I SA/Bd 886/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-01-29

Skład orzekający: Mirella Łent, Leszek Kleczkowski, Tomasz Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty podróży krajowych i zagranicznych poniesione przez spółkę w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych przez osoby zarządzające, które nie są pracownikami, podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) w zw. z art. 21 ust. 13 u.p.d.o.f., a w konsekwencji, czy na spółce jako płatniku ciąży obowiązek obliczenia i pobrania podatku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej narusza prawo. Sąd stwierdził, że pojęcie 'podróży osoby niebędącej pracownikiem' użyte w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. nie jest tożsame z 'podróżą służbową' pracownika zdefiniowaną w Kodeksie pracy. W związku z tym, argumentacja organu oparta na incydentalnym charakterze podróży jest wadliwa, a koszty podróży poniesione przez spółkę w celu osiągnięcia przychodów i niezaliczane do kosztów uzyskania przychodów przez zarządzających, powinny korzystać ze zwolnienia podatkowego. W konsekwencji, na spółce nie ciąży obowiązek poboru podatku.
Stan faktyczny
Spółka K.S.A. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania kosztów ponoszonych przez nią w związku z umową o świadczenie usług zarządzania z członkami zarządu. Spór dotyczył kwalifikacji podatkowej kosztów podróży krajowych i zagranicznych ponoszonych przez spółkę na rzecz zarządzających. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że koszty te stanowią przychód zarządzających, od którego spółka jako płatnik powinna pobrać podatek, ponieważ podróże te nie mają charakteru incydentalnego. Spółka zaskarżyła tę interpretację, argumentując, że koszty te powinny korzystać ze zwolnienia podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądzono od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz K.S.A. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019r. sprawy ze skargi K.S.A. w T. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz K. S.A. w T. kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz jego uzupełnieniu skarżąca podała, że podpisała z osobami wchodzącymi w skład jej zarządu (dalej: Zarządzający) umowę o świadczenie usług zarządzania (dalej: umowa). Wynagrodzenie Zarządzających z tytułu wykonywania usług spółka kwalifikuje do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: "u.p.d.o.f."), tj. przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych. W zakresie niezbędnym do wykonywania usług spółka ma obowiązek udostępnić Zarządzającym urządzenia techniczne oraz inne zasoby stanowiące mienie spółki, w szczególności takie jak: postawione do ich dyspozycji pomieszczenia biurowe wraz z wyposażeniem, samochód, telefon stacjonarny, telefon komórkowy z bezprzewodowym dostępem do sieci internet oraz komputer przenośny wraz z niezbędnym dodatkowym wyposażeniem i tablet z oprogramowaniem i bezprzewodowym dostępem do sieci Internet. W umowie przewidziano również, że Zarządzający uprawniony jest do uczestnictwa w konferencjach, seminariach lub spotkaniach o charakterze biznesowym związanych z przedmiotem działalności spółki i do odbywania podróży w kraju i za granicą. Szkolenia związane są wyłącznie z wykonywanymi przez Zarządzających na rzecz wnioskodawcy usługami i mają na celu podnoszenie wiedzy, kwalifikacji i umiejętności w zakresie przedmiotu umowy. Uczestnictwo w tych szkoleniach należy do obowiązków Zarządzających, bowiem wartość merytoryczna ww. szkoleń pozwala wnioskodawcy na uzyskanie od Zarządzających najwyższego poziomu świadczonych usług. Konferencje, seminaria i spotkania o charakterze biznesowym, o których mowa we wniosku, związane są z przedmiotem działalności spółki i realizowanymi przez nią celami i zadaniami, a udział Zarządzających w tych wydarzeniach wynika z ich obowiązków określonych w umowie. Spółka zobowiązana jest także do ponoszenia kosztów związanych ze świadczeniem przez Zarządzających usług poza biurem spółki, niezbędnych do należytego wykonania usług, w szczególności takich jak koszty podróży i zakwaterowania w standardzie stosownym do wykonywanej funkcji. Wydatki związane z podróżami krajowymi i zagranicznymi nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przez Zarządzających i zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu przez spółkę. Ponadto spółka podała, że w przyszłości rozważa możliwość objęcia Zarządzających z tytułu pełnienia określonych funkcji w spółce ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej typu D&O (Directors & Officers Insurance), bez imiennego wskazania ubezpieczonych podmiotów. Ubezpieczenie tego typu ma na celu ochronę przedsiębiorstwa przed szkodami wyrządzonymi przez uchybienia Zarządzających, a także innych osób odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji mających wpływ na jego sytuację ekonomiczno-finansową. W związku z powyższym opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego skarżąca zadała następujące pytania: 1) Czy wartość pieniężna świadczenia w postaci przekazania do wykorzystywania do celów służbowych pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem oraz pojazdów i urządzeń teleinformatycznych będących mieniem spółki oraz wartość poniesionych przez spółkę kosztów obowiązkowego udziału Zarządzającego w konferencjach, seminariach i spotkaniach o charakterze biznesowym związanych z przedmiotem działalności spółki i realizowanymi przez nią celami i zadaniami oraz w szkoleniach związanych wyłącznie z wykonywanymi na rzecz wnioskodawcy usługami i mających na celu podnoszenie wiedzy, kwalifikacji i umiejętności w zakresie przedmiotu umowy stanowi dla Zarządzającego przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji czy na spółce ciąży obowiązek obliczenia i pobrania tego podatku? 2) Czy wartość poniesionych przez spółkę kosztów podróży, związanych bezpośrednio z wykonywaniem przez Zarządzającego obowiązków służbowych w ramach zawartej umowy o świadczenie usług zarządzania - do wysokości limitów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013r., poz. 167) oraz przy spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 ust. 13 u.p.d.o.f. - będzie przychodem zwolnionym z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji czy na spółce ciąży obowiązek obliczenia i pobrania tego podatku? 3) Czy w przypadku poniesienia przez spółkę kosztów z tytułu objęcia osób wchodzących w skład zarządu spółki (lub osób pełniących podobną funkcję) ubezpieczeniem typu D&O (Directors & Officers Insurance) wartość tych kosztów będzie stanowić dla ww. osób przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji czy na spółce ciąży obowiązek obliczenia i pobrania tego podatku? Zdaniem wnioskodawcy: 1) Wartość pieniężna świadczenia w postaci przekazania do wykorzystywania do celów służbowych pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem oraz pojazdów i urządzeń teleinformatycznych będących mieniem spółki oraz wartość poniesionych przez spółkę kosztów obowiązkowego udziału Zarządzającego w konferencjach, seminariach i spotkaniach o charakterze biznesowym związanych z przedmiotem działalności spółki i realizowanymi przez nią celami i zadaniami oraz w szkoleniach związanych wyłącznie z wykonywanymi na rzecz wnioskodawcy usługami i mających na celu podnoszenie wiedzy, kwalifikacji i umiejętności w zakresie przedmiotu umowy nie stanowi dla Zarządzającego przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji na spółce nie będzie ciążył obowiązek obliczenia i pobrania podatku z tego tytułu, 2) Wartość poniesionych przez spółkę kosztów podróży, związanych bezpośrednio z wykonywaniem przez Zarządzającego obowiązków służbowych w ramach zawartej Umowy o świadczenie usług zarządzania - do wysokości limitów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej oraz przy pełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 ust. 13 u.p.d.o.f. - będzie przychodem zwolnionym z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji na spółce nie będzie ciążył obowiązek obliczenia i pobrania podatku z tego tytułu, 3) W przypadku poniesienia przez spółkę kosztów z tytułu objęcia osób wchodzących w skład zarządu spółki (lub osób pełniących podobną funkcję) ubezpieczeniem typu D&O (Directors & Officers Insurance) wartość tych kosztów nie będzie stanowić dla ww. osób przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji na spółce nie będzie ciążył obowiązek obliczenia i pobrania podatku z tego tytułu. Interpretacją indywidualną z dnia [...]. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe w zakresie obowiązków płatnika w części dotyczącej skutków podatkowych związanych z finansowaniem wskazanych we wniosku podróży oraz jest prawidłowe w pozostałym zakresie. Zdaniem organu, w przedstawionej we wniosku sytuacji świadczenia w postaci sfinansowania uczestnictwa w konferencjach, seminariach i spotkaniach o charakterze biznesowym związanych z przedmiotem działalności spółki i realizowanymi przez nią celami i zadaniami oraz w szkoleniach związanych wyłącznie z wykonywanymi na rzecz wnioskodawcy usługami mających na celu podnoszenie wiedzy, kwalifikacji i umiejętności w zakresie przedmiotu umowy nie generuje po stronie Zarządzającego dodatkowego przychodu z działalności wykonywanej osobiście w postaci nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji na spółce w związku ze sfinansowaniem tych świadczeń nie ciążą obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie natomiast skutków podatkowych umów ubezpieczenia, które planuje zawrzeć wnioskodawca organ wskazał, że opodatkowaniu może podlegać tylko przychód ze świadczeń nieodpłatnych faktycznie otrzymanych. W rezultacie, ustalenie przychodu z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia wymaga nie tylko precyzyjnego ustalenia wartości świadczenia, ale również wskazania osoby będącej jego beneficjentem. Natomiast z wniosku wynika, iż umowy odpowiedzialności cywilnej, które planuje zawrzeć spółka, będą obejmowały spółkę, jak też osoby fizyczne - członków władz spółki, tj. byłych, obecnych i przyszłych członków zarządu, rady nadzorczej i prokurentów. Zatem, w rozpatrywanej sprawie krąg osób objętych ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej nie tworzy zbioru zamkniętego, jest nieograniczony. Ubezpieczeniem będą bowiem objęci także potencjalni przyszli członkowie władz, którzy na dzień zapłaty składki nie będą możliwi do zidentyfikowania. Powyższe oznacza, że w analizowanej sprawie ustalenie przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia w związku z objęciem ochroną ubezpieczeniową byłych, obecnych i przyszłych władz spółki nie jest możliwe. W konsekwencji, osoby ubezpieczone nie uzyskają przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a na wnioskodawcy w związku z zawarciem i opłaceniem umowy ubezpieczenia nie będą ciążyły obowiązki płatnika. Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych sfinansowania podróży organ stwierdził, że sfinansowanie przez spółkę Zarządzającemu wydatków związanych z podróżami krajowymi i zagranicznymi wykonywanymi w ramach obowiązków wynikających z umowy o zarządzanie stanowi dla niego przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 7 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Ponadto, przychód ten nie mieści się w zakresie żadnego ze zwolnień podatkowych. W szczególności do otrzymywanych przez Zarządzającego przychodów nie znajduje zastosowania zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f., w którym mowa jest o podróży, która ma charakter incydentalny w stosunku do wykonywanej pracy. Organ w tym zakresie wskazał, że za podróż, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. mogłoby być uznane wykonywanie zadania incydentalnego (w stosunku do zwykle wykonywanej pracy) poza miejscowością, w której znajduje się siedziba wnioskodawcy/spółki lub stałe miejsce wykonywania zadań Zarządzającego. W konsekwencji, mając na uwadze fakt, że w przedmiotowej sprawie podróże krajowe i zagraniczne Zarządzających nie mają charakteru incydentalnego w stosunku do pracy, którą wykonują w biurze spółki w W. lub innym stałym miejscu wynikającym z umowy - organ uznał, że świadczenia związane z tymi podróżami nie mieszczą się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. i nie mogą one korzystać ze zwolnienia przedmiotowego. Wobec powyższego na wnioskodawcy - jako płatniku - ciąży obowiązek naliczenia zaliczki na podatek dochodowy od ww. świadczenia, o której mowa w art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f. i - stosownie do art. 42 ust. 1 u.p.d.o.f. - przekazania jej - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ją pobrano - na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według siedziby spółki wykonuje swoje zadania. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 13 pkt 7 w zw. z art. 11 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b), art. 41 ust. 1 oraz art. 42 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sfinansowanie przez spółkę Zarządzającemu wydatków związanych z podróżami krajowymi i zagranicznymi odbywanymi w ramach obowiązków wynikających z umowy o świadczenie usług zarządzania stanowi dla niego przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 7 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., wobec którego nie znajduje zastosowania zwolnienie z opodatkowania określone w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w wydanej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną indywidualną interpretację z punktu widzenia legalności, Sąd uznał, iż narusza ona prawo. Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy koszty podróży krajowych i zagranicznych poniesione przez spółkę związane z wykonywaniem przez osoby zarządzające obowiązków służbowych podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. i czy w konsekwencji na skarżącej ciąży obowiązek obliczenia i pobrania podatku. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas: a) podróży służbowej pracownika, b) podróży osoby niebędącej pracownikiem - do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13. Według art. 21 ust. 13 u.p.d.o.f. przepis ust. 1 pkt 16 lit. b) stosuje się, jeżeli otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione: 1) w celu osiągnięcia przychodów, lub 2) w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw, lub 3) przez organy (urzędy) władzy lub administracji państwowej albo samorządowej oraz jednostki organizacyjne im podległe lub przez nie nadzorowane, lub 4) przez osoby pełniące funkcje obywatelskie, o których mowa w art. 13 pkt 5, w związku z wykonywaniem tych funkcji. Zawarty w art. 21 ust. 13 u.p.d.o.f. katalog warunków uprawniających do zastosowania zwolnienia ustanowionego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. ma charakter rozłączny, na co wskazuje użycie spójnika "lub". Wystarczające dla zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. jest więc zaistnienie jednego z wymienionych warunków. Ze względu na opisany we wniosku stan faktyczny istotną jest przesłanka wskazana w ust. 13 pkt 1, tj. że podróż została odbyta w celu osiągnięcia przychodów oraz że otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Spełnienie tych warunków w rozpatrywanej sprawie nie jest sporne. W zaskarżonej interpretacji organ stwierdził, że wydatki związane z podróżami nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przez osoby zarządzające i zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów przez spółkę. Organ natomiast uznał, że pojęcie podróży użyte w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. należy rozumieć jako wykonywanie zdarzenia incydentalnego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba spółki lub stałe miejsce wykonywania zadań przez osobę zarządzającą. Do takiej konkluzji organ doszedł dokonując analizy pojęcia podróży służbowej zawartego w art. 77 (5) kodeksu pracy. Organ podkreślił, że podróże krajowe i zagraniczne osób zarządzających nie mają charakteru incydentalnego, co w efekcie wyłącza zastosowanie wskazanego zwolnienia. Należy jednak zauważyć, że w treści art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. ustawodawca wyodrębnił dwa rodzaje podróży uzasadniające zwolnienie przychodów uzyskanych za czas podróży, mianowicie "podróż służbową" oraz "podróż osoby niebędącej pracownikiem". Trzeba zauważyć, że według jednej z dyrektyw wykładni językowej, tj. zakazu wykładni synonimicznej, zakłada się, że różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia. Nie można zatem uznać za poprawną takiej wykładni, która prowadzi do ustalenia, że zwroty "podróż służbowa" oraz "podróż osoby niebędącej pracownikiem" będą miały to samo znaczenie. W pierwszej kolejności należy rozważyć zakres pojęcia "podróż" zawarte w art. 16 ust. 1 lit. b) u.p.d.o.f. Nie ulega wątpliwości, że zwrot ten nie został zdefiniowany ani w ustawie podatkowej ani w innych przepisach. Zatem właściwą metodą odkodowania jego znaczenia jest sięgnięcie do reguł wykładni językowej. Według internetowego Słownika Języka Polskiego (www.sjp.pl) "podróż" to przebywanie drogi do odległego miejsca; przemierzanie rozległych terenów; podróżowanie. W Małym Słowniku Języka Polskiego pod red. Elżbiety Sobol (Wyd. Naukowe PWN Warszawa 1995) "podróż" definiuje się jako przebywanie drogi do jakiegoś odległego miejsca; podróżowanie. Efektem zastosowania wykładni językowej jest więc ustalenie, że podróż to przebycie drogi do jakiegoś miejsca. Wykładnia językowa nie uzasadnia dookreślenia tego pojęcia poprzez takie elementy jak czas odbywania, częstotliwość, czy też poprzez zdefiniowanie kierunku podróży. W połączeniu z art. 21 ust. 13 pkt 1 u.p.d.o.f. istotne staje się, aby podróż odbywana była w celu uzyskania przychodów i aby wydatki z tego tytułu nie zostały ujęte w kosztach uzyskania przychodu. Pozostała treść art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) u.p.d.o.f. nie nastręcza trudności interpretacyjnych - wyrażenie "osoba niebędąca pracownikiem" oznacza każdą osobę, która odbywa podróż poza stosunkiem pracy. Z kolei pojęcie "podróży służbowej" zostało zdefiniowane w art. 77(5) § 1 kodeksu pracy, w którym stanowi się, że pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Ponadto podróż służbowa realizowana jest w ramach stosunku pracy, którego definicję zawiera art. 22 § 1 kodeksu pracy. Przepis ten stanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Umówione miejsce świadczenia pracy jest więc istotnym elementem stosunku pracy, zaś jej wykonywanie poza wyznaczonym miejscem odbywa się na polecenie pracodawcy. Powyższa definicja, ze względu na zakres jej regulacji może być odnoszona tylko do "podróży służbowej" pracowników, a nie do podróży osoby niebędącej pracownikiem. Organ niezasadnie zatem zrównuje znaczenie pojęć "podróż osoby niebędącej pracownikiem" i "podróż służbowa". Nie są to pojęcia tożsame. W konsekwencji argumentacja organu, że wyjazdy osób zarządzających spółką nie są podróżami w rozumieniu art. 16 ust. 1 lit. b) u.p.d.o.f., z uwagi na to, że nie mają charakteru incydentalnego jest wadliwa. Z treści wskazanego przepisu nie wynika ograniczenie w zakresie częstotliwości dokonywanych podróży. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przyjęcie innej wykładni niż wynikająca z zaskarżonej interpretacji prowadziłoby do tego, że osoby nie będące pracownikami korzystały z szerszego zwolnienia podatkowego aniżeli pracownicy. Organ po raz kolejny zrównuje dwie sytuacje, co do których ustawodawca dokonał wyraźnej dystynkcji. Skoro ustawodawca w sposób odmienny określił podróż służbową i podróż osoby niebędącej pracownikiem, to w ramach zabiegów interpretacyjnych znaczenia tych pojęć nie można zrównywać. Trzeba też zauważyć, że 16 ust. 1 lit. b) u.p.d.o.f. w zw. z art. 21 ust. 13 u.p.d.o.f. nie poprzestaje na wymienieniu podmiotów uprawnionych do zwolnienia, ale także odmiennie zakreśla warunki zwolnienia dla tych podmiotów wskazując, że w przypadku osób niebędących pracownikami podróż musi odbywać się w celu osiągnięcia przychodów, a otrzymane świadczenie nie może zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Połączenie dwóch różnych grup podmiotów uprawnionych do zwolnienia w ramach jednej jednostki redakcyjnej wynika z przyjęcia przez ustawodawcę jednorodnego limitu, w ramach którego świadczenia za czas podróży podlegają zwolnieniu. Podobny pogląd jest też prezentowany w orzecznictwie sądowym, np. wyrok NSA z dnia 30 maja 2018 r., II FSK 1446/16; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., II FSK 910/14; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r., II FSK 3337/15. W konsekwencji wydając zaskarżoną interpretację organ naruszył art. 16 ust. 1 lit. b) u.p.d.o.f. i błędnie uznał, że osoby zarządzające otrzymały przychód, a spółka jako płatnik zobowiązana jest do jego obliczenia i pobrania. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko zawarte przez Sąd w niniejszym wyroku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie kosztów postępowania. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi ([...] zł). L. Kleczkowski M. Łent T. Wójcik

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło