I SA/Po 872/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-01-24

Skład orzekający: Barbara Rennert, Włodzimierz Zygmont, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w celu ściągnięcia należności, które ostatecznie nie zostały wyegzekwowane, jest zgodne z prawem, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego wysokości opłat egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, gdy należności nie zostały wyegzekwowane, jest niezgodne z prawem. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, sąd stwierdził, że przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.) powinny być interpretowane w sposób prokonstytucyjny, uwzględniając rzeczywiste koszty i nakład pracy organu, a także brak faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia wierzyciela (skarżącej) kosztami postępowania egzekucyjnego, które zostało umorzone z powodu braku możliwości wyegzekwowania należności od zobowiązanego. Organ egzekucyjny naliczył opłatę egzekucyjną i manipulacyjną, mimo że nie wyegzekwowano żadnej kwoty. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym przepisów dotyczących wysokości opłat egzekucyjnych, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądzając od Dyrektora Izby na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie [...] z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. – [...] postanowieniem z 10 lipca 2018r., nr [...] obciążył X. (dalej: "skarżąca") kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem "F(1) sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...]. Naczelnik postanowieniem z 17 kwietnia 2018 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec powyższej spółki. Następnie zawiadomił skarżącą o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego która złożyła wniosek o w tym zakresie wydanie postanowienia. Naczelnik wskazał , że zasadniczo koszty egzekucyjne ponoszone są przez zobowiązanego, jednak art. 64c § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") przewiduje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło wobec stwierdzenia, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Od zobowiązanego nie została wyegzekwowana żadna kwoty. Skarżąca pismem z 25 lipca 2018 r. wniosła zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – [...] zarzuciła naruszenie: 1) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, pomimo, że nie doszło do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunkach bankowych nie było żadnych środków, co oznacza, że organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej zobowiązanemu wobec banku nie miał podstawy prawnej do naliczenia kosztów w wysokości [...] zł, którymi został obciążony wierzyciel; 2) art. 64 § 6 u.p.e.a poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy określona w nim opłata 1% egzekwowanej należności nie znajduje odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach, a obciążenie wierzyciela obowiązkiem poniesienia tych kosztów w wysokości [...] zł narusza art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości opłat – wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14; 3) art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak zastosowania w sprawie skutkiem, czego obarczono wierzyciela kosztami, podczas gdy organ egzekucyjny posiadał informację o sytuacji finansowej zobowiązanego z uwagi na przeprowadzenie czynności egzekucyjnych związanych z innym postępowaniem egzekucyjnym w tym samym miejscu, w którym ma siedzibę zobowiązany, co w konsekwencji skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego wyłącznie w celu naliczenia opłaty manipulacyjnej, co narusza interes publiczny w zakresie dysponowania finansami publicznymi poprzez nieuzasadnione wszczęcie i prowadzenie egzekucji; 4) art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez pobranie przez organ egzekucyjny opłaty za czynności, co, do których przed ich podjęciem można stwierdzić, że nie doprowadzą one do przymusowego wyegzekwowania należności w kwocie przeważającej wydatki egzekucyjne, czemu sprzeciwia się zasada celowości i niezbędności postępowania egzekucyjnego unormowana w powyższym przepisie prawa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. postanowieniem z 29 sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy wymienione na wstępie postanowienie organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że zasadą jest pobieranie opłaty manipulacyjnej niezależnie od tego, czy kwota została wyegzekwowana, czy też nie. Opłata wynosi bowiem 1% kwoty "egzekwowanych należności" nie zaś "wyegzekwowanych należności". W sprawie doszło do doręczenia dłużnikowi tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Powyższe uprawnia organ do naliczenia opłaty manipulacyjnej na podstawie art. 64 § 6 i 10 u.p.e.a. Odwołując się do art. 64 § 1 pkt 4, § 3, § 9 pkt 2 oraz § 7 u.p.e.a. wskazał m. in., że opłata egzekucyjna przysługuje za samą czynność zajęcia wierzytelności i należna jest już z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Brak środków pieniężnych na rachunku zobowiązanego w momencie dokonania zajęcia, nie oznacza nieskuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował z porządku prawnego art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał również, że organy egzekucyjne nie są uprawnione do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów, brak jest również możliwości pominięcia obowiązujących regulacji prawnych. Organy egzekucyjne nie mają także możliwości miarkowania kosztów egzekucyjnych. Ustawa przy egzekucji z nieruchomości przewiduje opłatę w wysokości 8 % - nie więcej niż 34.200,00 zł. Mając na uwadze, że egzekucja z nieruchomości wymaga największego nakładu pracy oraz jest najbardziej czasochłonna można przyjąć, że wskazana ostatnio kwota stanowi górną granicę kosztów egzekucyjnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. stwierdził, że przepis ten nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku prowadzenia czynności sprawdzających przed zastosowaniem konkretnego środka egzekucyjnego. Organ dokonując zajęcia rachunków bankowych nie jest w stanie przeprowadzić kalkulacji, czy dana czynność doprowadzi do wyegzekwowania obowiązku w całości lub w części. Organ egzekucyjny nie prowadził również wcześniej żadnej egzekucji względem występującego w sprawie dłużnika. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na powyższe postanowienie w której domagała się uchylenia tego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji. Ponadto o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego tj.: a) art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 w zw. z art. 64c § 4 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej opłatą egzekucyjną i opłatą manipulacyjną w maksymalnej wysokości [...] zł jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 stwierdził niezgodność art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości tych opłat; b) art. 64 § 1 pkt 4 w zw. z art. 80 § 2 u.p.e.a poprzez nieuprawnione przyjęcie, że przepisy u.p.e.a przewidują opłatę egzekucyjną za samo zajęcie rachunku bankowego, podczas gdy zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a podstawą prawną naliczenia opłaty egzekucyjnej zachodzi wyłącznie w wypadku zajęcia wierzytelności pieniężnych tym samym, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie doszło faktycznie do zajęcia wierzytelności pieniężnej, nie było podstaw do naliczania opłaty w wysokości [...] zł; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 124 § 2 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również nieuwzględnienie skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niezgodne z prawem art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 u.p.e.a. ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14; b) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i nieuprawnione przyjęcie przez organ, że nie posiadał wiedzy przed wszczęciem egzekucji, że spółka nie posiada majątku podczas gdy wobec posiadania dostępu do systemów takich jak: "JPK", "e-ORUS", "Egapoltax", "Poltax" (co wynika z treści postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z 17 kwietnia 2018 r. i z treści postanowienia w przedmiocie kosztów z 10 lipca 2018 r.) organ poprzez prostą czynność materialnotechniczną mógł ustalić, że zobowiązany nie posiada majątku a tym samym naruszenie zasady odpowiedzialnego wszczynania i prowadzenia egzekucji wyrażonej w art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a., której celem jest racjonalizowanie kosztów tak aby postanowienie "w sprawie kosztów egzekucyjnych" nie było nacechowane jedynie chęcią uzyskania opłat egzekucyjnych; c) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji w szczególności poprzez brak odniesienia się do zasadności ustalenia procentowej wysokości opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej przy jednoczesnym nie uwzględnieniu wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego a w konsekwencji obciążenie skarżącego maksymalną wysokością kosztów bezskutecznej egzekucji; d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia obciążającego skarżącą kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł. Z bezspornych okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika, że prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie egzekucyjne zostało umorzone zaś w jego trakcie mimo m. in. zajęcia rachunków bankowych nie wyegzekwowano żadnej kwoty. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Z kolei zgodnie z art. 64 § 6 powołanego aktu, organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a., opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Przytoczony przepis wyraża zasadę w świetle, której koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Wyjątkiem od tej zasada są m. in. postanowienia art. 64c § 4 u.p.e.a. Zatem wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Sąd uznaje , że w świetle wskazanej regulacji istotne znaczenie dla wyrokowania w sprawie mają rozważania zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 [dostęp pod adresem: ipo.trybunal.gov.pl/ipo/]. W wyroku tym orzeczono o niezgodności z Konstytucją RP art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., w zakresie, w jakim nie określają one odpowiednio maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. W uzasadnieniu omawianego wyroku wskazano, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Brak określenia górnej granicy opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej prowadzi do tego, że stają się one - z punktu widzenia organu egzekucyjnego formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. Konkludując swoje rozważania Trybunał Konstytucyjny zastrzegł, że dla właściwej realizacji omawianego wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z tego wyroku , określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć podobne zarzuty. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że omówiony powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym. Wyrok ten - w przeciwieństwie do wyroku uznającego kwestionowany przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy tego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją w zakresie określonym w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu (także przez organy administracji publicznej i sądy), jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału. Skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłat w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo, w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają, muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku [tak: wyrok NSA z 11 maja 2018 r., II FSK 3071/17, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W opinii sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można ż tracić z pola widzenia tego, że nie wyegzekwowano od zobowiązanego żadnej kwoty. Na tym tle w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych [tak: wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r., II FSK 914/16; wyrok NSA z 20 marca 2018 r., II FSK 778/16; oraz wyrok NSA z 06 kwietnia 2017 r., II FSK 693/15]. Zaprezentowane wyżej rozumienie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie może być podważane przez nawiązanie do treści art. 80 § 1 u.p.e.a. Przepis ten wskazuje bowiem, w jaki sposób dokonuje się czynności zajęcia rachunku bankowego i wcale nie potwierdza stanowiska, że zajęcie wierzytelności można utożsamiać z zajęciem rachunku bankowego. Wręcz przeciwnie, w art. 80 § 2 ustawy mowa o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co dowodzi, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych. Sąd kierując się powyższymi rozważaniami za trafne uznał zarzuty skargi podnoszące naruszenie przepisów prawa materialnego. Brak było bowiem podstaw do naliczania opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Natomiast w odniesieniu do opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a. sąd wskazuje, że w toku powtórnego postępowania w sprawie obowiązkiem organów będzie dokonanie miarkowania tej opłaty z uwzględnieniem przedstawionej powyżej prokonstytucyjnej wykładni przepisów u.p.e.a. Obowiązkiem organów orzekających o kosztach będzie wzięcie pod uwagę rzeczywistych wydatków i kosztów dotyczących czynności związanych ze stosowaniem środków egzekucyjnych przy uwzględnieniu ich czasochłonności i pracochłonności. Organy winny sporządzić wnikliwe uzasadnienie swoich rozstrzygnięć pozwalające na ocenę relacji wyniku postępowania egzekucyjnego z poczynionymi nakładami pracy i wydatków. W tym zakresie należy mieć na uwadze, że zajęcie rachunków bankowych nie należy do kosztownych oraz czasochłonnych czynności egzekucyjnym bowiem czynność ta ogranicza się do sporządzenia oraz wysłania zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej. W kontekście podnoszących przez skarżącą zarzutów naruszenia zasady odpowiedzialnego wszczynania postępowania egzekucyjnego sąd stwierdza, że art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a., nakłada na organ egzekucyjny powinność uwzględnienia sytuacji majątkowej zobowiązanego, a przez to pośrednio odpowiedzialność za wszelkiego rodzaju ujemne następstwa prowadzenia egzekucji przy nikłych szansach realizacji obowiązku. Do źródeł, z których organ egzekucyjny powinien czerpać wiedzę na temat sytuacji materialnej zobowiązanego należą niewątpliwie wiedza organu egzekucyjnego pochodząca z jego własnych zasobów informacyjnych, do których należą także dane zebrane we wcześniej prowadzonych postępowaniach w stosunku do tego samego zobowiązanego [tak: W. Piątek, "Obowiązkowe a odpowiedzialne wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego". Przegląd Podatkowy, 2016, nr 9. s. 38-45]. Skarżąca zasadnie stwierdziła, że organ egzekucyjny posiada dostęp do baz danych takich jak: "JPK", "e-ORUS", "Egapoltax", "Poltax" mogących zawierać informacje przydatne dla uprawdopodobnienia, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W toku powtórnego postępowania organ egzekucyjny wyjaśni czy przed wszczęciem egzekucji zostały podjęte czynności na uprawdopodobnienie efektywności egzekucji. Podsumowując rozważania w powyższym zakresie sąd stwierdza, że zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania podnoszące brak wszechstronnego i wyczerpującego rozważania sprawy jak i błędne utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z rozważań sądu. W szczególności obowiązkiem organów będzie przyjęcie dokonanej przez sąd wykładni przepisów prawa materialnego oraz usunięcie naruszeń przepisów postępowania poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia pozwalającego na ocenę adekwatności kosztów, którymi została obciążona skarżąca z wynikami, kosztami oraz pracochłonnością przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanego aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącej w kwocie [...]zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło