II OW 190/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Z. z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Z. a Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K. K. dotyczącego interwencji w zakresie zasypania rowu melioracyjnego w miejscowości W. postanawia: wskazać Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. jako organ właściwy w sprawie. Pismem z 15 października 2018 r. Starosta Z. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem, a Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. poprzez wskazanie Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K. K. dotyczącego interwencji w zakresie zasypywania rowu melioracyjnego w miejscowości W.. W uzasadnieniu wniosku Starosta Z. wyjaśnił, że pismem z [...] listopada 2017 r. K. K. zam. W. [...], [...] R., zwrócił się z wnioskiem do Starostwa Powiatowego w Z. o interwencję w zakresie zasypywania rowu melioracyjnego w miejscowości W.. Sprawa była prowadzona na podstawie art. 64b i art. 77 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, dalej: Prawo wodne z 2001 r.). Zbiorczym pismem nr "[...]" z [...] stycznia 2018 r. Starosta Żniński działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., oraz art. 545 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm., dalej: Prawo wodne) przekazał sprawy (w tym przedmiotową sprawę) wszczęte i niezakończone do Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P.. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. na podstawie art. 19 i 65 § 1 k.p.a., przekazał sprawę pismem nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. (wpływ do Starostwa Powiatowego w Z.: 24 sierpnia 2018 r.), do Starosty Z. wskazując ten organ, jako właściwego w sprawie. W uzasadnieniu Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. uznał, że norma prawna wynikająca z art. 545 ust. 5 dotyczy wyłącznie spraw objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Z treści tego przepisu nie można wywodzić obowiązku niezwłocznego przekazywania spraw wszczętych i niezakończonych organom właściwym w innych sprawach, które nie wymagają obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2018 r., sygn. akt II OW 24/18. W związku z powyższym organem właściwym do zakończenia sprawy jw. jest Starosta Z.. Starosta Z. nie zgodził się z taką interpretacją przytaczanych przepisów. Według Starosty, podstawy do przekazania zwrotnie sprawy temu organowi nie może stanowić wskazane postanowienie NSA, gdyż wiąże ono organ tylko w sprawie, której dotyczy. Dowodzi temu chociażby postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2018r., II OW 14/18 wskazujące odpowiedni organ Wód Polskich jako właściwy w sprawie tożsamej rodzajowo do postępowania będącego przedmiotem zaistniałego sporu kompetencyjnego między Starostą Z. a Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód Polskich w P.. Starosta Z. zgadza się z interpretacją NSA zawartą w postanowieniu z 20 lipca 2018r., II OW 14/18, że nie zależnie od podstawy prawnej decyzji, która ma być wydana w przedmiotowej sprawie (kwestia na obecnym etapie postępowania nie została jeszcze rozstrzygnięta) kluczowe znaczenie dla ustalenia organu właściwego do wydania decyzji na podstawie art. 64b lub 77 ustawy Prawo wodne z 2001 r. ma wskazanie organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Starosta zwrócił uwagę na brak konsekwencji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P., który dnia 26 stycznia 2018 r. w trybie art. 65 k.p.a. przesyła dokumenty przedmiotowej sprawy do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P., uznając go za właściwy do jej rozpatrzenia, by po niespełna 7 miesiącach, dnia 20.08.2018 r. odesłać w trybie art. 65 k.p.a. dokumenty do Starosty Z. jako właściwego w sprawie. Analizując powyższe Starosta Z. uważa, że na gruncie obowiązujących przepisów Prawo wodne nie posiada kompetencji do rozpatrywania wniosku w sprawie, którą na mocy przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. prowadzić powinien "organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego". W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. w piśmie z 15 listopada 2018 r. wyjaśnił, że twierdzenia wskazane we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z 15 października 2018 r. są chybione i nie mogą się ostać, w związku z czym Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku K. K. dotyczącego interwencji w zakresie zasypania rowu melioracyjnego jest Starosta Z.. Organ powołał się na pogląd prezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2018 r., sygn. akt II OW 24/18. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2268), która uchyliła obowiązującą dotychczas ustawę Prawo wodne z 2001 r. (art. 573 ustawy Prawo wodne z 2017 r.). Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. K. K. zwrócił się z wnioskiem do Starostwa Powiatowego w Z. o interwencję w zakresie zasypywania rowu melioracyjnego w miejscowości W.. Sprawa była prowadzona na podstawie art. 64b i art. 77 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121, dalej: Prawo wodne z 2001 r.), a więc to jej przepisy prawa materialnego znajdą zastosowanie w tej sprawie, zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. Stosownie bowiem do art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r., "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy te należy interpretować w ten sposób, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych“ należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową (instancyjną) powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2015 r., II OW 54/15 i II OW 55/15 oraz z 20 lipca 2018 r., II OW 14/18). W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwiania danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów o zakresie jego działania (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych - aktualnie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych – na nowy organ gwarantuje "podążanie“ kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich aktualnymi zadaniami. Akceptacja tej koncepcji ma zalety praktyczne, wyznacza bowiem organ właściwy również w sytuacji likwidacji organu dotychczas właściwego w sprawie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2015 r., II OW 101/15). Z tego też powodu w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na wniosek przez Dyrektora Zarządu Zlewni w P. w piśmie z 15 listopada 2018 r. Wskazując Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. jako organ właściwy w sprawie rozpatrzenia wniosku K. K. dotyczącego interwencji w zakresie zasypania rowu melioracyjnego w miejscowości W., Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od poglądu wyrażonego w postanowieniu z 18 maja 2018 r., II OW 24/18. Bez względu na podstawę prawną decyzji, która ma być wydana w przedmiotowej sprawie (kwestia na obecnym etapie postępowania nie została jeszcze rozstrzygnięta) kluczowe znaczenie dla ustalenia organu właściwego do wydania decyzji na podstawie art. 64b lub 77 ustawy Prawo wodne z 2001 r. ma wskazanie organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Oznacza to, że na gruncie obowiązujących obecnie przepisów organem właściwym do rozpatrzenia wniosku K. K. dotyczącego interwencji w zakresie zasypania rowu melioracyjnego w miejscowości W. jest Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P.. Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.