II SA/Gl 1010/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-02-13

Skład orzekający: Andrzej Matan, Łucja Franiczek, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu lub użytkowania nieruchomości, bez powołania się na decyzję ustanawiającą prawo zarządu lub użytkowania, może stanowić podstawę do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu lub użytkowania nieruchomości nie mogą stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia prawa zarządu w rozumieniu art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli nie powołują się na decyzję ustanawiającą to prawo, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Brak takiego odniesienia uniemożliwia stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego. W związku z tym, decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji była prawidłowa.
Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności budynków. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nabycia, uznając, że spółka nie wykazała prawa zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. na podstawie przedstawionych dokumentów (postanowienia o aktualizacji opłat i decyzji o ustaleniu opłat). Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących dokumentowania prawa zarządu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Prezydent Miasta B. , działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.), § 2 ust. 1 lit. c oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm., dalej: rozporządzenie RM), decyzją z dnia [...]odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez spółkę "A" S.A. (dalej: Spółka) 1/ prawa użytkowania wieczystego następujących nieruchomości, stanowiących własność Gminy B., położonych w B. przy ul. [...]: działki gruntu nr 1 o pow. 0,0186 ha (obr. [...], k.m. 2), zapisanej w księdze wieczystej [...]; działki gruntu nr 2 o pow. 0.0633 ha (obr. [...], k.m. 2), zapisanej w księdze wieczystej [...]oraz 2/ prawa własności posadowionych na działce nr 1 budynków, stanowiących stację redukcyjno-pomiarową: o pow. zabudowy 6 m2 (identyfikator: [...]); o pow. zabudowy 111 m2 (identyfikator: [...]). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż Spółka wnioskiem z dnia 21 czerwca 2016r. zwróciła się o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości, powołując się na art. 200u.g.n. Zgodnie z tym przepisem państwowe i komunalne osoby prawne, posiadające w dniu 5 grudnia 1990 r. nieruchomości w zarządzie, nabywały z mocy prawa z tym dniem prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz prawo własności budynków, innych urządzeń i lokali. Na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia RM, stwierdzenie prawa zarządu przez właściwy organ następuje na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4)umowy zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem [...] przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeśli zostanie wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi, a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Na potwierdzenie istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu działkami gruntu nr 1 i 2 Spółka przedstawiła kserokopie następujących dokumentów: - postanowienia Zarządu Gospodarki Terenami w B. nr [...] z dnia [...] o aktualizacji opłat z tytułu użytkowania, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jedn.: Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159), - decyzji Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. nr [...]z dnia [...]. w sprawie ustalenia wysokości opłat rocznych za grunt oddany w zarząd lub użytkowanie, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. u.g.n. Do powyższych dokumentów dołączone były wykazy terenów pozostających w użytkowaniu lub zarządzie "B" w Z., które nie zostały opisane poprzez wskazanie numerów ewidencyjnych działek gruntu, a tylko poprzez podanie nazwy ulicy, przy której się znajdują. W wykazach tych figuruje grunt położony w B. przy ul. [...] o powierzchni 1074 m2 . Wnioskodawca wskazał jedynie, że łączna powierzchnia będących przedmiotem wniosku działek gruntu nr 1 i 2, a także sąsiedniej działki gruntu nr 3, zajętej również pod stację redukcyjno-pomiarową gazu, ale stanowiącą własność Skarbu Państwa, wynosi 1074 m2, a więc odpowiada powierzchni wskazanej w wykazie. Organ stwierdził, iż zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat (mający jedynie charakter faktyczny) może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła czy uległa zniszczeniu. Decyzja o opłatach w sposób jednoznaczny powinna wskazywać tytuł prawny ich wnoszenia, a więc ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania. Wynika to z faktu, że w przeszłości terminu "użytkowanie" używano dość dowolnie, a decyzje o naliczaniu opłaty za "użytkowanie" były wydawane mimo nieistnienia właściwego stosunku prawnego (tak m, in.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r., U 6/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r., I OSK 651/11), Prawo zarządu nie mogło powstać w sposób dorozumiany. Musiało istnieć zdarzenie prawne kreujące to prawo, w szczególności decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2006 r., I SA/Wa 1062/06). Zdaniem organu, przedstawione przez Spółkę dokumenty dotyczące naliczenia i aktualizacji opłat z tytułu zarządu i użytkowania, nie zawierają nawet pośredniego odniesienia do decyzji o ustanowieniu tego prawa. Dwukrotnie Spółka została wezwana do przedstawienia decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania lub zarządu działkami gruntu nr 1 i 2, czego nie uczyniła. Wobec tego uznano, iż nie wykazała ona prawa zarządu i odmówiono uwłaszczenia. Pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. pełnomocnik Spółki wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta B. W jego ocenie, prawidłowa wykładnia § 4 ust. 1 pkt. 6 cyt. wyżej rozporządzenia uzasadnia pogląd, iż decyzja o naliczeniu opłat z tytułu zarządu gruntem spełnia wymogi określone w tym przepisie. Wśród dokumentów tam wymienionych, w pkt. 6, jest bowiem decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Chodzi o jakąkolwiek decyzję o takiej treści, jeżeli wskazuje ona na konkretny podmiot i nieruchomość objętą prawem zarządu. Nie ma przy tym znaczenia to, że nie odwołuje się ona do poprzedniej decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...]. nr [...]odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 7 grudnia 2016 r. W bardzo szczegółowym uzasadnieniu, uwzględniającym stan faktyczny sprawy, stan prawny oraz orzecznictwo sądowe, Kolegium podało powody nieuwzględnienia wniosku Spółki. Argumentacja była prowadzona z uwzględnieniem nadzwyczajnego charakteru postępowania nieważnościowego. Ocenie poddano wszystkie przesłanki nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a., ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki w postaci rażącego naruszenia prawa, na którą powoływał się wnioskodawca. W skardze z 22 października 2019 r. Spółka (Skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika, podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: 1/ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. wydanej w dniu 7 grudnia 2016r., podczas gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 200 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., a także § 4 ust. 1 pkt 6 i 7 Rozporządzenia RM; 2/ art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, j wyrażającego się zwłaszcza brakiem poczynienia ustaleń faktycznych wynikających z przedłożonych dokumentów urzędowych: - kopii postanowienia nr [...] z dnia [...] Prezydenta j Miasta B., działającego w oparciu o ustawę z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (j.t. Dz.U. z 1968 r., Nr 22, j poz. 159), na podstawie którego organ ustalił nową opłatę roczną z tytułu użytkowania nieruchomości na rzecz "B" w Z. (poprzednik prawny Skarżącej) wraz z załącznikiem w postaci wykazu gruntów pozostających w użytkowaniu, gdzie wymienia się grunt przy ul. [...] o pow. 1074 m2 (poz. 5), - kopii decyzji nr [...] z dnia [...] Prezydenta Miasta B., działającego w oparciu o u.g.n. oraz rozporządzenie RM, na podstawie którego organ ustalił nową opłatę roczną z tytułu użytkowania nieruchomości na rzecz "B" w Z. (poprzednik prawny Skarżącego) wraz z załącznikiem w postaci wykazu gruntów pozostających w użytkowaniu, gdzie wymienia się grunt przy ul. [...]o pow. 1074 m2 (poz. 5); 3/ art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonych dowodów, w szczególności poprzez przyjęcie, że nie nastąpiło rażące naruszenie prawa przez Prezydenta Miasta B. i w konsekwencji odmowę stwierdzenia nieważności jego decyzji, podczas gdy zgromadzone dowody świadczą o tym, że Skarżąca udowodniła, iż jej poprzednik prawny posiadał prawo zarządu nieruchomością oznaczoną na wstępie. Zachodziły zatem podstawy do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez przedsiębiorstwo państwowe "A" SA prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wskazanych powyżej. Wobec tego decyzja o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego była nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa; 4/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, w tym dlaczego organ przyjął za podstawę swojej decyzji wyrok Trybunału Konstytucyjnego i wyroki sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnoszące się do innego stanu faktycznego i prawnego. W skardze podniesiono także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 200 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. w związku z art. § 4 ust. 1 pkt 6 i 7 rozporządzenia RM poprzez przyjęcie, że nie doszło do rażącego naruszenia tych przepisów, pomimo wykazania przez Skarżącą dokumentów w postaci decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, o których wprost mowa jest w § 4 ust. 1 pkt. 6 Rozporządzenia. Dokumenty te są podstawą do stwierdzenia prawa zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. i w konsekwencji stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości wskazanych na wstępie oraz prawa własności budynków, budowli i innych urządzeń. Mimo tego Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B., która nie uwzględniała okoliczności przedstawionych powyżej. W związku z tymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji Kolegium z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. Poza tym wniosła o zasądzenie kosztów postępowania od organu na jej rzecz. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi rażące naruszenie prawa, a tym samym zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności, bowiem przy pomocy dokumentów, o których mowa w pkt. 6 i 7 rozporządzenia RM wykazane zostało, iż poprzednik prawny Skarżącej dysponował prawem zarządu, co w świetle art. 200 ust. 1 u.g.n. obligowało organ do wydania pozytywnej decyzji uwłaszczeniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja. Wobec tego, zważywszy na nadzwyczajny charakter postępowania nieważnościowego, którego istotą jest wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej ze względu na to, że jest ona obarczona ciężką wadą o charakterze materialnoprawnym, trzeba wykazać zaistnienie takiej wady, a więc jednej z określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym przypadku, jak wynika z akt sprawy, zdaniem skarżącego decyzja o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wymienionych w decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] oraz własności budynków i budowli na nich posadowionych została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. k.p.a.). To rażące naruszenie prawa polegać miało na tym, że mimo wykazania zaistnienia przesłanki uwłaszczenia wskazanej w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204, dalej: u.g.n.) w postaci prawa zarządu, Prezydent Miasta B. ww. decyzją odmówił uwłaszczenia. Spór idzie w istocie rzeczy o to, czy dokumenty przedstawione przez Skarżącą, a więc postanowienie z dnia [...] o aktualizacji opłat z tytułu użytkowania, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (t.j. Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159) oraz decyzję Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. nr [...] z dnia [...]. w sprawie ustalenia wysokości opłat rocznych za grunt oddany w zarząd lub użytkowanie, uznać trzeba za dokumenty potwierdzające prawo zarządu w rozumieniu art. 200 ust. 1 u.g.n., a więc za dokumenty o jakich mowa w § 4 pkt. 6 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm., dalej: rozporządzenie RM). Jeśliby przyjąć argumenty Skarżącej, a więc zaakceptować pogląd, że przedłożone przez nią dowody potwierdzają prawo zarządu poprzednika prawnego Spółki, to tym samym należałoby uznać decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] za rażąco naruszająca prawo. W ocenie Sądu, argumenty te nie są wystarczające, aby potwierdzić istnienie prawa zarządu w dacie 5 grudnia 1990 r. Stosownie do art. 200 ust. 1 u.g.n., w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się zasady określone w tym przepisie. Nie budzi wątpliwości, że podstawową przesłanką uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych było legitymowanie się przez te osoby 5 grudnia 1990r. prawem zarządu gruntami oraz budynkami, lokalami i urządzeniami położonymi na tym gruncie, co uwzględniono w art. 200 ust. 1 u.g.n. Pojęcie zarządu nie było ustawowo określone, wobec tego na potrzeby uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych niezbędne więc stało się uregulowanie sposobu dokumentowania przez te osoby, iż 5 grudnia 1990 r. przysługiwało im do konkretnych nieruchomości, budynków, lokali i urządzeń prawo zarządu. Do tej kwestii odnosi się cyt. wyżej rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 6 i 7 rozporządzenia RM, właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu na podstawie co najmniej jednego z dokumentów: po pierwsze - decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością (pkt. 6); po drugie - decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (pkt. 7). Jak wynika z art. 206 u.g.n. w zw. z § 5 i § 4 ust. 1 rozporządzenia RM, oraz z wydanego na jego podstawie rozporządzenia, istotą postępowania wyjaśniającego w postępowaniu uwłaszczeniowym jest "stwierdzanie" prawa zarządu. Stwierdzenie prawa zarządu w rozumieniu art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 121), następuje na podstawie decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, bądź w użytkowanie (przed dniem 1 sierpnia 1985 r.). Prawo zarządu, czy użytkowania powstawało bowiem na podstawie decyzji o charakterze konstytutywnym bądź umowy. Taki stan prawny wynika jednoznacznie z treści art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.). Z mocy art. 80 ust. 1 tej ustawy, dotychczasowe prawo użytkowania przekształciło się w prawo zarządu. Uprawnienia posiadaczy gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy w dniu 5 grudnia 1990 r. nie legitymowali się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie przewidzianej prawem, regulował ust. 1a tego przepisu. Jednak realizacja takich uprawnień wymagała złożenia odpowiedniego wniosku do dnia 31 grudnia 1995 r. Zdaniem Sądu, powyższa regulacja, jak również treść art. 80 ust. 2 tej ustawy przesądza, że grunty Skarbu Państwa lub gminy mogły znajdować się jedynie w posiadaniu. Zatem z faktem posiadania gruntów nie można domniemywać, że została wydana decyzja o oddaniu gruntu w zarząd bądź użytkowanie (przed dniem 1 sierpnia 1985 r.) jako datą wejścia w życie tej ustawy. W poprzednim stanie prawnym ustanowienie użytkowania również następowało w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 8 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216 ze zm.). W przypadku wywodzenia prawa zarządu z postanowień decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomości należy ustalić, czy decyzja ta wskazuje jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołuje ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu (zob. wyrok NSA z 18.02.2015 r., I OSK 1406/13, LEX nr 1658549). Decyzja o naliczeniu (lub o naliczeniu i aktualizacji) opłat z tytułu zarządu może bowiem być uznana za podstawę stwierdzenia nabycia nieruchomości wówczas, gdy jest wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Decyzja o naliczeniu opłat, która nie nawiązuje do decyzji o ustanowieniu zarządu, nie może być uznana za samoistną podstawę stwierdzenia prawa zarządu (por. wyrok NSA z 10.09.2014 r., I OSK 204/13, LEX nr 1569486, i wyrok WSA w Gliwicach z 30.09.2016 r., II SA/Gl 637/16, LEX nr 2136546). Jak wynika z kopii decyzji Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami UM w B. z [...]. dotyczyła ona m.in. (pkt. II) ustalenia opłaty rocznej za grunt oddany w "zarząd lub użytkowanie" o pow. 16.538 m2 położony w B. przy ul. [...], [...] i [...]. Do decyzji załączony jest wykaz terenów "użytkowanych" przez "B", jak należy sądzić obejmujące grunty składające się na obszar 16.538 m2 , przy czym w rubryce "Tytuł na podstawie którego jednostka państwowa użytkuje teren" nie ma żadnych informacji, w szczególności dotyczących decyzji o oddaniu w zarząd. Kopia tego dokumentu wskazuje na opatrzenie go podpisem osoby, która podejmowała decyzję w sprawie opłat. Podobnie rzecz się ma z postanowieniem (kopia) "C" w B. z [...] w sprawie naliczenia opłaty z tytułu zarządzania gruntem dla "D". Jest tam określona "opłata za teren", w uzasadnieniu nazywana "opłatą za użytkowanie terenu". Postanowienie dotyczy kilku działek, o łącznej powierzchni innej, niż ww. decyzji. Także w załączniku do postanowienia (kopii) jest wykaz działek, bez numerów, jedynie podaje się ich powierzchnię, zaś w rubryce "Tytuł na podstawie którego jednostka państwowa użytkuje teren" nie ma żadnych informacji tyczących tytułu prawnego do terenu. Wobec tego dokumenty te, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie wskazują na istnienie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością bądź decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, wydanej przed dniem 1 sierpnia 1985 r. Decyzji takiej nigdzie (w żadnej części) nie powołują. Ponadto, nie wskazują na rodzaj tytułu prawnego do działek. Zważywszy na to, że opłaty były wymierzane za działki użytkowane w oparciu o różne podstawy prawne trudno oraz brak wskazania w samej decyzji oraz postanowieniu, iż w tym przypadku były one ustalane ze względu na prawo zarządu, nie można zakładać, że chodziło tu o zarząd w rozumieniu art. 200 ust. 1 u.g.n. W konkluzji zatem przyjdzie uznać, że kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...], której skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa, jest prawidłowa. Sąd nie dostrzegł nie tylko wskazanej przesłanki nieważności, ale także wadliwości innego rodzaju. Z tych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło