II SA/Łd 172/16
WyrokWSA w Łodzi2016-10-18
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu z powodu wadliwego doręczenia decyzji pełnomocnikowi, może być uwzględniony, jeśli strona nie poinformowała organu o zmianie adresu ani o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, a sąd administracyjny w poprzednim orzeczeniu uznał doręczenia do pełnomocnika za prawidłowe?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego oparty na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może być uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu bez własnej winy. W sytuacji, gdy strona udzieliła pełnomocnictwa i nie poinformowała organu o jego wypowiedzeniu ani o zmianie adresu, a sąd administracyjny w prawomocnym orzeczeniu uznał doręczenia do pełnomocnika za prawidłowe, nie można skutecznie domagać się wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Zarzuty dotyczące merytorycznej wadliwości decyzji pozostają bez wpływu na wynik sprawy, dopóki nie zostanie stwierdzona przesłanka wznowieniowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego. Wniosek o wznowienie postępowania oparto na zarzucie pozbawienia strony R. K. udziału w postępowaniu z powodu wadliwego doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Skarżący twierdzili, że R. K. nie był prawidłowo reprezentowany i nie otrzymał decyzji na wskazany przez siebie adres. Sąd rozpatrywał skargi A S.A. w W. i R. K.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 roku sprawę ze skarg A S.A. w W. i R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku - oddala skargi. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], którą odmówiono uchylenia własnej decyzji z dnia [...], nr [...], nakazującej R. K. rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego, obejmującej: dach, ściany pierwszego piętra, strop nad parterem, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A nr 252/256 w Ł. oraz zarządzono doraźne zabezpieczenie pozostałej części obiektu, tzn. ścian parteru, przed wpływem warunków atmosferycznych, poprzez wykonanie prowizorycznego zadaszenia w ww. budynku gospodarczym.
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że Urząd Miasta Ł. pismem z dnia 4 października 2001r. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na remoncie i nadbudowie istniejącego budynku gospodarczego usytuowanego na terenie nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A nr 252/254, ustalono, że na ww. posesji trwają prace budowlane, związane z realizacją tej inwestycji, wobec czego Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i wniósł o przeprowadzenie stosownego postępowania przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 31 października 2001r. przeprowadził czynności kontrolne na terenie przedmiotowej posesji, w toku których ustalono, że trwają tam prace budowlane związane z nadbudową i rozbudową budynku prawdopodobnie gospodarczego. Stwierdzono wybudowanie I piętra na istniejącym budynku, wykonanie stropu nad parterem oraz dachu nad I piętrem. Jednocześnie stwierdzono, że budynek gospodarczy został rozbudowany w rzucie poziomym. Konstrukcja nadbudowy stalowa, ściany zewnętrzne z PGS, konstrukcja dachu stalowa pokryta płytami ocieplonymi. W dacie oględzin wykonywane były roboty tynkarskie, teren budowy był nieogrodzony, stwierdzono również brak tablicy informacyjnej. Jak ustalił organ stopnia podstawowego, inwestorem ww. prac budowlanych był R. K. Kolejne oględziny odbyły się w dniu 11 grudnia 2001r., w których uczestniczył pełnomocnik inwestora.
Wobec powyższych ustaleń organ I instancji, postanowieniem z dnia [...], nr [...], wstrzymał R. K. prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. - działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - zobowiązał R. K. do przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2002r. stosownych dokumentów.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ I instancji zawiesił postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie, natomiast postanowieniem z dnia [...], nr [...] podjął zawieszone postępowanie.
Dalej wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] i decyzją z dnia [...], nr [...], stwierdził jej nieważność.
W toku ponownie toczącego się postępowania organ stopnia podstawowego w dniu 19 stycznia 2009r. przeprowadził oględziny na spornej nieruchomości, w toku których ustalił, że budynek produkcyjny usytuowany w zachodniej części działki został w pełni przebudowany. Roboty budowlane polegające na rozbudowie i nadbudowie zostały zakończone, wykonano instalacje: wodno-kanalizacyjną wewnętrzną i doziemną oraz elektryczną, a obiekt jest użytkowany jako salon meblowy. Obiekty usytuowane wzdłuż zachodniej granicy rozebrano, pozostał budynek od strony ul. A - sklep meblowy.
W związku z powyższym, zawiadomieniem z dnia 12 maja 2010r. organ I instancji poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy, nadbudowy i zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na terenie nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A nr 252/254. Po przeprowadzeniu w dniu 23 czerwca 2010r. ponownych oględzin, organ I instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...], nakazał R. K. - na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010r., poz. 243, poz. 1623 ze zm.) - wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych i przedłożenie w terminie do dnia 30 grudnia 2010r. dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
W dniu [...] organ stopnia powiatowego decyzją nr [...] umorzył postępowanie w części dotyczącej samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 252/254.
Następnie decyzją z dnia [...], nr [...], tenże organ nakazał R. K. rozbiórkę części budynku gospodarczego obejmującą dach, ściany pierwszego piętra, strop nad parterem oraz zarządził doraźne zabezpieczenie pozostałej części obiektu tzn. ścian parteru przed wpływem warunków atmosferycznych poprzez wykonanie prowizorycznego zadaszenia. W tej samej dacie organ I instancji zawiadomił również o wszczęciu postępowania w sprawie odbudowy istniejącego budynku gospodarczego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 252/254.
Pismem z dnia 15 czerwca 2011r. R. K. poinformował organ I instancji, iż nie doręczono mu żadnego pisma w sprawie, ani też decyzji oraz wskazał aktualny adres zameldowania, tj. Ł., ul. B nr 6 m 2/3.
Prowadząc postępowanie nadzwyczajne organ szczebla wojewódzkiego decyzją z dnia [...], nr [...], stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] oraz decyzją z dnia [...], nr [...], stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...].
Decyzją z dnia [...], nr [...], organ szczebla podstawowego w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał R. K. rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego, obejmującej: dach, ściany pierwszego piętra, strop nad parterem, zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości oraz zarządził doraźne zabezpieczenie pozostałej części obiektu, tzn. ścian parteru, przed wpływem warunków atmosferycznych, poprzez wykonanie prowizorycznego zadaszenia w omawianym budynku gospodarczym. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi inwestora.
W trakcie prowadzonych w dniu 13 lutego 2013r. czynności kontrolnych organ I instancji stwierdził, iż nie został wykonany obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...], nr [...]. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 26 lutego 2013r. wystosował wobec R. K. upomnienie, które doręczone zostało pełnomocnikowi inwestora.
W dniu 6 maja 2013r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynął wniosek R. K. o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskodawca wskazał, że jego pełnomocnik nigdy nie okazał mu decyzji nr [...], a tym samym uniemożliwiono mu skuteczne wniesienie odwołania od tej decyzji. R. K. wskazał, że o decyzji dowiedział się dnia 25 kwietnia 2013r.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ stopnia powiatowego wznowił postępowanie w omawianej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 150 § 1 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...], nr [...], z uwagi na stwierdzenie braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji nie podzielił bowiem stanowiska wnioskodawcy co do pozbawienia go czynnego udziału w przedmiotowej sprawie bez jego winy.
W toku postępowania odwoławczego, organ wojewódzki decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...], nr [...] oraz orzekł o odmowie rozbiórki nadbudowanej części budynku gospodarczego, obejmującej: dach, ściany pierwszego pietra, strop nad parterem, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A nr 252/256 w Ł., wraz z wykonaniem doraźnego zabezpieczenia pozostałej części obiektu, tzn. ścian parteru, przed wpływem warunków atmosferycznych, poprzez wykonanie prowizorycznego zadaszenia w następujący sposób: - wykonanie drewnianej konstrukcji wspartej na konstrukcyjnych elementach parteru budynku - wykonanie poszycia zadaszenia z desek lub materiałów drewnopochodnych - pokrycie zadaszenia papą i folią w ww. budynku.
Decyzją z dnia [...], nr [...], organ odwoławczy uchylił w całości ww. decyzję z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia 18 marca 2015r., sygn. akt II SA/Łd 955/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...].
Organ szczebla powiatowego prowadząc ponownie przedmiotowe postępowanie decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...], nr [...]. Od decyzji tej odwołał się R. K. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji.
Następnie organ II instancji odwołał się do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." – i wyjaśnił, że oddalając skargę na decyzję organu nadzoru budowlanego szczebla wojewódzkiego z dnia [...], nr [...], wyrokiem z dnia 18 marca 2015r., sygn. akt II SA/Łd 955/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], nakładająca na R. K. obowiązek rozbiórki nadbudowanej części budynku gospodarczego, weszła do obrotu prawnego. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego A. T., który podał swój adres podczas pierwszych oględzin nieruchomości. Mimo, że organ nie doręczył prawidłowo zawiadomienia o wszczęciu postępowania, wysyłając je na adres skarżącego i pominął pełnomocnika, to już kolejne rozstrzygnięcia doręczane skarżącemu wysyłane były również do jego pełnomocnika. Skarżący natomiast nie poinformował organu I instancji o zmianach adresu, w tym o zmianie adresu na ul. C nr 55 i nie poinformował organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa A. T. Natomiast wszelkie zaniechania pełnomocnika obciążają bezpośrednio osobę, która udzieliła mu umocowania. Ponadto sąd w pełni podzielił wywody organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji prowadząc wznowione postępowanie winien rozstrzygnąć nie tylko co do przyczyn wznowienia, ale także przeprowadzić wnikliwe postępowanie co do istoty sprawy - samowolnej nadbudowy przedmiotowego budynku gospodarczego. W dacie orzekania przez organ pierwszej instancji brak było podstaw do podjęcia decyzji o uchyleniu decyzji z dnia [...], nr [...], o rozbiórce nadbudowanej części przedmiotowego budynku gospodarczego. W przedmiotowym postępowaniu organ pierwszej instancji ustalił przecież ponad wszelką wątpliwość, że na nadbudowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 252/254 inwestor nie uzyskał wymaganej przepisami prawa budowlanego decyzji odpowiedniego organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwoleniu na budowę, ani też nie spełnił zadość wdrożonej w postępowaniu procedurze legalizacyjnej i nie dopełnił nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, obowiązku przedłożenia wskazanych dokumentów. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego zobligowany był zastosować przepis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane i orzec o rozbiórce części obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inne rozstrzygnięcie po wznowieniu, a więc takie jak w uchylonej przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej mogło zapaść jedynie po przeprowadzeniu postępowania, z którego wynikałoby, iż nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, albo została przeprowadzona pomyślnie procedura legalizacyjna. Samo ustalenie, na co powołuje się w uzasadnieniu organ pierwszej instancji, że strona - czyli skarżący była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu może jedynie stanowić podstawę wznowienia, a następnie powtórzenia czynności z udziałem strony i wydania decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a. w zależności od wyników poczynionych ustaleń.
Dalej organ odwoławczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 1 i 2 oraz art. 149 § 2 k.p.a. wyjaśnił zasady wznowienia postępowania w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a następnie podkreślił, że w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 marca 2015r., sygn. akt II SA/Łd 955/14, decyzja z dnia [...], nr [...], nakładająca na R. K. obowiązek rozbiórki nadbudowanej części budynku gospodarczego, weszła do obrotu prawnego, co oznacza, że podnoszona przez stronę okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia, tj., że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, nie zaistniała w omawianej sprawie.
Organ II instancji wskazał również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalił, iż aktualnie jedynym właścicielem nieruchomości przy ul. A nr 252/256 w Ł. jest A Spółka Akcyjna z siedzibą w W. Jednocześnie nie można pominąć faktu, iż obecny stan prawny nieruchomości jest następstwem postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś., II Wydziału Cywilnego z dnia [...], w sprawie [...], mocą którego nastąpiło przysądzenie prawa własności. Natomiast w momencie wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...], nr [...], jednym właścicielem przedmiotowej nieruchomości był R. K. Powyższe ustalenia przesądzają o posiadaniu przez R. K., jak również pozostałych adresatów decyzji z dnia [...], nr [...], statusu strony postępowania nadzwyczajnego w sprawie wznowienia.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła A S.A. z siedzibą w W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, polegających na uznaniu, że R. K. działał w postępowaniu, do którego odnosił się wniosek o wznowienie przez pełnomocnika, a adres właściwy do doręczenia decyzji z dnia [...], nr [...], to nie był adres wskazany w piśmie z dnia 15 lipca 2011r.
Spółka zarzuciła także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, że R. K. nie był pozbawiony możliwości brania udziału w postępowaniu, do którego odnosił się wniosek o wznowienie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono po pierwsze, że w toku postępowania nie ustalono, czy R. K. był reprezentowany przez pełnomocnika w sprawie rozbudowy, nadbudowy i zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 252/254. Po drugie mocodawca może w każdym czasie prostować stanowisko pełnomocnika, co wynika wprost ze stosunku pełnomocnictwa łączącego strony. W ocenie skarżącej, sprostowanie takie może odnosić się również do określenia adresu do doręczeń. R. K. poinformował [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 15 lipca 2011r. o prawidłowym adresie do doręczeń. W związku z tym, jeżeli [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał się za niewłaściwy do rozpoznania pisma z dnia 15 lipca 2011 r., to powinien przekazać to pismo do organu właściwego, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. art. 65 § 1 k.p.a.
Powyższe oznacza, że decyzję z dnia [...], nr [...], należało doręczyć na adres wskazany w piśmie z dnia 15 lipca 2011r. Niedoręczenie tej decyzji na wskazany tam adres, pozbawiło R. K. możliwości udziału w sprawie.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], skargę do sądu administracyjnego wniósł także R. K., który podniósł, że zgodnie z przepisem art. 149 § 2 k.p.a. PINB winien przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy. Przeprowadzając wznowione postępowanie, PINB w sposób dowolny zakwestionował ustalenia co do braku pozbawienia skarżącego możliwości działania w postępowaniu. Nie wzięto bowiem pod uwagę okoliczności, że decyzja [...] została wydana w nowym wszczętym z urzędu postępowaniu. Odwołanie się do pełnomocnictwa złożonego w postępowaniu zakończonym prawomocną decyzją o umorzeniu postępowania w przedmiocie samowolnej rozbudowy, nadbudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku na nieruchomości przy ul. A nr 254/256 w Ł. jest, zdaniem skarżącego, sprzeczne z prawem. Pełnomocnictwo złożone w innym postępowaniu nie może być wykorzystywane według uznania organu administracyjnego.
W ocenie skarżącego, wszczynając na nowo postępowanie PINB, mimo że w innych aktach był adres R. K., winien w sposób nie budzący wątpliwości ustalić jego aktualny adres, a w żadnym wypadku nie posiłkować się pełnomocnictwem z innej sprawy. A. T. bez wątpienia nie miał umocowania w sprawie wszczętej w 2012r. Treść pisma skarżącego z dnia 6 maja 2013r., w którym wyjaśnia, że pełnomocnik nie poinformował go o wydanej decyzji, nie może być interpretowana na niekorzyść skarżącego. Nie wiedział on bowiem, że wszczęto nowe postępowanie a uprzednio informował pisemnie, że wszelkie pisma winny mu być doręczane na adres na ul. C nr 55. Pismo to zostało złożone do akt sprawy zakończonej umorzeniem postępowania.
Zdaniem skarżącego, skoro PINB, posiłkuje się pełnomocnictwem udzielonym przez niego w innym toczącym się postępowaniu, to niezrozumiałe jest wybiórcze potraktowanie złożonego w tych samych aktach oświadczeniu o aktualnym adresie dla doręczeń dla R. K. i de facto odwołaniem pełnomocnictwa dla A. T., jako nieistniejącego. Argumentacja o braku pełnomocnictwa dla A. T. i wskazaniem adresu dla doręczeń jest powtarzana we wszystkich pismach i odwołaniach, które toczą się od 2012r. Jednakże ani PINB, ani też [...]WINB nie odnoszą się w uzasadnieniach decyzji do tego zarzutu, który stanowi podstawę żądania wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania kwestii podstawy nakazu rozbiórki.
W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, bezsporne jest, ze skarżący został pozbawiony prawa czynnego udziału w postępowaniu. PINB winien więc przeprowadzić postępowanie co do istoty sprawy. W postępowaniu, w którym zapadła decyzja [...] nie wszczęto procedury legalizacyjnej zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Postępowania takiego nie przeprowadzono. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...]WINB, powtarzając oświadczenia PINB, powołuje się na wyrok WSA w Łodzi, stwierdzający rzekomo, że decyzja [...] jest w obrocie. Jednakże, w ocenie skarżącego, z treści uzasadnienia cytowanego wyroku nie wynika by sąd przesądził kwestię decyzji [...]. Używając określenia, że "wydaje się, że decyzja jest w obrocie" wskazuje jedynie, że po ponownym przeprowadzeniu postępowania organy budowlane winny wnikliwie pochylić się nad tą kwestią.
W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja podobnie, jak i poprzedzająca ją decyzja PINB naruszają zasady określone w art. 107 § 3 k.p.a. Nie ustosunkowano się w nich do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa budowlanego. W szczególności skarżący domagał się wyjaśnienia kwestii ustalenia, że nie nastąpiła ani rozbudowa ani nadbudowa budynku. Potwierdził to Wojewódzki Konserwator Zabytków oraz dokumentacja archiwalna z 1965r. Wykluczono na tej podstawie wykonanie rozbudowy i nadbudowy budynku.
Dodatkowo skarżący podniósł, że w decyzji nr [...] z dnia [...] wskazano adres skarżącego w Ł. przy ul. C nr 55.Tak więc zważywszy, że A. T. nie był umocowany w toczącym się postępowaniu, należało doręczyć decyzję i wszelkie inne postanowienia i pisma na adres przy ul. C nr 55 w Ł.. Już w piśmie z dnia 15 lipca 2011r. skarżący wystąpił do [...]WINB z informacją o tym, by korespondencje kierować na adres ul. C nr 55 w Ł.. Pismo to znajduje się w aktach dotyczących prowadzonej w [...] WINB w sprawie odwołania od decyzji rozbiórkowej z 2011r.
Skarżący dodał, że postanowienie nr [...] z dnia [...] wydane było w toku postępowania zakończonego decyzją o rozbiórce nr [...] z dnia [...]. Wobec unieważnienia tej decyzji, decyzją nr [...] z [...], moc prawną straciło również wskazane postanowienie i w dacie wydania decyzji nr [...] nie było go w obrocie. Nie może więc być ono podstawą decyzji wskazanej decyzji rozbiórkowej z [...].
W ocenie skarżącego [...]WINB nie ustosunkował się do zarzutów odwołania z 26 października 2015r., co naruszyło art. 107 § 3 k.p.a.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarga A S.A. w W. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 172/16, natomiast skarga R. K. pod sygn. akt II SA/Łd 173/16.
W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skarg.
Postanowieniem z dnia [...], wydanym na rozprawie orzeczono o połączeniu do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw ze skarg R. K. i A S.A. w W. jako, że dotyczyły tej samej decyzji i mogły być objęte jedną skargą.
Uczestnik B. K. wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., odmawiającą – po wznowieniu postępowania – uchylenia ostatecznej decyzji tegoż organu z dnia [...] nakazującej R. K. rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego, położonego w Ł., przy ul. A nr 252/256 oraz doraźne zabezpieczenie pozostałej części obiektu.
Na wstępie wskazać należy, że każda decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych – bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów.
Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyla się decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi się istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Oznacza to, że warunkiem sine qua non pozwalającym na ingerencję w treść ostatecznego rozstrzygnięcia jest istnienie przesłanki wznowieniowej. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma bowiem na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Oznacza to m.in., że jeżeli nie stwierdzono istnienia żadnej z podstaw wznowienia, które dotyczą postępowania dowodowego, to wznowienie postępowania, nie daje podstaw do ponownej oceny już przeprowadzonych i ocenionych dowodów. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 1266/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenie.nsa.gov.pl)
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując na pozbawienie skarżącego R. K. prawa do udziału w postępowaniu z uwagi na wadliwe doręczenie decyzji kończącej postępowanie w sprawie pełnomocnikowi A. T., nie zaś samemu skarżącemu na wskazany przezeń adres dla doręczeń.
W tym zakresie wskazać natomiast w pierwszej kolejności należy, że w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 18 marca 2015r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 955/14 wskazano, iż poza zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, wszystkie doręczenia dokonywane były również do rąk pełnomocnika skarżącego R. K. – A. T. Skarżący natomiast nie poinformował organu I instancji o zmianach adresu, w tym o zmianie adresu na ul. C nr 55 i nie poinformował organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa A. T. Wszelkie zaś zaniechania pełnomocnika obciążają bezpośrednio osobę, która udzieliła mu pełnomocnictwa.
Stosownie natomiast do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sądy oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego oraz oceny ustalonego stanu faktycznego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473).
Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn. akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97 Lex nr 47275)
Oznacza to, iż za przesądzone uznać należało z jednej strony posiadanie przez oboje skarżących legitymacji procesowej w niniejszej sprawie, z drugiej fakt, że skarżący R. K. działał w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika oraz, że nie powiadomił organu I instancji o zmianie adresu na ul. C nr 55 jak również o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
Na marginesie już jedynie podnieść zatem należy, że w aktach przedmiotowej sprawy brak jest rzekomego pisma skarżącego z dnia 15 lipca 2011r., które złożone zostało w organie odwoławczym, a którego treść miałaby wskazywać na "sprostowanie" stanowiska pełnomocnika w zakresie adresu dla doręczeń czy też "cofnięcie" udzielonego pełnomocnictwa. Jedynie ze znajdującego się na k. 296 I tomu akt administracyjnych zawiadomienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 12 sierpnia 2011r. wynika, iż w postępowaniu nadzwyczajnym, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], w którym R. K. był wnioskodawcą, jako adres zamieszkania wskazał ul. C nr 55. Na karcie 295 tychże akt znajduje się natomiast pismo R. K. z dnia 15 czerwca 2011r., wskazujące jego adres zamieszkania przy ul. B nr 6 m 2/3. W żadnej mierze pismo wspomniane nie może być przeto traktowane jako "prostujące" stanowisko pełnomocnika w zakresie adresu dla doręczeń, tym bardziej zaś za "cofnięcie" pełnomocnictwa dla A. T. Kwestia adresu zamieszkania R. K., wskazywania przezeń adresu dla doręczeń w innym postępowaniu jest ponadto okolicznością wtórną dla oceny prawidłowości doręczeń, dokonywanych w toku postępowania administracyjnego w oparciu o treść art. 40 § 2 k.p.a. do rąk ustanowionego pełnomocnika. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014r., sygn. akt I OSK 1855/13 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 marca 2015r., sygn. akt I SA/Gl 909/14 i z dnia 19 maja 2014r., sygn. akt 2005/13, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych).
Odnosząc się natomiast w tym kontekście do zarzutu skargi, iż prowadzone w 2012r. postępowanie było postępowaniem "nowym", w którym skarżący działał osobiście wskazać należy, iż owo postępowanie i potrzeba jego prowadzenia, było następstwem wyeliminowania wcześniej wydanych przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozstrzygnięć, dotyczących prowadzonej przez skarżącego inwestycji, przy ul. A nr 252/254 w Ł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego stwierdził bowiem nieważność dwóch decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] (umarzającej postępowanie dotyczące samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego i nakazującej jego rozbiórkę). W tym samym trybie, decyzją z dnia [...], wyeliminowana została zresztą z obrotu prawnego wcześniej wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], zobowiązująca R. K. do przedłożenia dokumentacji budowlanej. Identyfikacja przedmiotowa i podmiotowa przesądza zatem o tożsamości sprawy, toczącej się od maja 2001r., dotyczącej robót budowlanych, prowadzonych przez R. K. przy budynku gospodarczym, położonym w Ł., przy ul. A nr 252/254. Wyeliminowanie wydanych uprzednio rozstrzygnięć ostatecznych pozwalało zaś z jednej strony na prowadzenie postępowania, odnoszącego się do tego samego przedmiotu (w przeciwnym razie naruszałoby to bowiem zasadę res iudicata), z drugiej określało jego ramy. (por. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych z dnia 20 sierpnia 2014r., sygn. akt IV SA/Po 530/14, w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2013r., sygn. akt II SA/Bd 43/13, w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012r., sygn. akt II Sa/Sz 872/12, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Na marginesie też wskazać należy, że zakres pełnomocnictwa udzielonego A. T. obejmował reprezentowanie skarżącego R. K. "w sprawach związanych z prawidłowością zabudowy nieruchomości (...)", nie identyfikując ich w sposób szczegółowy. Jak natomiast wskazano w prawomocnym wyroku z dnia 18 marca 2015r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 955/14 skarżący R. K. nie poinformował organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa A. T., zaś wszelkie zaniechania pełnomocnika obciążają bezpośrednio osobę, która udzieliła mu pełnomocnictwa.
Z tej przyczyny zatem, jak trafnie przyjęto w motywach zaskarżonej decyzji, wskazywana przez skarżącego R. K. podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie istnieje. Skarżący nie został bowiem bez swej winy pozbawiony udziału w postępowaniu, przez co nie może skutecznie domagać się wzruszenia decyzji, posiadającej walor ostatecznej. Wszelkie zatem zarzuty, dotyczące jej merytorycznej wadliwości pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak bowiem wyżej wskazano, dopiero ziszczenie się przesłanki wznowieniowej, otwierałoby drogę do przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.
ał
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło