IV SA/Po 37/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-03-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Grossmann, Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.), Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek samodzielnego ustalania spadkobierców zmarłego uczestnika postępowania, czy też może zawiesić postępowanie i wezwać stronę do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia następstwa prawnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku samodzielnego ustalania spadkobierców zmarłego uczestnika postępowania, jeśli nie jest to możliwe lub gdy wymaga to postępowania sądowego. W takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie i wezwać stronę do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Jednakże, jeśli zmarły nie był stroną postępowania w momencie jego wszczęcia, a jedynie jego potencjalnym spadkobiercą, organ nie ma obowiązku ustalania tych spadkobierców, a zawieszenie postępowania jest niezasadne.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Burmistrz zawiesił postępowanie z urzędu, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z powodu konieczności ustalenia spadkobierców po zmarłej M. B. i wezwał spółkę do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie tego zagadnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO, argumentując, że śmierć strony nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a ponadto M. B. zmarła przed wszczęciem postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenie postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...] i Miasta J. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ II instancji) po rozpatrzeniu zażalenia [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: inwestor, spółka, skarżąca) na postanowienie Burmistrza [...] i Miasta J. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania wszczętego z wniosku spółki z dnia [...].04.2017 r. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej i wezwaniu spółki do wystąpienia do sądu, w terminie 6 miesięcy o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego - ustalenie spadkobierców po zmarłej M. B. i przedłożenia do organu udokumentowanego następstwa prawnego ww. zmarłej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7, art. 10 i art. 100 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że Burmistrz zawiesił z urzędu, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy lokalizacji inwestycji celu publicznego, dla inwestycji polegającej na budowie bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej w m. S. na działce nr geod. [...] do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłej M. B.. Jednocześnie, na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. wezwał inwestora do wystąpienia do sądu, w terminie 6 miesięcy o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego - ustalenia spadkobierców po zmarłej M. B.. Zażalenie na postanowienie złożyła w terminie spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła naruszenie art. 100 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na nią obowiązku ustalenia stron postępowania, podczas gdy w realiach sprawy organ powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia spadkobierców.
SKO zważyło, że z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika obowiązek zawieszenia postępowania gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zawieszenie postępowania do czasu ustalenia następców prawnych zmarłych stron postępowania stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże stosownie do art. 100 § 2 i 3 k.p.a., w drodze wyjątku od wskazanej zasady, organ administracji publicznej rozstrzyga zagadnienie wstępne we własnym zakresie, jeżeli zawieszenie postępowania ze względu na potrzebę rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny organ lub sąd mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, poważną szkodę dla interesu społecznego albo niepowetowaną szkodę dla strony, a także wówczas, gdy strona, mimo wezwania, nie wystąpiła w oznaczonym terminie do właściwego innego organu lub sądu o rozstrzygnięcie tego zagadnienia.
SKO oceniło, że w sprawie nie zachodzą okoliczności dla zastosowania nadzwyczajnego trybu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, co oznacza, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w tej sprawie będzie ustalenie spadkobierców po zmarłej stronie, wobec braku znanych prawdopodobnych spadkobierców, co wskazano w uzasadnieniu, w drodze postępowania sądowego. Wskazany art. 100 § 1 k.p.a. stanowi, że organ, który zawiesił postępowanie:
1. wystąpi do właściwego organu lub sądu dla rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (w nin. sprawie - sądu) albo
2. wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2017 r. sygn.. akt I OSK 381/17 (LEX nr 2450772) postawił tezę, że: "stwierdziwszy w toku postępowania pojawienie się kwestii wstępnej, organ powinien postępowanie zawiesić i albo wystąpić o jej rozstrzygnięcie do właściwego organu lub sądu, albo wezwać stronę do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie, chyba że strona udowodni, że już tego dokonała. Swoboda organu administracji w tym zakresie jest jednak poważnie ograniczona przez przepisy regulujące dane postępowanie. W sytuacji, gdy do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego właściwy jest sąd powszechny, organ administracji będzie mógł samodzielnie wystąpić na drogę sądową, jeżeli jest to dopuszczalne na podstawie przepisów k.p.c. w związku z materialnym prawem cywilnym. Nie można uznać, iż art. 100 § 1 k.p.a. stanowi samoistną przesłankę do występowania przez organ administracji o wszczęcie postępowania mającego na celu rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2004 r., sygn. akt I CKN 471/01, OSNC z 2004 r., nr 7-8, poz. 126, przyjęto, iż art. 100 § 1 k.p.a. nie przyznaje organowi administracji publicznej zdolności sądowej (art. 64 k.p.c.), ani uprawnienia do wystąpienia do sądu w sprawie, która dotyczy prowadzonego przez ten organ postępowania. Organ ten, stosownie do art. 100 § 1 k.p.a., mógłby wystąpić do sądu w takiej sprawie tylko wówczas, gdyby inny przepis przyznawał mu zdolność sądową i legitymację procesową w tej sprawie.
SKO w całości podzielając powyższe tezy, stwierdziło, że w sprawie organ administracji nie ma legitymacji do samodzielnego wszczęcia postępowania administracyjnego (ustalenie warunków dla lokalizacji inwestycji celu publicznego w opisanym przedmiocie), a więc zawieszając postępowanie organ musi jednocześnie wezwać stronę do wystąpienia do właściwego sądu lub organu o rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego.
Postanowienie SKO zaskarżone zostało przez Spółkę, reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z przepisem art. 144 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 100 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza, podczas gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa;
W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stanowisko organów obu instancji jest nieprawidłowe. Instytucja zawieszenia postępowania administracyjnego stanowi wyjątek od zasady szybkości postępowania administracyjnego, będącej jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej (art. 12 k.p.a.). Sytuacje, w których zachodzi konieczność zawieszenia postępowania uregulowane są w przepisie art. 97 k.p.a. Podstawą zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie był przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przewidujący konieczność zawieszenia postępowania, w przypadku wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, oraz zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem koniecznym wydania decyzji przez organ administracji. W konsekwencji musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W okolicznościach braku przedmiotowego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.
Wymogów tej definicji nie spełnia wyłoniona w toku postępowania konieczność ustalenia następców prawnych. Organ prowadzący postępowanie ma możliwość sam ustalić krąg spadkobierców po zmarłej M. B.. Należy podkreślić, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie uzależnia zawieszenia postępowania administracyjnego od wyjaśnienia okoliczności, jeżeli pozostają one w kompetencji organu prowadzącego postępowanie. "Wykazanie następstwa prawnego na podstawie orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub na podstawie poświadczenia dziedziczenia nie jest warunkiem prowadzenia postępowania administracyjnego. Śmierć strony postępowania i konieczność wezwania następców prawnych jest odrębną przesłanką zawieszenia postępowania z urzędu (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.) od przestanki zawieszenia postępowania z urzędu z powodu konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest orzeczeniem rozstrzygającym zagadnienie wstępne." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 października 2018 r,, sygn. akt II SA/Ol 549/18).
Nadto zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w literaturze prawniczej wyrażany jest pogląd, że zawieszenie postępowania administracyjnego ze względu na śmierć strony możliwe jest tylko w przypadku, gdy strona zmarła w czasie tego postępowania. W niniejszej sprawie przesłanka śmierci strony w toku postępowania nie została spełniona. W ustaleń organów wynika, że M. B. zmarła w dniu 13 lutego 2003 r., a zatem na wiele lat przed wszczęciem postępowania z wniosku skarżącej o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W uzasadnieniu skargi przytoczono także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 czerwca 2010 roku (sygn. akt II OSK 861/09), w którym Sąd zauważył, że skoro interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy mają właściciele nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja oraz właściciele nieruchomości sąsiednich, to obowiązkiem organów jest tylko ustalenie w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) tych właścicieli. Nie ma natomiast jakichkolwiek podstaw do oczekiwania od organów lub inwestora doprowadzenia do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym w drodze przeprowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisania tych osób do urządzeń ewidencyjnych. Względy należytej dbałości o własne interesy wymagają, by osoby będące spadkobiercami osób zmarłych, w przypadku gdy w skład spadku wchodzą nieruchomości, same doprowadziły w odpowiednim czasie do uwzględnienia aktualnego i rzeczywistego stanu prawnego w księgach wieczystych, które prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.), Sąd stwierdził naruszenie prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkuje koniecznością uchylenia obu tych aktów.
Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. dz. U. z 2018 r., poz. 1945, dalej: u.p.z.p.) o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Regulację tę dopełnia przepis art. 49 k.p.a., w myśl którego jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.
W świetle przywołanych unormowań art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 49 k.p.a. bezspornym jest, iż stronom postępowania lokalizacyjnego innym niż inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których mają być zlokalizowane inwestycje, nie doręcza się decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej (jak tego zasadniczo wymaga art. 109 § 1 k.p.a.), lecz komunikuje w drodze publicznego ogłoszenia (poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób). Jednocześnie art. 49 k.p.a. kreuje fikcję prawną, że dopuszczone szczególnym przepisem publiczne ogłoszenie decyzji, z upływem czternastu dni od dnia jego dokonania wywiera skutki równoważne z doręczeniem decyzji lub powiadomieniem o niej. Innymi słowy, w przypadkach, gdy na mocy przepisów szczególnych znajduje zastosowanie przewidziany w art. 49 k.p.a. sposób komunikowania o wydaniu określonej decyzji, czyli publiczne ogłoszenie (poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób), adresat takiego ogłoszenia nie może następnie podnosić zarzutu, iż nie został powiadomiony (nie wiedział) o tej decyzji lub że decyzja ta nie została jemu doręczona.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że adresatem dokonywanego na podstawie art. 53 ust. 1 u.p.z.p. publicznego ogłoszenia (verba legis: zawiadomienia w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości) o decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest każdy podmiot będący, w znaczeniu materialnoprawnym (tj. z uwagi na posiadany interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.), stroną podstępowania lokalizacyjnego, za wyjątkiem inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczyści nieruchomości, na których przewidziano lokalizację tych inwestycji. Zdaniem Sądu nie ma przy tym znaczenia, czy ów podmiot został wcześniej formalnie uznany za stronę przez organ prowadzący postępowanie (np. poprzez umieszczenie w załączonym do decyzji wykazie stron), gdyż w sytuacji objętej hipotezą art. 49 k.p.a. organ zasadniczo nie ma obowiązku precyzyjnego ustalania kręgu stron postępowania (por.: wyrok WSA w Warszawie z 26.04.2007 r., IV SA/Wa 2319/06 oraz wyrok NSA z 13.01.2009 r., II OSK 1635/07 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W sytuacji bowiem, gdy ustawodawca zwolnił organy administracji od obowiązku doręczania orzeczenia, mając na względzie potrzebę uproszczenia procedury w określonego rodzaju sprawach, nieracjonalnym byłoby uznanie, że równocześnie konieczne jest ustalenie precyzyjnego kręgu stron postępowania, w szczególności w celu zamieszczenia wykazu stron w orzeczeniu (zob. wyrok WSA w Warszawie z 26.04.2007 r., IV SA/Wa 2319/06, CBOSA; por. też wyrok NSA z 13.01.2009 r., II OSK 1242/08, CBOSA).
Zasadniczo obowiązek wskazania ("oznaczenia") w decyzji strony lub stron wynika z treści art. 107 § 1 k.p.a. Wskazanie to może mieć znaczenie z perspektywy możliwości egzekwowania decyzji. Służy też generalnie określeniu, kogo organ traktował jako strony na etapie postępowania, co w większości przypadków ma istotne znaczenie z punktu widzenia ustalenia, czy orzeczenie ma charakter ostateczny. Jak to już jednak wyżej wskazano, omawiana reguła imiennego wymieniania w orzeczeniu stron postępowania, nie dotyczy sytuacji, gdy z uwagi na przepis szczególny (tu: art. 53 ust. 1 u.p.z.p.) znajduje zastosowanie art. 49 k.p.a. (zob.: wyrok WSA w Warszawie z 26.04.2007 r., IV SA/Wa 2319/06, CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z 07.10.2011 r., IV SA/Wa 887/11, CBOSA). Wynika to już z celu (ratio legis) ustanowienia tego uproszczonego sposobu "doręczania" (komunikowania) decyzji, który to sposób zasadniczo znajduje zastosowanie w razie znacznej liczby stron postępowania lub, co tu szczególnie istotne, w przypadku trudności w ustaleniu z góry ich kręgu (por. B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 264). Wprawdzie nawet w takich sytuacjach oznaczenie imienne strony (stron) może być w ograniczonym zakresie nadal niezbędne – zwłaszcza gdy wynika to z przepisu nakładającego obowiązek indywidualnego doręczenia orzeczenia określonym kategoriom stron (w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego obowiązek zindywidualizowanego oznaczenia dotyczy inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości przewidzianych pod lokalizację inwestycji) – jednak, co do zasady (w odniesieniu do pozostałych osób-stron), imienne ustalanie i wymienianie wszystkich stron postępowania byłoby zabiegiem zbędnym i niecelowym. Z punktu widzenia prawidłowości wydania takiego orzeczenia, które ma być "doręczane" w trybie art. 49 k.p.a., zasadniczo bez znaczenia pozostaje bowiem ustalenie, kto był faktycznie traktowany jako strona postępowania – a to już choćby z uwagi na ów szczególny sposób komunikowania rozstrzygnięcia oraz związany z tym sposób określania terminu do wnoszenia środków odwoławczych (por. wyrok WSA w Warszawie z 26.04.2007 r., IV SA/Wa 2319/06, CBOSA).
Stanowisko o braku konieczności ustalania, w analizowanej sytuacji, wyczerpującego, imiennie określonego kręgu stron postępowania jest tym bardziej zasadne, jeśli się zważy, że uregulowana w art. 49 k.p.a. (tu: w związku z art. 53 § 1 u.p.z.p.) instytucja zawiadomienia w drodze ogłoszenia publicznego ma w swej istocie na celu umożliwienie każdemu potencjalnemu zainteresowanemu, który powołuje się (może powołać się) na posiadanie interesu prawnego w sprawie, możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok NSA z 13.01.2009 r., II OSK 1635/07, CBOSA). Nie bez znaczenia pozostaje również argument pragmatyczny, podnoszony na gruncie art. 49 k.p.a. zwłaszcza w przypadku tzw. inwestycji liniowych oraz innych, w których liczba potencjalnych uczestników postępowania jest znaczna. Mianowicie, trudno sobie wyobrazić sytuację, gdy przy tego rodzaju inwestycjach organ miałby ustalić i wymienić w decyzji wszystkie strony postępowania. Takie działanie byłoby niemożliwe już z racji tego, że w toku postępowania administracyjnego nieprzerwanie zmieniałby się krąg stron – choćby przez obrót nieruchomościami na rynku, czy w wyniku dziedziczenia. Wówczas, w przypadku stron idących niekiedy w tysiące, prowadzone z ich udziałem postępowania administracyjne praktycznie nigdy nie mogłoby zakończyć się w sposób prawidłowy (por. wyrok WSA w Warszawie z 07.10.2011 r., IV SA/Wa 887/11, CBOSA). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 764/11 (CBOSA).
Mając na uwadze powyższe rozważania oraz okoliczność, że w świetle niespornych i nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych M. B. nie była (współ)właścicielką ani (współ)użytkownikiem wieczystym terenu objętego wnioskiem o ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego (działki nr geod. [...]), organ prowadzący postępowanie lokalizacyjne nie ma wobec jej spadkobiercy(ów) obowiązku powiadomienia o wszczęciu postępowania ani doręczenia decyzji na piśmie, a jedynie zawiadomienia o tych faktach w drodze publicznego ogłoszenia w trybie art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 49 k.p.a.
Tym samym uznać należy, że nie istnieje powoływana w zaskarżonym postanowieniu i postanowieniu je poprzedzającym przeszkoda dla toku postępowania lokalizacyjnego, a zawieszenie postępowania było niezasadne.
Organy obu instancji wydały swe rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaistniały zatem przesłanki do uchylenia tych rozstrzygnięć, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § p p.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o których mowa wyżej, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r., poz. 1804 ze zm.). W myśl § 15 tegoż rozporządzenia:
1. Opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4.
2. Opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej.
3. Opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to:
1) niezbędny nakład pracy radcy prawnego, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
2) wartość przedmiotu sprawy;
3) wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
4) rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Mając na względzie powyższe, Sąd określił wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego wedle stawek minimalnych, uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy wynagrodzenie w takiej wysokości będzie adekwatne w szczególności do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika oraz jego przyczynienia się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie na zasądzoną kwotę kosztów postępowania złożyły się wynagrodzenie reprezentującego skarżącego pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) wyżej powołanego rozporządzenia ([...] zł), wpis ([...] zł) oraz uiszczona opłata od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł., łącznie – [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło