II SA/Wa 1259/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-15

Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Maria Werpachowska, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, utrzymując w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania stopnia naukowego doktora, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów strony skarżącej?
Ratio decidendi
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uznała zarzuty strony skarżącej za niezasadne. Brak szczegółowej analizy opinii recenzentów oraz niejasne uzasadnienie dotyczące "mankamentów warsztatu naukowego" stanowiło istotne naruszenie zasady praworządności i mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca T. C. wniosła skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania jej stopnia naukowego doktora. Skarżąca zarzucała naruszenie procedur podczas publicznej obrony pracy doktorskiej, w tym brak przedstawienia recenzji przez recenzentów oraz nieprawidłowe zarzuty dotyczące jej pracy. Centralna Komisja utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału, uznając zarzuty skarżącej za niezasadne, mimo częściowo odmiennych opinii powołanych przez siebie recenzentów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz zasądził od Centralnej Komisji na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Maria Werpachowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącej T. C. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów (dalej także: "Centralna Komisja" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm. - dalej także: "ustawa o stopniach naukowych") - po rozpoznaniu odwołania T. C. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (dalej także: "Rada Wydziału" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] odmawiającej nadania [...] T. C. stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] - utrzymała w mocy w/w uchwałę z dnia [...] czerwca 2018 r. Zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów wydana została w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2016 r. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] - działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki - podjęła uchwałę w sprawie odmowy nadania [...] T. C. stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...]. W uzasadnieniu uchwały Rada Wydziału wskazała, że swoje rozstrzygnięcie podjęła po zapoznaniu się z uchwałą nr [...] Komisji ds. przewodów doktorskich Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej Pani [...] T. C. W piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. skarżąca wniosła od powyższej uchwały Rady Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odwołanie do Centralnej Komisja do spraw Stopni i Tytułów. Wnosząc o uchylenie spornej uchwały i przekazanie sprawy Radzie Wydziału do ponownego rozpatrzenia, skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji rażące naruszenie procedur poprzez: 1) naruszenie § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2015 r., poz. 1842) - poprzez całkowite pominięcie podczas publicznej obrony doktorskiej, przedstawienia swoich recenzji przez recenzentów, podczas gdy cytowane rozporządzenie obliguje recenzentów do takiego postępowania, 2) kilkukrotne zarzucenie skarżącej podczas publicznej obrony, iż praca doktorska stanowiąca przedmiot obrony była już we wcześniejszym czasie broniona na innej uczelni z uwagi na fakt, iż badania kończą się na 2014 roku, podczas gdy rozbieżność w czasie pomiędzy zakończeniem badań, a przystąpieniem do obrony pracy wynika z faktu, iż poprzedni promotor pracy doktorskiej [...] J. L. zmarł w czasie otwarcia przewodu doktorskiego skarżącej na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...], ale jeszcze przed wydaniem opinii promotora o pracy doktorskiej, przez co skarżąca była zmuszona do poszukiwania nowego promotora i otwierania po raz kolejny przewodu doktorskiego na tym samym Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...], co wiązało się z dodatkowym upływem czasu, 3) interpretowanie, jako "zastanawiającej" rozbieżności w poziomie samej rozprawy doktorskiej, którą skarżąca pisała kilka lat oraz autoreferatu, o którego konieczności dostarczenia w wersji papierowej został poinformowana w dniu [...] czerwca 2016 r., tj. dwa dni przed obroną pracy doktorskiej, mimo, iż dokument taki nie jest wymagany ani przez rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie profesora, ani przez wewnętrzny tryb i warunki przeprowadzenia czynności w przewodzie doktorskim Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...], który w rzeczy samej nie istnieje. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że podczas publicznej obrony pracy doktorskiej nie dopełniono jednego z obligatoryjnych proceduralnych elementów i nie udzielono recenzentom głosu, aby mogli oni przedstawić swoje recenzje. Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, recenzje rozprawy doktorskiej stanowią jeden z decydujących elementów w całym przewodzie doktorskim, który ma istotny wpływ na podjętą decyzję. W ocenie strony skarżącej, przedmiotowe recenzje zawierają wnikliwą i pełną ocenę wartości naukowej rozprawy doktorskiej wraz z obszernym uzasadnieniem, a w szczególności opinię, czy rozprawa odpowiada warunkom określonym w art. 13 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych. Ponadto, skarżąca wskazała, że - wbrew zarzutom jednego z członków Komisji ds. przewodów doktorskich - wcześniejsza obrona rozprawy doktorskiej nie mogła mieć miejsca nie tylko ze względów etycznych, ale również prawnych, albowiem skarżąca podpisała stosowne oświadczenia. Jednocześnie, strona skarżąca, wskazując na konkretne zachowania członków Komisji ds. przewodów doktorskich - zarzuciła, że podczas publicznej obrony byli oni niezdyscyplinowani, co powodowało w konsekwencji chaos podczas obrony, nad którym Przewodnicząca Komisji nie panowała. Skarżąca wyraźnie podkreśliła, że podczas dyskusji publicznej zostało jej zadane przez członków Komisji łącznie 11 pytań, z których część nie była związana bezpośrednio z tematem przeprowadzonych przez skarżącą badań. Ponadto, skarżąca podkreśliła, że publiczna obrona powinna dotyczyć dysertacji doktorskiej, która z kolei powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej, a także umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej. Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, w uzasadnieniu spornej uchwały Komisji ds. przewodów doktorskich nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej nie wykazano braków w tym zakresie. Konkludując, skarżąca stwierdziła w uzasadnieniu odwołania, że forma przeprowadzenia publicznej obrony rozprawy doktorskiej jest obarczona wieloma błędami proceduralnymi oraz merytorycznymi, a ponadto wręcz uwłacza czynnościom publicznej obrony doktorskiej oraz przestrzegania wartości etycznych na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...], o których mowa w Uchwale Senatu Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. - "[...]". W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów - działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki - utrzymała w mocy w/w uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającą nadania skarżącej stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...]. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja wskazała, iż Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącej od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., a także po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 2 głosy, przeciw - 33 głosy, wstrzymujących się - 2 głosy). Organ odwoławczy zauważył, że Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych wyrażonym w rozpatrywanej sprawie, postanowiło, w głosowaniu tajnym, nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału (wynik glosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). W tej sytuacji, Centralna Komisja wskazała, że nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania od spornej uchwały Rady Wydziału odmawiającej nadania skarżącej stopnia naukowego doktora nauk prawnych. Dokonując oceny dotychczasowego postepowania, Centralna Komisja podniosła na wstępie, iż z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż publiczna obrona odbyła się w dniu [...] czerwca 2016 r. Wzięli w niej udział promotor, recenzenci, członkowie oraz zaproszeni goście. Podczas obrony Przewodnicząca Komisji przedstawiła sylwetkę naukową skarżącej doktorantki i poprosiła ją o zaprezentowanie autoreferatu. W kolejnej części obrony, jak wskazała Centralna Komisja, recenzenci syntetycznie przedstawili swoje oceny wyraźnie zaznaczając, że przedstawioną im do oceny rozprawę doktorską oceniają pozytywnie (pkt 6 Protokołu [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.). Centralna Komisja zauważyła, iż w trakcie publicznej dyskusji nad rozprawą doktorską zadano 11 pytań, na które skarżąca doktorantka nie potrafiła logicznie i zadowalająco odpowiedzieć. Zdaniem organu odwoławczego, argumentacja skarżącej była błędna, zaś jej styl wypowiedzi był potoczny, co polegało na tym, że skarżąca nie używała języka [...], nie do końca rozumiejąc również podstawowe pojęcia i [...], w tym również z zakresu objętego tematem pracy (organ odwoławczy wskazał, że skarżąca m.in. nie wiedziała, na czym polega [...]). Ponadto, Centralna Komisja wskazała, że na podstawie recenzji rozprawy doktorskiej oraz wyników jej publicznej obrony, Komisja ds. przewodów doktorskich uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówiła przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, zaś Rada Wydziału w dniu [...] czerwca 2016 r. podjęła uchwałę odmawiającą nadania stopnia doktora w dyscyplinie [...]. Mając na względzie powyższe, Centralna Komisja uznała, że - w jej ocenie - sporne postępowanie w tej sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami, pomimo zarzutów wskazanych przez stronę skarżącą w odwołaniu. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora - poprzez całkowite pominięcie podczas publicznej obrony pracy doktorskiej przedstawienia swoich recenzji przez recenzentów - Centralna Komisja wskazała, że w ocenie obu recenzentów powołanych przez Centralną Komisję zarzut ten nie jest zasadny. Zdaniem organu odwoławczego, wynika to wprost z punktu 6 Protokołu nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Ustosunkowując się z kolei do pozostałych zarzutów skarżącej, Centralna Komisja wskazała, że w zakresie zarzutu wskazanego w punkcie 2 i 3 odwołania recenzent w osobie [...] C. B. uznał, że zarzuty te są zasadne. Recenzent ten wskazał na naruszenie art. 7 i art. 9 k.p.a. W ocenie Centralnej Komisji, nie został zatem naruszony art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 7 kpa. i art. 9 k.p.a., gdyż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1700/10 "szczególny tryb postępowania przed Centralną Komisją określony w art. 21 ustawy powoduje, że nie znajduje w nim zastosowania art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a., jak również art. 24 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a.". Centralna Komisja zauważyła jednak, że w zakresie zarzutu nr 2 i nr 3 nie zgodził się z pierwszym recenzentem drugi recenzent powołany przez Centralną Komisję - [...] R. H., który wskazał, że w protokole nie odnotowano żadnych uwag o możliwości obrony pracy na innej uczelni, a pytania dotyczyły wyłącznie powodów uzasadniających zakończenie badań w 2013 r. Centralna Komisja stwierdziła ponadto, że niezrozumiały jest związek przyczynowo-skutkowy, który strona skarżąca upatruje pomiędzy zadawanymi jej pytaniami, a negatywnym wynikiem głosowania Komisji ds. przewodów doktorskich. Centralna Komisja stwierdziła również, że zarzut trzeci nie jest także zasadny, gdyż nie stanowił samoistnej podstawy podjęcia odpowiedniej decyzji przez Komisję ds. przewodów doktorskich. Organ odwoławczy zauważył, że w toku dyskusji na Komisji ds. przewodów doktorskich podkreślono, że "zastrzeżenia nie budzi sama rozprawa doktorska, a sposób jej prezentacji, świadczący o mankamentach warsztatu naukowego oraz niepoprawny język i styl wypowiedzi Doktorantki wskazujący na poziom wykształcenia daleko odbiegający od standardów stawianych doktorom [...]". Centralna Komisja stwierdziła, że z tym stanowiskiem zgodziła się, nie dostrzegając naruszeń mających wpływ na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zdaniem Centralnej Komisji, w tej części postępowanie opiniodawcze wykazało, że zarzuty skarżącej zawarte w odwołaniu nie są zasadne w stopniu pozwalającym na uchylenie uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającej nadania skarżącej stopnia naukowego doktora i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia tej samej radzie lub innej jednostce organizacyjnej. W konsekwencji, Centralna Komisja uznała, że po wnikliwym zbadaniu argumentów skarżącej, nie znalazła podstaw uzasadniających przyjęcie odwołania od uchwały Rady Wydziału, a więc postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału. W piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżąca T. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2018 r. Wnosząc w petitum skargi o jej uwzględnienie i uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2018 r, jak i poprzedzającej ją uchwały Rady Wydziały [...] Uniwersytetu [...], skarżąca zarzuciła, iż Centralna Komisja, wydając sporną decyzję, dopuściła się naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nie wzięcie pod uwagę nagrania z publicznej obrony doktorskiej, przez co nie został zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła m.in., iż Centralna Komisja, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną z dnia [...] marca 2018 r., ustaliła stan faktyczny wyłącznie na podstawie Protokołu nr [...] Komisji ds. przewodów doktorskich Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 w sprawie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, który - zdaniem skarżącej - nie odzwierciedlał stanu faktycznego niniejszej sprawy. Skarżąca zauważyła, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1700/10, na którego brzmienie powołuje się Centralna Komisja, przytaczając brak zastosowania art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. oraz art. 24 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a., dotyczy art. 21 ustawy o stopniach naukowych, a nie art. 29 tej ustawy. Ponadto, strona skarżąca wskazała, że organ odwoławczy przyznał skarżącej rację, iż w protokole nie odnotowano żadnych uwag o możliwości obrony pracy na innej uczelni, co było zarzutem stawianym skarżącej na publicznej obronie doktorskiej. Zdaniem skarżącej, Centralna Komisja nie znalazła związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zadawanymi skarżącej pytaniami, a negatywnym wynikiem głosowania Komisji ds. przewodów doktorskich Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...], gdyż nie stanowiła samoistnej podstawy podjęcia odpowiedniej decyzji przez wspomnianą komisję. Skarżąca zwróciła uwagę, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu spornej decyzji stwierdził, że "zastrzeżenia nie budzi sama rozprawa doktorska, a sposób jej prezentacji, świadczący o mankamentach warsztatu naukowego oraz niepoprawny język i styl wypowiedzi (...)". Strona skarżąca nie zgodziła się z tym zarzutem, wskazując, że po pierwsze organ podniósł okoliczności, które nie miały miejsca, a ponadto, że powołane przez organ zarzuty świadczą o dyskryminacji osób przystępujących do publicznej obrony pracy doktorskiej, które mają trudności z wysławianiem się, wymową lub są obcokrajowcami i nie władają poprawnie językiem polskim i którym nie do końca są znane zasady publicznej obrony prac doktorskich w Polsce. Skarżąca stwierdziła, że w demokratycznym państwie prawa niedopuszczalne jest, aby badania naukowe, które wymagają ogromnej pracy, poświęconego czasu, znaczących nakładów środków finansowych dla dobra nauki, które są zarazem warsztatem wskazującym na prawidłowość wykonywania badań otrzymują ocenę pozytywną, a podczas publicznej obrony pracy doktorskiej zostają zaprzepaszczone przez opinię Komisji ds. przewodów doktorskich, która nie posiada wiedzy przez brak możliwości przedstawienia swoich recenzji przez recenzentów przy obecności dwóch recenzentów na publicznej rozprawie doktorskiej skarżącej. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że zapoznanie się przez Komisję ds. przewodów doktorskich na publicznej rozprawie doktorskiej z recenzjami recenzentów jest obligatoryjne, albowiem daje możliwość zadawania pytań w tym przypadku. Konkludując, skarżąca zarzuciła, że z uwagi na popełniane błędy przez urzędników przy wykonywaniu władzy publicznej, odmowa nadania jej stopnia doktora za przeprowadzone badania jest krzywdząca dla prowadzenia dalszych badań w szczególności dla rozwoju nauki w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów stwierdziła, iż skarżąca w skardze nie wzięła pod uwagę podstawowej okoliczności, że w postępowaniu odwoławczym w sprawach o nadanie stopnia naukowego i tytułu naukowego nie mają zastosowania reguły przewidziane w przepisach art. 7 i art. 77 k.p.a. Centralna Komisja zauważyła, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza, iż postępowania w sprawach o nadanie stopnia naukowego i tytułu naukowego cechuje daleko posunięta odrębność związana ze szczególną specyfiką tych spraw wynikającą z ich przedmiotu (por. także: H. lzdebski, J. Michał Zieliński, Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz, Warszawa 2015, s. 105 i n.; podobnie: J.P. Tarno, Rola odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach w sprawach stopni naukowych (wybrane zagadnienia), Zeszyt NSA Nr 6 z 2011 r.). Według organu odwoławczego, zapis o odpowiednim stosowaniu k.p.a. oznacza, że niektóre przepisy k.p.a. w postępowaniach o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego oraz tytułu profesora stosuje się wprost, zaś niektóre z modyfikacjami, a w niektórych sprawach przepisy k.p.a. w ogóle nie mają zastosowania. Organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu odwoławczym przy rozpatrywaniu przez Centralną Komisję odwołań w sprawach o nadanie stopnia naukowego i tytułu naukowego nie ma zastosowania art. 7 i art. 77 k.p.a., zaś postępowanie odwoławcze prowadzone przez Centralną Komisję ogranicza się do uzyskania w postępowaniu opiniodawczym recenzji i stanowiska właściwej Sekcji Centralnej Komisji. W konsekwencji, Centralna Komisja wskazała, że nie przeprowadza dodatkowych dowodów, także w zakresie dowodu w postaci nagrania z publicznej obrony pracy doktorskiej. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że kwestie związane z przebiegiem publicznej obrony doktorskiej były w sposób dostatecznie szeroki wyjaśnione zarówno w toku postępowania odwoławczego, jak i w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Centralna Komisja wskazała, że - co do zasady - zgodnie z procedurą postępowań doktorskich, wynikającą z art. 12 i następnych ustawy o stopniach naukowych, podstawową formą dokumentowania przebiegu posiedzeń organów kolegialnych uczelni, w tym i komisji doktorskich, jest zgodnie z przepisami wewnętrznymi szkół wyższych pisemny protokół. Centralna Komisja uznała, że okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że obszerny protokół z posiedzenia Komisji ds. przewodów doktorskich Rady Wydziału został sporządzony prawidłowo, z pełnym uwzględnieniem treści wypowiedzi zarówno członków komisji, recenzentów, jak i samej skarżącej, zaproszonej na posiedzenie w trybie art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy o stopniach naukowych. Centralna Komisja podkreśliła, że protokół z posiedzenia Komisji ds. przewodów doktorskich Rady Wydziału został podpisany przez właściwych członków tej Komisji, autoryzujących w ten sposób treść protokół, zaś nikt też nie złożył wniosku o sprostowanie treści przedmiotowego protokołu. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że niezasadnie skarżąca wskazuje również na naruszenie przepisu art. 21 ustawy o stopniach naukowych - poprzez przekroczenie terminu rozpatrzenie odwołania, albowiem termin wskazany w art. 21 ust. 2 cyt. ustawy ma charakter instrukcyjny. Oznacza to, zdaniem organu, że terminy rozpatrzenia sprawy przez Centralną Komisję zależą od ilości odwołań i ich wpływu do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga T. C. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] - narusza obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, wydając sporną decyzję z dnia [...] marca 2018 r., dopuściła się przede wszystkim - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego uznała, że zarzuty strony skarżącej podniesione w treści odwołania nie są zasadne w stopniu pozwalającym na uchylenie uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającej nadania skarżącej stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...]. Sąd uznał, że w konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, Centralna Komisja, jako organ odwoławczy - utrzymując w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania skarżącej stopnia naukowego doktora [...] - nie dokonała również prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek, o których mowa w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Tym samym, Sąd stwierdził, że Centralna Komisja, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, dopuściła się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych oraz art. 7 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu, zarówno naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania normy prawa materialnego, mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowią dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2018 r. Przechodząc do oceny spornego rozstrzygnięcia Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów, na wstępie warto zauważyć, że przepis art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych stanowi, iż w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Na gruncie powyższego przepisu cyt. ustawy przyjmuje się w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów. Sąd nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu doktora oraz tego, czy posiada ona odpowiednie osiągnięcia naukowe, etc. Sąd administracyjny nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie doszło naruszenia norm postępowania wynikających z przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz regulacji zawartych w statucie Centralnej Komisji, a także odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 275/17, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1436/16). Jednocześnie, przyjmuje się, że postepowanie przed sądem administracyjnym nie może stanowić forum, na którym toczy się szeroko zakrojona dyskusja naukowa, czy też ścierają się różne poglądy, teorie naukowe, bądź też polemiki z konkluzjami o charakterze stricte naukowym wypracowane przez Centralną Komisję, albowiem rolą sądu administracyjnego jest jedynie przeprowadzenie kontroli legalności działania wspomnianego wyżej organu pod względem zgodności z prawem. Jednakże, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że aby sąd administracyjny mógł w ogóle zrealizować skutecznie ustawowe zadanie, to organ musi mu to umożliwić, a w szczególności zapewnić możliwość skontrolowania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcia) wydanego na podstawie mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2052/14). Zdaniem Sądu, z uwagi na fakt, iż postępowanie w sprawach stopni i tytułów naukowych jest jednak postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a., z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki - nie ulega wątpliwości, że powinno ono charakteryzować się pewnymi cechami. Przede wszystkim uznać należy, że zgodnie z przepisami art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, Centrala Komisja do spraw Stopni i Tytułów była zobligowana do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpatrywaną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o stopniach naukowych. Tymczasem, w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że - wbrew wskazanym powyżej obowiązkom - Centralna Komisja nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu spornej decyzji, dlaczego uznała, że skarżąca T. C. nie spełnia wymogów koniecznych do nadania stopnia doktora [...], o których mowa ustawie o stopniach naukowych, a w szczególności nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny, z jakich powodów uznała, że zarzuty strony skarżącej podniesione w treści odwołania nie są zasadne w stopniu pozwalającym na uchylenie spornej uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającej nadania skarżącej stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...]. Zdaniem Sądu, należy zauważyć przede wszystkim, że Centralna Komisja, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną z dnia [...] marca 2018 r. utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., powołała się na opinie w sprawie zasadności odwołania skarżącej sporządzone przez obu powołanych przez siebie recenzentów, tj. [...] C. B. oraz [...] R. H., w żaden sposób nie wskazując jednak, dlaczego nie zgodziła się z oceną zasadności zarzutów skarżącej sformułowaną przez pierwszego z tych recenzentów, pomimo, iż [...] C. B., analizując odwołanie strony skarżącej, uznał zasadność części jej zarzutów, przyjmując nawet, że ich waga jest na tyle istotna, ż powinna stanowić podstawę do uwzględnienia odwołania strony skarżącej (vide: opinia [...]C. B. z dnia [...] stycznia 2017 r. - w aktach administracyjnych). Owszem, wskazać należy jednocześnie, że Centralna Komisja odwołała się także do opinii drugiego z recenzentów, w której [...] R. H. nie podzielił zarzutów skarżącej, jednak nie wyjaśniła w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego przyjęła za słuszne stanowisko o nieuwzględnieniu odwołania strony skarżącej. W tej sytuacji, Sąd uznał, że nie sposób stwierdzić na podstawie treści uzasadnienia spornej decyzji z dnia [...] marca 2018 r., z jakich przyczyn Centralna Komisja nie podzieliła zasadności poszczególnych zarzutów strony skarżącej podniesionych w odwołaniu, pomimo, iż organ odwoławczy miał dostateczny materiał do przeprowadzenia szczegółowej analizy w tym zakresie, chociażby poprzez m.in. odwołanie się do opinii powołanych przez siebie recenzentów i uzasadnienie na ich podstawie oceny wydanego rozstrzygnięcia, z zachowaniem reguł obowiązującej procedury. Ponadto, uznać należy, że Centralna Komisja, stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "(...) zastrzeżenia nie budzi sama rozprawa doktorska, a sposób jej prezentacji, świadczący o mankamentach warsztatu naukowego oraz niepoprawny język i styl wypowiedzi Doktorantki wskazujący na poziom wykształcenia daleko odbiegający od standardów stawianych doktorom [...]", w żaden sposób nie wyjaśniła bliżej, na czym dokładnie polegały owe "mankamenty" na tle "standardów", nie przybliżając jednocześnie w żaden sposób kryteriów owej oceny i przyjętych standardów. Tymczasem, w ocenie Sądu, stwierdzić należy, że kandydat do nadania stopnia naukowego doktora [...] ma pełne prawo wiedzieć, dlaczego - pomimo pozytywnych recenzji - Centralna Komisja uznała, że zastrzeżenia budzi sporna rozprawa doktorska, a w szczególności ma prawo poznać konkretne przyczyny, z powodu których organ odwoławczy nie podzielił zasadności zarzutów strony skarżącej zawartych w treści odwołania. Niestety, pomimo wyraźnego obowiązku w powyższym zakresie, Centralna Komisja nie dokonała prawidłowej - by nie rzec żadnej - oceny owych zarzutów skarżącej i analizy opinii sporządzonych przez powołanych przez siebie recenzentów, czym w konsekwencji dopuściła się istotnego naruszenia m. in. przepisu art. 80 k.p.a., który nakazuje organowi wnikliwie rozpatrzenie wszystkich zgromadzonych w sprawie materiałów, w tym opinii recenzentów, a także - w przypadku niepodzielania ocen i argumentów wyrażonych w owych recenzjach - do wskazania w uzasadnieniu wydanej decyzji, z jakich powodów organ uznał jednak, że recenzje te nie przesądzają o spełnieniu przez skarżącą warunków koniecznych do nadania stopnia doktora, o których mowa w ustawie o stopniach naukowych. Mając powyższe na względzie, uznać trzeba, iż Centralna Komisja nie dołożyła należytej staranności w ocenie całości zgromadzonego materiału dowodowego, co w efekcie wpłynęło na rzetelność oceny dokonanej przez ten organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, Sąd przyjął, iż Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, wydając kwestionowaną decyzję, dopuściła się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, albowiem w sposób wyjątkowo lakoniczny wyjaśniła w uzasadnieniu spornej decyzji, dlaczego brak było podstaw do uwzględnienia odwołania skarżącej wniesionego od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającej nadania skarżącej stopnia naukowego doktora w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...]. Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa. W ocenie Sądu, uzasadniając sporną decyzję w sposób wyjątkowo nieprecyzyjny, bez odniesienia się do zasadności zarzutów skarżącej, organ odwoławczy dopuścił się tym samym naruszenia przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. zasady praworządności. W tym stanie rzeczy, należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie mogła ostać się w obrocie prawnym, jako naruszająca w sposób istotny obowiązujące przepisy prawa. Rozpatrując sprawę ponownie, Centralna Komisja zobowiązana będzie wziąć pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie zarówno uwarunkowania formalne, wyrażone m.in. w k.p.a., jak i materialne przepisy ustawy o stopniach naukowych, organ odwoławczy przede wszystkim zobowiązany będzie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ocenić poszczególne zarzuty strony skarżącej i wskazać ewentualnie, z jakich powodów nie uznaje ich zasadności. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Zasądzając jednocześnie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło