważałyby poczynione przez organy ustalenia, gdyż dowody zebrane przez organ stanowiły kompletny i spójny materiał dowodowy wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych istotnych w sprawie. Organ nie miał zatem obowiązku poszukiwania z urzędu dalszych dowodów w sprawie.
WSA odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że ustalania liczby domków w ośrodki i ich stanu technicznego nie było przedmiotem kontroli. Również wbrew wywodom skarżącej rozpatrzenie zarzutów odwołania nie zawsze musi skutkować ich uwzględnieniem. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ rozważył zarzuty podnoszone przez nią w odwołaniu, jednak nie przyczyniły się one do uchylenia czy zmiany decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, organ rzeczowo i skrupulatnie wyjaśnił motywy swego rozstrzygnięcia odwołując się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zdaniem Sądu ocenie tej nie można postawić zarzutu dowolności. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto w działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wysokość naliczonej opłaty została ustalona stosownie do dyspozycji art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych i powołanego wyżej rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 6 maja 2014 r. (Dz. U. 2014 poz. 647).
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrotu kosztów postępowania.
W oparciu o treść art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) przepisów proceduralnych mających wpływ na rozpoznanie sprawy, a mianowicie
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku żart. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na protokole kontroli i oświadczeniu, co skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżąca posiada 61 odbiorników telewizyjnych umożliwiających natychmiastowy odbiór - pomimo, iż ww. dokumenty stanowiące podstawę wyrokowania kwestionowane były przez skarżącą od początku postępowania, a również zostały cofnięte przez osobę je składającą, nie mogą stanowić wyłącznego i wiarygodnego dowodu w sprawie, w szczególności wobec przedstawienia dowodów wskazujących na posiadanie odbiorników telewizyjnych niedających się do odbioru telewizji naziemnej, a w części w ogóle nie działających i braku umowy o odbiór telewizji satelitarnej
a w konsekwencji brak ustalenia ile odbiorników faktycznie posiada skarżąca i czy którykolwiek odbiornik był w stanie umożliwiającym odbiór, a co za tym idzie ile i czy w ogóle posiada ona odbiorniki telewizyjne podlegających opłacie;
- art. 10 kpa w zw. z art. 44 §4 i 42 §2 kpa poprzez uznanie za doręczone skarżącej pismo z dnia 18 sierpnia 2015 r. pomimo błędnego skierowania go pod adres w Łodzi zamiast skierowania go na adres w Łazach.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 2 u.o.a. poprzez niesłuszne uznanie, że zostały spełnione przesłanki do ustalenia iż zachodzi domniemanie, że skarżąca używała posiadane odbiorniki, choć posiadane odbiorniki telewizyjne nie były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych opisanych w treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.)
Ponadto zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
W związku z powyższym zauważyć należy, że odwołując się do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygniecie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że niezależnie od wskazania istoty zarzutu, autor skargi kasacyjnej winien przeprowadzić argumentację, w której wykaże wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykaże, że wpływ ten mógł być istotny dla zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
Natomiast wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego autor skargi kasacyjnej winien nie tylko podać, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, ale i na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
Przedstawienie powyższych uwag odnoszących się do wymogów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej było o tyle zasadne, że autor skargi kasacyjnej odwołując się do podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na protokole kontroli i oświadczeniu, co zdaniem kasatora skutkowało wadliwymi ustaleniami w zakresie ilości posiadanych odbiorników telewizyjnych umożliwiających natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, a także zarzuca naruszenie art. 10 k.p.a. w związku z art. 44 § 4 k.p.a. i art. 42 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że pismo z dnia [...] sierpnia 2015 roku zostało prawidłowo doręczone skarżącej.
W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego brak jest podstaw do uwzględnienia wskazanych zarzutów skargi kasacyjnej. Powołane w petitum skargi kasacyjnej przepisy k.p.a. w istocie odnoszą się do obowiązków organów administracji publicznej w zakresie zbierania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w celu pełnego ustalenia i uzasadnienia stanu faktycznego przyjętego przez organy za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Oznacza to, że kasator w istocie stara się podważyć sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz jego ocenę.
W tym stanie rzeczy przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 7 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej polega na wyczerpującym zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego obowiązkiem organu administracji publicznej jest jego rozpatrzenie. Obowiązek ten jest ściśle związany z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
Z kolei zasada swobodnej oceny dowodów, obowiązująca w postępowaniu administracyjnym (art. 80 k.p.a.), nie oznacza dowolności oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę wraz z całym materiałem dowodowym sprawy.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji słusznie uznał, że organy nie uchybiły powyższym zasadom.
Ponadto podkreślić należy, że stosownie do treści art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 55 § 2 p.p.s.a.), co oznacza, iż sąd ten orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym, jak to wynika z art. 106 § 4 p.p.s.a. powszechnie znane fakty, a także dowody uzupełniające z dokumentów - art. 106 § 3 p.p.s.a. Konsekwencją takie stanu rzeczy jest to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, a obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, rozumiany jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach i stanowiących przedmiot analizy sądu administracyjnego, oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz zakaz wykraczania poza ten materiał (vide wyrok NSA z 26.06.2009 r. I FSK 470/08, wyrok NSA z 2.12.2010 r. I GSK 806/10 niepublikowane).
Z akt sprawy wynika, że przeprowadzona w dniu [...] lipca 2015 roku kontrola w "R." w Łzach przy ulicy L. [...] wykazała, że w kontrolowanym ośrodku znajduje się sześćdziesiąt odbiorników telewizyjnych w pokojach oraz jeden odbiornik telewizyjny w holu hotelu, a także jeden radioodbiornik znajdujący się w recepcji, który w trakcie kontroli odbierał program radiowy. Kontrolę przeprowadzono w obecności pracownika ośrodka Pani N. O. , która w złożonym oświadczeniu podała, że telewizory są różnej marki i są podłączone do telewizji satelitarnej oraz wskazała, że telewizory te są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W oparciu o złożone oświadczenie ustalono okres używania odbiorników. Oświadczenie zostało złożone w dniu kontroli to jest 28 lipca 2015 roku. Właścicielem kontrolowanego ośrodka jest Pani A. M.
W orzecznictwie NSA wskazuje się, że skoro w dacie kontroli w pokojach zajmowanych przez gości (a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie) znajdowały się odbiorniki, to nie można uznać za dowolne ustalenia organów, że odbiorniki te znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Z zasad logicznego rozumowania, popartych doświadczeniem życiowym wynika, że jeżeli w wyposażeniu pokoju hotelowego znajduje się odbiornik telewizyjny lub radiowy, to nie w celach dekoracyjnych, lecz po to by mógł być używany przez jego gościa (vide wyrok NSA z dnia 14.12.2017 r. sygn. akt II GSK 729/16).
Brak jest także podstaw do uznania, że oświadczenie złożone przez Panią N. O. jest niewiarygodne. Informacje udzielone przez pracownicę ośrodka znajdują potwierdzenie w załączonym do akt sprawy wydruku ze strony internetowej wskazującym, że ośrodek dysponuje 64 pokojami wyposażonymi w telewizory.
W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji uznał, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy dawał podstawy do wydania wobec skarżącej decyzji nakazującej rejestrację odbiorników telewizyjnych i jednego odbiornika radiofonicznego oraz ustalającej wysokość opłaty rejestracyjnej.
Również nie jest zasadny zarzut odnoszący się do naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów art. 10 k.p.a. w związku z art. 44 § 4 k.p.a. i art. 42 § 2 k.p.a. Po pierwsze podkreślić należy, że zarzut ten nie jest prawidłowo skonstruowany bowiem poza wskazaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, których sąd administracyjny rozpatrujący skargę nie stosuje, autor skargi kasacyjnej nie wskazuje przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie zarzut ten został podniesiony dopiero na etapie składnia skargi kasacyjnej do NSA od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a z treści skargi kasacyjnej nie wynika aby został zgłoszony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym nie chodzi tutaj o wszelkie naruszenia przepisów postępowania, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej stosownymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie NSA nie jest także zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego przedstawiony w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Podkreślić bowiem należy, że skoro ustalony przez organ i oceniony przez Sąd I instancji stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę faktyczną rozstrzygnięcia nie został skutecznie zakwestionowany, a tym samym stanowi podstawę faktyczną wyrokowania w niniejszej sprawie, to stwierdzić należy, iż zasadnie Sąd I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki warunkujące zastosowanie regulacji prawnej określonej w art. 2 ust.2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych.
Na marginesie zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie prawa materialnego odwołuje się do okoliczności faktycznych odnoszących się do kwestii zwianych z ustaleniami czy odbiorniki były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W orzecznictwie NSA wielokrotnie podnoszono, że konstruowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez odwołanie się do okoliczności faktycznych i tym samym próba zwalczania tych ustaleń faktycznych wskazuje na jego wadliwość (vide wyrok NSA z dnia 22.08.2018 r. sygn. akt II OSK 2095/16, wyrok NSA z dnia 17.01.2017 r. sygn. akt II OSK 1037/15).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło