II OSK 2352/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych I.Z. i A.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1348/18 w sprawie ze skargi I.Z. i A.Z. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargi kasacyjne. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1348/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę I.Z. i A.Z. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty R. – S. z dnia [...] 2012 r. nr [...] zmieniającą własną decyzję z dnia [...] 2010 r. nr [...] oraz zatwierdzającą projekt zmian do projektu budowlanego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami technicznymi oraz budynku garażowego dwustanowiskowego z częścią gospodarczą — na działkach o nr ewid.: [...], [...], [...], [...] położonych w S. M. i udzielającą pozwolenia na wykonanie kanalizacji deszczowej oraz zbiorników na wody opadowe, na działce o nr ewid. [...] położonej w S. M.. W skardze kasacyjnej A.Z. zarzucił powyższemu wyrokowi: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 148 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; zwanej dalej "k.p.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 24 sierpnia 2017 r., a nie w piśmie z dnia 3 lutego 2016 r.; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uznanie, że pismo skarżących nie może stanowić wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy zachodziły okoliczności do merytorycznego rozpoznania wniosku, co w konsekwencji skutkowało nieprawidłowym wezwaniem wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku i nieuzasadnionym pozostawieniem wniosku bez rozpoznania; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 147 k.p.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a w związku z art. 6 k.p.a poprzez nierozważenie czy w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy skarżący sygnalizowali możliwość wystąpienia takich okoliczności, tj. poświadczenie nieprawdy w dokumentach w oparciu o które została wydana decyzja będąca przedmiotem postępowania; 4. art. 151 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b i c, w związku z art. 7, art. 9 i art. 77 k.p.a poprzez zastosowanie tego przepisu w sytuacji gdy, w sprawie zachodziły okoliczności do uwzględnienia skargi oraz doszło do naruszeń przepisów postępowania; 5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, brak odniesienia się do wszystkich wskazanych w skardze zarzutów i zbyt lakoniczne uzasadnienie wyroku. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, albowiem nie zostały one uiszczone przez skarżącego ani w całości ani w części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że I. i A. Z. domagając się usunięcia przyłącza kanalizacyjnego z ich działki nr [...], położonej w S. M. zwrócili się w dniu 24 sierpnia 2017 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją z dnia [...] 2012 r. Żądanie to zawarte było w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] 2017 r., znak: [...]. Jako przyczynę wznowienia postępowania w uzasadnieniu wniosku podali brak swojego udziału w przedmiotowym postępowaniu. W związku z wezwaniem o podanie, kiedy dowiedzieli się o decyzji S. R.- S. z dnia [...] 2012 r. wskazali, że dowiedzieli się o niej z pisma Wojewody Podkarpackiego z dnia 15 stycznia 2016 r, doręczonego w dniu 19 stycznia 2016 r. W ocenie skarżącego kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dowolnie uznał, ze pismo z dnia 3 lutego 2016 r. nie może być uznane za wniosek o wznowienie postępowania. Sąd bezkrytycznie przyjął ocenę dowodów dokonaną przez Wojewodę Podkarpackiego. Wniosek o wznowienie postępowania zawarty w piśmie z 3 lutego 2016 r. złożony został z zachowaniem ustawowego terminu. Zarówno w wyroku Sądu I instancji jak i w postanowieniu organu administracji publicznej brak jest szczegółowego uzasadnienia, dlaczego pismo z 3 lutego 2016 r. nie może zostać uznane za wniosek o wznowienie postępowania. Pominięta została okoliczność prawidłowości wezwania skarżących pismem z 26 lutego 2016 r., znak: [...] przez Starostę R.-S., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a do sprecyzowania wniosku. Wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a może dotyczyć jedynie braków formalnych pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. To nie rzeczą organu, a strony jest formułowanie zamierzeń, jakie chce podjąć w postępowaniu czy też wywołać składanym wnioskiem. Pismo I. i A. Z. zawierało wszystkie prawidłowe elementy formalne. Wojewoda Podkarpacki na str. 8 swojego postanowienia z [...] 2018 r. stwierdził, że skarżący "zwrócili się z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty R.-S. z dnia [...] 2010 r. [...] " - co wskazuje, że organom znana była wola skarżących. Nic nie stało na przeszkodzie aby nadać temu pismu normalny bieg. Z pisma z 3 lutego 2016 r. bezpośrednio wynikała treść żądania skarżących. Ewentualne uzupełnienie informacji dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] powinno nastąpić już w toku trwającego postępowania wznowieniowego, a nie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Na skutek błędnego działania organu wniosek z 3 lutego 2016 r. został pozostawiony bez rozpoznania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie błędnie przyznał rację organowi II instancji, że pismo to nie może być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. W toku postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie odniósł się, ani nie przeanalizował kwestii czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu. Uzasadnienie wyroku, ale także uzasadnienie decyzji organu II instancji skupia się przede wszystkim na kwestii ustalenia terminu w jakim złożony został wniosek o wznowienie postępowania. Organy nie powinny jednak poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., ale w oparciu o zebrany materiał powinny rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wprawdzie wznowienie postępowania ze względu na fałszerstwo dowodów jest możliwe dopiero po stwierdzeniu ich fałszerstwa orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu, jednak w doktrynie zwrócono uwagę na możliwość wznowienia postępowania bez prawomocnego orzeczenia potwierdzającego fakt fałszerstwa, gdy orzeczenie takie nie może zapaść z uwagi na upływ czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Te przyczyny to przedawnienie ścigania czy karania, abolicja, amnestia, wreszcie immunitet. W przedmiotowej sprawie od momentu wydania decyzji i sporządzenia dokumentów minęło ok. 10 lat. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do wszystkich zarzutów stawianych przez skarżących, a samo uzasadnienie okoliczności przyjętej za podstawę rozstrzygnięcia jest zbyt ogólne i sprowadza się jedynie do przyznania racji organowi II instancji, bez żadnej głębszej analizy motywów i podstaw tego rozstrzygnięcia. Nie wynika z niego, że Sąd przeprowadził pełną analizę akt sprawy, lecz ograniczył się jedynie do powtórzenia rozstrzygnięcia Wojewody Podkarpackiego. W skardze kasacyjnej I. Z. zarzuciła wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 9, art. 64 § 2 i art. 149 § 3 k.p.a. przez uznanie, iż skarżący uchybili terminowi złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty R. S. z dnia [...] 2012 r., co skutkowało odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., podczas gdy skarżący pismem z dnia 3 lutego 2016 r. wnieśli o"ponowne zbadanie sprawy", co świadczyło o nieznajomości przez nich prawa i skutkować powinno udzieleniem przez organ administracji stosownych wyjaśnień i wskazówek, a w szczególności organ powinien poinformować skarżących, że zaproponowane spotkanie w dniu 9 marca 2016 r. nie zwalnia ich z obowiązku zachowania 7-dniowego terminu określonego w art. art. 64 § 2 k.p.a. albowiem uchybienie temu terminowi, może spowodować odmowę wznowienia postępowania. I. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż pismo skarżących z dnia 3 lutego 2016 r. nie może być uznane za wniosek o wznowienie postępowania. Sąd bezpodstawnie przyjął, że wniosek o wznowienie postępowania skarżący złożyli 24 sierpnia 2017 r. W dniu 8 lutego 2016 r. do Starosty R. – S. wpłynęły dwa pisma skarżących datowane na dzień 3 lutego 2016 r. W jednym z nich skarżący wnieśli o "ponowne zbadanie sprawy" i szeroko opisali podstawy do wznowienia postępowania, powołując się na wiedzę nabytą z pisma Wojewody Podkarpackiego, lecz nie podając jego daty i sygnatury. Organ I instancji bez trudu mógł niezwłocznie ustalić w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim, że chodzi o pismo Wojewody Podkarpackiego z dnia 15 stycznia 2016 r., Tymczasem dopiero pismem z dnia 26 lutego 2016 r. organ wezwał skarżących do sprecyzowania wniosku w terminie 7 dni. Następnie pismem z dnia 29 lutego 2016 r. tenże organ zaproponował skarżącym, w związku z ich pismem z dnia 3 lutego 2016 r., spotkanie w dniu 9 marca 2016 r. w Starostwie Powiatowym w R.. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na konieczność zindywidualizowanej oceny potrzeby udzielenia stronie informacji i wyjaśnień. Stwierdzenie u strony szczególnych cech, takich jak nieporadność lub brak orientacji w przepisach, zobowiązuje organ administracji do udzielenia jej stosownych wskazówek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjni są niezasadne. Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. Zaskarżonym wyrokiem oddalona została skarga na postanowienie dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia na budowę. Oś sporu między stronami postępowania stanowiła okoliczność niedochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zarzuty podniesione w skargach kasacyjnej zasadniczo sprowadzają się do próby zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, co do niedochowania przez skarżących tego terminu. Zgodnie z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w przypadku wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania (por. wyroki NSA z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 714/08 oraz z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 2976/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzenie, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy i musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. W kontrolowanym postępowaniu rozpoznaniu podlegał wniosek skarżących o wznowienie postępowania z dnia 24 sierpnia 2017 r. oparty o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że o wydaniu decyzji kończącej postępowanie, którego wznowienia domagali się skarżący, dowiedzieli się oni z pisma Wojewody Podkarpackiego z dnia 15 stycznia 2016 r. Prawidłowo zatem Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, iż termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. nie został zachowany, co stanowiło formalną przeszkodę do wznowienia postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafne jest stanowisko skarżących kasacyjnie, iż za wniosek o wznowienie postępowania powinno zostać uznane pismo z 3 lutego 2016 r. Do dokonania charakteru tego pisma Wojewoda Podkarpacki został zobowiązany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 330/18. Sąd I instancji trafnie zaakceptował stanowisko Wojewody, iż pismo z dnia 3 lutego 2016 r. nie mogło stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Z niekwestionowanych w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych Sądu I instancji wynika, że w piśmie z dnia 3 lutego 2016 r. skarżący zwrócili się do Starosty R. – S. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] 2010 r. W piśmie tym wskazali również na fakt, iż zostali "pozbawieni udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] 2012 r." Dlatego też pismem z dnia z dnia 26 lutego 2016 r. Starosta R. – S. działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał skarżących do oświadczenia czy żądają również wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2012 r., pouczając ich, że nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie organu skutkować będzie pozostawieniem podania bez rozpoznania. Skarżący kasacyjnie nie uzupełnili podania wobec czego Starosta R. – S. pismem z dnia 22 marca 2016 r. nr [...] poinformował ich o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Skarżący nie kwestionują okoliczności otrzymania wezwania oraz pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Zaznaczyć trzeba, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest sankcją za brak wymaganego od strony działania. Stanowi ono formę zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia, następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o podjęciu której należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r. sygn akt I OSK 1042/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec nieuzupełnienia przez skarżących braków formalnych podania z dnia z dnia 3 lutego 2016 r. i pozostawienia tego podania bez rozpoznania, nie sposób uznać na tym etapie postępowania, iż podanie to stanowiło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2012 r., co trafnie ocenił Sąd I instancji. Jednocześnie całkowicie bezzasadna jest argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej I. Z. dotycząca obowiązku organu administracji do udzielenia skarżącym stosownych wyjaśnień i wskazówek. Organ dążył bowiem do ustalenia intencji skarżących i pouczył ich o konsekwencjach nieuzupełnienia braków formalnych, a podanie zostało pozostawione bez rozpoznania w wyniku braku reakcji skarżących na wezwanie organu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska A. Z., co do uchybienia organów w zakresie braku wznowienia postępowania z urzędu. Stosownie do treści art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia, z wyjątkiem przyczyn określonych w przepisach art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a k.p.a. Nie sposób podzielić stanowiska skarżących kasacyjnie, iż w sytuacji gdy strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ ma obowiązek wznowić postępowanie z urzędu. W żadnym wypadku, zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa (por. wyroki NSA z 15 lipca 2020 r. sygn akt I OSK 2918/19, z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 915/05 oraz z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1675/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny jako niezasadne ocenił zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej I. Z. oraz w pkt 1-4 skargi kasacyjnej A. Z.. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, brak odniesienia się do wszystkich wskazanych w skardze zarzutów i zbyt lakoniczne uzasadnienie. Z art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku należy przede wszystkim tak sporządzać, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny celu, jaki wynika z tej normy, dlaczego nie stwierdził (lub stwierdził) naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego albo przepisów procedury w stopniu, który motywowałby określonej treści rozstrzygnięcie, jak też wtedy, kiedy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich wymaganych elementów. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Sąd I instancji przedstawił w nim swoje stanowisko w sposób pozwalający na dokonanie kontroli instancyjnej wyroku. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji przedstawił stan sprawy, wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz odniósł się do stanowiska skarżących zaprezentowanego w skardze. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. Orzekł o oddaleniu skarg kasacyjnych. W związku z żądaniem pełnomocników z urzędu działających w ramach prawa pomocy o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zgodnie z art.254 §1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego a o wynagrodzeniu takiego pełnomocnika orzeka Sąd I instancji (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).