III SA/Gd 13/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-02-28
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy diagnosta, który wydał zaświadczenie o spełnieniu przez pojazd warunków do odliczenia VAT, mimo że pojazd ten był konstrukcyjnie przystosowany do posiadania dwóch rzędów siedzeń (choć w momencie badania miał wymontowany drugi rząd), naruszył przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, co uzasadnia cofnięcie mu uprawnień diagnosty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że diagnosta naruszył przepisy, wydając zaświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym i przepisami prawa, ponieważ pojazd Ford Ranger z podwójną kabiną, nawet z wymontowanym drugim rzędem siedzeń, nie spełniał konstrukcyjnych wymogów dla pojazdów z jednym rzędem siedzeń, odseparowanym od części ładunkowej, co jest warunkiem do odliczenia VAT. Cofnięcie uprawnień jest obligatoryjne w takich przypadkach, a cel przepisu to odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności.Stan faktyczny
Starosta cofnął G. Z. uprawnienia diagnosty z powodu wydania zaświadczenia potwierdzającego spełnienie przez samochód Ford Ranger warunków do odliczenia VAT, mimo że pojazd ten, posiadając dwa rzędy siedzeń, nie spełniał wymogu jednego rzędu siedzeń oddzielonego od części ładunkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucał niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i wadliwą ocenę dowodów, w tym brak przesłuchania świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 19 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.
Decyzją z dnia 28 czerwca 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.; dalej powoływana również jako: "ustawa") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej w skrócie jako: "k.p.a.") Starosta [...] orzekł o cofnięciu imiennego uprawnienia diagnosty nr [...] wydanego w dniu 31 października 2016 r. G. Z. (dalej również jako: "diagnosta" albo "skarżący").
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z mocy art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym ma on obowiązek cofnięcia uprawnień diagnoście w każdym przypadku, gdy w toku przeprowadzonej kontroli stwierdzona zostanie niezgodność pomiędzy wydanym zaświadczeniem a stanem faktycznym lub obowiązującymi przepisami prawa. W sprawie ustalono, że G. Z. - diagnosta okręgowej stacji kontroli pojazdów [...] należącej do A. Sp. z o.o. w K., po przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu marki Ford 2AB Ranger nr rej. [...] wydał w dniu 22 września 2017 r. zaświadczenie potwierdzające spełnienie przez ww. pojazd wymagań określonych w art. 86a ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.; dalej powoływana jako "ustawa o VAT"), pomimo, że pojazd tych wymagań nie spełniał. Dla przyjęcia, że pojazd spełnia wymogi z art. 86a ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT konieczne jest bowiem, aby miał tylko jeden rząd siedzeń, który jest oddzielony od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą. Poddany badaniu technicznemu samochód widnieje natomiast w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako samochód ciężarowy posiadający 5 miejsc siedzących, czyli 2 rzędy siedzeń.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wszczął postepowanie i przeprowadził kontrolę w okręgowej stacji pojazdów na skutek uzyskanej z Urzędu Skarbowego w K. informacji dotyczącej nieprawidłowości w wykonaniu badania technicznego wskazanego pojazdu.
W złożonym odwołaniu pełnomocnik diagnosty zarzucił organowi pierwszej instancji wydanie decyzji pomimo niewyjaśnienia wszystkich, istotnych okoliczności sprawy. W ocenie strony zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający dla wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Rozstrzygnięcie oparto wyłącznie na analizie dowodów z dokumentów w postaci skierowanego do Urzędu Skarbowego w K. przez M. K. zawiadomienia o nieprawidłowościach, protokołu z kontroli przeprowadzonej w stacji diagnostycznej, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz informacji z CEPiK. Ponieważ przepis art. 84 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie ma charakteru absolutnego, organ orzekający na jego podstawie ma obowiązek wnikliwego rozważenia wszelkich aspektów sprawy, czego w realiach sprawy nie uczyniono. Strona podkreśliła, że informacja z CEPiK nie ma charakteru wiążącego i nie musi odpowiadać stanowi faktycznemu. Tymczasem ta informacja wraz z zawiadomieniem M. K. zostały wzięte za podstawę ustalenia ilości rzędów siedzeń w badanym pojeździe. Pełnomocnik strony podkreślił, że w przypadkach tego rodzaju możliwe jest szybkie i bezproblemowe wymontowanie drugiego rzędu siedzeń i zamontowanie w tymże miejscu kratki oraz zamontowanie z powrotem drugiego rzędu siedzeń, a wykonanie tych czynności jest możliwie bez pozostawienia żadnych śladów tej zmiany. Dla stwierdzenia ww. okoliczności w sprawie powinni zostać zatem przesłuchani zarówno diagnosta, jak i !. K., (który zawiadomił Urząd Skarbowy w K. o rzekomych nieprawidłowościach) oraz W. B.. (który był obecny przy badaniu przeprowadzanym przez diagnostę).
Decyzją z dnia 19 października 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania,
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Celem wskazanego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Przy czym dla zastosowania sankcji (cofnięcia uprawnień diagnostycznych) bez znaczenia pozostaje, w jaki sposób ujawniony zostanie fakt dopuszczenia się przez diagnostę opisanego wyżej naruszenia. Zatem to, że zawiadomienie o nieprawidłowościach miało charakter anonimu skierowanego do urzędu skarbowego, nie świadczy o wadliwości postępowania, które zostało wszczęte z urzędu w celu zweryfikowania uzyskanej w ten sposób informacji. Jak prawidłowo wskazał organ pierwszej instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził zaś, że diagnosta wydał dokument zaświadczający, iż pojazd Ford 2AB Ranger nr rej. [...] spełnia wymagania określone w art. 86 ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT, mimo, że pojazd nie spełniał tych wymagań. Kolegium podkreśliło, że nie podziela argumentacji strony, co do wadliwego ustalenia liczby siedzeń w pojeździe. Gdyby bowiem przyjąć, że możliwe jest wymontowanie drugiego rządu siedzeń, zamontowanie kratki i ponowne zamontowanie drugiego rządu siedzeń, to tego rodzaju działanie należałoby ocenić jako obejście prawa w celu uzyskania możliwości odliczenia podatku VAT. Przepis ustawy o VAT odnosi się wyraźnie do podjazdów posiadających jeden rząd siedzeń i nie sposób uznać, aby intencją ustawodawcy było by miał on na myśli ten rząd siedzeń tylko w trakcie badania technicznego. W sytuacji, gdy z danych z ewidencji wynika, że pojazd ma 5 miejsc siedzących, a przed badaniem technicznym zostały one wymontowane, to należy przyjąć, że to diagnosta przyjmuje "ryzyko" zamontowania ich po badaniu. W konsekwencji musi godzić się z tym, że zaświadczenie może nie odpowiadać stanowi faktycznemu. W ocenie organu odwoławczego każda inna wykładnia powołanych przepisów prowadziłaby do fikcji badań technicznych i dokonywania - po uzyskaniu zaświadczenia - w zasadzie dowolnych przeróbek pojazdów.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. pełnomocnik G. Z. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w całości podtrzymując zarzuty i wspierającą je argumentację zaprezentowaną uprzednio w odwołaniu. W ocenie strony w sprawie nie zebrano całości materiału dowodowego, dokonano błędnej oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów oraz nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy, przez co naruszono art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Jednocześnie organy naruszyły art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, skutkujące wydaniem błędnej decyzji w sprawie. Strona podtrzymała stanowisko, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy konieczne było ustalenie okoliczności przeprowadzonego przez skarżącego badania technicznego. Z tych względów w sprawie powinny być przeprowadzone dowody z przesłuchania strony oraz z zeznań świadków w osobie M. K. oraz W. B.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Obecny na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. skarżący wyjaśnił dodatkowo, że do dnia 13 listopada 2017 r. dane weryfikowane były wyłącznie o dowód rejestracyjny pojazdu, dlatego też nie mógł zasięgnąć informacji z CEPIK-u o liczbie miejsc siedzących badanego pojazdu. Wskazał również, że badany pojazd był pojazdem czterodrzwiowym, z odrębną skrzynią ładunkową. W części za kratką umiejscowiona za pierwszym rzędem siedzeń znajdowała się "wanienka z narzędziami". Skarżący wskazał nadto, że po dniu 13 listopada 2017 r. zdarzały się sytuacje, gdzie występowała rozbieżność pomiędzy danymi z CEPiK-u a rzeczywistym stanem badanego pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonych decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 19 października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 28 czerwca 2018 r. o cofnięciu imiennych uprawnień diagnosty nr [...] wydanych G. Z..
Materialnoprawną podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z treścią art. 84 ust. 3 tej ustawy starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Sformułowanie, że uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w pkt 1 i 2 wskazanego powyżej przepisu jest oczywiste i jednoznaczne, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane w tym wypadku pod uwagę. W razie ustalenia natomiast, że okoliczności te zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r.; sygn. akt II GSK 422/11 i z dnia 27 czerwca 2012 r.; sygn. akt II GSK 619/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie daje również organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 25 lutego 2015 r.; sygn. akt II GSK 46/14 oraz z dnia 12 kwietnia 2013 r.; sygn. akt II GSK 60/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy mieć również na uwadze, że dla istoty deliktu administracyjnego polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami nie ma istotnego znaczenia, czy poświadczając nieprawdę można, czy też nie, przypisać winę sprawcy tego deliktu. O delikcie skutkującym z mocy prawa cofnięciem uprawnień diagnosty, decyduje bowiem obiektywny stan rzeczy, jakim jest fakt poświadczenia przez diagnostę nieprawdy w okolicznościach wskazanych w przepisie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1395/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd wyjaśnia również, że z przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że stwierdzenie nieprawidłowego działania diagnosty powinno wynikać z przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 ustawy. Co prawda przepis art. 83 ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym został uchylony z dniem 21 sierpnia 2004 r. (ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej: Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.) ale nie został przez ustawodawcę usunięty z treści art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co budziło wątpliwości oraz rozbieżności w orzecznictwie. Rozstrzygnęła je uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. (sygn. akt II GSP 2/11; publ. ONSAiWSA 2012/3/37), w której wskazano, że sformułowanie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy rozumieć jako wystąpienie podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień. W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień może nastąpić zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł np. podczas analizy akt innej sprawy lub uzyska je od innych organów.
Należy ponadto zaaprobować pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 października 2008 r. (sygn. akt II GSK 375/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), że rolą organu administracji publicznej, a następnie (ewentualnie) także rolą sądu administracyjnego, jest każdorazowe dokonanie oceny, czy występujące w danej sprawie uchybienia mogą dawać podstawę do zastosowania powyższego przepisu, co zawsze wymaga zindywidualizowanej oceny, czy stwierdzone podczas kontroli przez organ administracji publicznej nieprawidłowości rzeczywiście były tego rodzaju, iż obiektywnie mogły stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawnień diagnoście. Z treści art. 84 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, iż ustawodawca przywiązuje duże znaczenie do kwalifikacji i profesjonalizmu diagnosty. To bowiem diagności są podmiotami wyłącznie upoważnionymi do wykonywania badań technicznych pojazdów z czym wiąże się wynikający z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym wymóg posiadania wykształcenia technicznego i praktyki oraz odbycia szkolenia zakończonego egzaminem z wynikiem pozytywnym. Regulacjom normującym zdobywanie uprawnień diagnosty towarzyszą zawarte w art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym restrykcyjne zasady odpowiedzialności tej grupy zawodowej. W związku z powyższym, za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że "celem regulacji prawnej ustanowionej na gruncie art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujących dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym lub też skutkujących możliwością uzyskania przez właściciela pojazdu nienależnych mu korzyści podatkowych ze szkodą dla Skarbu Państwa.
Przenosząc powyższe rozważania w realia rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty wobec skarżącego mogło być wszczęte z urzędu w następstwie informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego w K., która w dniu 17 kwietnia 2018 r. wpłynęła do Starostwa Powiatowego w K. w postaci kserokopii anonimowego zawiadomienia dotyczącego nieprawidłowości w wykonywaniu badań pojazdów na stacji diagnostycznej [...] . Piszący wskazał w zawiadomieniu, że podczas badania technicznego posiadanego przez niego pojazdu uzyskał on od diagnosty informację, że jego auto pomimo posiadania jednego rzędu siedzeń nie spełnia warunków ustawy o VAT (pozwalających przedsiębiorcom na dokonywanie odpisów VAT od zakupionego paliwa), gdyż jest zarejestrowane jako furgon. Badanie, podczas którego piszącemu zasadnie odmówiono wydania zaświadczenia o spełnianiu warunków z art. 86 ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT, miało być przeprowadzone na stacji kontroli pojazdów [...] przy ul. [...] 2. Piszący zaznaczył przy tym, że w tej sytuacji jest dla niego niezrozumiałe dlaczego samochód Ford Ranger o nr rej. [...] z dwoma rzędami siedzeń, który wjechał bezpośrednio po nim do tej samej stacji diagnostycznej, otrzymał od diagnosty zaświadczenie, że spełnia warunki ustawy o VAT. Skierowane do organu skarbowego zawiadomienie zostało popisane przez M. K. i nie podano w nich żadnych innych danych, które pozwoliłyby na zidentyfikowanie osoby, która sporządziła ww. pismo. Nie wynika z niego również, w jaki sposób piszący pozyskał informację o pozytywnym wyniku badania technicznego nienależącego do niego samochodu. Niewątpliwie zatem skierowane do organu skarbowego - a w dalszej kolejności do starostwa - zawiadomienie miało charakter anonimu. Okoliczność, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku z anonimem oraz że w postępowaniu nie podjęto kroków w celu odnalezienia osoby, która ten anonim sporządziła a także, że osoby tej w konsekwencji nie przesłuchano, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie stanowi postawy do stwierdzenia, aby w sprawie naruszono przepisy procedury administracyjnej. Jak bowiem wskazano wyżej, istotą postępowania prowadzonego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty jest ustalenie, czy diagnosta wydał zaświadczenie, którego treść jest niezgodna ze stanem faktycznym lub obowiązującymi przepisami prawa. W postępowaniu tym nie ustala się zatem kwestii winy, ani jej stopnia, to jest tego, czy działanie diagnosty wynikało z jego niewiedzy, co do treści obowiązujących przepisów prawa, z wprowadzenia go w błąd przez właściciela pojazdu, czy też działanie to miało charakter celowy. Nie ma też znaczenia, na skutek jakich zdarzeń organ zdecyduje się na wszczęcie postępowania. To bowiem dopiero w jego toku organ ustali następczo, czy anonimowo przekazana organom skarbowym informacja okaże się zgodna z poczynionymi w sprawie ustaleniami dotyczącymi zgodności lub niezgodności ze stanem faktycznym lub przepisami prawa konkretnego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym. Tak też w przedmiotowej sprawie anonimowe zawiadomienie dotyczące możliwych nieprawidłowości na stacji diagnostycznej, nie jest dowodem na podstawie którego oparto wydane w sprawie rozstrzygnięcie.
Stosownie do art. 86a ust. 10 ustawy o VAT wskazane badanie dodatkowe przeprowadzone przez uprawnionego diagnostę stanowi konieczny warunek dla wykazania przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą jej uprawnień do odliczeń podatku VAT naliczonego w związku z zakupem i eksploatacją pojazdów, które wykorzystuje ona wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej. W celu wyeliminowania sytuacji potencjalnych nadużyć, ustawa o VAT szczegółowo precyzuje przy tym, jakie pojazdy można uznać za wykorzystywane wyłącznie w działalności gospodarczej, poprzez wskazanie ich cech oraz wymaga, aby to czy dany pojazd cechy te posiada było potwierdzone zaświadczeniem wystawionym przez diagnostę po przeprowadzonym uprzednio w tym celu badaniu technicznym pojazdu.
Zgodnie z art. 86a ust. 9 ustawy o VAT (w brzemieniu obowiązującym w chwili przeprowadzenia przez skarżącego badania technicznego spornego pojazdu) do pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 86a ust. 4 pkt 2 (czyli samochodów uznawanych za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej ponieważ już sama ich konstrukcja wyklucza ich użycie do celów niewwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne) należą:
pkt 1) pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą:
a) klasyfikowane na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub
b) z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków;
pkt 2) pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, które posiadają kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu;
pkt 3) pojazdy specjalne, które spełniają również warunki zawarte w odrębnych przepisach, określone dla następujących przeznaczeń:
a) agregat elektryczny/spawalniczy,
b) do prac wiertniczych,
c) koparka, koparko-spycharka,
d) ładowarka,
e) podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych,
f) żuraw samochodowy
- jeżeli z dokumentów wydanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym wynika, że dany pojazd jest pojazdem specjalnym.
Zgodnie z art. 86a ust. 10 ustawy o VAT spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych w ust. 9:
1) pkt 1 i 2 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu zawierającego odpowiednią adnotację o spełnieniu tych wymagań.
Zgodnie z treścią zaświadczenia nr [...] o przeprowadzonym w dniu 22 września 2017 r. przez diagnostę G. Z. dodatkowym badaniu technicznym samochodu ciężarowego marki Ford, typ 2AB, model RANGER, zaznaczono, że badanie dało wynik pozytywny. W rubryce "UWAGI" diagnosta zaświadczył, że objęty badaniem pojazd odpowiada dodatkowym warunkom technicznym przewidzianym dla wymagań określonych art. 86a ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT "*pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwała przegrodą; z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków."
Mając na uwadze, że skarżący nie kwestionuje, że wykonał przedmiotowe badanie techniczne, o którym mowa w art. 86a ust. 10 ustawy o VAT w odniesieniu do samochodu Ford Ranger nr rej. [...] oraz wydał ww. zaświadczenie, treść tego dokumentu była wystarczająca dla stwierdzenia, że zaświadczenie jest niezgodne ze stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami prawa. W zaświadczeniu tym jednoznacznie określono, że badaniem technicznym objęty był Ford Ranger typ 2AB. Ten model samochodu jest pojazdem typu pick-up z podwójną (czterodrzwiową) kabiną pasażerską oraz znajdującą się za nią otwartą skrzynią ładunkową. Samochód ten pomimo, że jest wyposażony w pięć siedzeń dla pasażerów, jest w Europie klasyfikowany jako samochód ciężarowy. Powyższe potwierdza wydruk z CEPiK dotyczący samochodu Ford Ranger nr rej. [...] gdzie wskazano, że jest to samochód ciężarowy typu skrzynia, posiadający ogółem 5 miejsc siedzących. Sposób produkcji samochodu określono w ewidencji jako fabryczny. Samochód został zakupiony w Polsce jako nowy i zarejestrowany w czerwcu 2017 r.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, okoliczność, że diagnosta nie mógł w chwili badania skorzystać ze danych zawartych w ewidencji CEPiK, nie ma kluczowego znaczenia dla przedmiotowej sprawy, ponieważ poddany badaniu samochód był 4 - drzwiowy, co jednoznacznie wskazuje na to, iż fabrycznie został wyprodukowany jako samochód z dwoma rzędami siedzeń. Z tych względów organy zasadnie stwierdziły, że diagnosta nie był uprawniony do wydania zaświadczenia o spełnieniu przez pojazd warunków z art. 86a ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT, nawet jeżeli drugi rząd siedzeń był w czasie badania technicznego wymontowany. Jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, inna wykładnia przepisów ustawy o VAT byłaby sprzeczna z celem jakim ma służyć wprowadzone w tym podatku prawa do odliczeń, co stanowiłaby pole do potencjalnych nadużyć, to jest dokonywaniu jedynie tymczasowych i łatwo odwracalnych przeróbek samochodów, w celu uzyskania nienależnych danemu właścicielowi pojazdu korzyści podatkowych. Zważyć przy tym należy, że dodatkowe badanie diagnostyczne ma na celu stwierdzenie, czy konkretny pojazd spełnia warunki konstrukcyjne, z którymi ustawodawca wiąże całkowitą lub istotną niemożność wykorzystania pojazdu do innych celów niż związane z działalnością gospodarczą. Z tych względów nie budzi wątpliwości Sądu, że za pojazdy, o których mowa w 86a ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT można uznać tylko te samochody typu pick-up, które bezpośrednio za skrzynią ładunkową posiadają pojedynczą kabinę pasażerską, a tym samym, że ich oryginalna fabryczna konstrukcja nie pozwala na posiadanie kolejnego rządu siedzeń. W analizowanym przypadku zaświadczenie o spełnieniu warunków określonych w 86a ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT zostało natomiast wydane po badaniu technicznym samochodu typu pick-up z podwójną, to jest czterodrzwiową kabiną pasażerską. Wymontowanie drugiego rzędu siedzeń nie wyklucza możliwości późniejszego użytkowania samochodu do celów innych niż dostawcze, a więc niezwiązane z działalnością gospodarczą. Jak zresztą wskazała sama strona skarżąca samochód ten jest tak konstrukcyjnie przystosowany aby posiadać 2 rzędy siedzeń, które można wymontowywać i bez problemu wmontowywać ponownie.
Z tego względu, takie okoliczności faktyczne, jak to, że samochód, który podczas badania technicznego posiada tylko jeden rząd siedzeń, ale jest konstrukcyjnie przystosowany do posiadania dwóch rzędów siedzeń, nie mogą przesądzać o kwalifikacji tego rodzaju pojazdu jako spełniającego wymogi z 86a ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT. Szczególnie, że w pojazdach typu pick–up częścią ładunkową jest znajdująca się za kabiną pasażerką skrzynia. Przyjęcie, aby w pojazdach tego typu zamiast skrzyni celom ładunkowym miałaby służyć wydzielona w miejscu jednego z rzędów siedzeń cześć kabiny pasażerskiej, jest w ocenie Sądu niezgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Z treści przedstawionego Sądowi wraz z aktami administracyjnymi zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu FORD RANGER nr rej. [...] wynika natomiast, że skarżący określił wynik badania pojazdu pod kątem spełnienia ww. wymogów z ustawy o VAT, jako "pozytywny" oraz wskazano, że "pojazd odpowiada dodatkowym warunkowym technicznym przewidzianym dla wymagań określonych w art. 86a ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług". Powyższe zapisy w ocenie organów orzekających były niezgodne z przepisami prawa i stanem faktycznym, co uzasadniało w ich ocenie wydanie decyzji o cofnięciu imiennych uprawnień diagnosty. Oceniając w sposób kompleksowy dokumenty przedstawione Sądowi na tle obowiązujących regulacji normatywnych należy zgodzić się z przyjętym przez organy stanowiskiem.
Z uwagi na treść wystawionego przez skarżącego zaświadczenia, wskazującego typ pojazdu i rodzaj badania jakiemu został podany, organy nie musiały prowadzić dalszych ustaleń w przedmiocie innych okoliczności towarzyszących badaniu technicznemu. W sprawie nie jest zresztą kwestionowane, że podczas badania pojazd miał wymontowany jeden rząd siedzeń. Jak wskazano wyżej, powyższa okoliczność nie uprawniała jednak diagnosty do wystawienia zaświadczenia o pozytywnym wyniku dodatkowego badania technicznego.
Reasumując Sąd uznał, że w realiach rozpatrywanej sprawy zaistniała podstawa co cofnięcia skarżącemu imiennych uprawnień diagnosty. Skarżący wystawił zaświadczenie w sposób niezgodny ze wskazanymi powyżej przepisami (w zakresie stwierdzenia, że pojazd spełnia wymogi z art. 86a ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT) oraz niezgodnie ze stanem faktycznym (w zakresie wskazania, że jest to samochód mający jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewodu ładunku trwała przegrodą).
Skarżący wykonując czynności zawodowe jako diagnosta powinien zachowywać najwyższą możliwą staranność. Sąd ma świadomość, że jakkolwiek cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych stanowi dolegliwą sankcję to należy pamiętać, że celem opisanej regulacji jest odsunięcie od czynności diagnostycznych tych osób, które swoje obowiązki wykonują w sposób nierzetelny. Ustawodawca dla cofnięcia uprawnień wymaga jedynie ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym lub przepisami. Taka sytuacja w niniejszej sprawie wystąpiła. Wbrew zarzutom skargi, organy w ramach przeprowadzonego postępowania podjęły wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały wyczerpujący materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny. Na tle poczynionych przez organy ustaleń zachodziły w ocenie Sądu przesłanki do zastosowania sankcji, o której mowa w art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zaskarżona decyzja zawiera w tym zakresie wystarczające wyjaśnienie zastosowania wskazanej powyżej regulacji w ustalonym stanie faktycznym.
Nie budzi ponadto wątpliwości, że skarżący brał czynny udział w postepowaniu. Znany był mu także materiał dowodowy, który posłużył za podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Jednocześnie skarżący sam przyznał, że wystawił zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu posiadającego za częścią ładunkową czterodrzwiową kabinę pasażerską, a więc pojazdu w widoczny i oczywisty sposób przystosowanego do posiadania dwóch rzędów siedzeń.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracji obydwu instancji nie naruszyły prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) ani nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu w granicach rozstrzyganej sprawy, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło