VII SA/Wa 1753/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-13
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tomasz Janeczko, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu wad wskazanych przez stronę, takich jak brak podstawy prawnej, skierowanie do osoby niebędącej stroną, czy wada powodująca nieważność z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Organy wykazały, że decyzja PINB z 2013 r. została wydana przez właściwy organ, z zachowaniem podstawy prawnej i uzasadnienia, a skarżąca, jako właścicielka nieruchomości, była prawidłowym adresatem decyzji. Nie stwierdzono wystąpienia żadnej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., które skutkowałyby nieważnością decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca W. N. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 2013 r. nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Organy administracji (WINB i GINB) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja PINB nie była dotknięta wadami z art. 156 § 1 k.p.a. Skarżąca zarzucała m.in. brak podstawy prawnej, skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną oraz inne wady powodujące nieważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant specjalista Monika Gąsińska - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej : "[...]WINB", "organ I Instancji") na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm., dalej: "pr. bud.") odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB") z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], nakazującej W. N. (dalej: "skarżąca") rozbiórkę samowolnie zrealizowanego w 2005 r. budynku mieszkalnego o konstrukcji murowanej i wymiarach zabudowy wynoszących 11,28 m x 7,9 m, usytuowanego na terenie działki nr [...] w K., gm. K.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 5 września 2017 r. skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. wskazując, że jest dotknięta wadami określonymi w przepisach art. 156 § 1 pkt. 2, 4 i 7 k.p.a., tj.: wydana została bez podstawy prawnej (pkt.2), została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (pkt. 4) oraz zawiera wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa (pkt. 7).
[...]WINB wskazał, że decyzja PINB z [...] kwietnia 2013 r. nakazująca skarżącej rozbiórkę samowolnie zrealizowanego w 2005 r. budynku mieszkalnego została wydana z uwagi na fakt, iż skarżąca nie przedłożyła dokumentów wymienionych w sentencji postanowienia nr [...] z [...] grudnia 2010 r. wydanego przez PINB w trybie art. 48 pr. bud. Jednocześnie podał, iż w trybie nadzoru budowlanego, po ustaleniu, iż określony obiekt budowlany powstał z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 pr. bud. (czyli bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 pr. bud.), PINB jest zobligowany do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy. W związku z faktem, że skarżąca podczas przeprowadzonego postępowania przez PINB nie udowodniła faktu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i nie przedłożyła, wymaganych dokumentów na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud., PINB zakończył prowadzone postępowanie zgodnie z unormowaniem art. 48 ust. 4 pr. bud.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, iż decyzja PINB z [...] kwietnia 2013 r. nie jest dotknięta wadami wskazanymi przez skarżącą we wniosku z 5 września 2018 r. tj. art. 156 § 1 pkt. 2, 4 i 7 k.p.a. Podniósł, że decyzja ta została wydana przez organ właściwy, czyli przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., w decyzji została wskazana podstawa prawna wraz z uzasadnieniem, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, jak również nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa.
Organ I instancji odnosząc się do argumentów skarżącej wyjaśnił, że przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi administracji uznaniowego podejścia do każdego przypadku. Opisane okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania nakazu rozbiórki wobec przedmiotowego obiektu budowlanego. Podniósł jednocześnie, że o konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa a nie uznanie organu nadzoru budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania odwołującego się o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i celom, jakim służy wybudowany obiekt.
Ponadto [...]WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 548 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. W związku z zawarciem umowy (akt notarialny Rep A nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r.), której skutkiem było przejście praw i obowiązków związanych z zakupioną nieruchomością, na której znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny, właścicielem stała się skarżąca. Dlatego też na skarżącą, będącą właścicielką samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego został nałożony obowiązek rozbiórki.
Odwołanie od decyzji [...]WINB z [...] marca 2018 r. złożyła skarżąca.
Decyzją z [...] maja 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 158 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że PINB nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania, to jest takiego, którego charakter jest oczywisty i jednoznaczny. Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji PINB z [...] kwietnia 2013 r. znalazło się zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne, zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a.. Podniósł również, że uzasadnienie decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż jest ona wewnętrznie sprzeczna, bądź też nie zawiera powodów, które w ocenie organu uzasadniały stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia.
GINB wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 pr. bud., właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Skarżąca, pomimo umożliwienia jej przez ustawodawcę sposobu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowanego, nie skorzystała z niej, tj. nie przedłożyła w terminie wymaganej dokumentacji. Tym samym nie pozostawiła organom nadzoru budowlanego innej możliwości niż orzeczenie rozbiórki. Organ odwołał się w tym miejscu do orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
GINB podniósł, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., PINB wskazał jednoznacznie podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 48 ust. 4 pr. bud., i uznał, że decyzja PINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 in principio.
GINB wskazał, że nie został naruszony przepis art. 156 § 1 ust. 4 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Skarżąca, zgodnie z treścią odpisu aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2006 r., Repertorium A nr [...], stała się właścicielką nieruchomości położonej na działce nr [...] w K. gm. K. Tym samym, jako następczyni prawna poprzedniej właścicielki, wstąpiła w ogół jej praw i obowiązków i była prawidłowym adresatem decyzji.
Organ wskazał także na brak przesłanek do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 157 § 1 pkt 7 k.p.a., ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie występowała konieczność zasięgnięcia przed wydaniem decyzji opinii innego organu.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu, argumentu dotyczącego decyzji wydanej przez Burmistrza K. z [...] października 2017 r. o ustaleniu warunków zabudowy, GINB wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia.
Odnośnie do zarzutu niezastosowania przez [...]WINB art. 154 lub 155 k.p.a. wskazał, że wniosek skarżącej z dnia 5 września 2017 r. zawierał wyłącznie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. Będąc związanym wnioskiem strony, organ nie może dowolnie decydować o trybie, w jakim badana będzie decyzja. Wskazał również, że pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu z 5 kwietnia 2018 r. pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.
Skargę na decyzję z [...] maja 2018 r. złożyła W. N., zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art.104 § 2 k.p.a. polegające na nierozstrzygnięciu sprawy co do istoty, a także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że obiekt nie powstał na istniejących fundamentach,
- art. 138 § 1 pkt. 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo faktu, że zachodziły przesłanki do zmiany tej decyzji.
Skarżąca wskazała jako ewentualną podstawę uchylenia decyzji ostatecznej art. 155 k.p.a., ale również art. 154 k.p.a., a ponadto wniosła o wszczęcie postępowania legalizacyjnego wobec obiektu zlokalizowanego na działce nr [...] w K. gm. K.
Podniosła także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji, a w szczególności brak precyzyjnego odniesienia się zarzutów skarżącej w zakresie przywoływanych we wniosku podstaw stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z [...] września 2017 r., a mianowicie w zakresie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt. 7 k.p.a. oraz w zakresie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. a także w zakresie wskazanej przez skarżącą informacji o toczącym się postępowaniu o zalegalizowanie budynku, którego dotyczy przedmiotowa decyzja rozbiórkowa.
W oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nakazującej skarżącej rozbiórkę samowolnie zrealizowanego w 2005 r. budynku mieszkalnego o konstrukcji murowanej i wymiarach zabudowy wynoszących 11,28 m x 7,9 m, usytuowanego na terenie działki nr [...] w K., gm. K.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej ma charakter postępowania nadzwyczajnego. Zgodnie bowiem z obowiązującą zasadą trwałości decyzji, tylko wystąpienie jednej z wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek, może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się ostateczna i znajduje się w obrocie prawnym. Co więcej, tzw. pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności, z racji ich wyczerpującego wyliczenia, nie tylko nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, ale powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, 2009). Przesłanki te nie są przy tym oparte na uznaniu, stąd ich wystąpienie powoduje konieczność stwierdzenia nieważności, chyba że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Podkreślenia wymaga również, że organ administracji publicznej, orzekając w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., nie może natomiast rozstrzygać o istocie sprawy, będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Ponadto, w toku postępowania prowadzonego w tym trybie, organ administracji nie gromadzi odrębnych dowodów, lecz opiera się na dowodach zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym badaną decyzję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1880/06, dostępny na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że decyzja organu powiatowego, nie jest obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., która nakazywałaby stwierdzić jej nieważność.
Natomiast organ odwoławczy nie naruszył art. 107 § 3 k.p.a. wskazując podstawę prawną decyzji oraz odnosząc się szczegółowo do zarzutów skarżącej w zakresie przywołanych we wniosku podstaw stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...].09.2017 r. Zdaniem Sądu GINB w sposób klarowny wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na terenie działki nr [...] w K. istniał budynek mieszkalny konstrukcji drewnianej, który został rozebrany i w miejscu tym został wybudowany nowy budynek o konstrukcji murowanej. Wynika to ze znajdującego się w aktach administracyjnych materiału dowodowego, w tym fotografii przedstawiających budynek, jaki pierwotnie znajdował się na działce oraz budynek obecnie wzniesiony oraz z zeznań świadków J. W., K. N., G. N., oraz Z. J. H. przesłuchanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Apelacyjną w G.
Odnosząc się do wskazanej w skardze oraz we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB kwestii posadowienia budynku na istniejących starych fundamentach, wskazać należy, że nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zasadą jest bowiem, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 Pr. bud., które to przepisy normują sytuacje, gdy pozwolenie na budowę nie jest wymagane, a inwestor winien zgłosić właściwemu organowi zamiar ich wykonania. Przepisy te jednak, nie wymieniają budowy budynku mieszkalnego, zatem nie budzi wątpliwości, że realizacja takiego budynku w każdym przypadku wiąże się z koniecznością uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę nawet wówczas, gdy rozebrano dotychczas istniejące w tym miejscu budynki będące w złym stanie technicznym i na istniejących fundamentach rozpoczęto budowę przedmiotowego budynku. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 511/16, LEX nr 2187899 ).
Bezsporne jest także że skarżąca nie dysponowała pozwoleniem na budowę przedmiotowego budynku, a zatem zasadne było prowadzenie przez powiatowy organ nadzoru postępowania legalizacyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. PINB wstrzymał skarżącej prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na nią obowiązek wykonania i przedłożenia, w terminie do dnia 15 kwietnia 2011 r., dokumentów związanych z samowolnie wybudowanym budynkiem mieszkalnym, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., zawiesił prowadzone postępowanie do czasu rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez Burmistrza Gminy K., tj. wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy omawianego budynku.
Podjęcie ww. postępowania nastąpiło postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] marca 2013 r., w związku z informacją uzyskaną od Burmistrza K., że wniosek skarżącej w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie został w terminie uzupełniony i sprawę pozostawiono bez rozpoznania. Wobec niewywiązania się skarżącej z nałożonego obowiązku, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Pr. Bud., PINB w K. nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku mieszkalnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa a tym bardziej do oczywistego i bezspornego naruszenia przepisu prawa, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Przyjęcie przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. musi być w każdym przypadku poprzedzone nie budzącym wątpliwości ustaleniem oczywistości naruszenia prawa, które nie może być wynikiem jego błędnej interpretacji wynikającej z niejasnego brzmienia przepisu. Przepis art. 48 ust. 1 i 4 Pr. bud., wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Nieprzedłożenie w oznaczonym terminie przez samowolnego inwestora dokumentów wymaganych do legalizacji nie pozostawia organom nadzoru budowlanego innej możliwości niż orzeczenie rozbiórki (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 577/16 dostępny na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca zatem, pomimo umożliwienia jej przez ustawodawcę sposobu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowanego, nie skorzystała z niej i nie przedłożyła w terminie wymaganej dokumentacji. Decyzja PINB nie została wydana bez podstawy prawnej. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo zasadnie wskazał, że przez brak podstawy prawnej rozumie się to, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, że jej nie wymienia bądź omyłkowo wskazuje inny, niewłaściwy przepis. W rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do decyzji PINB, żadna z tych przesłanek nie zachodzi.
Organ odwoławczy odniósł się także do innych podnoszonych przez skarżącą przesłanek stwierdzenia nieważności.
GINB zasadnie wskazał, że nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy skutek wady decyzji jest ustanowiony wprost w przepisie odrębnym w postaci klauzuli nieważności, np. że decyzja wydana bez zasięgnięcia opinii innego organu jest z mocy prawa nieważna. W wyroku NSA z 21.01.1988 r., IV SA 941/87, ONSA 1988/1, poz. 30 (por. też wyrok NSA z 30.09.2014 r., II OSK 721/13, LEX nr 1572789), podniesiono, że komentowany przepis może być podstawą stwierdzenia nieważności, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie przewiduje, że określona w nim wadliwość powoduje nieważność decyzji. (wyrok NSA z dnia 12 maja 1999 r., sygn. akt III SA 6366/98, niepubl.). Przepisy materialne muszą w sposób wyraźny przewidywać w tej sytuacji sankcję nieważności. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie.
Nie wystąpiła także przesłanka z art. 156 § 1 ust. 4 k.p.a., ponieważ decyzja PINB prawidłowo została skierowana do skarżącej będącej stroną w sprawie.
Wskazać należy, że postępowanie zakończone decyzją PINB w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. było prowadzone w trybie art. 48 Pr. bud.
Zgodnie z treścią art. 52 Pr. bud., czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 Pr. bud., obowiązany jest na swój koszt dokonać: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Skarżąca, zgodnie z treścią odpisu aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2006 r., Repertorium A nr [...], stała się właścicielką nieruchomości położonej na działce nr [...] w K. gm. K., a zatem stosownie do treści art. 548 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przeszły na nią korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej jej utraty lub uszkodzenia.
Organ odwoławczy słusznie wskazał, że zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania, na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Na gruncie prawa budowlanego oznacza to, że zbycie cywilnego prawa podmiotowego, jakim jest przeniesienie własności nieruchomości stanowiącej teren inwestycji (czy też samowoli budowlanej), wywołuje taki skutek, że nabywca tej nieruchomości wstępuje w sytuację procesową poprzedniego właściciela. Przepis art. 30 § 4 k.p.a. odczytywać trzeba łącznie z art. 28 k.p.a., według którego przymiot strony postępowania administracyjnego przysługuje wyłącznie temu, kto ma interes prawny. W sytuacji przejścia osobistego prawa podmiotowego, na przykład skutkiem przeniesienia własności rzeczy, dana osoba traci w postępowaniu administracyjnym swój interes prawny wypływający z prawa własności, natomiast ten interes prawny uzyskuje następca prawny takiej osoby, w tym wypadku skarżąca.
Słusznie także organ odwoławczy odnosząc się do argumentu wydania przez Burmistrza K. z dnia [...] października 2017 r. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wskazał się, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia. Decyzja Burmistrza nie ma zatem znaczenia w postępowaniu, dotyczącym przyczyn nieważności które miały występować w dacie wydania decyzji PINB w K.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, dotyczącej niezastosowania przez organ art. 154 i 155 k.p.a., należy zgodzić się z organem, że wniosek skarżącej zawierał wyłącznie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. zaś organ będąc związanym treścią wniosku, nie mógł dowolnie decydować o trybie, w jakim badana będzie decyzja. Wskazać też należy, że decyzja rozbiórkowa, nie mogła być zmieniona lub uchylona w trybie art. 154 lub 155 k.p.a.
W wyroku z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 269/09, dostępny na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził następujący pogląd, który Sąd rozpoznający sprawę podziela, a mianowicie wskazał, że "decyzja nakładająca na inwestora obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego z punktu widzenia tego podmiotu nie jest decyzją, na mocy której nabył prawa, jednak rzadko się zdarza, że inwestor jest jedynym podmiotem mającym przymiot strony w postępowaniu i należy w takim przypadku mieć na uwadze, czy inne podmioty mające przymiot strony w tym postępowaniu nie nabyły praw wynikających chociażby z tego, że inwestor ma obowiązek wykonania rozbiórki obiektu. W niniejszej sprawie, skład orzekający nie miał wątpliwości, że decyzja o nakazie rozbiórki nie jest taką, którą można uchylić lub zmienić w trybie art. 154 lub 155 k.p.a., przemawiają za tym poglądy doktryny i orzecznictwo sądowe w tym zakresie (Borkowski, Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 7, Warszawa 2005, s. 693; wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 232/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 261/07; wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt IV SA 626/02; wyrok NSA z dnia 15 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000, nr 1, poz. 36; wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., sygn. akt III RN 92/97, niepubl.). Poza tym za powyższym poglądem przemawiają również i inne argumenty, jak chociażby to, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w całości bądź jego cześć, jest decyzją przywracającą porządek prawny w sferze prawa materialnego (Prawa budowlanego), co niewątpliwie leży w interesie społecznym. Za nakazaniem rozbiórki obiektu budowlanego zapewne nigdy nie przemawia "słuszny interes strony", na którą nałożono ten obowiązek, jednak nakaz taki jest zgodny z słusznymi interesami innych stron, które w wyniku nałożenia tego obowiązku nabywają prawa będące korelatorem tego obowiązku."
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło