VII SA/Wa 1011/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-16

Skład orzekający: Wojciech Kowalczyk, Tomasz Janeczko, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego może zostać udzielone, jeśli projektowany budynek może zacieniać lub przysłaniać sąsiednie, niezabudowane działki, a także czy narusza to uzasadnione interesy osób trzecich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy dotyczące zacieniania i przesłaniania dotyczą istniejących budynków mieszkalnych i użytkowych, a nie niezabudowanych działek. Prawo budowlane nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacieniania działek. Uzasadniony interes osób trzecich nie jest absolutny i nie może blokować realizacji inwestycji zgodnej z prawem, zwłaszcza gdy plany inwestycyjne sąsiadów nie są skonkretyzowane. Pozwolenie na budowę zostało wydane prawidłowo, ponieważ inwestor spełnił wszystkie wymagania prawne, a projekt budowlany był zgodny z przepisami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów dotyczących zacieniania i przesłaniania sąsiednich działek oraz nieuwzględnienie ich uzasadnionych interesów. Wcześniejsze postępowanie zostało uchylone przez WSA z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (brak udziału strony). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, wydano decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, która następnie została zaskarżona do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skarg J. Z., M. P. i M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018 r. Nr [...] Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz.1257 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz.1332 ze zm., zwanej dalej: P.b.), po rozpatrzeniu odwołań M. P. i M. D., opiekuna prawnego małoletniego M. D., od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z [...] listopada 2015 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej: inwestor, Spółdzielnia Mieszkaniowa) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu i zjazdem z ul. [...] na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] w [...], przy ul. [...] róg ul. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W przedmiotowej sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Postanowieniem z [...] lipca 2014 r. Nr [...] Wojewoda wyłączył Prezydenta [...] ze sprawy z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wyżej opisanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego i wyznaczył do załatwienia sprawy Starostę. Decyzją z [...] lipca 2015 r. Nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu i zjazdem z ul. [...] na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] w [...], przy ul. [...] róg ul. [...]. Organ I instancji, odnosząc się do zarzutu M. P. zawartego w piśmie z 25 czerwca 2015 r., że planowana inwestycja w znacznym stopniu ogranicza możliwość zagospodarowania sąsiedniej działki nr [...], wskazał, iż w wyniku realizacji planowanej inwestycji nie został naruszony interes prawny innych osób. Zaznaczył, że to właściciele nieruchomości przewidzianej pod inwestycję, a nie osoby trzecie, decydują o rodzaju i miejscu posadowienia obiektu budowlanego. Odnośnie do analizy zabudowy na terenie działki nr [...] z uwzględnieniem zacieniania oraz przesłaniania działki nr [...] organ I instancji wskazał, że prawo budowlane nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacieniania działek, a jedynie normuje kwestię zacieniania pomieszczeń mieszkalnych przez obiekty budowlane. W przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym została sporządzona analiza zacieniania, z której wynika, że projektowany budynek na terenie działki nr [...] nie powoduje zacienienia pomieszczeń mieszkalnych, ponieważ działka jest niezabudowana. Od powyższej decyzji odwołania złożyły: M. P., J. Z. i M. D. - matka małoletniego M. D., użytkownika wieczystego działki nr [...], sąsiadującej z terenem inwestycji. Wojewoda decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ze względu na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu M. D.). Starosta decyzją z [...] listopada 2015 r. Nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 P.b., ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Dokonując ponownej analizy dokumentacji w oparciu o art. 35 ust. 1 - 4 P.b., Starosta stwierdził w przedmiotowej sprawie spełnienie wymagań określonych w ust. 1 tego przepisu oraz w art. 32 ust. 4 P.b., przez co jest zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Od tej decyzji odwołania złożyły M. P. i M. D. w imieniu małoletniego M. D., kwestionując odpowiednio: brak uwzględnienia przez organ I instancji decyzji o warunkach zabudowy z [...] października 2012 r. dotyczącej działki nr [...] oraz brak opinii organu ochrony środowiska dotyczącej wpływu planowanej inwestycji na pomnik przyrody (drzewo) rosnący na działce nr [...]. Decyzją z [...] lutego 2016 r. Nr [...] Wojewoda, po rozpoznaniu ww. odwołań, utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] listopada 2015 r. wskazując, że przepisy § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem z 2002 r.) chronią przed zacieniem istniejące budynki, a nie działki budowlane. Natomiast ochrona pomnika przyrody – j. w., rosnącego na sąsiedniej nieruchomości, została uwzględniona już w decyzji o warunkach zabudowy z [...] stycznia 2012 r., Nr [...]. Wojewoda nie stwierdził również naruszenia przepisów dotyczących zagwarantowania praw strony w postępowaniu administracyjnym. Na ww. decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyły: J. Z. i M. P. Wyrokiem z 29 marca 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 885/16 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] lutego 2016 r., wskazując w uzasadnieniu, że co do zasady zacienienie działek, na których zamierzenia inwestycyjne nie zostały skonkretyzowane decyzją o pozwoleniu na budowę zatwierdzającą projekt budowlany, nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo budowlane nie przewiduje bowiem ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych przez obiekty budowlane, przez co należy rozumieć obiekty istniejące lub obiekty, co do których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę. Ważne jest też dla stosunków sąsiedzkich wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych na sąsiednich nieruchomościach. W ocenie Sądu, zasada równej ochrony prawa własności wymaga, aby każdy właściciel nieruchomości w procesie inwestycyjnym w miarę możliwości miał takie same prawa. Stosując przepisy § 12 i § 13 rozporządzenia z 2002 r., organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobowiązane ocenić, czy właściciel sąsiedniej niezabudowanej nieruchomości będzie mógł zabudować swoją nieruchomość z zachowaniem takich samych odległości od granicy, jak właściciel nieruchomości, który pierwszy podjął inwestycję. Sąd w wytycznych wskazał, że obowiązkiem organów było przeprowadzenie dowodu z decyzji o warunkach zabudowy z 2012 r. uzyskanej przez skarżące w ww. sprawie i ocena, czy budowa budynku przez Spółdzielnię Mieszkaniową nie pozbawi lub nie utrudni możliwości zabudowy działki nr [...] w stopniu naruszającym interes skarżących. Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien mieć na uwadze poszanowanie interesów osób trzecich, polegające na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim samym zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. W związku z tym, w ocenie Sądu, zachodziła potrzeba wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, tj. uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości. Organ odwoławczy, po uzupełnieniu materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi Sądu oraz po ponownym rozpoznaniu odwołań M. P. i M. D., przedstawiciela ustawowego małoletniego M. D., w cytowanej na wstępie decyzji z [...] marca 2018 r. Nr [...], wskazał, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z art. 35 ust. 1 P.b. Do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę inwestor dołączył wymagane prawem dokumenty, tj. projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, zawierający wymagane opinie i uzgodnienia. Spółdzielnia Mieszkaniowa przedłożyła prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b.), obejmujące działki inwestycyjne nr [...], [...] i [...] obręb [...] w [...]. Projekt budowlany, stanowiący załącznik do wniosku o udzielnie pozwolenia na budowę, jest kompletny, posiada odpowiednie pozwolenia, uzgodnienia i opinie właściwych organów, jest zgodny z ustaleniami decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji oraz został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zawartymi w rozporządzeniu z 2002 r. Ponadto do projektu dołączono wymaganą informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b.). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że projektowany budynek usytuowano w odległości 4,70 m i 4,10 m od granicy działek sąsiednich, co pozostaje w zgodzie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. Inwestycja została uzgodniona przez rzeczoznawcę ds. sanitarno-higienicznych pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, przez rzeczoznawcę ds. bhp pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii, przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach, organ odwoławczy stwierdził, że nie znajdują one potwierdzenia w materiale dowodowym. Na działkach bezpośrednio graniczących z inwestycją nie ma żadnej zabudowy, a przepisy dotyczące "przesłaniania i zacieniania", określone w § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia, dotyczą zacieniania pomieszczeń mieszkalnych w budynkach znajdujących się na sąsiednich działkach, co potwierdził również Sąd w wyroku w sprawie VII SA/Wa 885/16 z 29 marca 2017 r. Wojewoda ocenił decyzję o warunkach zabudowy z [...] października 2012 r. wydaną na wniosek M. P. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z powierzchnią usługowo-handlową w parterze, garażem podziemnym, zjazdem z ul. [...] oraz dojściem do budynku na działce nr [...] i części działki nr [...] w obrębie [...] w [...] na terenie dzielnicy [...]. Z decyzji tej wynika, że przewidziany do realizacji obiekt budowlany będzie posiadał podobne parametry, jakie ma projektowany budynek. Szerokość elewacji frontowej budynku została ustalona do 17 m, tak samo jego wysokość – do 17 m, front działki nr [...] przeznaczonej pod zabudowę kubaturową wynosi 25 m. Zgodnie natomiast z wnioskiem inwestora, na przedmiotowym terenie planowana jest realizacja budynku o szerokości elewacji frontowej około 17 m. Została ona określona poniżej wartości średniej tego wskaźnika występującego na działkach leżących w obszarze analizowanym, z uwzględnieniem odsunięcia projektowanego obiektu na odległość minimum 4 m od granic sąsiednich działek budowlanych. Zdaniem Wojewody z powyższego wynika, że adresaci decyzji o warunkach zabudowy z [...] października 2012 r. mieli określone takie same warunki usytuowania budynku na działce sąsiadującej z działką inwestycyjną (4 m). Ponadto z przedstawionej przez inwestora szczegółowej analizy perspektywy zabudowy działek sąsiednich z działką inwestycyjną wynika, że projektowana inwestycja nie utrudnia prawidłowej zabudowy działki nr [...] oraz działki nr [...] w stopniu naruszającym uzasadnione interesy ich współwłaścicieli. Obiekty na działkach sąsiednich będą mogły być sytuowane w takiej samej odległości od granicy działki inwestycyjnej (4 m). Zdaniem Wojewody nietrafny jest zarzut dotyczący naruszenia praw strony do udziału w postępowaniu, gdyż strony postępowania otrzymały zawiadomienie Starosty z 21 października 2015 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem skarżonej decyzji. Pismem z 9 listopada 2015 r. M. P. wniosła sprzeciw do projektowanej inwestycji. Natomiast dla M. D., działającej wówczas jako przedstawiciel ustawowy małoletniego M. D., korespondencja organu I instancji w postaci: wezwania z 15 września 2015 r. jak i zawiadomienia z 21 października 2015 r. została doręczona skutecznie w trybie zastępczym (awizowana przesyłka z adnotacją "mieszkanie zamknięte"). Odnosząc się do zarzutu wpływu projektowanej inwestycji na pomnik przyrody, rosnący na sąsiedniej nieruchomości j. w., organ odwoławczy wskazał, że do akt sprawy została dołączona "Opinia dotycząca wpływu inwestycji przy ulicy [...] w [...] na stan rosnącego w pobliżu pomnika przyrody – j. w.", z której wynika, że nie da się wykluczyć okresowego wpływu planowanej inwestycji na stan j. Istnieją jednak sposoby na jego zminimalizowanie, jednak j. ten nie ucierpi z powodu sąsiedztwa planowanej inwestycji. W związku z tym Biuro Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] pismem z 6 września 2011 r. nałożyło na inwestora planowanej inwestycji warunki prowadzenia budowy inwestycji pod groźbą wymierzenia kary administracyjnej w przypadku zniszczenia drzewa. Wojewoda podkreślił, że organ architektoniczno - budowlany nie może odmówić pozwolenia na budowę, gdy inwestor spełni wymagania określone w art. 35 ust. 1 P.b. oraz art. 32 ust. 4 P.b. Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji nie może, nie wyrażając zgody na jej realizację, skutecznie przesądzić o negatywnym rozstrzygnięciu właściwego organu. Od powyższej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły skarżące: J. Z., M. P. oraz M. D., działająca wówczas w imieniu małoletniego M. D. W skardze, zarejestrowanej pod sygnaturą VII SA/Wa 1011/18, skarżąca J. Z. zarzuciła, że Wojewoda nie przeprowadził obiektywnej analizy możliwości zabudowy działki nr [...], lecz oparł się na tendencyjnym opracowaniu inwestora na temat wpływu planowanej inwestycji na sąsiednią działkę, a nie na planowany budynek. Organ odwoławczy nadal niewłaściwie zinterpretował art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 P.b. Budynek inwestora spowoduje całkowite zacienienie i przesłonienie, a w konsekwencji zmniejszenie powierzchni i kubatury budynku planowanego na działce nr [...]. W skardze, zarejestrowanej pod sygnaturą VII SA/Wa 1246/18, skarżąca M. P. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 15 k.p.a. przez ograniczenie analizy odwołania jedynie do postawionych zarzutów, b) art. 7 i art. 77 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu skarżącej oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, poprzez pominięcie wniosku dowodowego w zakresie wykonania analizy możliwości realizacji inwestycji zabudowy działki nr [...], której jest współwłaścicielką i na którą otrzymała warunki zabudowy; 2) przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. przez jego niezastosowanie, polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i usługami w parterze z naruszeniem zasady równego traktowania stron oraz uzasadnionych interesów skarżącej jako współwłaścicielki działki nr [...], b) naruszenie przepisów § 13 rozporządzenia z 2002 r. poprzez jego niezastosowanie z uwagi na fakt, że działka nr [...] jest niezabudowana; 3) zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (RP), tj. art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 polegających na tym, że prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym i jego ochrona jest dla wszystkich równa, a władze publiczne są zobowiązane do przestrzegania równej ochrony prawa własności. W skardze, zarejestrowanej pod sygnaturą VII SA/Wa 1249/18, skarżąca M. D., działająca w imieniu M. D., zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) przepisu postępowania, tj. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie w całości oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 885/16; 2) art. 72 ust. 1 Konstytucji RP poprzez brak zapewnienia szczególnej ochrony praw osoby małoletniej przez organy władzy państwowej; 3) przepisu prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. przez jego niezastosowanie, przejawiające się w nieuwzględnieniu uzasadnionego interesu małoletniego M. D., jako właściciela działki nr [...] z obrębu [...]. Wszyscy skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., połączył ww. sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc dalej wszystkie pod najwcześniejszą sygnaturą, tj. VII SA/Wa 1011/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów Sąd uznał, że w niniejszym postępowaniu tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie była decyzja Wojewody z [...] marca 2018 r. Nr [...], która w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymała w mocy decyzję Starosty z [...] listopada 2015 r. Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu i zjazdem z ul. [...] na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] w [...], przy ul. [...] róg ul. [...]. Wojewoda zaskarżoną w tym postępowaniu decyzję wydał po kontroli sądowej, dokonanej wyrokiem z 29 marca 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 885/16. Z treści art. 153 p.p.s.a. wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia decyzji Wojewody z [...] lutego 2016 r., organ odwoławczy przy rozpoznaniu odwołań od decyzji Starosty z [...] listopada 2015 r. był obowiązany wykonać zalecenia i wytyczne Sądu ze sprawy VII SA/Wa 885/16. Jednocześnie organ odwoławczy, zgodnie z art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności), ma za zadanie ponownie rozpoznać merytorycznie sprawę w jej całokształcie, tj. pod kątem zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, mającymi zastosowanie w sprawie, ustosunkowując się również do zarzutów odwołania. Organ odwoławczy wydaje decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W przedmiotowej sprawie Wojewoda w zaskarżonej decyzji zbadał zamierzenie inwestycyjne Spółdzielni Mieszkaniowej pod kątem zgodności z przepisami Prawa budowlanego (art. 32 oraz art. 35 P.b.) oraz przepisami rozporządzenia z 2002 r. Przepis art. 35 ust. 4 P.b. wskazuje, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 organ nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymogami ochrony środowiska w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, jak również sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, opracowań, sprawdzeń, a także wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy architektoniczno-budowlane obu instancji prawidłowo uznały, że złożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza żadnego z przepisów prawa budowlanego, rozporządzenia z 2002 r. oraz jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy z [...] stycznia 2012 r. Organ odwoławczy ocenił, że kontrolowany projekt budowlany został sporządzony zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1935 j.t.). Dokonując kontroli zamierzenia inwestycyjnego organ nie może jednak ingerować w projekt budowlany, narzucając inwestorowi rozwiązania techniczne. Zdaniem Sądu, nietrafne są zarzuty skarżących o naruszeniu przez Wojewodę przepisu art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z wytycznymi, organ odwoławczy w odniesieniu do działki nr [...] zbadał decyzję o warunkach zabudowy wydaną przez Prezydenta [...] z [...] października 2012 r. na wniosek skarżącej M. P. w celu wyważenia interesów inwestora oraz właścicieli działek sąsiednich. Skarżące J. Z. i M. P. są współwłaścicielkami działki nr [...] o pow. 727 m² (odpowiednio w 4/32 i 22/32 częściach), która to działka objęta jest ww. decyzją o warunkach zabudowy. Z uzupełniającego postępowania dowodowego wynika, że projektowana przez Spółdzielnię Mieszkaniową inwestycja w żaden sposób nie pozbawia możliwości zabudowy działki nr [...] i nie utrudni w stopniu naruszającym uzasadniony interes jej współwłaścicieli (por. opracowanie architektów przy piśmie z 19 października 2017 r.). W ten sam sposób odniesiono się do działki skarżącego M. D., będącego użytkownikiem wieczystym działki nr [...], niezabudowanej, wobec której brak jest decyzji o warunkach zabudowy (por. opracowanie architektów przy piśmie z 2 stycznia 2018 r.). Z analizy treści decyzji o warunkach zabudowy obejmującej działkę nr [...] wynika, że przewidziany do realizacji obiekt budowlany będzie miał podobne parametry do projektowanego budynku inwestora, a obiekty na działkach sąsiednich będą mogły być sytuowane w takiej samej odległości od granicy działki inwestycyjnej (4 m). Jeśli organ odwoławczy zbadał ten aspekt, to nie można mu zarzucić, że nie przeprowadził obiektywnej analizy możliwości zabudowy działek sąsiednich i nie wyważył interesów inwestora i jego sąsiadów. Z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 885/16 wynika, że poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich w procesie uzyskiwania pozwolenia na budowę będzie polegało między innymi na ocenie możliwości zabudowy działki sąsiedniej w zgodzie z § 12 rozporządzenia z 2002 r. Stosując w takiej sytuacji wskazany przepis, organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobowiązane ocenić, czy właściciel sąsiedniej niezabudowanej nieruchomości będzie mógł zabudować swoją nieruchomość z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak właściciel nieruchomości, który pierwszy podjął inwestycję. Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. przewiduje m.in. sytuowanie budynków na działce budowlanej od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy oraz 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Ten warunek, według dokumentacji zawartej w przedmiotowych aktach administracyjnych, został spełniony, bowiem projektowany budynek ma być usytuowany w odległości 4,70 m i 4,10 m od granicy działek sąsiednich. Jednocześnie działka sąsiednia nr [...] będzie mogła być zabudowana w takiej samej odległości od granicy działki inwestycyjnej, tj. co najmniej 4 m. Jak wynika pisma Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z [...] września 2017 r., nie było prowadzone w tym organie postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję z [...] października 2012 r. o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przez Wojewodę § 13 rozporządzenia z 2002 r., który przewiduje wymaganą odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów w zakresie umożliwienia naturalnego oświetlenia tych pomieszczeń. Należy pamiętać, że działki skarżących, zarówno nr [...] jak i nr [...], nie są zabudowane, a prawo budowalne nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych przez obiekty budowlane, przez co należy rozumieć obiekty istniejące lub obiekty, co do których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę. Z uzasadnienia wyroku z 29 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 885/16 wynika wprost, że co do zasady zacienienie działek, na których zamierzenia inwestycyjne nie zostały skonkretyzowane decyzją o pozwoleniu na budowę zatwierdzającą projekt budowlany, nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ochronie przed zacienieniem podlegają wyłącznie pomieszczenia mieszkalne, a nie zacienienie działki. Przepisy § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z 2002 r. mogą mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy, nie zaś do hipotetycznej, jak w przypadku skarżących. Wynika to wprost z treści przepisu § 13 tego rozporządzenia, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Należy w tym miejscu wskazać, że wbrew zarzutom zawartym w skargach, ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. (poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich) nie ma charakteru absolutnego. Nie do pogodzenia z prawem do zabudowy własnej działki, wynikającym z art. 4 P.b., byłaby sytuacja, w której prawo inwestora byłoby ograniczone z uwagi na konieczność uwzględnienia interesu właściciela działki sąsiedniej, niezabudowanej, którego plany inwestycyjne nie są jeszcze skonkretyzowane (por. również wyroki WSA: w Gdańsku z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 572/17 i w Łodzi z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 176/18, oba publ. cbosa). Szeroka ochrona interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwić inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2152/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1401/17 publ. cbosa). Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z wymogami prawa budowlanego, rozporządzenia z 2002 r. czy przepisami planistycznymi, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić jednak do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego (port. wyrok NSA z 16 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 672/05, publ. Lex nr 203713). Prezentując powyższe zasady na gruncie przedmiotowej sprawy nie można zarzucić Wojewodzie naruszenia przepisów Konstytucji RP, w tym art. 64 ust. 1 i 2 (prawo do własności) oraz art. 32 ust. 1 (równość wobec prawa). Sąd nie podziela również zarzutów zawartych w skardze M. D., który powołując się na wiek zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. przez nieuwzględnienie uzasadnionego interesu małoletniego jako właściciela działki nr [...]. Zdaniem autora skargi, do czasu osiągnięcia pełnoletności nie było możliwe dokonanie prawidłowej i wszechstronnej analizy możliwości zabudowy ww. działki. Nie było możliwości doprecyzowania rodzaju i charakteru obiektu, który miałby zostać na niej zrealizowany. Małoletni nie posiadał bowiem realnej szansy skorzystania z pierwszeństwa zabudowy działki, gdyż samodzielnie nie mógł podejmować decyzji wobec swojego majątku. Tym samym doszło do naruszenia art. 72 ust. 1 Konstytucji RP, który przewiduje szczególną ochronę praw dziecka. Odpowiadając na ten zarzut należy zauważyć, że Sąd w wyroku z 29 marca 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 885/16, zalecając wyważenie interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, wprawdzie nakazał uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości, jednak chodziło jedynie o takie plany inwestycyjne właścicieli nieruchomości sąsiednich, które zostaną we właściwy sposób sprecyzowane. Zdaniem Sądu okoliczność związana z małoletnością skarżącego M. D. nie stała na przeszkodzie sprecyzowaniu jego planów inwestycyjnych związanych z działką nr 187. Zgodnie z art. 101 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2017 r. poz. 682, j.t., zwanej dalej: k.r.o.), zarząd majątkiem małoletniego sprawują jego rodzice jako jego przedstawiciele ustawowi. Niewątpliwie nie są oni uprawnieni do podejmowania czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem małoletniego, jednak zgodnie z § 3 art. 101 k.r.o. mogą oni dokonywać takich czynności za zezwoleniem sądu opiekuńczego. W ten sposób prawa dziecka są chronione i zabezpieczone, zgodnie z art. 72 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzut ograniczenia dopływu światła na teren działki nr [...], która nie jest zabudowana i wobec której nie zostały sprecyzowane jakiekolwiek plany inwestycyjne nie świadczy o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Organy orzekające w tej sprawie miały na uwadze ten przepis, ponieważ skarżący występują w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, składają oświadczenia, wnioski, a ich racje zostały wszechstronnie rozważone. Dokonano analizy możliwości zabudowy zarówno działki nr [...], jak i nr [...] w kontekście planowanej inwestycji, właściwie interpretując art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Sąd w całości podziela stanowisko organu odwoławczego w odniesieniu do prawidłowości podjętych czynności wobec pomnika przyrody – j. w., rosnącego na działce nr [...]. Organy architektoniczno-budowlane, po uzyskaniu stosownej opinii organu środowiskowego, wykazały, że nie ucierpi on z powodu sąsiedztwa planowanej inwestycji (por. opinia Biura Ochrony Środowiska [...] z [...] marca 2013 r., nr [...]). Skarżąca M. P. w swojej skardze wskazała także na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 15 k.p.a. Odnosząc się do tych argumentów należy podkreślić, że w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy prowadzące postępowanie są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniają, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w zacytowanych wyżej przepisach, wszystkie okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione, co znalazło swoje potwierdzenie w treści dokumentów załączonych do akt administracyjnych i w treści uzasadnienia rozstrzygnięć organów administracji obu instancji (brak naruszenia zasady dwuinstancyjności z art. 15 k.p.a.). Niewątpliwie, zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie związany jest z przedmiotem postępowania i obejmuje czynności mające wpływ na rozstrzygnięcie. To, że organ nie uznał argumentów skarżących, którzy domagali się uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, nie świadczy o tym, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem wymienionych przepisów. Sprzeciw właściciela (współwłaścicieli) sąsiedniej nieruchomości nie może blokować planów inwestycyjnych inwestora, legitymującego się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie - jak wskazano wcześniej - gdy spełnione są wszystkie warunki formalne, organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 P.b.). Wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów P.b., w tym przepisów techniczno - budowlanych, jak i norm planistycznych, Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a zarzuty skarg nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło