II SAB/Bk 132/18
WyrokWSA w Białymstoku2019-02-28
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi funkcjonariusza Policji na bezczynność organu w sprawie wyrównania uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, a jeśli tak, to czy organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi funkcjonariusza Policji na bezczynność organu w sprawie wyrównania uposażenia, gdyż stosunek służbowy funkcjonariusza ma charakter administracyjnoprawny, a dochodzenie roszczeń z tego tytułu powinno być rozpatrywane przez sądy administracyjne. Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniając tym samym wymierzenie grzywny.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył raport o wyrównanie uposażenia do 100% za okres zwolnienia lekarskiego, które było związane ze służbą. Organ przez ponad trzy lata nie rozpatrzył wniosku, mimo że posiadał wystarczające dokumenty i orzeczenia lekarskie. Wnioskodawca złożył ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Organ ostatecznie dokonał wypłaty wyrównania w dniu złożenia skargi.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Komendanta Miejskiego Policji w B. do załatwienia wniosku W. F. z dnia [...] września 2015 roku o wypłatę wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] sierpnia 2015 – [...] sierpnia 2015 roku. 2. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. 3. Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 4. Wymierzono organowi grzywnę w kwocie 1.000,00 złotych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. w przedmiocie wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Komendanta Miejskiego Policji w B. do załatwienia wniosku W. F. z dnia [...] września 2015 roku o wypłatę wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] sierpnia 2015 – [...] sierpnia 2015 roku ; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza organowi grzywnę w kwocie 1.000,00 (tysiąc) złotych.
Raportem z dnia [...] września 2015 r. W. F. (dalej: wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w B. (dalej: organ) m.in. o wypłatę kwoty stanowiącej wyrównanie uposażenia, tj. wypłatę środków stanowiących różnicę między otrzymanym wynagrodzeniem w wysokości 80 % a wynagrodzeniem należnym w wysokości 100 % za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] kwietnia 2015 r. – [...] lipca 2015 r. oraz [...] sierpnia 2015 r. – [...] sierpnia 2015 r. Wniósł również o uznanie zwolnienia jako pozostającego w związku ze służbą.
Raport wpłynął do organu w dniu [...] września 2015 r.
W dniu [...] października 2015 r. organ skierował wnioskodawcę do komisji lekarskiej celem ustalenia stanu zdrowia i związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, o czym poinformował wnioskodawcę odrębnym pismem znak [...] z tego samego dnia.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] listopada 2015 r. organ włączył do materiału dowodowego protokół powypadkowy nr [...] z dnia [...] września 2015 r. dokumentujący zdarzenie z udziałem wnioskodawcy z dnia [...] sierpnia 2015 r., w trakcie którego "poczuł ból w kolanie prawym", poinformował o bólu przełożonego oraz udał się na szpitalny odział ratunkowy. W protokole wskazano, że skutkiem zdarzenia było zwolnienie lekarskie w wymiarze 5 dni na skutek skręcenia kolana prawego.
W dniu [...] listopada 2015 r. do organu wpłynęło orzeczenie z dnia [...] listopada 2015 r. Komisji Lekarskiej podległej właściwemu Ministrowi, w którym stwierdzono zdolność wnioskodawcy do służby na obecnie zajmowanym stanowisku, zaś z przeciwwskazań wskazano służbę patrolową wymagającą dłuższego chodzenia i biegania.
Następnie organ: w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. poinformował wnioskodawcę, że jeśli zamierza nadać dalszy bieg sprawie wyrównania uposażenia w związku z orzeczeniem lekarskim z dnia [...] listopada 2015 r. - "należy postępować zgodnie z obowiązującymi zasadami"; w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. ustosunkował się do raportu strony z dnia [...] grudnia 2015 r. i wyjaśnił, że zwrot "postępowanie zgodnie z obowiązującymi zasadami" oznacza skierowanie do organu raportu o wyrównanie uposażenia do 100 % wraz z załączoną kserokopią orzeczenia lekarskiego oraz kserokopiami zwolnień lekarskich za okres podlegający wyrównaniu, stwierdzających że przyczyną niezdolności do służby jest choroba orzeczona przez komisję lekarską, jako powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] lutego 2016 r. do organu wpłynęła decyzja nr [...] Centralnej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych umarzająca postępowanie odwoławcze od orzeczenia Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2015 r. Natomiast organ w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] poinformował wnioskodawcę, że nie dysponuje jego aktami osobowymi w związku z wniesionym odwołaniem od protokołu powypadkowego (akta przesłano do sądu) oraz pouczył, że należy zwrócić się do Komendanta Miejskiego Policji w B. z raportem o wyrównanie uposażenia, do którego to raportu należy dołączyć kserokopię orzeczenia lekarskiego oraz kserokopię zwolnień lekarskich za okresy wskazane w raporcie. W aktach sprawy na k. 26-31 znajduje się również kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w B. Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalającego, że w wyniku wypadku pozostającego w związku ze służbą w dniu [...] sierpnia 2015 r. W. F. doznał 3 % uszczerbku na zdrowiu.
W dniu [...] października 2018 r. wnioskodawca wniósł ponaglenie w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), w którym wskazał, że organ nie rozpatrzył jego raportu z dnia [...] września 2015 r. o wypłacenie wyrównania uposażenia do 100 % za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] sierpnia 2015 r. wraz z ustawowymi odsetkami.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. po rozpatrzeniu ponaglenia stwierdził, że zaniechanie organu pierwszej instancji miało charakter bezczynności bez rażącego naruszenia prawa oraz zobowiązał organ do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwienia spraw w przyszłości oraz wyznaczył organowi pierwszej instancji termin załatwienia sprawy do [...] listopada 2018 r. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego, organ pierwszej instancji pozostaje w zwłoce od dnia [...] lutego 2016 r., tj. od dnia otrzymania decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej, w tym naruszył zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.), nieprawidłowo ocenił sytuację, pozostawił bez rozstrzygnięcia raport przerzucając na stronę obowiązki w przedkładaniu dokumentów, w posiadaniu których sam pozostawał. Komendant Wojewódzki ustalił, że akta osobowe funkcjonariusza wraz z prawomocnym wyrokiem w sprawie [...] przesłane zostały organowi w dniu [...] listopada 2016 r. Jeśli zaś organ pierwszej instancji ocenił, że nie może rozpatrzyć żądania, powinien był zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w B.
Z akt administracyjnych wynika, że w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] Komendant Miejski Policji w B. przesłał Naczelnikowi Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w B. raport wnioskodawcy w dnia [...] września 2015 r. celem wyrównania uposażenia do 100 % za okres [...] sierpnia – [...] sierpnia 2015 r. Wskazał, że zdarzenie z udziałem strony z dnia [...] sierpnia 2015 r. zostało uznane przez Komisję Lekarską za wypadek przy pracy. W odrębnym piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. o powyższym poinformowano wnioskodawcę.
Skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wywiódł do sądu administracyjnego W. F., który wniósł o zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w B. do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, dokonanie kontroli przewlekłości, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. W uzasadnieniu skargi wskazał, że do dnia złożenia skargi raport z dnia [...] września 2015 r. nie został rozpoznany oraz nie wszczęto postępowania administracyjnego w sprawie. Tymczasem w dniu [...] listopada 2015 r. właściwa komisja lekarska uznała związek choroby ze służbą, w dniu [...] grudnia 2015 r. wystosował do organu ponaglenie zawierające wezwanie do wykonania orzeczenia komisji i wypłaty wyrównania uposażenia, a w dniu [...] października 2018 r. wywiódł ponaglenie w trybie art. 37 K.p.a., które do dnia złożenia skargi również nie doczekało się załatwienia. Jak stwierdził, nie pozbawia go to możliwości skutecznego skarżenia bezczynności organu, zwłaszcza że skargę wniósł więcej niż 14 dni od dnia otrzymania ponaglenia przez skarżony organ. Zdaniem skarżącego, organ dopuścił się wyjątkowej opieszałości, którą potęguje dodatkowo fakt prostoty i nieskomplikowania sprawy. Powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że sąd dokonując kontroli w sprawach o bezczynność i przewlekłość postępowania rozstrzyga spór o legalność braku wydania aktu lub braku podjęcia czynności.
Skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 23 listopada 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu oraz o oddalenie pozostałych wniosków zawartych w skardze. Wskazał, że pismo zawierające polecenie dokonania wypłaty wyrównania uposażenia z dnia [...] listopada 2018 r. zostało wysłane skarżącemu w dniu [...] listopada 2018 r., a doręczone [...] listopada 2018 r. Załatwienie skargi nastąpiło zatem jeszcze przed jej wniesieniem. Organ wskazał na orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach IV SAB/Gl 57/15 oraz II SA/Wa 1693/16, w których zaprezentowano stanowisko o niedopuszczalności drogi sądowej w sprawach o wyrównanie uposażenia.
Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. pełnomocnik organu przedłożył dowody potwierdzające wypłacenie skarżącemu w dniu [...] listopada 2018 r. wyrównania uposażenia za sporny okres (k. 16). W piśmie pełnomocnik poinformował, że Komenda Miejska Policji w B. nie prowadzi własnej księgowości i wszelkie rozliczenia finansowe (w tym wypłaty uposażenia) prowadzi Komenda Wojewódzka Policji w B. jako jednostka budżetowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Postępowanie ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o wypłatę wyrównania uposażenia. Jednocześnie Sąd pozytywnie przesądził swoją właściwość w sprawie niniejszej.
Nie ulega dla Sądu wątpliwości, że raport skarżącego z dnia [...] września 2015 r. zawierał wniosek o wypłatę wyrównania uposażenia do 100 % za okres [...] sierpnia 2015 r. – [...] sierpnia 2015 r. Raport ten zawierał również wniosek o wypłatę wyrównania za inne okresy, jednakże bezspornie z treści ponaglenia z dnia [...] października 2018 r. oraz z treści skargi wynika, że skarga w sprawie niniejszej dotyczy wyłącznie pięciu dni sierpnia 2015 r. Powyższy raport (wniosek) obligował organ do podjęcia czynności, zaś zaniechanie nosi znamiona bezczynności podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej.
Koniecznym warunkiem kontroli bezczynności organu administracji jest przyjęcie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji jest właściwy do jej załatwienia, co ma miejsce w sprawie niniejszej. Jeśli chodzi o dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w sprawach sporów o wypłatę uposażenia funkcjonariusza Policji, to w orzecznictwie sądów administracyjnych istotnie niejednolicie przyjmuje się drogę sądowoadministracyjną dla roszczeń o uposażenie ze stosunków służbowych policjantów. Z jednej strony sądy administracyjne powołują się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 1995 r. o sygnaturze akt I PZP 13/95 (OSNP 1995/23), w której uznano, że droga sądowa do dochodzenia przez funkcjonariusza Policji przed sądem powszechnym uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przewidzianych w rozdziale 9 ustawy o Policji wraz z odsetkami, jest niedopuszczalna. Tym samym, w sprawach o uposażenie funkcjonariuszy Policji mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (vide np. wyrok z dnia 21 września 2017 r., II SA/Bk 491/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Inne sądy administracyjne akceptują tę dopuszczalność nie wypowiadając się w kwestii zakresu właściwości sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach o uposażenie funkcjonariuszy Policji (vide np. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2017 r., I OSK 1934/15; wyrok z dnia 13 czerwca 2017 r., II SA/Lu 343/17; wyrok z dnia 27 października 2016 r., II SA/Wa 1012/16, CBOSA). Niektóre zaś sądy administracyjne, z powołaniem się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r. o sygnaturze III PZP 1/05 (publ. ISNP 2006, nr 15-16, poz. 227) wskazują, że "nie może budzić wątpliwości cywilnoprawny charakter roszczeń policjanta z tytułu prawa do uposażenia" (tak np. postanowienie z dnia 19 października 2015 r., IV SAB/Gl 57/15 oraz zob. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 1293/14 i postanowienie z dnia 13 czerwca 2017 r., II SA/Wa 1693/16, CBOSA).
Ustalając właściwość sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność funkcjonariusza Policji dotyczącej wyrównania uposażenia wskazać należy, że nieuzasadnione jest różnicowanie tej właściwości w zależności od rodzaju uposażenia, jakie ma być wypłacone. Jeśli, jak wynika z wyżej wskazanych orzeczeń, droga sądowoadministracyjna jest dopuszczalna w sprawie o wypłatę nagrody rocznej (I OSK 1934/15), o wypłatę świadczeń z tytułu delegowania (II SA/Wa 1012/16), o ekwiwalent pieniężny z tytułu niewykorzystanych nadgodzin (II SA/Bk 656/18 i powołane tam orzecznictwo), to nieuprawnione jest tworzenie w sytuacji, w której jeden rodzaj świadczeń z tytułu stosunku służbowego byłby dochodzony przed sądem administracyjnym a inny przed sądem powszechnym.
Pozytywne przesądzenie właściwości sądu administracyjnego w sprawie niniejszej jest również uzasadnione związkiem dochodzonego świadczenia ze stosunkiem służbowym. Wskazać należy na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygnaturze I OPS 4/13, który – wypowiadając się w kwestii formy odmownego załatwienia wniosku funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wypłatę nagrody rocznej - wskazał, że powinno to nastąpić w formie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia przedstawiającego zagadnienie prawne składowi siedmiu sędziów NSA wskazał, że "Określone uprawnienia i obowiązki funkcjonariusza ABW, wynikające ze stosunku służbowego będącego stosunkiem administracyjnym, podlegają rygorom materialnego prawa administracyjnego. Do stosunków służbowych wyłączone jest m.in. stosowanie przepisów prawa pracy". To stanowisko nie zostało zakwestionowane w uzasadnieniu podjętej uchwały, w której konkludując o konieczności podjęcia decyzji administracyjnej odmownej przy negatywnym załatwieniu wniosku funkcjonariusza ABW o wypłatę nagrody rocznej, NSA analizował przepisy o uposażeniu przysługującym ze stosunku służbowego funkcjonariusza i nie zakwestionował administracyjnoprawnego charakteru tego stosunku oraz właściwości sądu administracyjnego w sprawie o uposażenie funkcjonariusza i dodatki do niego oraz w sprawie o nagrodę roczną.
Jeśli zaś chodzi konkretnie o sprawy związane z wyrównaniem uposażenia funkcjonariusza Policji do 100 % po potrąceniu 20 % uposażenia z uwagi przebywanie na zwolnieniu lekarskim, które to potrącenie funkcjonariusz kwestionuje żądając wyrównania, to sprawy te są przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, pozytywnie przesądzających swoją właściwość (np. wyroki z dnia 19 grudnia 2018 r., II SA/Go 796/18; z dnia 25 października 2016 r., II SAB/Wa 281/16; z dnia 3 lutego 2017 r., z dnia 24 maja 2016 r., II SA/Wa 2054/15, CBOSA). Skład orzekający podziela stanowisko sądów o dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w tych sprawach, co skutkowało merytorycznym rozpoznaniem skargi na bezczynność w sprawie niniejszej. Inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym.
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, że przedmiotem sporu jest bezczynność i przewlekłość organu w kwestii załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2015 r. o wypłatę wyrównania uposażenia do 100 % za okres [...] sierpnia 2015 r. – [...] sierpnia 2015 r. Za bezsporne należy uznać, że zwolnienie to było związane z warunkami służby (zdarzenie w dniu [...] sierpnia 2015 r.), na co wskazuje orzeczenie komisji lekarskiej z dnia [...] listopada 2015 r. oraz wyrok w sprawie [...] z dnia [...] września 2016 r.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), z bezczynnością w sprawie mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1; z przewlekłością zaś mamy do czynienia, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, w ciągu miesiąca jeśli wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Regulacje dotyczące uposażenia funkcjonariusza Policji w razie choroby zawiera art. 121 "b" ustawy z dnia ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), dalej: u.P., zgodnie z którym w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia (ust. 1), chyba że zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby lub choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby (ust. 5 pkt 1 i 2). Zasady obliczenia uposażenia w razie choroby określa art. 121 "f" u.P. W ustępie 1 tego przepisu wskazał ustawodawca jak należy obliczyć podstawę uposażenia, w ustępie 2 wskazał jak należy liczyć uposażenie za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. Czynności i działania opisane w art. 121 "f" u. P. realizują normę z art. 121 "b" tej ustawy i są czynnościami materialno-technicznymi wynikającymi z ustawy. Ustawa szczegółowo określa sposób obliczenia uposażenia, które jest przedmiotem potrącenia oraz zasady według których potrąca się odpowiednią część uposażenia w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Natomiast przepisy tej ustawy nie normują formy rozstrzygnięcia sporu w przedmiocie wysokości uposażenia za czas choroby. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w powołanym we wskazanej uchwale NSA wyroku z dnia 14 czerwca 2005 r. o sygnaturze P 18/03, "Nie może zaistnieć sytuacja, że w przepisach ustawy określono właściwość organu administracji publicznej do załatwiania określonej kategorii spraw administracyjnych, a sprawy te nie mogłyby być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił wprost formy rozstrzygnięcia". Zdaniem sądu, należy przyjąć w sprawie niniejszej, że czynność wypłaty uposażenia funkcjonariusza Policji jest czynnością materialno - techniczną określoną w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zaś czynność odmowy wypłaty tego uposażenia powinna mieć formę decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego) – vide np. wyrok w sprawie I OSK 1934/15 (CBOSA).
Z akt sprawy niniejszej wynika, że organ w drodze czynności materialno – technicznej dokonał wypłaty wyrównania uposażenia: polecenie wypłaty zostało wydane w dniu [...] listopada 2018 r., informację o tej czynności skarżący otrzymał w dniu [...] listopada 2018 r., faktycznie wypłatę zrealizowano w dniu [...] listopada 2018 r., zaś skarga została złożona w dniu [...] listopada 2018 r. W takiej sytuacji postępowanie sądowe ze skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania podlegało umorzeniu w zakresie zobowiązania do załatwienia raportu z dnia [...] września 2015 r. w części objętej sporem. Przytoczyć w tym miejscu należy stanowisko NSA sformułowane w II OSK 895/18. Dotyczyło ono co prawda przewlekłości związanej z wydaniem decyzji administracyjnej, ale ma również znaczenie w sprawie niniejszej, w której bezczynność ustała na skutek dokonania czynności materialno – techniczne. NSA wskazał, że "Ocena o ustanie bezczynności lub przewlekłości jest bowiem uwarunkowana nie tylko wydaniem aktu. Oczekiwana przez wnioskodawcę decyzja powinna nadto wejść do obrotu prawnego. [...] Czym innym jest jednak związanie organu i wszystkich stron decyzją, która weszła do obrotu prawnego, a czym innym jest relacja między organem a stroną, której decyzji nie doręczono. Stosunek ten polega na tym, że wobec takiej strony organ nie wywiązał się z obowiązku załatwienia sprawy i zawiadomienia o tym rozpatrzeniu [...] Pogląd ten znajduje zastosowanie obecnie do skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. W sytuacji więc, gdy wnioskodawcy domagającemu się załatwienia sprawy nie doręczono decyzji kończącej postępowanie, ma on prawo podjęcia środków prawnych zwalczania bezczynności lub przewlekłości organu. [...] celem dyspozycji wynikającej z art. 149 § 1 P.p.s.a. powinno być takie ukierunkowanie działania organów administracji publicznej, aby strona nie została pozbawiona, bez własnej winy, narzędzi prawnych do zwalczania bezczynności [...] W takim kontekście ocenić należy sytuację procesową, w której wnioskodawca wnosi skargę na bezczynność lub przewlekłość po wydaniu decyzji, ale przed doręczeniem mu decyzji" (CBOSA).
Zdaniem Sądu, skoro w sprawie niniejszej dyspozycja wypłaty została złożona kilka dni przed wniesieniem skargi, skarżącemu wypłacono wyrównanie w dniu złożenia skargi, jednakże informację o poleceniu wypłaty (o dokonaniu czynności materialno – technicznej) otrzymał w dniu [...] listopada 2018 r., to skarga została wniesiona przed uzyskaniem przez skarżącego informacji o uwzględnieniu jego wniosku. Zrealizowanie wypłaty tego samego dnia co wniesienie skargi również nie świadczy o dokonaniu czynności przed wniesieniem skargi. Nie istniały zatem podstawy do oddalenia skargi, ale do umorzenia postępowania o zobowiązanie organu do załatwienia raportu skarżącego. Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia [...] września 2015 r. o wypłatę wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] sierpnia 2015 r. – [...] sierpnia 2015 r. – uznając w tym zakresie postępowanie o bezczynność za bezprzedmiotowe.
Jednocześnie w punkcie 2 wyroku Sąd, orzekając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stwierdził że w sprawie wystąpiła bezczynność i przewlekłość postępowania. Organ otrzymał wniosek o wypłatę wyrównania w dniu [...] września 2015 r., a czynność wypłaty nastąpiła dopiero [...] listopada 2018 r., tj. po prawie trzech latach. W okresie między wpływem wniosku a dniem [...] lutego 2016 r. (data wpływu do organu orzeczenia odwoławczego Centralnej Komisji Lekarskiej), jak trafnie wskazał Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu postanowienia rozpoznającego ponaglenie, organ nieprawidłowo ocenił sytuację. Już wówczas powinien był załatwić raport o wypłatę, bowiem dysponował wystarczającymi ku temu dokumentami (prawomocnym orzeczeniem Komisji Lekarskiej o stwierdzeniu związku między zdarzeniem podczas służby z dnia [...] sierpnia 2015 r. a zwolnieniem lekarskim w okresie [...] sierpnia 2015 r. – [...] sierpnia 2015 r.). Nie uczynił tego aż do listopada 2018 r. Zatem w tym okresie pozostawał w bezczynności polegającej na niezałatwieniu sprawy, bowiem przekroczył wszystkie ustawowe terminy wynikające z art. 35 K.p.a. Nawet jeśli przyjąć, że organ oczekiwał na uprawomocnienie się wyroku sądu powszechnego w sprawie [...] (Komendant Wojewódzki wskazał, że akta osobowe wraz z tym wyrokiem wpłynęły do organu [...] listopada 2016 r.), to i tak zwłoka trwała prawie dwa lata. To zaniechanie stanowi bezczynność, a mając na uwadze, jak również trafnie wskazał Komendant Wojewódzki, wezwanie wnioskodawcy przez organ do przedłożenia dokumentów uprawniających do wypłaty wyrównania (vide pismo organu z dnia [...] grudnia 2015 r.), można również mówić o pozorności działania organu polegającej na przerzuceniu własnych obowiązków na stronę postępowania. Wypełnia to znamiona przewlekłości postępowania, która polega na podejmowaniu czynności pozornych, nieprowadzących do załatwienia sprawy a mających sprawiać wrażenie dążenia do jej załatwienia.
Z wyżej wskazanych powodów Sąd ocenił, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (orzeczenie w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a P.p.s.a.). Kwalifikowany charakter zaniechań wynika przede wszystkim z długotrwałości okresu niezałatwienia raportu skarżącego, przy istnieniu już w lutym 2016 r. wszelkich podstaw ku temu, by wyrównanie zostało wypłacone. Jednocześnie nie wynika z akt sprawy, aby istniały przeszkody uniemożliwiające organowi działanie. Niezwłocznie bowiem po wydaniu przez organ odwoławczy ponaglenia wyrównanie wypłacono i nie wymagało to żadnych dodatkowych, uprzednich czynności. Również nie można usprawiedliwić organu brakiem jednoznaczności przepisów, zwłaszcza że związek między zwolnieniem a służbą został wykazany bezspornie. Bierność organu w tej konkretnej sprawie jest zatem oczywista, wyjątkowo długotrwała jak na nieskomplikowanie wymaganej czynności i nieusprawiedliwiona, a przez to ma charakter kwalifikowany.
Powyższe okoliczności uzasadniały wymierzenie grzywny, której wymierzenia skarżący domagał się w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Zdaniem sądu, z taką szczególnie naganną sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z akt sprawy obrazujących zachowanie organu nie wynika, jak wyżej wskazano, usprawiedliwienie dla długotrwałego zaniechania. Grzywna w wysokości 1 000 zł, a więc zdecydowanie w dolnych granicach możliwości jej wymierzenia, oprócz działania represyjnego, będzie miała w ocenie Sądu również działanie mobilizujące na przyszłość. Dlatego orzeczono jak w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.
Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, mimo wniosku złożonego w skardze, bowiem skarżący korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. "d" P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło