II OZ 503/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3411/18 odrzucające skargę O.Z. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 11 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3411/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę O.Z. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oraz zwrócił skarżącemu uiszczoną kwotę tytułem wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że D.Z. w imieniu ww. skarżącej wniosła skargę. Do skargi załączyła kserokopię pełnomocnictwa, jednakże z jego treści nie wynikało umocowanie D.Z. do wniesienia skargi i reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2019 r. wezwano D.Z. do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie oryginału albo poświadczonego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa, z którego będzie wynikać, że jest ona umocowana do wniesienia skargi w imieniu O.Z. i reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie. W terminie otwartym do uzupełnienia braku do akt wpłynęło pełnomocnictwo z podpisem notarialnie poświadczonym, tej samej treści co kserokopia pełnomocnictwa załączona do skargi. W związku z tym, że – w ocenie Sądu – D.Z. nie wypełniła w sposób prawidłowy wezwania Sądu i nie przedłożyła właściwego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w tej sprawie, to zaszła podstawa do odrzucenia skargi. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu podniosła, że była przekonana o poprawności dokumentu. Wskazała także, że oprócz sprawy niniejszej, skarżąca równocześnie zainicjowała kilka innych spraw przed sądem administracyjnym, gdzie do skarg załączyła kserokopię tożsamego pełnomocnictwa. W trzech sprawach otrzymała wezwania, ze wskazaniem że "nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – bądź do osobistego podpisania skargi przez skarżącego" (tak: wezwania w sprawach IV SA/Wa 3412/18 i IV SA/Wa 3413/18). W trzech kolejnych sprawach (IV SA/Wa 3407/18, IV SA/Wa 3408/18 i IV SA/Wa 3410/18) wezwania zawierają jednobrzmiący tekst "pod rygorem przyjęcia, że O.Z. będzie występowała w niniejszej sprawie bez pełnomocnika i wezwania skarżącej do osobistego podpisania skargi". Dalej podniesiono, że różnice w treści wezwań spowodowały całkowitą dezorientację zarówno u skarżącej, jak i jej pełnomocnika. W ocenie skarżącej, wadliwy jest rygor będący skutkiem niewykonania wezwania – nie powinno być odrzucenia skargi, ale wezwanie skarżącej do osobistego podpisania skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd skargę odrzuca, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Poza sporem jest, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Ustalenie, że pełnomocnictwo nie zostało dołączone do skargi rodzi po stronie przewodniczącego wydziału obowiązek wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego, stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., zasadniczo pod rygorem odrzucenia skargi – art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy jednak zwrócić uwagę na linię orzeczniczą, zgodnie z którą przyjmuje się, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, bądź która pełnomocnictwa takiego nie przedstawiła, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Dopiero brak dokonania tejże czynności mógłby legitymować sąd do zastosowania sankcji, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zobacz postanowienia NSA: z 18.04.2019 r. II FZ 198/19; z 17.10.2018 r. II OZ 977/18; z 13.04.2016 r. II OZ 358/16, LEX nr 203673). A zatem odrzucenie skargi w sprawie niniejszej, bez wezwania samej strony do podpisania skargi, wobec nieprzedłożenia przez nieprofesjonalnego pełnomocnika właściwego pełnomocnictwa, należy uznać za przedwczesne. Dla wyniku sprawy niniejszej nie bez znaczenia pozostaje podniesiona przez stronę kwestia, a mianowicie to, iż w kilku sprawach tej strony toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tym samym okresie wzywano stronę do uzupełnienia takiego samego braku formalnego (brak prawidłowego pełnomocnictwa), pod różnymi rygorami, w tym pod rygorem przyjęcia, że skarżąca będzie występowała w sprawie bez pełnomocnika i wezwania strony do osobistego podpisania skargi (np. w sprawie IV SA/Wa 3407/18). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie działanie Sądu mogło wywołać u strony skarżącej dezorientację co do skutków niewykonania wezwania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.