I SA/Kr 1095/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem Św. S. B. w W. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu skargę oddala Instytucja Organizująca Konkurs tj. Urząd Marszałkowski Województwa M. , działając zgodnie z zapisami § 32-34 oraz § 38 i § 41 regulaminu konkursu, pismem z dnia 18 września 2018r. (znak sprawy: [...]) poinformowała wnioskującą Parafię Rzymskokatolicką pw. Ś. w W. (nr wniosku [...]), że projekt pn. [...], w ramach konkursu nr [...], nie spełnia kryteriów wyboru określonych w załączniku nr 1 do regulaminu ww. konkursu. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek dotyczył zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną o łącznej mocy 22,12 kWp na potrzeby własne wnioskodawcy ( dla budynku kościoła i plebani). Zgodnie z informacjami przedstawionymi w części C, L wniosku o dofinansowanie budynek kościoła prowadzony jest w celach społecznych i udostępniany wszystkim bez względu na płeć, wiek, wyznanie, światopogląd czy niepełnosprawność. Ponieważ budynek kościoła i jego wyposażenie posiada status zabytku, wpisanego do rejestru zabytków, posiada on status dobra kultury spełniającego definicję neutralności światopoglądowej. Budynek kościoła jest otwarty dla wszystkich. Kościół jest odwiedzany przez kilkanaście tysięcy turystów bez względu na wyznanie i światopogląd. Co więcej, w budynku kościoła odbywają się również zbiórki odzieży, zabawek dla najbardziej potrzebujących w związku z działalnością Zespołu C. . W kościele odbywają się także spotkania organizacyjne w związku z wyjazdami dzieci na ferie i wakacje oraz próby nauki śpiewu (chór). W kościele odbywają się także śluby na mocy konkordatu, w której każdy obywatel może wziąć ślub bez względu na światopogląd czy wyznanie. Wobec tego przedmiot projektu będzie służył ogółowi społeczeństwa. W budynku prowadzona jest więc działalność służąca celom naukowym i oświatowe wychowawczym, a także dotyczącą odbudowy i utrzymania dóbr kultury, spełniającą jednocześnie definicję neutralności światopoglądowej. W odniesieniu do plebanii wskazano, że: - Działalność Oddziału "C. " przy parafii skupia się na pomocy materialnej i duchowej najbardziej potrzebującym w parafii. Do zadań Oddziału "C. " przy parafii należy: rozprowadzanie świec z okazji Świąt Bożego Narodzenia, podzielenie uzyskanych środków między najbardziej potrzebujących, opieka nad chorymi i niedołężnymi, przygotowywanie i przekazywanie paczek żywnościowych dla rodzin wielodzietnych i osób samotnych, pomoc finansowa w zakupie lekarstw, opału na zimę; wykonywanie i sprzedaż stroików na święta Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Zespół przeprowadza zbiórki na zakrystii kościoła oraz na parafii. Najczęściej zespół spotyka się na plebani - kilka razy w miesiącu, w okresie akcji kilka razy w tygodniu. Działalność zespołu ma charakter ciągły. - Spotkania grupy młodzieżowej - spełniają cele społeczne i wychowawcze, polegające na rozmowach/dyskusjach o swoich problemach, szukaniu odpowiedzi na dręczące pytania, możliwości "wygadania się" i pożartowania, oglądaniu filmów i wspólnym śpiewaniu. Spotkania realizują cele: rozwijanie zachowań prospołecznych, zaszczepianie postaw tolerancji i szacunku wobec innych ludzi, nauka wybaczania i słuchania drugiego człowieka. - Świetlica środowiskowa - w zajęciach uczestniczy około 19 osób. Jest miejscem realizacji działań edukacyjnych i wychowawczych: odrabianie zadań szkolnych, pomoc uczniom słabszym w nauce, zajęcia kulinarne, przygotowanie kanapek, oglądanie wartościowych filmów, bezpieczne korzystanie z komputera i gier, organizowanie zabawy karnawałowej, dnia Św. Mikołaja, Dnia Dziecka wraz z samorządem szkolnym dla młodszych klas. - Chór dziecięcy - liczy 20 osób, prowadzony jest pod opieką rodziców. Schola parafialna spotyka się w zakrystii kościoła lub na plebani w każdą sobotę i niedzielę. Uczestnictwo w chórze jest otwarte dla wszystkich bez względu na światopogląd czy wyznanie. Podczas próby dzieci mają możliwość obcowania z muzyką. Regularne uczestnictwo dzieci w zajęciach chóralnych wpływa znacząco na polepszenie ich pamięci, samodyscyplinę i wzrost odpowiedzialności za samego siebie. - Wolontariat młodzieży - głównym jego zadaniem jest opieka nad osobami chorymi - poprzez rehabilitację, spotkania, rozmowy, sprzątanie w mieszkaniu, gotowanie. Grupa spotyka się na plebani gdzie ustala zakres działań, relacjonuje wykonanie zadań, wzajemnie się inspiruje, a poszczególne osoby motywują się nawzajem. Cele działań mają zarówno charakter edukacyjny, charytatywny jak i terapeutyczny. Podczas weryfikacji założeń ww. projektu stwierdzono, że nie spełnia on kryterium oceny formalnej pn. Kwalifikowalność projektu i w związku z powyższym nie może uzyskać dofinansowania w ramach poddziałania 4.1.1 RPO WM. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do regulaminu konkursu nr [...], przedmiotem weryfikacji na potrzeby ww. kryterium "Kwalifikowalność projektu" są m.in. następujące elementy: czy projekt jest zgodny z celami danego działania/poddziałania - projekt charakteryzuje się wewnętrzną logiką, co oznacza, że zaplanowane działania odpowiadają na zdefiniowany problem i pozwolą na osiągnięcie założonego celu, wpisującego się w cele danego działania/ poddziałania; czy projekt wpisuje się w typy projektów wskazane dla danego działania/poddziałania zgodnie ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych (SzOOP) Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 i regulaminem konkursu; czy projekt jest zgodny z warunkami specyficznymi dla danego działania/poddziałania, określonymi w SzOOP i regulaminie konkursu. Zgodnie z zapisami § 47 regulaminu konkursu, w sprawach nieregulowanych w regulaminie zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Biorąc pod uwagę powyższe, a także przedstawiony przedmiot/zakres projektu, dofinansowanie przedmiotowej inwestycji, naruszałoby zapisy zarówno ust. 1 art. 43 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, jak również art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993r. Analizując brzmienie z art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską, który stanowi, iż "działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez kościelne osoby prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe", możliwe jest dofinansowanie dla kościelnych osób prawnych jedynie na działania wymienione w ww. artykule. Zaś zgodnie z ust. 1 art. 43 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej, inwestycje sakralne i kościelne są finansowane ze środków własnych kościelnych osób prawnych, przepisu ust. 1 nie stosuję się do inwestycji mających na celu stworzenie warunków do działania duszpasterstwa wojskowego oraz duszpasterstwa specjalnego w zakładach państwowych, a na odbudowę i utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych będą udzielane dotacje państwowe na podstawie odrębnych przepisów. Ustawa definiuje również w art. 41 ust. 2 ww. inwestycje sakralne, jako wszelkie budowy, rozbudowy, odbudowy kościoła lub kaplicy, a także adaptacje innych budynków na cele sakralne. Natomiast za inwestycję kościelną uznaje się wszystkie inwestycje kościelnej osoby prawnej niebędące inwestycjami sakralnymi (art. 41 ust. 3 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej). Niedopuszczalne jest więc finansowanie inwestycji sakralnych i kościelnych przez jakikolwiek organ władzy publicznej, co jest bezpośrednim efektem zasady rozdzielności państwa i Kościoła Katolickiego, określonej w ust. 2 art. 25 Konstytucji RP. Działając zgodnie z prawem samorząd województwa może udzielić wsparcia kościelnym osobom prawnym ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014-2020 jedynie na działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym oraz działalność obejmująca odbudowę, utrzymanie dóbr kultury oraz konserwację i remontowanie obiektów zabytkowych. Analizując zapisy dokumentacji przedłożonej w ramach wniosku o dofinansowanie organ stwierdził, że przedmiot projektu nie wpisuje się w wykaz przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które na podstawie obwiązujących przepisów mogą być dofinansowane ze środków publicznych. Opisywana w części C i L formularza wniosku działalność prowadzona przez parafię np. śluby na mocy konkordatu, chór jest co do zasady związana z praktykowaniem religii, jest organizowana w budynkach parafialnych (kościele, plebani) oraz ma ona w przeważającej mierze charakter działalności niezinstytucjonalizowanej. Sam fakt, iż na terenie parafii działa np. świetlica, C. nie pozwala również na zakwalifikowanie jej do działalności oświatowo-wychowawczej, naukowej czy też charytatywnej, humanitarnej uzasadniającej przyznanie dofinansowania we wskazanym we wniosku zakresie/procencie (m.in. dokumentacja nie potwierdza w jakim zakresie wykorzystywane są budynki w celu realizacji tych działalności). Co najważniejsze jednak, wszystkie te działalności są działalnościami o charakterze pobocznym/dodatkowym w stosunku do podstawowego przeznaczenia budynków będących przedmiotem projektu tj. przeznaczenia na cele religijne oraz kultowe. We wniosku o dofinansowanie brak jest też jakichkolwiek informacji wskazujących na to, iż inwestycja ma na celu ochronę zabytkowych budynków oraz dóbr kultury. Zgodnie z zapisami wniosku, projekt ma na celu przede wszystkim zakup i montaż 2 instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną, dzięki którym będzie możliwe m.in. zmniejszenie kosztów zakupu energii elektrycznej przez parafię, redukcja emisji CO˛. W przypadku gdyby wnioskodawca podjął próbę przekonania Instytucji Organizującej Konkurs, co do realnego wpływu instalacji fotowoltaicznej będącej przedmiotem projektu na ochronę substancji zabytkowej, zrodziłoby to kolejne wątpliwości, co do kwalifikowalności przedmiotowego zadania ze względu na fakt, że: - w ramach RPO WM funkcjonuje poddziałanie 6.1.1 Ochrona i opieka nad zabytkami, w ramach którego dofinansowaniu podlegają prace konserwatorskie i restauratorskie na obiektach zabytkowych, gdzie jako element towarzyszący projektu, dopuszczono dofinansowanie instalacji opartych na odnawialnych źródłach energii (pod warunkiem, iż instalacje te służą ochronie i ekspozycji zabytkowego obiektu), - jako cele poddziałania 4.1.1 RPO WM 2014-2020 określono "wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii w finalnym zużyciu energii oraz zintegrowanie tych działań z rozwojem infrastruktury dystrybucyjnej. Interwencja obejmować będzie projekty zmierzające do wzrostu produkcji energii elektrycznej i ciepła pochodzących z odnawialnych zasobów energii poprzez realizację inwestycji w zakresie budowy lub przebudowy jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła. Promowane będzie przede wszystkim wykorzystanie małych źródeł energii, zlokalizowanych blisko odbiorcy, zmniejszających straty przesyłowe oraz zapewniających efekt ekologiczny poprzez wzrost udziału energii odnawialnej w konsumpcji (energetyka rozproszona). Wspierane działania zapewnią dywersyfikację, jak również zwiększą bezpieczeństwo energetyczne regionu przy wykorzystaniu naturalnych uwarunkowań i lokalnych potencjałów. Przyczynią się również do rozwoju nowych, ingerujących w mniejszym stopniu w środowisko, prooszczędnościowych i proefektywnościowych technologii w tym segmencie rynku. Rezultatem realizacji tych działań będzie przyczynienie się do wypełnienia celów zapisanych w pakiecie klimatyczno-energetycznym". Celem przedmiotowego działania nie jest zaś bezpośrednio ochrona obiektów zabytkowych. Ponadto, co prawda przedmiotowy budynek kościoła jest wpisany do rejestru zabytków jednak dokumentacja aplikacyjna nie wskazuje, że zaplanowane w projekcie działania są nakierowane na ochronę zabytkowej substancji oraz ochronę dóbr kultury. Ponadto, budynek plebani objęty projektem nie jest w tym rejestrze uwzględniony, a więc nie podlega wsparciu publicznemu na utrzymanie dóbr kultury. Reasumując, przedmiot projektu nie obejmuje zinstytucjonalizowanej działalności humanitarnej, charytatywno-opiekuńczej, naukowej lub też oświatowo-wychowawczej, nie dotyczy również stworzenia warunków do działania duszpasterstwa wojskowego oraz duszpasterstwa specjalnego w zakładach państwowych oraz nie jest bezpośrednio nakierowany na ochronę i utrzymanie dóbr kultury, co oznacza, iż na gruncie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości udzielenia wsparcia na zakres projektu przewidziany we wniosku o dofinansowanie ze źródeł publicznych, w tym ze środków Regionalnego programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Parafia Rzymskokatolicka pw. Ś. w W. zarzuciła naruszenie: - art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993r., poprzez jego błędną wykładnię w ten sposób, że IOK uznała za działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym jedynie formy wskazane w art. 14 Konkordatu i art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (dalej ustawa wyznaniowa), pomimo otwartego charakteru tych normatywnych wyliczeń oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że nie potraktowała działalności skarżącej wskazanej we wniosku jako objętej zakresem tego przepisu oraz nie potraktowała jej na równi z działalnością Państwa i niezasadnie zastosowała wobec niej wymóg działalności zinstytucjonalizowanej; - art. 14 Konkordatu w związku z art. 39 ustawy wyznaniowej, poprzez błędną wykładnię w ten sposób, że IOK potraktowała wyliczenia wskazane w tych przepisach, jako katalogi zamknięte i niewłaściwie zinterpretowała ich treść, odmawiając działaniom skarżącej charakteru działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym oraz zastosowała wobec skarżącej niewynikające z tych przepisów kryterium prowadzenia działalności zinstytucjonalizowanej; - art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, poprzez dokonanie oceny w sposób sprzeczny z zasadą niedyskryminacji i negatywną ocenę wniosku na etapie formalnym wyłącznie z powodu statusu skarżącej, jako kościelnej osoby prawnej; - art. 43 ust. 1 w związku z art. 41 ustawy wyznaniowej przez ich niewłaściwą wykładnię w ten sposób, że IOK rozszerzyła zastosowanie tych przepisów poza działalność dotyczącą budownictwa oraz, że w niezasadny sposób nie uznała planowanych działań za utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych (w stosunku do budynku kościoła) i wykluczyła tym samym jakiekolwiek wsparcie wszystkich działań kościelnych osób prawnych na podstawie tych przepisów oraz w ten sposób, że zastosowała na podstawie tych przepisów wobec skarżącej wymóg podejmowania działań "nakierowanych na ochronę zabytkowej substancji oraz ochronę dóbr kultury" zamiast ustawowego wymogu działań polegających na "utrzymaniu dobra kultury"; - art. 22 ust. 4 Konkordatu i art. 17 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że IOK nie uznała planowanych działań za udzielenie wsparcia w celu remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i towarzyszących oraz za współdziałanie w ochronie, konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury religijnej w wyniku czego odmówiła wnioskowi skarżącej kryterium kwalifikowalności; - art. 51 ustawy wyznaniowej, poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że IOK nie uznała planowych działań za współdziałanie instytucji kościelnych, samorządowych i państwowych w ochronie i udostępnianiu zabytków oraz bibliotek będących własnością kościelną w wyniku czego odmówiła Parafii prawa ubiegania się o dofinansowanie w ramach projektu; - art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że IOK nie wzięła pod uwagi ustalonej praktyki instytucji zarządzających i nie dokonała oceny wniosku w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania; - art. 37 ust. 2 oraz art. 41 ust 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że IOK nie oparła oceny na tekście regulaminu i stosowała go w sposób wzajemnie sprzeczny. Z uwagi na powyższe, wniesiono o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wniesiono także o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Instytucja Organizująca Konkurs-Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2019 r. (replice na odpowiedź na skargę) strona skarżąca rozwinęła dotychczasową argumentację oraz żądania, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich przepisów zalicza się, ustawę z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016r. poz. 217 ze zm.) – powoływanej dalej jako "ustawa wdrożeniowa", która określa m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawa ta reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w p.p.s.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a. Odnośnie procedury wyboru projektu do dofinansowania wyjaśnić należy, iż przepisy ustawy wdrożeniowej przewidują tryb konkursowy lub pozakonkursowy (art. 38 ust. 1). W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). W wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Na wstępie trzeba podkreślić, że kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Rozważając zasadność skargi w tym aspekcie należy mieć na względzie, że w ustawie wdrożeniowej wskazano, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona do kryterium legalności rozumianym stricte jako zgodność albo niezgodność oceny z prawem powszechnie obowiązującym i niesprzecznymi z nim postanowieniami systemu realizacji. Przypomina to kontrolę sądową decyzji uznaniowych, czy też aktów opartych na opiniach biegłych, w ramach której sąd ocenia czy argumentacja organu nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu i instrukcji wypełniania wniosku (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2017r., sygn. akt III SA/Wr 241/17, wyrok WSA w Opolu z dnia 11 maja 2017r., sygn. akt II SA/Op 113/17). Zatem podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny projektu przez Instytucję Zarządzającą stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego łącznie z postanowieniami aktów i dokumentów, wchodzących w skład tzw. systemu realizacji programu (art. 6 ustawy wdrożeniowej). Postępowanie w sprawie było prowadzone w oparciu o przepisy powołanej ustawy oraz akty wydane przez Instytucję Zarządzającą, składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. Regulamin Konkursu nr [...] oraz Regulamin prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 Według art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, Instytucją Zarządzającą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest Zarząd Województwa. W ust. 2 pkt 1 i 2 wyżej wskazanego artykułu Instytucja Zarządzająca została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów, spełniających warunki określone w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego oraz do wyboru projektów do dofinansowania w ramach regionalnego programu operacyjnego. Stosownie do treści art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, projekt podlega ocenie pod względem spełniania ww. kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych uprzednio przez komitet monitorujący. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej Instytucja Zarządzająca przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Zgodnie z zapisem § 32 Regulaminu Konkursu nr [...] procedura oceny projektów określona jest w Regulaminie prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 - 2020, stanowiącym załącznik nr 5 do Regulaminu. W myśl § 1 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje KOP (Komisja Oceny Projektów). Wedle § 2 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów ocena formalna rozpoczyna proces oceny i dokonywana jest w systemie logicznym (tak/nie) w oparciu o kryteria oceny projektów przy użyciu karty oceny stanowiącej załącznik nr 1 do Regulaminu i listy sprawdzającej. Lista sprawdzająca jest dokumentem pomocniczym dla dokonania oceny. Ocena kryteriów formalnych przeprowadzana jest wyłącznie przez pracowników IZ lub/i Instytucji Pośredniczących RPO WM (IP), zgodnie z ich zakresem czynności. Ocena może się zakończyć: 1) wynikiem pozytywnym (projekt zostaje przekazany do oceny finansowej), 2) wynikiem negatywnym (projekt nie zostanie przekazany do oceny finansowej). Pozytywna ocena formalna ma miejsce w przypadku przyznania przez dwie osoby oceniające ocen "TAK" we wszystkich kryteriach oceny formalnej. Negatywna ocena formalna ma miejsce w sytuacji przyznania przez dwie osoby oceniające oceny "NIE" w co najmniej jednym kryterium oceny formalnej. W przypadku odznaczenia oceny "NIE" przez dwie osoby oceniające w określonym kryterium oceny formalnej, nie dokonuje się oceny kolejnych kryteriów odznaczając przy nich opcję "NIE DOTYCZY" w karcie oceny. W przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawcy przekazywana jest informacja z wynikiem oceny wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia środka zaskarżenia oraz kartą oceny formalnej. W przypadku powstania rozbieżności w ocenie projektu. Przewodniczący KOP podejmuje decyzję o wyniku oceny formalnej. Informacja na ten temat odnotowywana jest w protokole z przebiegu oceny w ramach KOP. Z kolei z § 10.3 Regulaminu prac KOP wynika, że ocena formalna oraz merytoryczna (elementem której jest ocena finansowa) projektu dokonywana jest przez dwóch członków KOP (para oceniająca) w odniesieniu do każdego etapu oceny, zgodnie z ich zakresem czynności lub przypisaną dziedziną. Pary oceniające dany projekt na poszczególnych etapach tworzą razem skład oceniający projekt. Postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o pewne uniwersalne zasady i reguły, które wynikają z treści przepisów unijnych i krajowych. Kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.), zgodnie z którym procedury wyboru i kryteria powinny zapewniać, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów, są niedyskryminacyjne i przejrzyste oraz są zgodne z zasadą równości płci i niedyskryminacji oraz zasadą zrównoważonego rozwoju. Natomiast z punktu widzenia przepisów ustawy wdrożeniowej, dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd bada, czy wybór projektu został przeprowadzony zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 37 ust. 1 tej ustawy w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup, czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. W trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu składany jest w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 39 ust. 2 tej ustawy, konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów. Zgodnie z art. 41 ust. 1, konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu. Obligatoryjne elementy regulaminu konkursu zostały zawarte w art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 41 ust 3, do czasu rozstrzygnięcia konkursu właściwa instytucja nie może zmieniać regulaminu konkursu w sposób skutkujący nierównym traktowaniem wnioskodawców, przy czym, przepisu tego nie stosuje się, jeżeli konieczność dokonania zmiany wynika z odrębnych przepisów, (art. 41 ust. 4). Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę projektu, sąd administracyjny powinien badać zasadność oceny projektu, czyli sięgać do argumentacji, na podstawie której projekt został oceniony. Należy przy tym zaznaczyć, że kontrola sądu administracyjnego przeprowadzana w tym zakresie, powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu. Zarząd Województwa M. - Instytucja Organizująca Konkurs (dalej IOK) ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 maja 2018r., sygn. akt I SA/Kr 384/18, wykonała zalecenia przedstawione w uzasadnieniu tego wyroku i przeprowadził ocenę formalną projektu wnioskodawcy zgodnie z zapisami normatywnymi zawartymi w § 2 i § 10 ust. 3 regulaminu KOP stanowiącymi, że "ocena formalna oraz merytoryczna (elementem której jest ocena finansowa) projektu dokonywana jest przez dwóch członków KOP (para oceniająca) w odniesieniu do każdego etapu oceny zgodnie z ich zakresem czynności lub przypisaną dziedziną". Ponownie wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem rozstrzygnięcie IOK z dnia 18 września 2018 r. o negatywnej ocenie projektu nie narusza prawa. Kontroli Sądu zostało poddane rozstrzygniecie IOK, w którym stwierdzono, że projekt pn. Budowa Instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 22,12 kWp w Parafii Rzymskokatolickiej pw. Ś. w W. nie spełnia kryterium oceny formalnej "Kwalifikowalność projektu" i w związku z powyższym nie może uzyskać dofinansowania w ramach poddziałania 4.1.1 RPO WM. W skardze sformułowanych zostało szereg zarzutów, które nakierowane zostały na wykazanie, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane: - z naruszeniem zasady niedyskryminacji (art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej); - z naruszeniem art. 39, art. 43 ust. 1 w związku z art. 41 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018r., poz. 380, powoływanej dalej jako "ustawa wyznaniowa") w powiązaniu z art. 14, art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisanego w Warszawie w dniu 28 lipca 1993r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318, powoływanego dalej jako "Konkordat") poprzez ich błędną wykładnię uznającą, że działalność strony skarżącej opisana we wniosku nie jest działalnością o charakterze humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym objęta zakresem tych przepisów; - z naruszeniem art. 22 ust. 4 Konkordatu i art. 51 ustawy wyznaniowej poprzez nieuznanie planowanych działań strony skarżącej w ramach projektu za współdziałanie instytucji kościelnych, samorządowych i państwowych w ochronie i udostępnianiu zabytków będących jej własnością. Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotowy projekt został złożony w ramach konkursu zorganizowanego w obrębie 4 Osi priorytetowej Regionalna polityka energetyczna, działanie 4.1 Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, poddziałanie 4.1.1 Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych Zgodnie z załącznikiem nr 1 do regulaminu konkursu, przedmiotem weryfikacji na potrzeby kryterium "Kwalifikowalność projektu" były m.in. kwestie czy projekt jest zgodny z celami danego działania/poddziałania, tj. czy projekt charakteryzuje się wewnętrzną logiką, co oznacza, że zaplanowane działania odpowiadają na zdefiniowany problem i pozwolą na osiągnięcie założonego celu, wpisującego się w cele danego działania/ poddziałania, czy projekt wpisuje się w typy projektów wskazane dla danego działania/poddziałania zgodnie ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 (SzOOP) i regulaminem konkursu, a także, czy projekt jest zgodny z warunkami specyficznymi dla danego działania/poddziałania określonymi w SzOOP i regulaminie konkursu. Jak jednoznacznie wynika z treści wniosku o dofinansowanie dotyczył on zakupu i montażu dachowych instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną na potrzeby własne strony skarżącej tj. dla budynku kościoła i plebani. Ze złożonej dokumentacji aplikacyjnej jednoznacznie wynika, że przedmiotem projektu jest inwestycja kościelna zmierzająca do zmniejszenia kosztów funkcjonowania strony skarżącej. Wprost wyartykułowała to strona skarżąca w polu C.1.1. wniosku gdzie podała, że "Dzięki realizacji Projektu zmniejszą się roczne koszty utrzymania 2 budynków wynikające ze zmniejszenia kosztów zakupu energii elektrycznej przez Wnioskodawcę w skali roku (...)". Analizując przesłanki jakimi kierowała się strona skarżąca składając przedmiotowy wniosek, trudno doszukać się związku z projektu z rodzajami działalności kościelnych osób prawnych (działalności: humanitarnej, charytatywno-opiekuńczej naukowej lub oświatowo-wychowawczej) dających podstawę do przyznania dotacji ze środków publicznych. Oceniając projekt oraz motywację jego złożenia wskazać należy, że niewątpliwie była to inwestycja wykonywana na terenie należącym do parafii, którą uznać należało za "inwestycją kościelną" w rozumieniu przepisów ustawy wyznaniowej. Według Sądu, zasadna była zatem konstatacja IOK, że w świetle art. 41 oraz 43 ust. 1 ustawy wyznaniowej, projekt strony skarżącej nie mógł zostać przyjęty do realizacji. Stosownie do art. 41 ust. 1-4 ustawy wyznaniowej kościół w Polsce i jego osoby prawne mają prawo realizacji inwestycji sakralnych i kościelnych. Inwestycją sakralną jest budowa, rozbudowa, odbudowa kościoła lub kaplicy, a także adaptacja innego budynku na cele sakralne, zaś inwestycją kościelną jest inwestycja kościelnej osoby prawnej niewymieniona w ust. 2. Inwestycje sakralne i kościelne podlegają ogólnie obowiązującym przepisom o planowaniu przestrzennym i prawa budowlanego, a w odniesieniu do budynków zabytkowych - również przepisom o ochronie dóbr kultury. Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy wyznaniowej, inwestycje sakralne i kościelne są finansowane ze środków własnych kościelnych osób prawnych. Powyższy przepis reguluje kwestie związane z finansowaniem inwestycji sakralnych i kościelnych. Razem z art. 44 w/w ustawy oba przepisy tworzą grupę przepisów regulujących finansowe aspekty inwestycji sakralnych i kościelnych. Przepis art. 43 ust. 1 ustawy wyznaniowej kategorycznie stwierdza, że finansowanie inwestycji sakralnych i kościelnych następuje ze środków kościelnych osób prawnych. Norma ta ma jednak szersze znaczenie, niż wynika z jej brzemienia. Przyjęte przez polskiego ustawodawcę rozwiązanie to konsekwencja zasady niezależności państwa i Kościoła katolickiego. Jednym z przejawów owej niezależności i autonomii jest powstrzymywanie się przez państwo od finansowania inwestycji sakralnych i kościelnych. Z przepisu tego wynika także zakaz dla wszelkich organów władz publicznych, zarówno administracji państwowej, jak i samorządowej, finansowania inwestycji sakralnych i kościelnych. Skoro ustawodawca wyraźnie wskazuje źródło finansowania takich inwestycji, oznacza to, że środki na te inwestycje nie mogą pochodzić z innych źródeł. Wyjątkiem od reguły opisanej w ust. 1 jest ust. 2, określający sytuacje, w których środki publiczne mogą być zaangażowane w inwestycje sakralne i kościelne. Chodzi tu o inwestycje realizowane na potrzeby duszpasterstwa wojskowego i duszpasterstwa specjalnego. Powyższy wyjątek nie ma jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz stan faktyczny sprawy (projekt, wniosek aplikacyjny), Sąd w składzie orzekającym uznał zarzut strony skarżącej, co do błędnej wykładni powyższego przepisu przez organ, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, za nieuzasadniony. Strona skarżąca podejmując próbę podważenia stanowiska IOK odwołała się do treści art. 22 ust. 1 Konkordatu, który stanowi, że działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez kościelne osoby prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe. Innymi słowy strona skarżąca starała się wykazać, że przedmiotowy projekt będzie służył prowadzonej przez nią działalności humanitarnej, charytatywno-opiekuńczej, naukowej oraz oświatowo-wychowawczej. Temu miały służyć zawarte we wniosku (część C i L) informacje, które opisywały różne przedsięwzięcia podejmowanie przez parafię na terenie kościoła oraz plebani. Z powyższych informacji wynikało, że: Budynek kościoła prowadzony jest w celach społecznych i udostępniany wszystkim bez względu na płeć, wiek, wyznanie, światopogląd czy niepełnosprawność. Budynek kościoła i jego wyposażenie posiada status zabytku wpisanego do rejestru zabytków i posiada on status dobra kultury spełniającego definicję neutralności światopoglądowej. Budynek kościoła jest otwarty dla wszystkich. Kościół jest odwiedzany przez kilkanaście tysięcy turystów bez względu na wyznanie i światopogląd. W budynku kościoła odbywają się również zbiórki odzieży, zabawek dla najbardziej potrzebujących w związku z działalnością Zespołu C. . W kościele odbywają się także spotkania organizacyjne w związku z wyjazdami dzieci na ferie i wakacje oraz próby nauki śpiewu (chór). W kościele odbywają się także śluby na mocy konkordatu, w której każdy obywatel może wziąć ślub bez względu na światopogląd czy wyznanie. Wobec tego przedmiot projektu będzie służył ogółowi społeczeństwa. W budynku prowadzona jest więc działalność służąca celom naukowym i oświatowe wychowawczym, a także dotyczącą odbudowy i utrzymania dóbr kultury, spełniającą jednocześnie definicję neutralności światopoglądowej. Z kolei w budynku plebani prowadzona jest: (1) działalność Oddziału "C. ", która skupia się na pomocy materialnej i duchowej najbardziej potrzebującym w parafii. Do zadań Oddziału "C. " przy parafii należy: rozprowadzanie świec z okazji Świąt Bożego Narodzenia, podzielenie uzyskanych środków między najbardziej potrzebujących, opieka nad chorymi i niedołężnymi, przygotowywanie i przekazywanie paczek żywnościowych dla rodzin wielodzietnych i osób samotnych, pomoc finansowa w zakupie lekarstw, opału na zimę; wykonywanie i sprzedaż stroików na święta Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Zespół przeprowadza zbiórki na zakrystii kościoła oraz na parafii. Najczęściej zespół spotyka się na plebani - kilka razy w miesiącu, w okresie akcji kilka razy w tygodniu. Działalność zespołu ma charakter ciągły, (2) odbywają się spotkania grupy młodzieżowej, spełniające cele społeczne i wychowawcze, polegające na rozmowach/dyskusjach o swoich problemach, szukaniu odpowiedzi na dręczące pytania, możliwości "wygadania się" i pożartowania, oglądaniu filmów i wspólnym śpiewaniu. Spotkania realizują cele: rozwijanie zachowań prospołecznych, zaszczepianie postaw tolerancji i szacunku wobec innych ludzi, nauka wybaczania i słuchania drugiego człowieka, (3) działa świetlica środowiskowa - w zajęciach uczestniczy około 19 osób. Jest miejscem realizacji działań edukacyjnych i wychowawczych: odrabianie zadań szkolnych, pomoc uczniom słabszym w nauce, zajęcia kulinarne, przygotowanie kanapek, oglądanie wartościowych filmów, bezpieczne korzystanie z komputera i gier, organizowanie zabawy karnawałowej, dnia Św. Mikołaja, Dnia Dziecka wraz z samorządem szkolnym dla młodszych klas, (4) działa chór dziecięcy - liczy 20 osób, prowadzony jest pod opieką rodziców oraz schola parafialna, która spotyka się w zakrystii kościoła lub na plebani w każdą sobotę i niedzielę. Uczestnictwo w chórze jest otwarte dla wszystkich bez względu na światopogląd czy wyznanie. Podczas próby dzieci mają możliwość obcowania z muzyką. Regularne uczestnictwo dzieci w zajęciach chóralnych wpływa znacząco na polepszenie ich pamięci, samodyscyplinę i wzrost odpowiedzialności za samego siebie, (5) działa wolontariat młodzieży - głównym jego zadaniem jest opieka nad osobami chorymi - poprzez rehabilitację, spotkania, rozmowy, sprzątanie w mieszkaniu, gotowanie. Grupa spotyka się na plebani gdzie ustala zakres działań, relacjonuje wykonanie zadań, wzajemnie się inspiruje, a poszczególne osoby motywują się nawzajem. Cele działań mają zarówno charakter edukacyjny, charytatywny jak i terapeutyczny. W tym miejscu należy zauważyć, że we wniosku strona skarżąca nie podała jasno i precyzyjnie jaką konkretnie działalność w kościele i plebani prowadzi, tj. którą z działalności wymienionych w art. 22 ust. 1 Konkordatu strona skarżąca faktycznie realizuje. Przedsięwzięcia prowadzone w kościele oraz na plebani mieszczą się w typowych bieżących działaniach każdej parafii w Polsce. Jeżeli nawet pomieszczenia kościoła czy plebani doraźnie są wykorzystywane w celach, które luźno można by powiązać z działalnością, o której mowa w art. 22 Konkordatu, to jednakże budowa ogniw fotowoltaicznych, nie miała bezpośrednio służyć tym celom, lecz bieżącej działalności parafii tj. praktykowaniu kultu religijnego. Z przedstawionej obszernej argumentacji w skardze oraz w piśmie procesowym, wynika, że de facto każda parafia z istoty swojej (vide opisane przedsięwzięcia realizowane w kościele i na plebani) prowadzi działalność humanitarną, charytatywno-opiekuńczą, naukową i oświatowo-wychowawczą. Jeżeli by przyjąć takie rozumowanie, to w zasadzie zbędnym byłoby konstruowanie normy prawnej zawartej w art. 22 ust. 1 Konkordatu, który od bieżącej działalności parafii (praktykowanie kultu religijnego) wyróżnił właśnie te określone rodzaje działalności. Opisywana we wniosku działalność prowadzona przez stronę skarżącą np. udzielanie ślubów, prowadzenie chóru, czy schola jest, co do zasady związana z praktykowaniem religii, jest organizowana co oczywiste w budynkach parafialnych (kościele, plebanii) oraz ma ona w przeważającej mierze charakter działalności niezinstytucjonalizowanej. Sam fakt, że na terenie parafii działają grupy wolontariackie, młodzieżowe itp. nie jest wystarczający do zakwalifikowania parafii jako prowadzącej działalność: charytatywno-opiekuńczą, humanitarną, naukową czy też oświatowo-wychowawczą, uzasadniającą dofinansowanie w zakresie wskazanym we wniosku (przedstawiona dokumentacja nie potwierdza, że w/w budynki są wykorzystywane w celu realizacji tych działalności). Skoro strony podpisując Konkordat wyróżniły te rodzaje działalności, to w ocenie Sądu, miały w swoich intencjach "uhonorowanie" prowadzonej przez kościelne osoby prawne zorganizowanej (zinstytucjonalizowanej) działalności, w formach w jakich taką samą działalność prowadzą instytucje państwowe. Podkreślić jednocześnie trzeba z całą mocą, że strona skarżące w przedłożonej aplikacji nie wykazała, że planowana inwestycja służyć będzie celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym czy też oświatowo-wychowawczym, to przecież sama strona skarżąca zdefiniowała inwestycję, jako przedsięwzięcie umożliwiające produkcję energii elektrycznej, która będzie wykorzystywana wyłącznie na własne potrzeby strony skarżącej, a przez co zmniejszą się koszty utrzymania budynków w zakresie zakupu energii elektrycznej. W nakreślonym kontekście uprawnione jest zatem stanowisko IOK, że strona skarżąca domagała się dofinansowania inwestycji w postaci małogabarytowej elektrowni słonecznej służącej jej własnym potrzebom z dominującym celem przedsięwzięcia, jakim jest zmniejszenie rachunków za energię elektryczną. Według Sądu stronie skarżącej nie udało się także wykazać, że przedmiotowa inwestycja miałaby dotyczyć odbudowy i utrzymania dóbr kultury oraz konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów. Na pierwszy rzut oka ust. 3 art. 43 ustawy wyznaniowej można uznać także za wyjątek od reguły określonej w ust. 1. Za takim rozumieniem przemawia wykładnia systemowa. Środki publiczne mogą być wykorzystywane na utrzymanie i odbudowę dóbr kultury, stanowiących własność kościelnych osób prawnych. Jednak, co najważniejsze, możliwość wykorzystywania środków publicznych na podstawie ust. 3 wynika nie z sakralnego czy kościelnego charakteru tych obiektów budowlanych, ale z tego, że są one dobrami kultury. Dla zastosowania art. 43 ust. 3 ustawy wyznaniowej nie ma więc znaczenia okoliczność, czy jest to kościół, kaplica czy jakikolwiek inny obiekt o charakterze sakralnym czy kościelnym (np. zabytkowy klasztor). Znaczenie ma jedynie jego charakter z punktu widzenia ochrony zabytków. O ile w ust. 1 i 2 za podstawowe kryterium uznać można właśnie sakralny i kościelny charakter inwestycji, o tyle w ust. 3 chodzi o dobra kultury. Jak stanowi art. 22 ust. 4 Konkordatu, Rzeczpospolita Polska w miarę możliwości udziela wsparcia materialnego w celu konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i budynków towarzyszących, a także dzieł sztuki stanowiących dziedzictwo kultury. W obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca polski posługuje się pojęciem "zabytek" zamiast "dobro kultury". Ochrona zabytków jest przedmiotem regulacji ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz. U. z 2018r., poz. 2067). Zabytkiem nazywa się w myśl art. 3 pkt 1 u.o.z.o.z. nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Ustawodawca rozróżnia zabytek ruchomy i zabytek nieruchomy. Zaznaczyć należy, że ochrona zabytków jest zadaniem organów administracji publicznej. Wykładnia celowościowa i systemowa prowadzi do wniosku, że art. 43 ustawy wyznaniowej reguluje kwestie związane z nieruchomościami. Ustawodawca posługuje się bowiem takimi pojęciami jak "budownictwo", "inwestycje sakralne" i "inwestycje kościelne". Zabytek nieruchomy oznacza nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1. Nieruchomość staje się zabytkiem nieruchomym na podstawie wpisu do rejestru zabytków. W myśl art. 8 u.o.z.o.z. Rejestr zabytków dla zabytków znajdujących się na terenie województwa prowadzi wojewódzki konserwator zabytków". Niewątpliwie sposobem finansowania odbudowy czy ochrony zabytków jest udzielenie dotacji. Ponieważ ustawodawca nie wyróżnia, o jaką dotację chodzi, przyjąć należy, że w grę wchodzą dotacje każdego rodzaju (dotacje celowe, podmiotowe, przedmiotowe, na pierwsze wyposażenie obrotowe). Nie ma zatem znaczenia, jaki rodzaj dotacji został przyznany. W ocenie Sądu przepis art. 22 ust. 4 Konkordatu (w celu konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i budynków towarzyszących) należy rozumieć przez pryzmat przepisów u.o.z.o.z. i zawartych w nich pojęć. W art. 4. u.o.z.o.z. wskazano, że ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: 1) zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; 2) zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; 3) udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; 4) przeciwdziałanie kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę; 5) kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków; 6) uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Z kolei w art. 5 u.o.z.o.z zdefiniowano, że opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków: 1) naukowego badania i dokumentowania zabytku; 2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; 3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; 4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; 5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. Natomiast według u.o.z.o.z prace konserwatorskie, to działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań, a prace restauratorskie to działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym, jeżeli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz dokumentowanie tych działań (art. 3 pkt 6 i 7 u.o.z.o.z. Przedmiot projektu tj. budowa instalacji fotowoltaicznych, które mają służyć ograniczeniu kosztów związanych ze zużyciem energii elektrycznej w żaden sposób nie wpisuje się w działania zdefiniowane przepisami u.o.z.o.z Należy zgodzić się z IOK, że we wniosku o dofinansowanie brak jest jakichkolwiek informacji wskazujących na to, że inwestycja ma na celu ochronę zabytkowych budynków oraz dóbr kultury. Jakkolwiek prawdą jest, że kościół pw. Ś. w W. jest wpisany do rejestru zabytków, jednakże dokumentacja aplikacyjna, w żadnym fragmencie nie wskazuje, że zaplanowane w projekcie działania są nakierowane na ochronę zabytkowej substancji oraz ochronę dóbr kultury. Przy czym dodać trzeba, że budynek plebani także objęty projektem nie figuruje w rejestrze zabytków, a więc nie podlega wsparciu środkami publicznymi na utrzymanie dóbr kultury. W opinii Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącej parafii, że skoro budynek kościoła jest zabytkiem, to wytwarzanie energii elektrycznej i dostarczenie jej do niego mieści się w wyjątku o którym mowa w art. 44 ust. 3 ustawy wyznaniowej. W tym zakresie należy zgodzić się z argumentacją IOK, że energia elektryczna w zabytkowym budynku kościoła zwykle służy np. do jego oświetlenia w czasie nabożeństw, które jako takie jest obojętne dla zachowania lub odnowy substancji zabytkowej. W konsekwencji obojętne będzie również źródło z jakiego ta energia elektryczna pochodzi. Celem poddziałania 4.1.1. RPO WM 2014-2020 jest "wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii w finalnym zużyciu energii oraz zintegrowanie tych działań z rozwojem infrastruktury dystrybucyjnej. Interwencja obejmować będzie projekty zmierzające do wzrostu produkcji energii elektrycznej i ciepła pochodzących z odnawialnych zasobów energii poprzez realizację inwestycji w zakresie budowy lub przebudowy jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła (....). Rezultatem realizacji tych działań będzie przyczynienie się do wypełnienia celów zapisanych w pakiecie klimatyczno-energetycznym". Jak z powyższego wynika celem przedmiotowego działania w żadnym razie nie jest bezpośredni ochrona obiektów zabytkowych. Na marginesie można tylko dodać, że w ramach RPO WM 2014-2020 funkcjonuje poddziałanie 6.1.1. "Ochrona i opieka nad zabytkami" w ramach którego dofinansowaniu podlegają prace konserwatorskie i restauratorskie na obiektach zabytkowych, gdzie jako element towarzyszący projektu, dopuszczono dofinansowanie instalacji opartych na odnawialnych źródłach energii pod warunkiem, że instalacje te służą ochronie i ekspozycji zabytkowego obiektu. W ocenie Sądu, zasadnie IOK uznała, że przedmiot projektu nie wpisuje się w wykaz przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które na podstawie obwiązujących przepisów mogą być dofinansowane ze środków publicznych. Sąd orzekający w sprawie nie podziela także zarzutów skargi, sprowadzających się w istocie do konstatacji, że negatywna ocena formalna wniosku została dokonana w warunkach dyskryminacji podmiotowej strony skarżącej ("podmiot wyznaniowy nie może uzyskać dofinansowania ze względu na swój status") i co spowodowało przez niepotraktowanie jej działalności na równi z działalnością Państwa, że w sposób niezgodny z prawem, skarżąca parafia została pozbawiona możliwości dofinansowania planowanego przedsięwzięcia. W art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej zostały określone ogólne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Zgodnie z tymi przepisami właściwa instytucja zobowiązana jest do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz do zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt powinien podlegać ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 rozporządzenia ogólnego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L 347, str. 320). W świetle powołanego przepisu rozporządzenia ogólnego, procedury i kryteria wyboru muszą być przejrzyste i niedyskryminacyjne, muszą zapewniać, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów oraz nie mogą naruszać zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn, zapewniać dostępność dla osób niepełnosprawnych (uwzględniające zasadę z art. 7 rozporządzenia), muszą przyczyniać się do zrównoważonego rozwoju oraz wspierać zachowanie, ochronę i poprawy jakości środowiska naturalnego. Podkreślenia wymaga, że wskazane zasady mają charakter normatywny, a naruszenie którejkolwiek z nich przy ocenie projektu stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Jednocześnie dotyczą one każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, przez uzasadnienie stanowiska na etapie oceny formalnej oraz merytorycznej projektu i wreszcie także oceny słuszności zarzutów protestu. Wskazać też trzeba, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyroki NSA: z dnia 4 sierpnia 2016r., sygn. akt II GSK 3435/16; z dnia 22 marca 2017r., sygn. akt II GSK 339/17). Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy jest zatem w pierwszej kolejności określenie w jednoznaczny i jasny sposób warunków oraz zasad postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W szczególności, kryteria wyboru powinny być precyzyjne i jednoznaczne, a pojęcia określające kryteria powinny zostać zdefiniowane tak, aby wyłączyć dowolność organu przy dokonywaniu oceny. Ponadto zasada przejrzystości zobowiązuje instytucję zarządzającą do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów, a zasada rzetelności do dokonania tej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Zarzut naruszenia zasad z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej należałoby uznać za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadniania. Każdorazowo jednak należy te kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt ewentualnych uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę (por. wyrok WSA z dnia 13 października 2016r., sygn. akt I SA/Ke 486/16). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja, wskazująca na naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej oraz art. 7 rozporządzenia nr 1303/2013, nie wystąpiła. Badając zasadność przedstawionych zarzutów w tym zakresie, trzeba przede wszystkim mieć na uwadze, że oceniając wniosek o dofinansowanie, IOK musiała uwzględnić prawne możliwości udzielania pomocy Kościołowi Katolickiemu przez Państwo, wynikające w swym zasadniczym zrębie z treści Konkordatu i ustawy wyznaniowej. Z tymi regulacjami prawnymi korespondują przepisy ustawy zasadniczej, a w szczególności art. 25 Konstytucji RP, który statuuje zasadę bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych. Podstawę do takiego działania dawał zapis § 47 regulaminu konkursu, który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w regulaminie zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Według Sądu chybiona jest argumentacja strony skarżącej dotycząca pozbawienia przez IOK możliwości ubiegania się o dofinansowanie kościelnych osób prawnych w ramach przedmiotowego projektu i uznającej takie działanie za przejaw jej dyskryminacji. Zdaniem strony skarżącej dyskryminacja była wynikiem niewłaściwego zastosowania przepisów prawa, gdyż IOK "in genere" odmówiła kościelnym osobom prawnym możliwości ubiegania się o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014-2020. Argumentacji tej w sposób oczywisty przeczą, po pierwsze zapisy regulaminu konkursu, po drugie dokonana przez IOK ocena w ramach kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy i partnerów". Zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 9 regulaminu konkursu o dofinansowanie projektu mogą ubiegać się kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych. Z kolei oceniający uznali powyższe kryterium za spełnione wpisują w kartach oceny "TAK". W uzasadnieniu pierwszy oceniający wskazał, że "wnioskodawca znajduje się w katalogu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach poddziałania 4.1.1". Drugi oceniający wskazał krótko "wnioskodawca spełnia kryterium". W kontekście powyższego należy wskazać, że negatywna ocena projektu, czego nie dostrzegła strona skarżąca nie wynikała, że statusu podmiotu, który złożył wniosek, a wyłącznie ze względu na przedmiot projektu. Strona skarżąca pozytywnie przeszła ocenę kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy i partnerów", a negatywna ocena wynikała z przedmiotu projektu ("Kwalifikowalność projektu"), a nie podmiotu występującego z wnioskiem o dofinansowanie. Ponieważ strona skarżąca przedstawiła projekt, który w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego (wcześniej szeroko omówionych) nie podlegał dofinansowaniu środkami publicznymi w tym pochodzącymi z RPO WM na lata 2014-2020, to zasadnie projekt ten uzyskał negatywną rekomendację IOK. Strona skarżąca stawiając zarzut o dyskryminacji kościelnej osoby prawnej w procedurze konkursowej uważa, że IOK naruszyła art. 14 Konkordatu w związku z art. 39 ustawy wyznaniowej poprzez błędną wykładnię w ten sposób, że IOK potraktowała cyt. "wyliczenia wskazane w tych przepisach, jako katalogi zamknięte i niewłaściwie zinterpretowała ich treść odmawiając działaniom skarżącej charakteru działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym oraz zastosowała wobec skarżącej niewynikające z tych przepisów prowadzenie działalności zinstytucjonalizowanej" Odpowiadając stronie skarżącej w tej kwestii należy przede wszystkim zauważyć, ze w treści rozstrzygnięcia IOK z dnia 18 września 2018r. zawierającego ponowną negatywną ocenę brak jest jakiegokolwiek odwołania się do zapisów art. 14 Konkordatu, czy też art. 39 ustawy wyznaniowej. Również oceniający projekt w kartach oceny nie wskazywali jako podstawy swoich opinii w/w przepisów. Tym samym trudno zgodzić się ze stwierdzeniem, że "IOK niewłaściwie zinterpretowała ich treść". Strona skarżąca przywołała art. 14 Konkordatu bez wskazania jego konkretnej jednostki redakcyjnej. Zapewne chodziło o art. 14 ust. 1, który stanowi, że Kościół Katolicki ma prawo zakładać i prowadzić placówki oświatowe i wychowawcze, w tym przedszkola oraz szkoły wszystkich rodzajów, zgodnie z przepisami prawa kanonicznego i na zasadach określonych przez odpowiednie ustawy. Natomiast w art. 39 ustawy wyznaniowej zawiera egzemplifikacyjne wyliczenie działań zaliczonych do działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła, która obejmuje w szczególności: 1) prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki; 2) prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek; 3) organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa; 4) organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności; 5) prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk; 6) udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie; 7) krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających; 8) przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie. Niewątpliwie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej prowadzenie zakładów, szpitali i innych zakładów leczniczych, żłóbków, ochronek, schronisk (pkt. 1, 2, 5) wymaga form zorganizowanych, a zatem można w tych przypadkach mówić o zinstytucjonalizowanej działalności. Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi te rodzaje działalności przemilcza, natomiast koncentruje się na eksponowaniu działań wymienionych w pkt 6, 7 i 8, jako tych, które realizuje skarżąca parafia. Jednakże w swojej argumentacji nie jest w stanie dalszym ciągu wykazać, bezpośredniego związku planowanej inwestycji w postaci budowy instalacji fotowoltaicznymi z realizacją tych ogólnych celów (działań). Misja Kościoła Katolickiego, czy też innego związku wyznaniowego polega na krzewieniu zasad określonej wiary, a niejako "uboczną" ich działalnością są także działania o charakterze społecznym, polegające m.in. na udzielaniu pomocy potrzebującym, prowadzeniu placówek szkolno-wychowawczych, szkolno-opiekuńczych, czy socjoterapeutycznych. To właśnie takie inicjatywy, nie mające charakteru stricte religijnego, gdyż mogą być prowadzone także przez podmioty świeckie, ze względu na swoje społeczne znaczenie zostały uznana przez ustawodawcę za tak istotne, że działania kościoła w tym zakresie mogą korzystać ze środków publicznych. Przytoczony przepis wskazuje przykłady działalności charytatywno-opiekuńczej, m.in. prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie i umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki, prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych, aptek, organizowanie pomocy osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojen, osobom znajdującym się w trudnym położeniu materialnym, zdrowotnym, prowadzenie żłobków, ochronek, schronisk, burs, krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających. Zgadzając się ze stroną skarżącą, że art. 39 ustawy wyznaniowej nie stanowi katalogu zamkniętego, to wskazać należy na kwestię następującą - ustawodawca w rozdziale następnym pt. Budownictwo sakralne i kościelne. Cmentarze, formułując zasadę, iż kościół w Polsce i jego osoby prawne mają prawo realizacji inwestycji sakralnych i kościelnych, jednoznacznie oddzielił od działalności Kościoła o charakterze charytatywno-opiekuńczej realizację przez Kościół ww. inwestycji. Zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy wyznaniowej planowana inwestycja wedle informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie jest bezspornie inwestycją kościelną. Reasumując jeszcze raz należy zaakcentować, że strona skarżąca złożyła wniosek w ramach konkursu, który odnosił się do regionalnej polityki energetycznej, zarządzania wykorzystywaniem odnawialnych źródeł energii, a konkretnie rozwojem infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Strona skarżąca wniosek o dofinansowanie, złożyła na swoje potrzeby własne Z treści wniosku jednoznacznie wynika, że jego celem było dofinansowanie inwestycji mającej na celu zmniejszenie (poczynienie oszczędności) ponoszonych kosztów energii elektrycznej wykorzystywanej na potrzeby budynku kościoła i budynku plebani. W kontekście zarzutów skargi, należy podkreślić, że skarżąca nie składała wniosku, jako kościelna osoba prawna, prowadząca w zorganizowanej formie działalność charytatywną, opiekuńczą, edukacyjną itp. W przedmiotowej sprawie nie występowała w tym charakterze. Strona skarżąca nie wykazała w żaden przekonywujący sposób, że projekt dotyczący inwestycji fotowoltaicznej, służyć będzie celom, o których mowa w art. 22 ust. 1 Konkordatu. Przejawy aktywności strony skarżącej w sferze charytatywno-opiekuńczej, czy oświatowo-wychowawczej nie stanowią podstawowego celu jej funkcjonowania, lecz mają charakter akcesoryjny (poboczny) w stosunku do zasadniczego zadania tj. sprawowania kultu religijnego. Parafia nie prowadzi domu opieki, zakładu opiekuńczego, domu samotnej matki itp. Trudno zatem zakwalifikować opisane we wniosku działania, jako działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym o których mowa w art. 22 Konkordatu. Całokształt okoliczności sprawy pozwala zatem na przyjęcie, że ocena wniosku strony skarżącej został przeprowadzona w sposób nienaruszający prawa. Argumentacja zawarta w kartach oceny nie jest dowolna, bowiem szczegółowo odnosi się do przedłożonego wniosku aplikacyjnego. Ponadto jest ona wyczerpująca, przekonująca, spójna i logiczna, a przy tym uzasadniona zgodnie z ustalonymi w ramach konkursu kryteriami oceny oraz obiektywnymi regułami wiedzy. Brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia stanowiska zawartego w skardze, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem prawa. Samo przekonanie strony skarżącej o słuszności jej racji nie jest ku temu wystarczające. Przywołane w uzupełnieniu skargi orzecznictwo sądowoadministracyjne, zważywszy na przedmiot wniosku o dofinansowanie, nie przystaje do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji wyroku.