II SA/Wa 1471/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-23
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzucenie policjantowi popełnienia przestępstwa, nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego, może stanowić podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie "ważnego interesu służby"?Ratio decidendi
Zarzucenie policjantowi popełnienia przestępstwa, nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego, może stanowić podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie "ważnego interesu służby". Utrata przymiotu "nieskazitelności charakteru" i "nieposzlakowanej opinii" w wyniku postawienia zarzutów karnych narusza ważny interes służby, ponieważ podważa zaufanie społeczne do Policji i godzi w jej wizerunek. Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji na datę jej wydania, a nie na datę późniejszego wyroku uniewinniającego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Podstawą zwolnienia był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. ważny interes służby, uzasadniony postawieniem skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa kradzieży i wyrębu drzew. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów, a także naruszenie prawa materialnego. Sąd oddalił skargę, uznając, że postawienie zarzutów karnych samo w sobie narusza ważny interes służby.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T. G., od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. w sprawie zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.) ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] przedstawił T. G., dalej jako skarżący, zarzut o to, że w okresie od dnia 24 do dnia 28 listopada 2014 r., w [...], gmina [...], powiatu [...], województwa [...], działając w celu przywłaszczenia, dopuścił się wyrębu i kradzieży 56 sztuk drzewa sosnowego, dębowego, olszowego, osikowego i brzozowego z działek leśnych nr [...] o masie 75,21 m3, wartości 29 481,53 zł na szkodę S. W. oraz 57 sztuk drzewa sosnowego, dębowego i brzozowego z działki leśnej nr [...] o masie 50,52 m3, wartości 18 443,20 zł na szkodę K. K., tj. o czyn z art. 290 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 278 § 1 Kodeksu karnego.
W następstwie powyższego Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy.
Okres zawieszenia został rozkazem personalnym nr [...]Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. przedłużony do dnia 13 lutego 2016r.
Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...], wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby.
Pismem z dnia 7 marca 2016 r. na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wystąpiono do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...] w [...] o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...] w [...] pismem z dnia 23 marca 2016 r. poinformował, iż Zarząd wstrzymuje się od wydania opinii w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby.
Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...], rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwolnił T. G. z dniem [...] kwietnia 2016 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji z siedzibą w [...] naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, czego konsekwencją było nieprawidłowe uznanie, że istnieje ważny interes służby, który wymaga, by T. G. został zwolniony ze służby. Zarzucił również Komendantowi Wojewódzkiemu Policji z siedzibą w [...] naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 11 K.p.a. oraz art. 108 § 1 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie i wydanie decyzji w oparciu o niezupełnie ustalony stan faktyczny oraz niewyjaśnienie stronie przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwianiu sprawy. Wskazał ponadto, że organ nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, nie wyjaśniając stronie z jakich względów uznał, że w przedmiotowej sprawie interes społeczny bierze górę nad interesem strony postępowania. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy poprzedzający go rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., w uzasadnieniu wskazując, że podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Organ wskazał, że ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, przy czym decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.).
Komendant Główny Policji zwrócił uwagę, że rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie skarżącego w służbie narusza jej ważny interes.
Organ podkreślił, że w wielu zawodach, zwłaszcza wymagających zaufania społecznego - a do takich należy zaliczyć zawód policjanta - pewne zachowania, nawet niezwiązane ze służbą powodują, że nie można pozostawić takiego funkcjonariusza w służbie. Tym bardziej kradzież jest zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej. Z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wynika m.in., że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Nie do pogodzenia jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii.
Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania zaprzeczające podjętym zobowiązaniom naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby".
Zdaniem organu policjant, wobec którego toczy się postępowanie karne, w którym to przedstawiono mu zarzut kradzieży, traci przymiot "nieskazitelności charakteru", a w konsekwencji pozostawienie go w służbie narusza jej ważny interes. W konsekwencji tego rodzaju postawa skarżącego nie może zostać niezauważona w aspekcie interesu służby, który mierzony interesem społecznym, jako ważny, winien determinować podejmowaną decyzję zwolnieniową.
Odnosząc się do kwestii konsultacji decyzji o zwolnieniu skarżącego ze statutowymi organami Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów organ wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. W niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona, bowiem rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. był poprzedzony opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
Komendant Główny Policji podkreślił, że okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji nie jest popełnienie przestępstwa przez skarżącego, ale przedstawienie mu przez prokuratora zarzutów popełnienia przestępstwa określonego w art. 290 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 278 § 1 Kodeksu karnego. Stąd też nie jest celowym prowadzenie przez organy Policji postępowania dowodowego w postaci przesłuchań strony lub świadków, a zatem postępowania ukierunkowanego na ustalenie czy skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów.
Organ odwoławczy stwierdził, że przed wydaniem rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Organ I instancji zważył też, stosownie do art. 7 K.p.a., słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Komendant Główny Policji stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważał nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostawało bowiem, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji.
Ponadto organ II instancji zwrócił uwagę, że Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...], stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., wskazał motywy, jakimi kierował się wydając zaskarżony rozkaz personalny.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.
W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 7 K.p.a., 77 K.p.a., 80 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i niezasadne zaakceptowanie przez organ II instancji istotnych braków postępowania organu I instancji, w szczególności niezasadnego oddalenia wniosków dowodowych zgłoszonych przed organem I instancji o przesłuchanie świadków, które to wnioski dotyczyły okoliczności istotnych dla oceny zasadności zwolnienia skarżącego ze służby w policji w oparciu o zastosowaną podstawę art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, zwłaszcza dla ustalenia czy zachodzi ważny interes służby w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy, przez co organ II instancji naruszył również przepis art. 136 K.p.a.;
2. naruszenie art. 7 K.p.a., 77 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, oparciu rozstrzygnięcia na niepełnej podstawie faktycznej wobec oddalenia wniosków dowodowych przez co organ I instancji, a w ślad za nim także organ II instancji naruszył przepisy prawa materialnego art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji;
3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 oraz § 2 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej kontroli odwoławczej i odniesienia się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że organ II instancji zauważył co prawda, że materialnoprawna przesłanka rozstrzygnięcia organu I instancji - art. 43 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji posiada charakter uznaniowy, to nie mniej jednak nie wziął pod uwagę, że stosowanie wymienionego przepisu wymaga przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego. W ocenie skarżącego organ I instancji wymogowi wszechstronnego zebrania materiału dowodowego nie sprostał, zaś organ II instancji te wadliwości postępowania zaakceptował. Podkreślił, że obowiązkiem organu w takich sytuacjach jest ocenić materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie.
Zdaniem skarżącego Komendant Główny Policji akceptując naruszenie przepisów przez organ I instancji, zwłaszcza niesłuszne oddalenie wniosków dowodowych, zmierzające do ustalenia istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia, doprowadził do sytuacji, że została zaaprobowana ocena materiału dowodowego nieoparta na wszystkich istotnych okolicznościach.
Kierunek argumentacji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zdaje się przesądzać o tym, że skarżący dopuścił się czynów zarzucanych przez prokuraturę. Nie sposób zaaprobować poglądu wyrażonego w decyzji Komendanta Głównego, że postawienie zarzutu kradzieży automatycznie powoduje, że policjant traci przymiot nieskazitelnego charakteru, a w konsekwencji pozostawienie go w służbie narusza ważny interes tej służby. Zdarza się przecież wielokrotnie, że zarzuty okazują się niezasadne, następuje uniewinnienie funkcjonariusza.
W konkluzji skarżący stwierdził, że jako podstawę faktyczną zwolnienia ze służby organy uznały jedynie okoliczność przedstawienia mu zarzutów z art. 290 Kodeksu karnego w zw. 278 §1 Kodeksu karnego. Z uzasadnienia organu I instancji wynika, że postępowanie dowodowe i ocena dowodów ogranicza się do tej jednej kwestii- przedstawienia wspomnianych zarzutów, co czynić ma zbędnym jakiekolwiek inne postępowanie dowodowe.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że bez znaczenia są okoliczności popełnienia czynu, natomiast istotne znaczenie ma wydźwięk społeczny tegoż czynu. Przy czym pojęcie "społeczny" należy odnosić zarówno do sytuacji wewnątrz formacji, jak i ogółu społeczeństwa.
Organ wskazał, że policjant traci dobrą opinię wówczas, gdy zostaje postawiony mu zarzut w postępowaniu karnym Posiadanie dobrej opinii to warunek przyjęcia do służby, a zatem utrata tej dobrej opinii następuje poprzez wszystkie te czyny i zachowania policjanta, które nie pozwalają powiedzieć: to jest uczciwy człowiek, nie można go podejrzewać o jakiekolwiek niezgodne z prawem zachowanie.
Zdaniem organu opinia, o której mowa w art. 25 ustawy o Policji to nie ocena - subiektywne odczucie co do określonej osoby, lecz obiektywny fakt: zrobił coś niezgodnego z normami prawnymi.
W ocenie Komendanta Głównego Policji przesłuchiwanie świadków, aby wydali "swoje" opinie jest bez znaczenia w sprawie. Organ orzekał na pełnym materiale dowodowym, a uzupełnienie go w kierunku żądanym przez stronę nie miałoby wpływu na wynik sprawy. Nie jest wymagane, aby organ udowadniał, iż nie zachodziły podstawy do pozostawienia policjanta w służbie. W odróżnieniu od innej przesłanki zwolnienia - art. 42 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w tych sprawach organ wykazuje jedynie zaistnienie okoliczności, które powodują, że dalsze pełnienie służby pozostaje w sprzeczności z dobrem służby. Taką okolicznością jest niewątpliwie fakt podejrzenia o naruszenie norm prawnych o charakterze karnym. Na tym etapie jest też rzeczą obojętną, czy zarzut karny jest zasadny czy nie, ale wytworzona została sytuacja, która można określić tak; policjant, na skutek własnego zachowania "uwikłał" się w sytuację co najmniej wątpliwą prawnie. Toczy się przeciwko niemu postępowanie karne, został zawieszony w czynnościach służbowych, to nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu, który wiąże się z władztwem nad społecznością, uprawnieniem do użycia broni oraz przywilejami branżowymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użyte w powyżej cytowanym przepisie określenie "może zwolnić" wskazuje, iż organ w tym zakresie podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. Dlatego też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa tzw. wyrażeń nieostrych, jakim w niniejszej sprawie jest "ważny interes służby". Przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organ powinien zatem uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby (por. wyrok SN z dnia 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 65/94, publ. OSNAPiUS 1995/3 poz. 31).
Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to należy je odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy w aktualnym stanie faktycznym skarżący może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby".
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony policjant miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Okolicznością nie wymagającą dowodzenia było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa, miał znaczny ciężar gatunkowy, jak również negatywny wydźwięk z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed Policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.
Skarżącemu przedstawiono zarzuty popełnienia czynów karalnych wyczerpujących znamiona przestępstwa z art. 290 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 278 § 1 Kodeksu karnego. Zarzucane skarżącemu czyny były popełnione w okresie od [...] do [...] listopada 2014 r. w [...], gmina [...] i polegały na wyrębie i kradzieży 56 sztuk drzewa sosnowego, dębowego, olszowego, osikowego i brzozowego z działek leśnych nr [...] o masie 75, 21 m3, wartości 29 481,53 zł na szkodę S. W. oraz 57 sztuk drzewa sosnowego, dębowego i brzozowego z działki leśnej nr [...] 0 masie 50,52 m3 wartości 18 443,20 zł na szkodę K. K.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń, świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia przez policjanta obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może ono wynikać również z innych zachowań policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowania kolidują z dobrem macierzystej formacji i tym samym uniemożliwiają kontynuowanie służby z uwagi na ważny interes Policji – patrz wyrok NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2281/12 (publik. CBOIS).
Brak jest też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m. in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje w ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować.
W pisemnych motywach zaskarżonej decyzji Komendant Główny Policji wyszczególnił powody, dla których uznano, że w sprawie wystąpił ważny interes służby, uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego. Należy w szczególności zwrócić uwagę na rodzaj i zakres zadań, które ustawodawca powierzył Policji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obowiązek realizacji takich celów musi łączyć się z koniecznością zapewnienia strukturom policyjnym możliwości kształtowania właściwej polityki personalnej i doboru kadry w sposób najbardziej odpowiadający potrzebom Policji. W ramach tych kompetencji organy Policji uprawnione są też do rozwiązywania stosunku służbowego z funkcjonariuszami, których zachowanie w służbie jest niegodne policjanta oraz godzi w wizerunek i dobre imię formacji. Ze służbą w Policji bowiem łączą się nie tylko przywileje, w tym znaczna stabilność zatrudnienia, ale i obowiązek należytego zachowania się, nie tylko w służbie, ale i także w czasie wolnym od zajęć służbowych.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy orzekające organy Policji w sposób prawidłowy rozważyły ważny interes skarżącego, przemawiający za pozostawieniem go w służbie i interes społeczny, tożsamy z interesem służby, wskazujący na potrzebę usunięcia go z szerów Policji oraz zasadnie dały pierwszeństwo ochronie interesu społecznego. To z kolei czyni zasadnym zarówno zwolnienie skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jak i nadanie rozkazowi personalnemu organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. Okoliczności powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sposób wyczerpujący tłumaczą, dlaczego w tej konkretnej sytuacji organ, ważąc interes społeczny z interesem skarżącego, uznał prymat tego pierwszego interesu.
Należało także zwrócić uwagę na to, że możliwość wydania skarżonego rozstrzygnięcia nie była uzależniona od uprzedniego zakończenia postępowania karnego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby niezależnie od wyniku ewentualnego postępowania karnego toczącego się wobec funkcjonariusza. Kwestię tę przesądził jednoznacznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07, stwierdzając, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Tym samym okoliczność, że Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r. uniewinnił skarżącego od zarzucanego mu czynu z art. 290 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 278 Kodeksu karnego nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego jako poprawne jawiło się postępowanie organu polegające m.in. na zaniechaniu dokonywania samodzielnej oceny zasadności zarzutu postawionego funkcjonariuszowi. Pomijając już bowiem fakt, że organ nie był uprawniony do takich czynności, to kwestia oceny powyższej problematyki nie zmieniała tego, że policjantowi postawiony został zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, co samo przez się, pozbawiało funkcjonariusza przymiotu nieskazitelności charakteru. Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13, z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1024/14 i z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 294/15 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07, z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2149/13, z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13).
Zasadnie zatem organ uznał, że podejrzenie policjanta o popełnienie wymienionych wyżej przestępstw, które są czynami spotykającymi się z jednoznacznie negatywnym odbiorem nie tylko społecznym, ale również całego środowiska policyjnego sprawia, że skarżący utracił przymiot nieskazitelności, nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. K.p.a. Jest rzeczą bezsporną, że w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w [...] w sprawie sygn. akt [...] wydane zostało postanowienie o przedstawieniu skarżącemu opisanych powyżej zarzutów popełnienia czynów zabronionych. Zbędne i nieuprawnione jest zatem, zdaniem Sądu, dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych T. G. zarzutów. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstw.
Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji w [...] zasadnie odmówił postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. uwzględnienia wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącego.
Nieuwzględnienie przez orzekające organy wniosku pełnomocnika skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadków siedmiu policjantów z Komendy Powiatowej Policji w [...] na okoliczność wzorowego pełnienia służby, nienagannego zachowania w trakcie jej pełnienia oraz nieposzlakowanej opinii (w lokalnym środowisku) w pracy oraz miejscu zamieszkania nie stanowi zaniechania wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i oparcia rozstrzygnięcia na niepełnej podstawie faktycznej. Indywidualna, subiektywna ocena kolegów skarżącego na temat jego nieposzlakowanej opinii w lokalnym środowisku nie może być podstawą ustalenia ważnego interesu służby. Opinia, o której mowa w art. 25 ustawy o Policji to nie odczucia kolegów, ale konkretne zachowania skarżącego i ich odbiór przez lokalną społeczność i przełożonych. Organ w postępowaniu z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wykazuje zaistnienie okoliczności, które powodują, że dalsze pełnienie służby pozostaje w sprzeczności z jednoznacznie negatywnym odbiorem, a takim niewątpliwe jest podejrzenie policjanta o naruszenie norm prawa karnego.
Reasumując, zwolnienie skarżącego ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzedzone zostało wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących wystąpienia przesłanek "ważnego interesu służby". Organy nie uchybiły przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a., organ właściwie umotywował to rozstrzygniecie. Złożona przez pełnomocnika skarżącego opinia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. o T. G. nie ma wpływu na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu z niej skarżącego. Okoliczność, że do skarżącego, przed postawieniem zarzutu popełnienia przestępstwa, jego zwierzchnicy nie mieli zastrzeżeń nie zmienia faktu późniejszego pojawienia się tych okoliczności. Również wyrok uniewinniający skarżącego od zarzucanych czynów nie ma wpływu na ocenę legalności wydanych w sprawie decyzji, bowiem Sąd dokonuje takiej oceny na datę wydania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło